Những điểm nổi bật trong bài phát biểu dài nhất lịch sử của TT Trump

Tổng thống Trump khẳng định “kinh tế Mỹ đang mạnh”

Bài phát biểu kéo dài hơn 100 phút, được xem là bài phát biểu dài nhất trước Quốc hội trong lịch sử hiện đại nước Mỹ. Tuy nhiên, vượt lên yếu tố thời lượng, nội dung về kinh tế - tài chính mới là trọng tâm xuyên suốt và cũng là phần gây nhiều tranh luận nhất.

Dựa trên tường thuật trực tiếp và phân tích của các hãng tin như Reuters, Associated Press (AP News) và The Guardian, có thể thấy ông Trump đã dành phần lớn bài phát biểu để xây dựng một thông điệp xuyên suốt: nước Mỹ đang bước vào “thời đại hoàng kim” của tăng trưởng và thịnh vượng.

Ngay từ phần mở đầu, Tổng thống Trump đã khẳng định nền kinh tế Mỹ đang “trỗi dậy mạnh mẽ hơn bao giờ hết”. Ông viện dẫn các chỉ số thị trường chứng khoán liên tục lập đỉnh mới kể từ sau cuộc bầu cử, cho rằng đây là minh chứng rõ ràng nhất cho niềm tin của doanh nghiệp và nhà đầu tư đối với chính sách của chính quyền.

Theo Reuters, ông Trump nhấn mạnh số lần lập kỷ lục của các chỉ số lớn trên Phố Wall như một thước đo thành công, đồng thời liên hệ trực tiếp đến lợi ích của các gia đình trung lưu thông qua sự gia tăng giá trị tài khoản hưu trí 401(k).

Thông điệp này được lặp lại nhiều lần trong bài phát biểu: kinh tế tăng trưởng mạnh, thất nghiệp duy trì ở mức thấp, lạm phát được kiểm soát và nước Mỹ “đang chiến thắng trở lại”.

AP News ghi nhận giọng điệu tự tin và quyết đoán của Tổng thống khi nói về các con số, coi đó là “kết quả trực tiếp từ các chính sách cắt giảm thuế, nới lỏng quy định và thúc đẩy sản xuất trong nước” mà ông theo đuổi.

Tuy nhiên, trong khi Nhà Trắng tập trung vào các chỉ số vĩ mô và diễn biến tích cực của thị trường tài chính, nhiều chuyên gia kinh tế được các hãng tin dẫn lời cho rằng bức tranh thực tế phức tạp hơn.

The Guardian lưu ý rằng tăng trưởng GDP Mỹ cuối năm 2025 có dấu hiệu chậm lại so với các quý trước, và niềm tin tiêu dùng chưa thực sự phục hồi mạnh như kỳ vọng.

Các đề xuất và chính sách kinh tế - tài chính mới

Một điểm mới đáng chú ý trong bài phát biểu là đề xuất về chương trình hỗ trợ tiết kiệm hưu trí và mở rộng tiết kiệm cá nhân. Tổng thống Trump công bố kế hoạch để chính phủ đóng góp tối đa 1.000 USD vào tài khoản hưu trí cho những người lao động chưa có chương trình hưu trí do chủ lao động cung cấp.

Theo Reuters, sáng kiến này được thiết kế nhằm mở rộng mạng lưới an sinh tài chính dài hạn, đặc biệt nhắm tới nhóm lao động tự do, nhân viên bán thời gian và những người làm việc trong các doanh nghiệp nhỏ.

Chính quyền mô tả đây là bước đi nhằm “trao quyền tài chính” cho người dân và khuyến khích văn hóa tiết kiệm. Tổng thống cho rằng khi thị trường tăng trưởng mạnh và lợi suất đầu tư cải thiện, việc hỗ trợ người dân tham gia vào hệ thống hưu trí sẽ giúp họ trực tiếp hưởng lợi từ sự phát triển của nền kinh tế.

Tuy nhiên, AP News dẫn ý kiến của một số nhà phân tích cho rằng vẫn còn nhiều câu hỏi về nguồn ngân sách để tài trợ cho chương trình này, cũng như cách thức triển khai trên thực tế. Trong bối cảnh thâm hụt ngân sách liên bang vẫn ở mức cao, bất kỳ sáng kiến chi tiêu mới nào cũng có thể trở thành chủ đề tranh luận gay gắt tại Quốc hội.

Đáng chú ý, ông Trump tuyên bố đã thu hút được 18 nghìn tỷ USD đầu tư vào Mỹ. "Tôi đã đảm bảo được cam kết đầu tư hơn 18 nghìn tỷ USD từ khắp nơi trên thế giới", ông nói.

Tuy nhiên, hiện chưa rõ con số đó đến từ đâu, AP News cho biết. Nhà Trắng đã công bố con số 9,7 nghìn tỷ USD, bao gồm các cam kết đầu tư tư nhân và công từ các quốc gia khác.

Tháng trước, các nhà nghiên cứu tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson đã tính toán các cam kết đầu tư lên tới 5 nghìn tỷ USD từ EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Thụy Sĩ, Liechtenstein và các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư gồm Ả Rập Xê Út, Qatar, Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Song song với chương trình hưu trí, Tổng thống Trump tái khẳng định cam kết tiếp tục cắt giảm thuế và tăng thu nhập khả dụng. Ông đề cập đến việc loại bỏ thuế đối với tiền boa và tiền làm thêm giờ, coi đây là biện pháp trực tiếp nhằm tăng thu nhập khả dụng cho người lao động trong các ngành dịch vụ và sản xuất.

Theo tường thuật của Reuters, Nhà Trắng xem đây là thông điệp chính trị quan trọng trước thềm bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhấn mạnh rằng người dân “giữ lại nhiều tiền hơn trong túi của mình”.

AP News nhận định rằng đề xuất miễn thuế tiền tip có thể thu hút sự ủng hộ của hàng triệu lao động trong ngành nhà hàng, khách sạn và du lịch, vốn chịu ảnh hưởng nặng nề trong giai đoạn kinh tế khó khăn trước đây. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo việc mở rộng ưu đãi thuế có thể làm gia tăng áp lực lên ngân sách nếu không đi kèm biện pháp bù đắp nguồn thu.

The Guardian phân tích rằng chiến lược thuế của Tổng thống Trump phản ánh triết lý kinh tế quen thuộc của ông: kích thích tăng trưởng thông qua giảm gánh nặng thuế và hạn chế vai trò can thiệp của chính phủ. Tuy vậy, câu hỏi đặt ra là liệu các biện pháp này có đủ để giải quyết những lo ngại sâu rộng về chi phí sinh hoạt hay không.

Ngoài ra, tài khoản đầu tư của Tổng thống Trump dành cho trẻ em cũng được nhắc đến. Theo luật thuế của Tổng thống Trump, "Tài khoản Trump" được thiết kế để cung cấp 1.000 đô la cho mỗi trẻ sơ sinh, miễn là cha mẹ của chúng mở tài khoản.

Số tiền đó sau đó được các công ty tư nhân đầu tư vào thị trường chứng khoán, và đứa trẻ có thể rút tiền khi đủ 18 tuổi.

Cha mẹ có thể đóng góp tối đa 2.500 USD mỗi năm từ thu nhập trước thuế, và mức đóng góp hàng năm được giới hạn ở mức 5.000 USD Một số doanh nhân giàu có nhất nước Mỹ đã đóng góp hàng chục tỷ đô la cho sáng kiến ​​này, bao gồm các tỷ phú Michael và Susan Dell, cùng người sáng lập quỹ đầu cơ Ray Dalio và vợ ông, Barbara.

Một vấn đề gây nhiều ý kiến trái chiều là chi phí sinh hoạt của người Mỹ. Trong bài phát biểu, Tổng thống Trump khẳng định giá xăng đã giảm, lãi suất vay mua nhà được cải thiện và chi phí thuốc men đang đi xuống. Ông cho rằng các biện pháp đàm phán giá thuốc và tăng cường cạnh tranh đã mang lại lợi ích cụ thể cho người tiêu dùng.

Tuy nhiên, theo các khảo sát được AP News dẫn lại, phần lớn người Mỹ vẫn cho rằng khả năng chi trả của họ chưa được cải thiện đáng kể. Nhiều hộ gia đình tiếp tục đối mặt với giá thuê nhà cao, chi phí bảo hiểm tăng và áp lực từ các khoản vay tiêu dùng.

Khoảng cách giữa những con số tích cực trên thị trường tài chính và cảm nhận thực tế của cử tri được xem là một trong những thách thức lớn nhất đối với thông điệp kinh tế của Nhà Trắng.

Reuters lưu ý rằng trong khi thị trường chứng khoán đạt kỷ lục, không phải mọi tầng lớp xã hội đều hưởng lợi trực tiếp từ đà tăng này. Những người không sở hữu cổ phiếu hoặc tài khoản hưu trí gắn với thị trường có thể không cảm nhận được sự cải thiện tương xứng.

Một nội dung quan trọng khác trong phần kinh tế là chính sách thuế quan 15% và chiến lược bảo hộ thương mại. Tổng thống Trump chỉ trích phán quyết của Tòa án Tối cao liên quan đến các mức thuế quan trước đây và tuyên bố chính quyền sẽ tiếp tục theo đuổi một cơ chế mới để áp dụng mức thuế quan toàn cầu 15%. Ông mô tả đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ ngành sản xuất trong nước và đảm bảo “công bằng thương mại”.

Theo Reuters, tuyên bố này đã làm dấy lên lo ngại trên thị trường quốc tế về nguy cơ leo thang căng thẳng thương mại. The Guardian cho biết các nghị sĩ Dân chủ cảnh báo rằng thuế quan rộng khắp có thể làm tăng giá hàng nhập khẩu và cuối cùng đẩy chi phí sang người tiêu dùng Mỹ.

Tổng thống Trump lập luận rằng thuế quan không chỉ là công cụ thương mại mà còn là đòn bẩy đàm phán, giúp Mỹ đạt được các thỏa thuận tốt hơn với đối tác. Ông nhấn mạnh mục tiêu khôi phục việc làm trong ngành sản xuất và giảm phụ thuộc vào chuỗi cung ứng nước ngoài.

Góc nhìn đối lập

Dù bài phát biểu mang đậm sắc thái lạc quan, các hãng tin đều chỉ ra rằng nền kinh tế Mỹ đang đứng trước nhiều yếu tố bất định. Tăng trưởng GDP có dấu hiệu chậm lại, lãi suất vẫn ở mức tương đối cao so với giai đoạn trước đại dịch và căng thẳng thương mại tiềm ẩn có thể tạo áp lực mới lên chuỗi cung ứng.

Mặc dù Tổng thống Trump ca ngợi “nền kinh tế mạnh mẽ,” các cuộc khảo sát của MarketWatch cho thấy hơn 80% người Mỹ vẫn lo ngại về chi phí sinh hoạt và không thấy cải thiện thực sự trong cuộc sống thường nhật.

AP dẫn lời các nhà kinh tế cho rằng chính sách tài khóa mở rộng kết hợp với thuế quan mới có thể tạo ra rủi ro lạm phát nếu cầu nội địa tăng nhanh hơn cung. Trong khi đó, Reuters lưu ý rằng phản ứng của thị trường tài chính đối với các thông điệp thương mại cứng rắn có thể biến động mạnh trong ngắn hạn.

Những tranh luận xoay quanh chi phí sinh hoạt, tính bền vững của ngân sách và tác động của thuế quan cho thấy bức tranh kinh tế - tài chính của Mỹ vẫn còn nhiều gam màu phức tạp.