'Tăng thuế trở thành giải pháp như cách người ta hút dầu để tăng GDP'
Phương Dung -
16/05/2018 08:30 (GMT+7)
Chuyên gia Ngô Trí Long cho rằng, khẳng định nếu không giải quyết cái gốc của vấn đề nằm ở chi tiêu không hiệu quả, tham nhũng, lãng phí, đầu tư sai…. thì dù có tăng lên 12% hay gấp đôi đi nữa, thu ngân sách dù có phình to ra cũng khó mà đảm bảo được cân đối ngân sách nhà nước.
Cử tri kiến nghị cân nhắc bởi việc tăng thuế vào thời điểm hiện nay là không phù hợp.
Cử tri lo gánh nặng thuế
Trong kiến nghị gửi lên Quốc hội, cử tri các tỉnh, thành phố Hậu Giang, Đà Nẵng, Bà Rịa Vũng Tàu, TP. HCM, Bình Dương, Thái Bình cho biết, qua các phương tiện thông tin đại chúng cử tri được biết Bộ Tài chính đã công bố định hướng sửa đổi, bổ sung 5 dự án luật về thuế, với đề xuất tăng mức thu: từ thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân đến thuế giá trị gia tăng (VAT)...
Lý do đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng, Bộ Tài chính cho rằng mức thuế giá trị gia tăng hiện tại 10% là tương đối thấp, không phù hợp với thông lệ quốc tế, khó đảm bảo an toàn của nền tài chính quốc gia.
Tuy nhiên, cử tri kiến nghị cân nhắc bởi việc tăng thuế vào thời điểm hiện nay là không phù hợp, vì người tiêu dùng bất kể thu nhập cao hay thấp đều phải đóng cùng một mức thuế giá trị gia tăng cho cùng một sản phẩm chịu thuế.
"Do vậy, gánh nặng thuế đối với mặt hàng tiêu dùng luôn chiếm một tỷ trọng cao hơn trong thu nhập của người thu nhập thấp. Đề nghị Chính phủ cần tăng cường công tác quản lý Nhà nước trong việc thực hiện Luật thuế giá trị gia tăng nhằm tránh thất thoát ngân sách nhà nước đồng thời bảo vệ quyền lợi cho người tiêu dùng", cử tri kiến nghị.
Bộ Tài chính: Thuế suất VAT thấp hơn nhiều nước
Trả lời kiến nghị của cử tri, Bộ Tài chính cho biết, trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng, thu từ hoạt động xuất nhập khẩu sụt giảm nhanh nên tỷ lệ huy động cho ngân sách nhà nước (NSNN) từ thuế, phí cũng giảm nhanh, và sự sụt giảm trong nguồn thu này đang được bù đắp bởi nợ công.
Theo Bộ Tài chính, trên thế giới, trình trạng nợ công tăng cao khiến các nước, kể cả các nước phát triển, tiến hành cơ cấu lại thu NSNN theo hướng tăng cường nguồn thu từ thuế gián thu (thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt) để bù đắp.
Về mức thuế suất, Bộ Tài chính dẫn thống kê mức thuế suất thuế giá trị gia tăng của 112 nước, có 88 nước có mức thuế suất từ 12% đến 25% (trong đó 56 nước có mức thuế suất từ 17% đến 25%), còn lại 24 nước phổ biến ở mức hơn 10%.
"Thuế suất thuế giá trị gia tăng trung bình toàn cầu là 16%; ở Châu Á là 10,9%; Liên minh Châu Âu là 21,5%; Trung Âu và Nga là 18,6%; Châu Mỹ là 14%. Thuế suất thuế ở Việt Nam hiện thấp hơn mức trung bình của khu vực và thế giới", Bộ Tài chính cho biết.
Theo đó, Bộ Tài chính đề xuất lộ trình tăng thuế suất thuế giá trị gia tăng từ mức 10% lên mức 11% vào năm 2019 và tăng lên mức 12% vào năm 2020.
Bộ Tài chính cho biết, theo Ngân hàng thế giới, đề xuất tăng thuế giá trị gia tăng lên 12% sẽ tăng chỉ số CPI một lần trong khoảng 0,06-0,39% do đó lạm phát do tăng CPI ở mức thấp này không phải là vấn đề đáng lo ngại. Tuy nhiên, nếu duy trì thuế suất thuế giá trị gia tăng thấp sẽ mang lại lợi ích cho người giàu nhiều hơn người nghèo vì 20% hộ gia đình nghèo nhất chỉ trả khoảng 9% tổng số thu thuế giá trị gia tăng.
"Trong khi đó, 20% hộ gia đình giàu nhất trả gần 40% tổng số thu thuế giá trị gia tăng. Điều này có nghĩa là nếu một hộ nghèo tiết kiệm được trung bình 10.000 đồng do thuế suất thuế giá trị gia tăng thấp thì hộ giàu tiết kiệm được 40.000 đồng. Vì vậy, thuế suất thuế giá trị gia tăng thấp sẽ mang lại lợi ích cho người giàu nhiều hơn người nghèo", báo cáo nêu.
Còn theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đối với đề xuất tăng 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng sẽ tác động tăng chỉ số giá lên 2,28% và giảm mức tăng trưởng GDP 0,5%.
Bộ Tài chính thấy rằng, để giảm tác động của việc tăng thuế đến người có thu nhập thấp thì Chính phủ cần tiếp tục chi hỗ trợ về an sinh, xã hội như: Chi cho giáo dục, y tế, chi đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng,... để số tiền thu thuế giá trị gia tăng tăng thêm có thể đem lại lợi ích nhiều hơn so với số tiền thuế họ phải trả thêm.
"Hoàn cảnh khác nhau thì không thể so sánh"
Bình luận về đề xuất tăng thuế VAT, PGS. TS Ngô Trí Long cho rằng, khi hoàn cảnh khác nhau thì không thể so sánh thuế VAT giữa các nước, và vin vào lý do đó để tăng thuế ở Việt Nam.
Theo ông Long, nếu như để so sánh vai trò của VAT đã sử dụng ở EU và Ở Việt Nam cho thấy về y tế, chế độ bảo hiểm giúp người bệnh được nhận dịch vụ chăm sóc ưu việt và đúng trách nhiệm. Còn Việt Nam khi đi khám chữa bệnh đa số phải khám dịch vụ vì bảo hiểm luôn bị khó khăn, viện phí cũng vừa có đợt tăng. Hay ở EU, người nông dân khi canh tác nông nghiệp được hỗ trợ; nếu nuôi dưỡng súc vật sẽ được hỗ trợ, Việt Nam chưa có sự hỗ trợ này. Tại Nhật Bản, giáo dục miễn phí đến hết cấp phổ thông.
Xét về tỷ trọng, đóng góp của VAT trong tổng thu ngân sách của Việt Nam với thuế suất VAT phổ thông hiện nay là 10%, VAT đã chiếm tới 27,5% tổng thu ngân sách. Trong khi đó, với mức thuế suất trung bình EU cao hơn hẳn Việt Nam song VAT cũng chỉ chiếm trung bình 21,4% tổng thu ngân sách của các nước này.
Vị chuyên gia thẳng thắn cho rằng, nguồn gốc của nợ công và thâm hụt ngân sách triền miên ở Việt Nam không phải do việc huy động nguồn thu thuế thấp trong ngân sách, mà chính là do tham nhũng, thất thoát, lãng phí, kỷ luật tài chính không nghiêm, đầu tư sai, hoặc đầu tư vì lợi ích nhóm chứ không phải vì cộng đồng hay sự phát triển đất nước.
Điều này dẫn đến, khi ngân sách bị eo hẹp bởi sự lãng phí của dự án cũ, trong khi cần đối phó với tính cấp thiết của dự án mới, Bộ Tài chính đứng trước sức ép phải có đủ nguồn thu để đảm bảo chi.
"Tăng thuế trở thành một giải pháp, như cách người ta hút dầu để tăng GDP", ông Long bày tỏ và khẳng định nếu không giải quyết cái gốc của vấn đề nằm ở chi tiêu không hiệu quả, tham nhũng, lãng phí, đầu tư sai…. thì dù có tăng lên 12% hay gấp đôi đi nữa, thu ngân sách dù có phình to ra cũng khó mà đảm bảo được cân đối ngân sách nhà nước.
TS. Ngô Trí Long khẳng định, thuế VAT là thuế tiêu dùng, bất kể thu nhập cao hay thấp, đều phải đóng cùng một mức thuế VAT cho cùng một sản phẩm chịu thuế. Tuy nhiên, thuế VAT có tính “lũy thoái” đánh vào người thu nhập thấp chịu nặng nề hơn.
"Dưới góc độ công bằng, tăng thuế VAT sẽ làm tổn thương và tạo áp lực nhiều hơn đối với người có thu nhập thấp, do vậy chưa thực hiện sự công bằng, và chính sách an sinh xã hội. Trong một nền kinh tế khó khăn, chúng ta cần khoan thứ sức dân để làm kế bền gốc, đó là thượng sách tạo động lực cho sự phát triển bền vững, chúng ta không nên chọn phương án khiến người dân phải thêm căng mình đóng thuế", ông nhận định.
(VNF) - Ngày 30/1, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, HVN) công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 với doanh thu tăng 12% so với cùng kỳ, lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt gần 540 tỷ đồng.
(VNF) - Công ty Cổ phần Bán lẻ Kỹ thuật số FPT (FPT Retail, HoSE: FRT) đã công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với nhiều dấu ấn tích cực, ghi nhận sự tăng trưởng đồng đều về quy mô, hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ trên toàn hệ thống.
(VNF) - Kết thúc năm tài chính 2025, Công ty Cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (HNX: NTP) không chỉ hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu đề ra mà còn thiết lập những cột mốc kỷ lục mới về cả doanh thu và lợi nhuận sau 65 năm hình thành và phát triển.
(VNF) - Ông Nguyễn Văn Cương, hiện là Phó Tổng Giám đốc Sông Đà 2 đã mua 1,36 triệu cổ phiếu mà không công bố thông tin theo quy định. Giao dịch "chui" này khiến ông bị xử phạt hành chính 238 triệu đồng và đình chỉ giao dịch 4 tháng.
(VNF) - Theo chuyên gia tài chính cá nhân, rủi ro lớn nhất không nằm ở giá vàng tăng hay giảm, mà nằm ở những quyết định tài chính được đưa ra khi cảm xúc lấn át kế hoạch.
(VNF) - Công ty Cổ phần Đầu tư F88 (UPCoM: F88) vừa công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 cho biết lợi nhuận trước thuế của công ty đạt 304 tỷ đồng, tăng 47% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế cả năm 2025, F88 ghi nhận 907 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 102% so với năm 2024.
(VNF) - Trước khi công bố thành lập nhà máy kiểm thử và đóng gói chip bán dẫn, FPT khép lại năm 2025 với mức lợi nhuận sau thuế cao nhất trong lịch sử hoạt động.
(VNF) - Đại diện ACBS đánh giá Nghị quyết 79 là một bước tái định vị có ý nghĩa quan trọng đối với vai trò của kinh tế Nhà nước, với điểm then chốt là không mở rộng vai trò Nhà nước theo hướng dàn trải hay độc quyền, mà xác lập rõ kinh tế Nhà nước giữ vai trò nòng cốt tại các lĩnh vực then chốt.
(VNF) - Khi tích giữ với số lượng vàng ngày càng nhiều cùng với giá tăng mạnh khiến giá trị tài sản tăng lên đáng kể, niềm vui từ khoản đầu tư sinh lời lại nhanh chóng đi kèm với một nỗi lo khác: Giữ tại nhà thì bất an, gửi ngân hàng lại không sinh lãi và phát sinh chi phí. Bài toán tưởng chừng nhỏ ấy đang trở thành mối bận tâm thực sự của không ít nhà đầu tư cá nhân.
(VNF) - Lợi nhuận cả năm 2025 của Tập đoàn Masan gấp 1,6 lần so với năm trước đó, đạt 6.764 tỷ đồng, hoàn thành 139% so với kịch bản cơ sở đặt ra, là mức cao nhất từ trước đến nay.
(VNF) - Từng được xem là một trong những hệ sinh thái doanh nghiệp lớn trên thị trường, Tập đoàn FLC đã trải qua nhiều biến động kể từ khi ông Trịnh Văn Quyết bị bắt giam vào năm 2022. Đến nay, phần lớn cổ phiếu trong hệ sinh thái FLC đã lần lượt rời sàn chứng khoán.
(VNF) - Theo quy định mới, hộ, cá nhân kinh doanh có nhà, bất động sản cho thuê vượt mức 500 triệu đồng sẽ phải nộp thuế giá trị gia tăng và thu nhập cá nhân.
(VNF) - Thương vụ sang tay cổ phiếu DCV giữa các pháp nhân trong hệ sinh thái Dragon Capital được thực hiện theo phương thức thỏa thuận, với tổng giá trị xấp xỉ 1.359 tỷ đồng.
(VNF) - Việc phần lớn người lao động không được đóng BHXH trên thu nhập thực tế có thể làm giảm quyền lợi ở nhiều chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí và trợ cấp thất nghiệp, đồng thời gia tăng rủi ro an sinh trong dài hạn.
(VNF) - SB Space Holding đã “đánh bại” 3 nhà đầu tư tổ chức khác, trở thành cổ đông lớn của CMN sau khi trúng giá toàn bộ lô cổ phần với tổng giá trị hơn 206,1 tỷ đồng
(VNF) - Từ ngày 1/7 tới, người nợ thuế có thể bị phong tỏa tài khoản; khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập; nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản...
(VNF) - Sunshine Group vừa lập kỷ lục tăng trưởng chưa từng có với lợi nhuận hợp nhất trước thuế vượt 11.200 tỷ đồng trong cả năm 2025, cùng tổng tài sản tiệm cận 120.000 tỷ đồng, phản ánh rõ nét hiệu quả đột phá sau giai đoạn tái cấu trúc toàn diện vừa qua.
(VNF) - Ngày 30/1, Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines, HVN) công bố kết quả kinh doanh quý IV/2025 với doanh thu tăng 12% so với cùng kỳ, lợi nhuận hợp nhất trước thuế đạt gần 540 tỷ đồng.
(VNF) - Ghi nhận của VietnamFinance trong tháng 1/2026 cho thấy hiện dự án HUD Mê Linh Central có nhiều đơn nguyên nhà ở xã hội được triển khai xây dựng nhưng phần lớn đang đình trệ.