Giới quan sát đánh giá nỗ lực này thu hút sự quan tâm của thị trường nhưng có thể gặp phải trở ngại về chi phí.
Công ty khai thác đất hiếm Australia Lynas vừa thông báo về việc ký kết hợp đồng Giai đoạn một với Bộ Quốc phòng Mỹ để xây dựng một cơ sở xử lý đất hiếm ở bang Texas.
Trong một tuyên bố cuối tháng Bảy vừa qua, Giám đốc điều hành của Lynas, Amanda Lacaze bày tỏ sự vui mừng về hợp đồng với Lầu Năm Góc để khởi động Giai đoạn một này, đồng thời cam kết sẽ cung cấp cơ sở vật chất "kịp thời và ít rủi ro".
Lynas và đối tác của Mỹ Blue Line sẽ xây dựng một cơ sở xử lý các loại đất hiếm nặng như dysprosium, được sử dụng trong nam châm. Công ty cho biết, nguồn tài trợ từ Bộ Quốc phòng sẽ dành cho việc nghiên cứu về chiến lược và thị trường cùng với việc lập kế hoạch và thiết kế chi tiết cơ sở này.
Kotaro Shimizu, nhà phân tích cấp cao của Mitsubishi UFJ, cho biết điều quan trọng là có thể có một cơ sở sản xuất đất hiếm nặng bên ngoài Trung Quốc. Đất hiếm gồm 17 nguyên tố, được phân thành các loại nặng và nhẹ theo trọng lượng nguyên tử.
Nguồn cung cấp đất hiếm nặng đặc biệt phụ thuộc vào Trung Quốc, quốc gia có thị phần được cho là đạt 90%. Các nhà sản xuất Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh lớn về công nghệ tách và tinh chế, cũng như chi phí sản xuất.
Theo chuyên gia Shimizu, một dự án đất hiếm nặng đã khởi công ở Pháp sau đó bị bỏ dở vì các vấn đề về chi phí. Nhà máy của Lynas ở Texas dự kiến là dự án duy nhất thuộc loại này không được tài trợ bằng vốn đầu tư của Trung Quốc.
Các nam châm hiệu suất cao thường được sử dụng trong động cơ xe quân sự. Ngành công nghiệp vũ khí của Mỹ lệ thuộc nhiều vào Trung Quốc. Nhà Trắng và Lầu Năm Góc cùng ý thức được về nghịch lý này và đã có những bước chuẩn bị đề phòng Bắc Kinh cắt nguồn cung cấp "nguyên liệu của thế kỷ 21" như nhận định của nhà báo Guillaume Pitron, tác giả cuốn sách có tiêu đề "Chiến tranh kim loại hiếm".
Mỹ đã có những bước đi quan trọng nhằm giảm bớt lệ thuộc vào nhà cung cấp gần như độc quyền của thế giới, đó là Trung Quốc. Hãng tin Reuters tiết lộ hồi tháng 4/2020, Lầu Năm Góc quyết định tài trợ trở lại cho hai dự án khai thác đất hiếm nhằm phục vụ các mục tiêu quân sự của Mỹ.
Hai dự án đó liên quan đến các mỏ đất hiếm tại Texas và California. Mỏ thứ nhất do tập đoàn Australia Lynas cùng khai thác với một đối tác Mỹ và mỏ thứ hai do tập đoàn MP Materials quản lý. Ngoài ra, vẫn theo hãng tin Reuters, Chính phủ Mỹ sắp thông báo hỗ trợ cho MP trong một dự án thứ ba tại bang Nevada.
Trong giai đoạn từ năm 2004-2017 có đến 80% kim loại hiếm Mỹ mua vào có xuất xứ từ Trung Quốc. Theo nghiên cứu của Trung tâm địa chất Mỹ, Trung Quốc kiểm soát 40% các mỏ dự trữ kim loại hiếm của thế giới.
Năm 2018, Trung Quốc là nguồn cung cấp 70% đất hiếm tiêu thụ trên toàn cầu và cho đến hiện tại 90% đất hiếm được khai thác từ các khắp nơi trên thế giới đều phải nhờ đến Trung Quốc sàng lọc, để từ "đất" trở thành "kim loại" và có thể cung cấp cho các tập đoàn công nghiệp.
Vì lợi ích an ninh quốc gia, Lầu Năm Góc tìm cách đảm bảo chuỗi cung ứng đất hiếm mà không phụ thuộc vào Trung Quốc. Tuy nhiên, giới quan sát trên thị trường tin rằng việc xoay trục khỏi Trung Quốc sẽ là việc "nói dễ hơn làm".
Việc khai thác đất hiếm phải có một dây chuyền công nghiệp và đòi hỏi công nghệ đặc biệt. Vậy tới nay, Mỹ đã làm được những gì để giảm thiểu mức độ lệ thuộc vào Trung Quốc?
Nhà báo Guillaume Pitron nói: "Hiện tại, Mỹ đã mua lại tập đoàn Hitachi của Nhật Bản, một vài công ty Mỹ làm chủ được công nghệ này, nhưng chỉ sản xuất ở mức độ nhỏ, không đủ để bảo đảm nhu cầu trên toàn quốc.
Năm 2010, Viện Kiểm toán Nhà nước của Mỹ trong một báo cáo thẩm định rằng sẽ mất 15 năm để khởi động lại toàn bộ ngành khai thác đất hiếm và chế tạo kim loại hiếm. Cần một quãng thời gian dài như vậy do ở đây liên quan đến ít nhất là 5 hay 6 lĩnh vực công nghiệp khác nhau, với những kỹ thuật rất khác biệt.
Vì vậy, có thể nói Mỹ cần giảm mức độ lệ thuộc vào đất hiếm của Trung Quốc là một chuyện, làm được việc đó hay không lại là chuyện khác. Tương tự như vậy, khai thác mỏ đất hiếm là một chuyện, làm chủ được toàn bộ ngành công nghiệp sản xuất kim loại hiếm lại là chuyện khác".
Để tự chủ đất hiếm, Mỹ sẽ phải quản lý tất cả, từ khâu khai thác các quặng mỏ, sàng lọc để có được kim loại hiếm, rồi biến các kim loại hiếm này thành nam châm để có thể phục vụ cho các công nghệ cao.
Nghị sĩ bang Florida Marco Rubio và Thượng nghị sĩ bang Texas Ted Cruz đã vận động để cho ra đời một đạo luật cho phép khởi động lại các mỏ đất hiếm ở Mỹ.
Kế đến, các tập đoàn công nghiệp đã nhập cuộc để khai thác mỏ đất hiếm ở bang Texas. Tuy nhiên, khâu tiếp theo là sàng lọc để chắt ra được các kim loại hiếm và sau đó đưa vào các khâu sản xuất. Tất cả những giai đoạn này đòi hỏi rất nhiều thời gian, có thể là nhiều năm.
Giới quan sát còn chỉ ra thực tế là quặng từ các mỏ thuộc sở hữu của Lynas được cho là có hàm lượng đất hiếm thấp hơn so với các quặng của Trung Quốc. Vì vậy, công ty phải khai thác nhiều khoáng sản hơn để chiết xuất và phân tách các kim loại cụ thể, như dysprosium, việc này sẽ làm chi phí tăng cao.
Các nhà giao dịch trên thị trường hàng hóa đã ví việc khai thác kim loại đất hiếm nặng giống như việc mua cả một con bò chỉ để lấy thịt thăn. Giá đất hiếm nhẹ neodymium có giá giao ngay vào khoảng 55,20 USD/kg trong tháng Bảy, còn đất hiếm nặng dysprosium thì có mức giá 344,40 USD/kg.
Các nguồn cung mới của phương Tây có thể gây áp lực giảm giá, nhưng liệu hoạt động sản xuất có diễn ra suôn sẻ hay không vẫn chưa rõ ràng. Thị trường đất hiếm đang theo dõi chặt chẽ cuộc đối đầu ngày càng tăng của liên minh Mỹ - Australia với Trung Quốc.
Tags:
(VNF) - Việt Nam chính thức không có bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup 2026 sau khi các cuộc đàm phán về mức giá không đạt thỏa thuận, trong bối cảnh gói bản quyền được chào bán hàng triệu USD nhưng sức hút thương mại của giải đấu mới chưa đủ để thuyết phục các nhà đài trong nước.
(VNF) - Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đạt mức cao nhất kể từ năm 2004 khi thị trường trái phiếu tiếp tục chịu áp lực bán mạnh. Trong khi lợi suất trái phiếu Nhật Bản kỳ hạn 10 năm cũng tăng lên mức cao nhất từ năm 1996.
(VNF) - Tiệc chiêu đãi cấp nhà nước do Tổng thống Mỹ Donald Trump chủ trì dành cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tối 24/9 quy tụ một loạt tên tuổi quyền lực nhất giới công nghệ Mỹ.
(VNF) - Doanh số xe hybrid sản xuất tại Trung Quốc đang tăng mạnh tại Liên minh châu Âu (EU) trong 4 năm rưỡi qua, làm gia tăng lo ngại tại Brussels về tương lai của ngành công nghiệp ô tô châu Âu.
(VNF) - Nợ toàn cầu đã vượt 365.000 tỷ USD, tăng thêm 10.000 tỷ USD chỉ trong nửa đầu năm, trong khi chi phí vay ngày càng leo thang, làm gia tăng áp lực tài khóa tại các nền kinh tế lớn.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chào đón Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Nhà Trắng hôm 24/9, trong bối cảnh các cuộc đàm phán về thương mại, trí tuệ nhân tạo (AI) và sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gia tăng giữa hai nước trở thành tâm điểm của chuyến thăm cấp nhà nước được tổ chức trọng thể.
(VNF) - Bangkok Post đã đưa cảnh báo của Nhà khoa học chính trị Weerasak Krueathep về hệ thống tài chính của Thái Lan được có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng trong vòng một thập kỷ nếu chính phủ nước này không khẩn trương tiến hành cải cách.
(VNF) - Amazon Kuiper Việt Nam vừa được cấp phép thiết lập mạng viễn thông dùng riêng sử dụng đường truyền vệ tinh, mở thêm một bước trong kế hoạch đưa mạng Internet vệ tinh quỹ đạo thấp của tập đoàn công nghệ Mỹ vào Việt Nam.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người đang dẫn đầu các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc trong tuần này, cho biết trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 23/9 rằng Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí gia hạn thỏa thuận ngừng chiến thương mại thêm hai tháng, sau thời hạn ban đầu vào tháng 11.
(VNF) - Việc tạm ngừng xuất khẩu dầu diesel có thể mang lại lợi ích trong ngắn hạn, nhưng Mỹ có thể sẽ sớm phải đối mặt với những hệ quả không mong muốn.
(VNF) - Cổ phiếu KRAFTON, hãng game Hàn Quốc đứng sau PUBG, vừa rơi xuống vùng thấp nhất trong 52 tuần giữa lúc tranh cãi liên quan hai tuyển thủ Việt Nam tại PUBG Asia Stars 2026 leo thang.
(VNF) - Một tin tặc nói tiếng Trung Quốc đã sử dụng các tác nhân trí tuệ nhân tạo (AI) để tấn công tới 100 công ty chỉ trong vòng 5 ngày, đánh cắp hơn 600.000 hồ sơ thẻ tín dụng với tổng chi phí khoảng 8.000 USD.
(VNF) - Cơ quan Phát triển và Thương mại Mỹ (USTDA) mới đây ra thông báo cho biết sẽ tài trợ một nghiên cứu khả thi cho tuyến cáp ngầm mới kết nối Thái Lan, Mỹ và 5 quốc gia Đông Nam Á khác, đồng thời tránh đi qua Biển Đông.
(VNF) - Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã chi 158,8 tỷ USD để nhập khẩu vàng trong 8 tháng qua, trong bối cảnh ngân hàng trung ương và các nhà đầu tư trong nước gia tăng mua vàng nhằm đa dạng hóa tài sản.
(VNF) - Indonesia và Philippines cũng đang thuộc nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, trong khi Malaysia và Thái Lan được xếp vào nhóm thị trường mới nổi nâng cao, việc Việt Nam được nâng hạng sẽ càng thúc đẩy cạnh tranh, hấp dẫn dòng vốn đổ vào ASEAN.
(VNF) - Từ lâu, Porsche, nhà sản xuất xe thể thao hạng sang thuộc Volkswagen, được xem là một trong những động lực sinh lời đáng tin cậy nhất của tập đoàn. Tuy nhiên, thương hiệu này giờ đây lại trở thành một trong những vấn đề lớn nhất, tạo thêm trở ngại cho kế hoạch tái cấu trúc của CEO Oliver Blume với hãng sản xuất ô tô lớn nhất châu Âu.
(VNF) - Mỹ đang thúc đẩy thiết lập một kênh liên lạc trực tiếp với Trung Quốc nhằm thông báo cho chính phủ hai nước về những sự cố lớn liên quan đến an ninh quốc gia và trí tuệ nhân tạo (AI), trong bối cảnh cuộc cạnh tranh AI giữa hai cường quốc ngày càng gay gắt.
(VNF) - Tại Trung Quốc, ngày càng nhiều giao dịch "mua bán danh tính" đang diễn ra công khai, khi người dân cấp phép cho AI sử dụng nhân dạng của mình để đổi lấy tiền.
(VNF) - Chi phí năng lượng, vận tải tăng cao cùng những gián đoạn chuỗi cung ứng đang đẩy doanh nghiệp Mỹ vào một giai đoạn biến động khó lường, được ví còn khó khăn hơn thời Covid.
(VNF) - Động lực tiêu dùng đang suy yếu trong khi lạm phát chưa hạ nhiệt, đặt kinh tế Mỹ vào thế giằng co khi Fed tiếp tục ưu tiên kiểm soát giá cả.
(VNF) - Lượng vàng ngày càng lớn được đưa khỏi các kho lưu trữ tại Mỹ, giữa lúc châu Âu gia tăng hồi hương vàng dự trữ. Động thái này đang làm dấy lên nhiều câu hỏi về điều gì thực sự đứng sau dòng vàng đang dịch chuyển.
(VNF) - Thị trường thương mại điện tử bùng nổ đưa Việt Nam thành miền đất hứa của các doanh nghiệp logistics, nhưng cũng khiến không ít "kỳ lân" ngoại quốc phải cay đắng dừng cuộc chơi.
(VNF) - Trước đây, những hình ảnh và thông tin về các thương vụ bất động sản đắt đỏ thường được xem là cách để giới siêu giàu phô trương tài sản và khẳng định vị thế. Nhưng giờ đây, họ lại có xu hướng giữ kín đời sống riêng tư. Khi tài sản ngày càng được phô bày dễ dàng, sự kín đáo và riêng tư lại trở thành điều mà giới siêu giàu ngày càng coi trọng.
(VNF) - Hàng Thái thu hẹp hiện diện tại Campuchia, khi kim ngạch nhập khẩu giảm 37% trong 7 tháng đầu năm. Khoảng trống thị trường đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp nội địa gia tăng sản xuất, giành thị phần.
(VNF) - Sau quyết định mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), bối cảnh thị trường vàng đang thay đổi, nhưng Goldman Sachs cho rằng đà tăng của kim loại quý vẫn chưa bị đảo ngược.
(VNF) - Việt Nam chính thức không có bản quyền phát sóng FIFA ASEAN Cup 2026 sau khi các cuộc đàm phán về mức giá không đạt thỏa thuận, trong bối cảnh gói bản quyền được chào bán hàng triệu USD nhưng sức hút thương mại của giải đấu mới chưa đủ để thuyết phục các nhà đài trong nước.
(VNF) - Thanh Hà Cienco 5 đang được đẩy mạnh xây dựng, với nhiều dãy liền kề, biệt thự dần hiện hữu. Đây cũng là địa điểm được Hà Nội dự kiến bố trí nhà ở cho cư dân tại các dự án sai phạm của Mường Thanh trong trường hợp phải di dời.
