Sự trỗi dậy của Huawei: Từ startup nhỏ bé trở thành mối đe doạ an ninh Mỹ
Vân Anh -
05/06/2024 08:30 (GMT+7)
(VNF) - Huawei, tập đoàn viễn thông đa quốc gia có trụ sở tại Trung Quốc, không chỉ được biết đến bởi hành trình vươn mình từ startup nhỏ đến “ông lớn” thế giới, mà còn nổi tiếng là doanh nghiệp điều tiếng nhất trong suốt 40 năm qua.
Khởi đầu là một trong những nhà sản xuất thiết bị mạng, Huawei ban đầu chuyên sản xuất các bộ định tuyến, modem, bộ chuyển mạch cung cấp dịch vụ điện thoại và Internet trên toàn thế giới.
Gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc sau đó đã nhanh chóng mở rộng dòng sản phẩm của mình sang các thiết bị “Wearable devices” (Công nghệ đeo trên người) và gây tiếng vang lớn nhất với các sản phẩm điện thoại thông minh. Các dòng điện thoại của hãng được ưa chuộng tới mức đưa Huawei trở thành đối thủ cạnh tranh top đầu đối với “ông lớn” Apple tại Trung Quốc.
Huawei hiện sở hữu đến 207.000 nhân viên và hoạt động tại hơn 170 quốc gia
Tính đến nay, tập đoàn có khoảng 207.000 nhân viên và hoạt động tại hơn 170 quốc gia. Theo báo cáo thường niên, Huawei ghi nhận doanh thu đạt gần 100 tỷ USD với lợi nhuận lên đến 12 tỷ USD trong năm 2023.
Sự thành công vượt mong đợi của tập đoàn đã đưa nhà sáng lập kiêm CEO Huawei, ông Nhậm Chính Phi trở thành tỷ phú với khối tài sản ước đạt 1 tỷ USD vào năm 2022, theo số liệu từ Forbes.
Thành lập từ năm 1987, đến nay, Huawei đã có gần 40 năm hoạt động trong ngành công nghệ. Tuy nhiên, trong suốt khoảng thời gian này, tập đoàn liên tục vướng vào các tranh cãi với Mỹ vì bị cáo buộc ăn cắp bí mật thương mại.
Vậy, đâu là cách một công ty công nghệ thông tin nhỏ bé tại Trung Quốc đã vươn mình thành đối thủ nặng ký của Apple và tại sao Huawei lại bị coi là mối đe doạ an ninh quốc gia ở Mỹ?
Vạn sự khởi đầu nan
Theo chia sẻ của nhà sáng lập Nhậm Chính Phi, giai đoạn ban đầu của Huawei gặp rất nhiều khó khăn. Thời điểm công ty mới ra đời, Huawei không nhận được bất kỳ một khoản tài trợ nào của Chính phủ và phải huy động vốn hoàn toàn từ bên ngoài. Tổng số vốn đăng ký của Huawei là khoảng 21.000 NDT (gần 2.900 USD).
Bản thân ông Nhậm Chính Phi cũng chưa từng có kinh nghiệm xây dựng và phát triển 1 công ty. Huawei khởi đầu chỉ là một đại lý bán lại các thiết bị chuyển mạch điện thoại do một đơn vị tại Hồng Kông sản xuất. “Chúng tôi đã phải làm việc chăm chỉ để kiếm từng đồng trong những năm đầu tiên”, ông Nhậm Chính Phi chia sẻ.
Nhà sáng lập Huawei Nhậm Chính Phi. (Ảnh: Business Insider)
Đến khi hoạt động kinh doanh của Huawei bắt đầu có bước chuyển biến tích cực, thì khó khăn khác lại ập đến. Công ty sản xuất thiết bị tại Hong Kong bỗng chấm dứt việc cung cấp bộ định tuyến cho Huawei, buộc đơn vị startup còn non trẻ này phải tự phát triển sản phẩm viễn thông của riêng mình.
Thời điểm bấy giờ, các thành phố lớn tại Trung Quốc đều đang bị thống trị bởi các ông lớn công nghệ có tên tuổi, do đó, Huawei lựa chọn tiếp thị tại các vùng nông thôn. Để không bị tụt lại, các nhân viên Huawei đã phải làm việc từ ngày đến đêm và không rời khỏi cơ quan trong suốt một tháng.
Đến những năm 1990, công ty quyết định tiếp cận với mạng lưới viễn thông ngoài khu vực Trung Quốc. Đến năm 1995, công ty ghi nhận doanh thu gần 220 triệu USD.
“Sau khi thành lập Huawei, tôi đã gặp rất nhiều khó khăn để đảm bảo sự tồn tại của công ty. Năm 2005, doanh số bán hàng quốc tế đạt 100 triệu USD. Đây là lần đầu tiên doanh số đơn đặt hàng quốc tế vượt quá doanh số bán hàng trong nước”, ông Nhậm Chính Phi bày tỏ.
Huawei bắt đầu mở rộng ra quốc tế. (Ảnh: Business Insider)
Nhờ những thành tựu đột phá trên thị trường quốc tế, Huawei quyết định thâm nhập thêm vào thị trường thiết bị thông minh. Năm 2004, công ty xuất xưởng chiếc điện thoại đầu tiên với tên gọi C300.
C300 sở hữu các tính năng như gọi thoại cơ bản, SMS, nhắn tin bằng văn bản. Chỉ 2 năm sau đó, công ty cho ra mắt Huawei U626, chiếc điện thoại 3G đầu tiên với màn hình màu, camera chụp ảnh cùng khả năng kết nối dữ liệu nhanh hơn.
Theo thời gian, Huawei tiếp tục tiếp cận thêm vào thị trường thiết bị điện tử thông minh. Công ty đã phát hành modem USD vào năm 2006, sản phẩm giúp truy cập internet chỉ với một bước đơn giản là cắm trực tiếp vào máy tính.
Reuters cho biết từ năm 2008 đến năm 2009, doanh số bán hàng theo hợp đồng của Huawei tăng 46%, chủ yếu đến từ nước ngoài, tạo ra doanh thu gần 23,3 tỷ USD cho công ty. Đơn vị này sau đó cũng tìm cách mở rộng thị phần tại Mỹ.
Đến năm 2015, đồng hồ Huawei ra đời. Sản phẩm là sự kết hợp của các chức năng cơ bản của một chiếc đồng hồ với những tính năng thông minh, hiện đại của một thiết bị công nghệ.
Tính đến tháng 2/2019, công ty đã có hơn 30 hợp đồng 5G, đồng thời triển khai hơn 40.000 trạm 5G trên toàn cầu, cho thấy tầm ảnh hưởng của công ty trên thị trường quốc tế. Các nhà điều hành Huawei từng tự tin khẳng định rằng tập đoàn đang đi trước các nhà cung cấp tiên tiến nhất của Mỹ trong việc phát triển công nghệ.
Thành công đi kèm nhiều tai tiếng
Hành trình vươn mình thành “ông lớn” của Huawei không chỉ gặp khó khăn khi bắt đầu, mà đến hiện tại, doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với nhiều điều tiếng như bóc lột sức lao động của nhân viên, ăn cắp bí mật thương mại hay mối đe doạ đối với an ninh quốc gia.
Mặc dù đã có vị thể nhất định trong ngành, song Huawei vẫn yêu cầu rất khắc nghiệt đối với các nhân viên của mình. Văn hoá làm việc tại Huawei được ví như ở trường học khi ban lãnh đạo ban hành quy tắc xếp hạng A, B, C hoặc D dành cho các nhân viên để đảm bảo tính cạnh tranh trong công việc.
Cụ thể, những công nhận nhận được điểm A sẽ nhận gấp đôi số tiền thưởng mà công nhân đạt điểm B nhận được, tương tự với các mức thấp hơn. Những người đạt điểm C trong 2 năm liên tiếp sẽ bị sa thải khỏi tập đoàn, bởi Huawei cho rằng đây là mức ít nhất 10% nhân viên trong đơn vị phải đạt được.
Huawei bị cho rằng bóc lột sức lao động của nhân viên. (Ảnh: Business Insider)
Môi trường khắc nghiệt khiến Huawei nhận được nhiều ý kiến trái chiều khác nhau. Theo một cựu nhân viên, ở công ty, tiền lương không phải thứ duy nhất, tiền thưởng mới là thứ các nhân sự tranh giành nhau.
“Sau khi hoàn thành dự án, những khoản tiền thưởng thường vượt quá cả mức lương hàng tháng của chúng tôi”, nhân viên này cho biết. Cũng có những ý kiến cho rằng việc trả lương thưởng rất cao của Huawei chỉ là để bù đắp cho văn hoá làm việc quá khắc nghiệt của doanh nghiệp này.
Dù có nhiều ý kiến trái chiều, việc Huawei đang làm rất tốt trong việc tận dụng tối đa tiềm năng của mỗi nhân viên là không thể phủ nhận. Điều này được thể hiện rõ qua sự phát triển nhanh như vũ bão của cả tập đoàn.
Ngoài những lùm xùm xoay quanh việc khai thác sức lao động quá mức của các nhân viên, Huawei còn liên tục gặp các tranh cãi khi bước vào thị trường quốc tế.
Huawei bị Mỹ cho vào danh sách đen và gọi là mối đe doạ an ninh quốc gia
Năm 2003, “gã khổng lồ” phần cứng Cisco đã kiện Huawei vì tội ăn cắp công nghệ bộ định tuyến mạng và phải mất một thời gian sau đó, Huawei mới dàn xếp được vụ việc.
Đến năm 2010, Huawei lại tiếp tục bị Motorola đệ đơn kiện với cáo buộc mua chuộc các công nhân nội bộ của Motorola nhằm đánh cắp bí mật thương mại. Năm 2017, T-Mobile cũng cho rằng Huawei đang lén lút chiếm đoạt bí mật thương mại của doanh nghiệp, thể hiện qua một loạt vụ việc từng diễn ra vào năm 2012, 2013.
Không chỉ với các doanh nghiệp, chính phủ Mỹ cũng từng lên tiếng cho rằng Huawei là một mối đe doạ tiềm tàng đối với an ninh nước này, thậm chí còn đưa Huawei vào danh sách đen cấm tiếp cận chip và các phần mềm của công ty Mỹ.
(VNF) - Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ từng bước chấm dứt hoạt động cho vay đối với Trung Quốc vào năm 2031, sau nhiều năm liên tục cắt giảm quy mô tín dụng. Động thái này phản ánh vị thế mới của Trung Quốc khi đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, theo ba nguồn tin am hiểu kế hoạch cho biết hôm 1/7.
(VNF) - Giá vàng thế giới quay đầu giảm mạnh, lùi xuống dưới đáy 4.000 USD/ounce khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran leo thang trở lại, trong khi triển vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt làm gia tăng sức ép lên kim loại quý.
(VNF) - Elon Musk và Tim Cook vốn hiếm khi có chung quan điểm. Thế nhưng lần này, cả hai cùng phát đi một cảnh báo về cuộc khủng hoảng chip nhớ chưa từng có do làn sóng đầu tư AI bùng nổ tại Mỹ.
(VNF) - Trong khi hàng triệu người trên khắp thế giới theo dõi World Cup mùa hè này, một số thương hiệu tạo được tiếng vang lớn nhất lại không nằm trong danh sách các nhà tài trợ chính thức của giải đấu.
(VNF) - Số lượng nhà sáng tạo nội dung đang bùng nổ trên toàn cầu, tạo nên một nền kinh tế trị giá hàng trăm tỷ USD. Tuy nhiên, đằng sau sự tăng trưởng đó vẫn là những nút thắt về dòng tiền quảng cáo, khả năng đo lường hiệu quả và mối liên kết giữa thương hiệu với nhà sáng tạo.
(VNF) - Giá dầu thế giới giảm mạnh trong tuần qua khi căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông hạ nhiệt, góp phần làm dịu áp lực lạm phát toàn cầu và thúc đẩy kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nới lỏng chính sách tiền tệ.
(VNF) - Đợt tái cấu trúc này có thể khiến gần 1/6 lực lượng lao động của tập đoàn mất việc và trở thành một trong những chương trình sa thải lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong đàm phán thương mại với châu Âu. Tuy nhiên, những thay đổi về mặt pháp lý sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ đang khiến lời đe dọa áp thuế 100% đối mặt với nhiều trở ngại hơn so với trước đây.
(VNF) - Chỉ với một tuyên bố gồm 6 từ, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã đảo ngược kỳ vọng của thị trường về lộ trình lãi suất, khiến chứng khoán Mỹ lao dốc, lợi suất trái phiếu tăng và làm dấy lên dự báo Fed sẽ tiếp tục mạnh tay chống lạm phát trong thời gian tới.
(VNF) - Một vụ tấn công tàu mới xảy ra ở eo biển Hormuz khi căng thẳng giữa Iran và Mỹ leo thang sau các vụ tấn công thương mại, đánh dấu diễn biến nghiêm trọng nhất kể từ thỏa thuận hòa bình tạm thời.
(VNF) - Đồng USD bước vào nửa cuối năm 2026 với đà tăng mạnh nhờ kỳ vọng Mỹ sẽ duy trì lãi suất ở mức cao hơn và nhu cầu không ngừng đối với tài sản Mỹ từ các nhà đầu tư tin vào "chủ nghĩa ngoại lệ của Mỹ". Xu hướng này có thể tiếp tục gây sức ép lên các đồng tiền khác.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ áp thuế 100% với hàng hóa từ các quốc gia triển khai thuế dịch vụ kỹ thuật số nhằm vào doanh nghiệp công nghệ Mỹ, làm gia tăng căng thẳng thương mại với châu Âu.
(VNF) - Từng được xem là "hầm trú ẩn" của dòng tiền trong giai đoạn bất ổn, bạc nay lại khiến nhiều nhà đầu tư lao đao khi mất hơn một nửa giá trị chỉ trong vài tháng. Liệu cú lao dốc này mở ra cơ hội bắt đáy hấp dẫn, hay chỉ là cái bẫy đối với những người kỳ vọng vào sự hồi phục của kim loại quý?
(VNF) - Giá vàng lao dốc gần 30% so với mức đỉnh lịch sử, đánh mất mốc hỗ trợ quan trọng 4.000 USD/ounce khi đồng USD tăng mạnh và kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là một đợt điều chỉnh quen thuộc trong chu kỳ tăng dài hạn.
(VNF) - Khi của cải toàn cầu ngày càng được tạo ra từ trí tuệ nhân tạo, xe điện và công nghệ vũ trụ, Trung Quốc cũng đang chứng kiến sự trỗi dậy của một thế hệ doanh nhân công nghệ mới, những người có thể trở thành các ứng viên sáng giá cho cột mốc tài sản chưa từng có này.
(VNF) - Đà lao dốc của cổ phiếu SpaceX và Tesla đã khiến Elon Musk đánh mất vị thế “tỷ phú nghìn tỷ USD” chỉ ít tuần sau khi trở thành người đầu tiên trong lịch sử chạm mốc tài sản 1.000 tỷ USD.
(VNF) - Người Hàn Quốc đang dùng lợi nhuận kiếm được từ các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) để đầu tư vào thị trường bất động sản vốn đã quá nóng. Điều này làm suy yếu những nỗ lực của chính phủ trong việc chuyển dòng tiền từ bất động sản sang thị trường chứng khoán.
(VNF) - BitMine, Strive và Strategy công bố các thương vụ mua thêm BTC và ETH trong tuần qua, cuộc đua tích lũy tài sản số giữa các doanh nghiệp vẫn chưa hạ nhiệt.
(VNF) - Hàng triệu tấn lương thực toàn cầu có thể đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông liên quan đến eo biển Hormuz, kết hợp với hiện tượng El Niño được dự báo “mạnh như Godzilla” đang xuất hiện tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
(VNF) - Indonesia đang cải tổ thị trường chứng khoán theo các tiêu chuẩn của MSCI, với yêu cầu cao hơn về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và minh bạch sở hữu. Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo một số doanh nghiệp có thể chọn hủy niêm yết thay vì tuân thủ các quy định mới.
(VNF) - Ngân hàng Thế giới (WB) sẽ từng bước chấm dứt hoạt động cho vay đối với Trung Quốc vào năm 2031, sau nhiều năm liên tục cắt giảm quy mô tín dụng. Động thái này phản ánh vị thế mới của Trung Quốc khi đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, theo ba nguồn tin am hiểu kế hoạch cho biết hôm 1/7.
(VNF) - Sau nhiều năm tồn tại với những căn nhà nhỏ, hẻm chật và hạ tầng xuống cấp, khu dân cư lâu đời giữa trung tâm TPHCM được thông qua chủ trương chỉnh trang với kỳ vọng thay đổi diện mạo và nâng cao chất lượng sống cho người dân.