Tăng giảm trừ thuế TNCN cho người mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm hưu trí?

Đề xuất nâng lên mức ưu đãi thuế lên 5 triệu/tháng

Tại bản giải trình, tiếp thu ý kiến của dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân được Bộ Tài chính đăng tải, đã có một số ý kiến của các tỉnh, thành phố, bộ ngành và doanh nghiệp kiến nghị về mức giảm trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) đối với khoản đóng góp tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung, bảo hiểm hưu trí tự nguyện và bảo hiểm nhân thọ.

Theo đó, Công ty TNHH Quản Lý Quỹ SSI đã đưa ra 2 phương án cho vấn đến này. Thứ nhất, tăng lên 5 triệu đồng bằng mức đang tính vào chi phí của doanh nghiệp theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp. Thứ hai, SSI đưa ra phương án không cố định mà mức đóng vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung của của người lao động và/hoặc người sử dụng lao động tính bằng 6% của mức lương tháng tối đa đóng BHXH (mức lương tháng tối đa đóng BHXH hiện nay là bằng 20 lần mức lương cơ sở) và cả 2 khoản này đều được miễn thuế TNCN.

Để lý giải, Quản lý Quỹ SSI cho rằng, mức giảm trừ cố định như Bộ Tài chính đề xuất là 3 triệu đồng mỗi tháng sẽ bị bào mòn theo lạm phát qua thời gian, dẫn đến giá trị tích lũy thực tế trong quỹ hưu trí bổ sung không đủ bổ sung cho lương hưu từ BHXH bắt buộc.

Do đó, với phương án 1, mức 5 triệu/tháng là bằng mức được tính vào chi phí của doanh nghiệp theo Nghị Định 320/2025. Còn với phương án 2, mức 6% tính trên cơ sở mức 3 triệu đồng của dự thảo đúng bằng 6% của 20 lần mức lương cơ sở dự kiến tăng (2.530.00o đồng) từ 01/7. Hiện nay khoản đóng góp bảo hiểm xã hội của người lao động và người sử dụng lao động đóng cho người lao động đều đang được miễn thuế TNCN.

“Cùng với mục đích an sinh xã hội, chúng tôi đề nghị khoản đóng góp bảo hiểm hưu trí bổ sung được áp dụng miễn thuế như bảo hiểm xã hội bắt buộc. Việc gắn mức giảm trừ với mức lương cơ sở sẽ đảm bảo mức đóng góp được điều chỉnh tự động, giúp quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung thực sự phát huy vai trò trang trải các chi phí an sinh tuổi già như dịch vụ chăm sóc dài hạn, viện dưỡng lão và các nhu cầu y tế khác”, SSI nêu ý kiến.

Trong khi đó, trên thực tế cho thấy với ngưỡng 3 triệu sẽ phát sinh bất cập. Cụ thể, khi doanh nghiệp đóng 5 triệu, người lao động được khấu trừ thuế TNCN 3 triệu đồng nhưng phải đóng thuế 2 triệu. Trong khi doanh nghiệp đóng BHXH cho nhân viên thì không phải chịu thuế.

“Nâng mức ưu đãi thuế lên 5 triệu như thuế thu nhập doanh nghiệp để không phải chịu thuế khi tham gia quỹ hưu trí. Đảm bảo đồng bộ, nhất quán chính sách của hệ thống quỹ hưu trí nguyên tắc BHXH và bảo hiểm hưu trí bổ sung, từ đó mới khuyến khích được người tham gia”, ông nói.

Ở góc độ nhà quản lý, Bộ Tài chính nhìn nhận rằng, việc đã điều chỉnh mức khống chế khoản đóng góp tham gia quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, mua bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ từ 1 triệu lên 3 triệu đồng (tăng thêm 2 triệu), đảm bảo phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội và biến động của các chỉ số kinh tế vĩ mô thời gian vừa qua cũng như dự kiến thời gian tới. Ngoài ra, mức này tương đồng với mức tăng chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản đóng góp của doanh nghiệp cho người lao động.

“Đề nghị giữ nguyên mức 3 triệu như dự thảo Nghị định”, Bộ Tài chính bảo lưu quan điểm.

Cùng BHXH xây dựng hệ thống an sinh đa tầng

Mới đây nhất, trong "Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 - 2030" được Chính phủ phê duyệt, một trong các trọng tâm đó là khuyến khích các công ty bảo hiểm đẩy mạnh nghiên cứu, xây dựng các sản phẩm bảo hiểm mới, đặc biệt chú trọng đến phân khúc bảo hiểm hưu trí bổ sung nhằm đa dạng hóa nguồn lực bảo đảm an sinh xã hội lâu dài cho người dân, thúc đẩy nền tài chính bền vững.

Theo Bộ Tài chính, thời gian gần đây, số lượng người dân có thu nhập cao đã tăng lên nhanh chóng, do đó, ngoài kênh bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cơ bản, việc triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung, tự nguyện nhằm giúp cho người nghỉ hưu được hưởng mức lương cao hơn.

Cách đây 10 năm, Chính phủ đã ban hành chính sách về chương trình hưu trí bổ sung tự nguyện. Trong đó, bảo hiểm hưu trí bổ sung được thí điểm hoạt động: hình thành quỹ từ sự đóng góp tự nguyện của người tham gia quỹ và người sử dụng lao động dưới hình thức tài khoản hưu trí cá nhân; quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện do các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán được cấp phép quản lý.

Sau hơn 10 năm triển khai, trên thị trường đã có 4 doanh nghiệp được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ quản lý quỹ hưu trí bổ sung tự nguyện gồm Công ty Quản lý quỹ đầu tư Dragon Capital Việt Nam (DC), Công ty Quản lý quỹ đầu tư MB (MBC), Công ty Quản lý quỹ đầu tư Vietcombank (VCBF), Công ty Quản lý quỹ đầu tư SSI (SSIAM).

4 doanh nghiệp này đang triển khai 7 quỹ với tổng trị giá tài sản ròng tính đến hết năm 2025 là gần 2.210 tỷ đồng, tăng 53% so với cuối năm 2024, gấp 26 lần so với năm 2021.

Theo tìm hiểu của VietnamFinance, ngoài nguồn quỹ này tại đơn vị Quản lý quỹ, các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ cũng được Bộ Tài chính cấp phép triển khai Quỹ bảo hiểm hưu trí tự nguyện thông qua các sản phẩm bảo hiểm tại Thông tư số 115 năm 2013.

Đây là sự kết hợp giữa quyền lợi bảo vệ của bảo hiểm nhân thọ và quyền lợi hưu trí của bảo hiểm xã hội, người dân khi tham gia hưu trí tự nguyện vừa được chi trả khoản tiền tiết kiệm của mình như một khoản lương hưu hàng kỳ khi hết độ tuổi lao động, vừa được bảo vệ trước những rủi ro, bệnh tật.

Hiện, trên thị trường đang có 6 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ triển khai bảo hiểm hưu trí tự nguyện, bao gồm: Bảo Việt Nhân Thọ, Sun Life Việt Nam, Dai-ichi Life Việt Nam, Manulife, AIA Việt Nam và Prudential Việt Nam với tổng tài sản đạt gần 6.500 tỷ đồng.

Trong đó, Sun Life Việt Nam chiếm lớn nhất với hơn 70% thị phần bảo hiểm hưu trí tự nguyện. Năm 2025, tổng tài sản Quỹ Hưu trí tự nguyện đạt gần 4.500 tỷ đồng, thu nhập đầu tư được chi trả cho các tài khoản hưu trí vượt 160 tỷ đồng. Trong những năm tới, Sun Life Việt Nam đặt mục tiêu sớm nâng quy mô Quỹ hưu trí tự nguyện lên trên 6.000 tỷ và hướng tới mục tiêu quy mô Quỹ đạt 10.000 tỷ đồng, đóng góp cho an sinh xã hội.