Các chuyên gia cho rằng đề xuất tăng kịch khung thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu của Bộ Tài chính trong bối cảnh hiện nay là không hợp lý, càng không hợp lý hơn với riêng mặt hàng xăng sinh học E5.
Theo đề xuất của Bộ Tài chính, thuế bảo vệ môi trường đối với xăng tăng từ 3.000 đồng lên mức trần 4.000 đồng/lít.
Bộ trưởng Bộ Tài chính vừa thừa ủy quyền của Chính phủ ký Tờ trình gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) dự án Nghị quyết về biểuthuế bảo vệ môi trường (BVMT). Trong đó có nội dung đề xuất Quốc hội đồng ý cho tăng thuế BVMT đối với tất cả các mặt hàng xăng, dầu lên kịch khung.
Tăng kịch khung vẫn nói thấp
Theo đề xuất, mức tăng thuế cao nhất là dầu hỏa tăng 1.700 đồng/lít, mức tăng thấp nhất là dầu diesel tăng 500 đồng/lít. Mặt hàng xăng tăng thuế thêm 1.000 đồng/lít. Như vậy, đây cũng là lần đầu tiên, Chính phủ đề xuất UBTVQH cho đánh thuế BVMT ở mức cao nhất trong khung thuế suất hiện hành đối với tất cả các sản phẩm xăng, dầu. Đáng lưu ý, trong dự thảo đầu tiên, Bộ Tài chính không đề xuất tăng thuế BVMT đối với dầu hỏa nhưng tại dự thảo lần này, bộ đề xuất tăng hết trần cho phép.
Giải trình về lý do tăng thuế, cơ quan soạn thảo là Bộ Tài chính cho biết giá bán lẻ xăng, dầu ở Việt Nam đang ở mức thấp so với các nước có chung đường biên giới, trong ASEAN và châu Á. Giá xăng, dầu Việt Nam đứng vị trí 47 từ thấp đến cao trong tổng số 167 quốc gia (thấp hơn 120 nước); thấp hơn Lào 5.556 đồng/lít, Campuchia 3.745 đồng/lít, Trung Quốc 1.468 đồng/lít, Singapore 17.394 đồng/lít, Philippines 3.451 đồng/lít...
"Qua đánh giá thực hiện cho thấy mức thuế BVMT đối với một số hàng hóa đang ở mức thấp so với mức độ tác động đến môi trường khi sử dụng của các hàng hóa này. Cụ thể, xăng, dầu là sản phẩm có chứa nhiều chất gây ô nhiễm môi trường. Do đó, cần thiết điều chỉnh mức thuế BVMT đối với xăng, dầu nằm trong khung biểu thuế BVMT nhằm nâng cao hơn nữa trách nhiệm, nhận thức của tổ chức, cá nhân đối với môi trường, khuyến khích sử dụng tiết kiệm, sử dụng sản phẩm thay thế, thân thiện với môi trường", Bộ Tài chính lý giải.
Trong nội dung này, Bộ Tài chính còn viện dẫn thêm một nghiên cứu khoa học do TS. Huỳnh Thế Du, Giám đốc đào tạo Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright, cung cấp tại một tọa đàm lấy ý kiến về dự án Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế BVMT do UBTVQH tổ chức. Theo đó, nếu tính toán dựa trên mô hình ngoại tác tiêu cực và tính phi hiệu quả với chi phí ngoại tác tiêu cực đối với xăng được lấy theo đánh giá của một tổ chức uy tín của Mỹ thì mức thuế BVMT đối với xăng của Việt Nam cần phải điều chỉnh ở mức từ 10.000-20.000 đồng/lít (!?).
Tăng thu để "cõng" ngân sách
Bộ Tài chính bảo lưu quan điểm tăng thuế BVMT qua xăng, dầu để khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân sử dụng tiết kiệm hàng hóa gây tác hại đến môi trường; khuyến khích việc sử dụng hàng hóa thân thiện với môi trường. Đồng thời việc tăng thuế còn phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội; bảo đảm lợi ích quốc gia trong điều kiện hội nhập sâu khi thực hiện cắt giảm dần thuế nhập khẩu theo các cam kết quốc tế.
Đặc biệt, Bộ Tài chính đưa ra mục đích tăng thuế là nhằm động viên hợp lý đóng góp của xã hội vào ngân sách nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội của đất nước, trong đó có nhiệm vụ chi cho BVMT. Theo bộ này, chính vì các mục đích "tốt đẹp" như trên mà bộ còn đề xuất tăng thuế đối với các mặt hàng than đá, dung dịch HCFC, túi ni-lông..., chứ không riêng xăng, dầu.
Tính toán của Bộ Tài chính cho thấy việc điều chỉnh mức thuế BVMT sẽ tác động đến CPI bình quân năm 2018 là khoảng 0,11%-0,15%. Đồng thời, sẽ góp phần tăng thu ngân sách nhà nước (NSNN) khoảng 15.189,2 tỉ đồng/năm, từ đó góp phần tạo thêm nguồn thu để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, trong đó có các nhiệm vụ chi cho BVMT.
Bàn về cơ cấu ngân sách, một chuyên gia tài chính đưa ra số liệu năm 2017, Bộ Tài chính dự toán số thu thuế BVMT đạt 17.420 tỉ đồng nhưng năm 2018 số thu tăng vọt lên 48.804 tỷ đồng. Cùng với khó khăn trong tìm kiếm nguồn thu mới cho NSNN trước sức ép tăng chi tiêu, giải pháp ngắn hạn là vay nợ và tiến tới bắt buộc là tăng thuế gián thu trong thời gian tới như thuế BVMT, thuế giá trị gia tăng, tiêu thụ đặc biệt bởi các loại thuế này đang chiếm 50% nguồn thu NSNN. Trong thuế BVMT, xăng dầu chiếm tới 97%.
Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng thuế là lĩnh vực hết sức nhạy cảm đối với sản xuất, đời sống kinh tế - xã hội, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và tác động tới sự ổn định kinh tế vĩ mô. Do đó, việc điều chỉnh thuế phải hết sức thận trọng. "Nếu chỉ xét ở góc độ thu ngân sách trong quá trình cơ cấu ngân sách thì dễ nhất là tăng thuế nhưng cần phải đưa ra các giải pháp kiểm soát chi, tiết kiệm chi, chống nợ đọng thuế, chống thất thu thuế", ông Long lưu ý.
Xăng E5 cũng dính thuế?
Theo giải trình của Bộ Tài chính, một trong các lý do chính của việc tăng thu thuế BVMT là nhằm mục đích khuyến khích sử dụng sản phẩm thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, nghịch lý là việc áp thuế ở mức cao và công thức tính thuế trên xăng E5 chưa thực sự phù hợp lại khiến cho mặt hàng này chưa thu hút được người tiêu dùng.
Theo quy định hiện nay, ưu đãi thuế BVMT đối với xăng E5 chỉ được áp dụng với phần ít ỏi là 5% ethanol có trong công thức xăng E5; còn lại 95% xăng RON 92 vẫn chịu thuế BVMT ở mức cao. Như vậy, với đề xuất tăng kịch khung thuế BVMT, mặt hàng xăng E5 cũng sẽ gánh mức tăng giá gần như tương đương với xăng khoáng. "Như thế, mục tiêu BVMT là lý do cho việc tăng thuế của Bộ Tài chính đã không đạt được", một chuyên gia kinh tế nói thẳng.
Theo Bộ Công Thương, Bộ Tài chính nên điều chỉnh cách tính thuế BVMT đối với xăng sinh học theo hướng đánh giá tổng thể tác động của mặt hàng này với môi trường. "Nếu chỉ ưu đãi thuế với 5% ethanol, còn 95% xăng RON 92 vẫn chịu thuế cao là cách tính cơ học, không nhìn nhận đúng giá trị của xăng sinh học, không tạo ra được giá thành cạnh tranh", đại diện Bộ Công Thương nói.
Nhiều ý kiến cho rằng nên loại bỏ xăng sinh học ra khỏi đề xuất tăng thuế BVMT lần này để hoàn thành được mục tiêu đưa xăng sinh học vào thị trường hiệu quả cũng như giảm bớt bức xúc của người dân khi đưa ra câu hỏi: "Tại sao xăng sinh học có tác dụng bảo vệ môi trường mà vẫn phải chịu thuế BVMT cao?".
Mức tăng thuế BVMT đối với xăng, dầu theo đề xuất:
. Xăng: Đề nghị tăng từ 3.000 đồng/lít lên mức trần 4.000 đồng/lít.
. Dầu diesel: Đề nghị tăng từ 1.500 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít.
. Dầu ma dút, dầu nhờn: Đề nghị tăng từ 900 đồng/kg lên mức trần 2.000 đồng/kg.
. Dầu hỏa: Đề nghị tăng từ 300 đồng/lít lên mức trần 2.000 đồng/lít.
Theo đề xuất của Bộ Tài chính, thời hạn tăng thuế sẽ bắt đầu từ ngày 1/7/2018.
Không nên tăng thuế với mặt hàng thiết yếu
Trước thông tin tăng thuế BVMT với xăng, dầu, ông Nguyễn Văn Thanh, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, bày tỏ sự không đồng tình: "Thật sự khó khăn cho vận tải. Xu hướng tăng giá dầu thô đã quá rõ rồi mà còn tăng thuế nữa!".
Theo ông Thanh, với mức tăng thuế BVMT thêm 1.000 đồng/lít xăng sẽ gây khó khăn. Nếu tăng đến một mức độ nào đó thì doanh nghiệp buộc phải điều chỉnh giá cước, dù việc tăng giá cước trong bối cảnh hiện nay là không dễ và cần phải có độ trễ. "Nếu giá nhiên liệu thế giới tăng cùng thời điểm tăng thuế xăng, dầu trong nước thì rất căng.
Đề nghị cơ quan tham mưu là Bộ Tài chính hết sức cẩn trọng về thời điểm tăng giá để không gây sốc cho vận tải bởi từ giá vận tải tăng sốc sẽ ảnh hưởng đến đầu vào của các ngành kinh tế khác sử dụng nhiên liệu", ông Nguyễn Văn Thanh cảnh báo.
Ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Hà Nội, đặt câu hỏi: "Tất nhiên, phải thông cảm cho đề xuất tăng thuế BVMT vì thu ngân sách đang hụt nhưng mục tiêu kiềm chế lạm phát dưới 4% thì sao?". Theo ông Phú, dựa trên quan sát thị trường, có thể thấy mục tiêu kiềm chế lạm phát trong năm nay không phải dễ dàng thực hiện.
Ông chia sẻ mới đây, ông cùng đoàn công tác khảo sát ở Hải Dương đã ghi nhận tình trạng nông dân "kêu ca" giá thành chạy xăng cho máy nổ, máy bơm nước chi phí rất cao. Còn ngoài thị trường tiêu dùng, một số mặt hàng ăn uống, cắt tóc… đã tăng giá nhẹ hoặc không tăng giá nhưng giảm chất lượng.
"Nguyên nhân là bởi xăng, dầu đã đồng loạt tăng giá khá mạnh cách đây khoảng một tuần. Trong khi, đây là mặt hàng thiết yếu, ai cũng phải dùng, tác động đến mọi ngành sản xuất. Cuối cùng là trăm dâu đổ đầu tằm, người nghèo chịu hết. Bản thân tôi nhận lương chục triệu đồng/tháng cũng phải tiết kiệm mới đủ sống, công nhân vài triệu đồng sống thế nào mà còn tăng thuế?", ông Phú bức xúc.
Ông Phú góp ý phải tìm nguồn thu khác, giảm chi phí cho doanh nghiệp, không nên tăng thuế với mặt hàng thiết yếu.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Chỉ trong 6 phiên giao dịch, cổ phiếu KSF của Sunshine Group đi qua một nhịp biến động mạnh hiếm thấy khi tăng trần ba phiên liên tiếp rồi nhanh chóng đảo chiều giảm sâu. Đằng sau biên độ giá lớn là câu chuyện thanh khoản đột biến, kỳ vọng doanh nghiệp và dấu hỏi về sức bền của dòng tiền ngắn hạn.
(VNF) - Những quy định đầu tiên về phát hành, giao dịch, niêm yết và bảo vệ nhà đầu tư tài sản mã hoá đã được hoàn thiện. Đáng chú ý, chỉ nhà đầu tư nước ngoài được tham gia đợt phát hành ban đầu và mọi giao dịch phải thực hiện thông qua các tổ chức được cấp phép.
(VNF) - Ở kịch bản tích cực hơn với xác suất 30%, VNDIRECT dự báo VN-Index vẫn có khả năng vượt đỉnh lịch sử nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Tuy nhiên, trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” có thể tiếp diễn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất cho phép công ty chứng khoán được lựa chọn nhiều hình thức giao kết với khách hàng thay vì chỉ ký hợp đồng bằng văn bản như quy định hiện hành.
(VNF) - Cơ quan thuế cho biết, việc triển khai sinh trắc học trong quản lý hoá đơn điện tử mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cơ quan quản lý và toàn xã hội.
(VNF) - Đó là đề xuất của Bộ Tài chính về việc công khai thông tin người nộp thuế trong các trường hợp trốn thuế, vi phạm pháp luật thuế, bỏ trốn hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Dù bị khối ngoại bán ròng, lượng cung khổng lồ tại VIC đã nhanh chóng được dòng tiền trong nước hấp thụ. Nhờ đó, cổ phiếu này vẫn tăng giá và trở thành mã đóng góp tích cực nhất cho VN-Index trong phiên 4/6, mang về 4,24 điểm cho chỉ số.
(VNF) - Làn sóng tăng vốn chưa từng hạ nhiệt đã giúp hàng loạt công ty chứng khoán nhanh chóng mở rộng quy mô, vượt qua nhiều ngân hàng nhỏ và vừa về vốn điều lệ.
(VNF) - Cục Thuế cho biết, dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế đang xin ý kiến thẩm định Bộ Tư pháp không bỏ quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng như một số thông tin phản ánh.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một bước ngoặt lớn cho dòng vốn đầu tư toàn cầu. Không dừng lại ở một xu hướng công nghệ ngắn hạn, AI đang tác động trực tiếp đến chi phí vốn của doanh nghiệp, lực lượng lao động và chuỗi cung ứng của nhiều ngành kinh tế trọng điểm. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, sự dịch chuyển này mở ra cả cơ hội thu hút dòng vốn mới lẫn những thách thức về mặt quản trị.
(VNF) - Trong khi chỉ số liên tục được kéo lên bởi một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, phần còn lại của thị trường đang dần hình thành một vùng định giá đáng chú ý. Đặc biệt nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng hấp dẫn nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm, các chuyên gia cho rằng xu hướng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.
(VNF) - Áp lực giảm giá từ nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn khiến VN-Index mất hơn 7 điểm trong phiên giao dịch ngày 3/6 dù sắc xanh vẫn chiếm ưu thế trên thị trường. Trong khi đó, khối ngoại tiếp tục duy trì đà bán ròng với giá trị gần 700 tỷ đồng, đánh dấu phiên bán ròng thứ 10 liên tiếp.
(VNF) - Sau khi Xuân Cầu Holdings không thể hiện thực hóa kế hoạch trở thành cổ đông lớn tại Viwaseen, vị trí này đã thuộc về An Quý Hưng Holding với tỷ lệ sở hữu 23%. Đáng chú ý, pháp nhân mới xuất hiện trong cơ cấu cổ đông của Viwaseen lại có mối liên hệ trực tiếp với Vinaconex.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ được biết đến như nền tảng gọi xe và giao đồ ăn lớn nhất Đông Nam Á, Grab đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi dịch vụ tài chính số dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của tập đoàn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nhiều quy định mới trong lĩnh vực chứng khoán, nổi bật là cơ chế sandbox và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn.
(VNF) - Nhờ khai thác hiệu quả các dự án thủy điện quy mô lớn tại Lào, Công ty CP Điện Việt Lào nhiều năm liên tiếp duy trì mức lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng, trong đó năm 2025 ghi nhận lãi kỷ lục 1.526 tỷ đồng.
(VNF) - Nếu thương vụ chào bán "bom tấn" 300 triệu cổ phiếu ra công chúng được thực hiện theo đúng kế hoạch trong năm 2025, tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Becamex có thể giảm xuống mức xấp xỉ 74%.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.