Thuế bảo vệ môi trường: Công cụ tài chính để khắc phục tổn hại về môi trường
Minh Anh -
05/03/2018 19:30 (GMT+7)
Ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn, Tổng cục Thuế, cho rằng thuế bảo vệ môi trường (BVMT) là một trong những công cụ tài chính để xử lý, khắc phục những tổn hại về môi trường, thông qua chương trình chi tiêu của Chính phủ.
Ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế).
- Ông nhận định thế nào về đề xuất mới đây của Bộ Tài chính tại dự thảo nghị quyết của Quốc hội về biểu thuế BVMT?
Thực tế tại Việt Nam những năm vừa qua cho thấy tăng trưởng kinh tế cao kèm theo đó là mức độ gây ô nhiễm môi trường rất nghiêm trọng, do nền kinh tế phát triển chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên thiên nhiên mà chưa dựa vào phát triển ứng dụng công nghệ cao.
Thu thuế BVMT là một trong những công cụ tài chính để bù đắp lại, khắc phục tổn hại về môi trường, thông qua chương trình chi tiêu của Chính phủ. Trong điều kiện khung còn mà giá cả chịu đựng được thì chúng ta phải tính đến việc tăng thuế. Với việc giảm thuế xuất nhập khẩu(XNK) xuống, cần phải tăng thuế trong nội địa lên, trong đó thuế BVMT là một trong những sắc thuế liên quan đến việc bảo đảm cân đối và cơ cấu lại ngân sách.
Bên cạnh đó, yêu cầu của việc BVMT, khí thải do xăng dầu gây ra không phải là vấn đề nhỏ.
Trong phạm vi của luật, việc tăng thuế BVMT của mặt hàng xăng dầu là được phép. Việc này liên quan đến chủ sử dụng các phương tiện, những người trực tiếp gây ảnh hưởng tới môi trường.
- Nhiều ý kiến lo lắng, việc điều chỉnh kịch khung đối với mặt hàng xăng gây áp lực lên mặt bằng giá, thưa ông?
Chúng ta phải nhìn nhận rằng, thuế BVMT là thuế gián thu, khi áp thuế cao thì đương nhiên là giá cả có biến động. Nhưng theo tôi sự biến động này là cần thiết, vì chúng ta phải tính toán tương quan về giá giữa các nước trong khu vực.
Hiện nay, giá bán lẻ xăng dầu ở Việt Nam cơ bản đang thấp hơn so với các nước có chung đường biên giới nói riêng và nhiều nước khác trong khu vực ASEAN và châu Á nói chung. Chúng ta lo an ninh năng lượng đất nước, nhưng không thể lo cho hàng xóm được. Cho nên nếu ta để giá quá thấp, sẽ "chảy máu" xăng dầu sang các nước khác. Trong khi đây là nguồn thu quan trọng và chúng ta không thể từ bỏ quyền lợi của mình được.
Vì vậy cần phải xem xét tương quan về giá để đảm bảo chúng ta không bị hao tổn nguồn lực khi phải bù lỗ cho các nước trong khu vực. Đây là lợi ích quốc gia chúng ta phải tính đến. Trong lợi ích quốc gia có lợi ích của Nhà nước và người dân.
Theo tôi, trước mắt việc tăng thuế giá xăng sẽ có biến động. Tuy nhiên, nếu có tăng giá xăng cũng không ảnh hưởng nhiều đến cơ cấu giá thành sản phẩm, bởi xăng dầu chỉ là một yếu tố trong nhiều yếu tố quyết định giá thành các sản phẩm, dịch vụ có liên quan. Nếu doanh nghiệp sử dụng phương tiện hợp lý thì sẽ không có đột biến.
- Thực tế, thuế BVMT thu được không đủ bù chi, vì theo thống kê của Bộ Tài chính số chi bình quân hàng năm cho BVMT luôn vượt quá số thu?
Nếu chỉ rõ "đồng nào mua mắm đồng nào mua tương" thì rất khó, vì ngân sách của chúng ta là ngân sách tập trung. Thu tập trung về một mối, chi tiêu theo chương trình của Chính phủ, được Quốc hội phê duyệt.
Cho nên có năm thu từ thuế BVMT ít nhưng chi nhiều, có năm chi nhiều nhưng không thu. Ví dụ hàng chục năm trước chúng ta không thu thuế BVMT, nhưng vì nhiệm vụ BVMT, chúng ta đã phải chi từ thời kỳ đó rồi.
Chính vì thế, nếu nói rằng trong 1 năm số thuế thu về phải đảm bảo chi cho năm đó, thì chưa hẳn đúng, mà phải xem xét theo chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ, cũng như tính dài hạn của vấn đề sản xuất, xã hội và môi trường.
- Trong các buổi làm việc gần đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc lưu ý ngành Tài chính phải tập trung cơ cấu lại nguồn thu, mở rộng các cơ sở thu thuế trong đó có thu nội địa. Đây có phải là bài toán ngành Tài chính buộc phải giải trong cân đối ngân sách, thưa ông?
Hiện nay, vấn đề cơ cấu lại nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN) đang được đặt lên hàng đầu theo hướng tăng nguồn thu nội địa và giảm số thu từ hoạt động XNK theo phạm vi quốc tế; theo nguyên tắc tổng số thuế không thay đổi đảm bảo chi tiêu toàn dân.
Thực tế trong giai đoạn 2011 - 2015, tỷ lệ huy động thu NSNN bình quân là 23,4% GDP (so với mục tiêu đề ra là 23 - 24% GDP); trong đó, động viên về thuế và phí đạt 21,6% GDP (thấp hơn mục tiêu đề ra là 22 - 23% GDP).
Nghị quyết về kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm (2016 - 2020) bảo đảm tỷ lệ huy động vào NSNN không thấp hơn 23,5% GDP, trong đó từ thuế, phí, lệ phí khoảng 21% GDP; tỷ trọng thu nội địa bình quân khoảng 84 - 85%.
Đồng thời, đã xác định, tiếp tục sửa đổi, bổ sung chính sách thu, nâng dần tỷ lệ huy động GDP vào NSNN, bảo đảm tỷ trọng thu nội địa không thấp hơn mức quy định trên, phù hợp với sự phát triển của đất nước; bảo đảm tỷ trọng hợp lý giữa thuế trực thu và thuế gián thu; tăng tỷ trọng thu nội địa...
Những năm gần đây, khi chúng ta cắt giảm thuế XNK, giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp để trợ giúp doanh nghiệp thì tỷ lệ động viên về thuế có nguy cơ không đảm bảo được mức đã đề ra. Cho nên, đó vẫn là định hướng lớn cho thời gian tới để đảm bảo cân đối ngân sách.
(VNF) - Cục Thuế (Bộ Tài chính) mới đây đã ban hành Quyết định về kế hoạch kiểm tra chuyên ngành năm 2026, trong đó có nhiều doanh nghiệp lớn thuộc các nhóm ngành ngân hàng, bất động sản, dược phẩm, năng lượng…
(VNF) - Hoạt động cho vay ký quỹ tiếp tục đóng vai trò trụ cột, giúp MBS duy trì tăng trưởng doanh thu trong quý I/2026, song đà tăng lợi nhuận bị kìm hãm khi chi phí tài chính “leo thang”.
(VNF) - OKX Ventures trực thuộc OKX đã thông báo về khoản đầu tư chiến lược vào Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản Tiền điện tử Thịnh vượng Việt Nam (CAEX).
(VNF) - Những vụ án vi phạm chính sách kế toán và trốn thuế lớn kéo dài và có tổ chức liên tục được khởi tố,, nhiều DN bị nghi vấn lập hai hệ thống kế toán và chênh lệch doanh thu hàng nghìn tỷ đồng. Với động thái mạnh tay này, cơ quan quản lý đã gửi thông điệp mạnh tay tới các DN.
(VNF) - Doanh thu năm 2025, Công ty Đô thị Amata Hạ Long thu hơn 2.000 tỷ đồng, tuy nhiên Amata Hạ Long vẫn bị nêu tên nợ thuế do nợ hơn 320 triệu đồng.
(VNF) - Theo báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 của CTCP Nước giải khát Yến sào Khánh Hòa, đến thời điểm cuối năm 2025 công ty đang ghi nhận gần 46 tỷ đồng tiền lương còn phải trả cho người lao động.
(VNF) - Các chuyên gia đều cho rằng, tín dụng ngân hàng đã đạt ngưỡng, bắt đầu có rủi ro, để đảm bảo và duy trì được tăng trưởng kinh tế trên 10%, rất cần thêm nguồn vốn ổn định, dài hạn và chi phí vốn hợp lý.
(VNF) - Công ty TNHH Bia Anheuser-Busch Inbev Việt Nam (AB InBev Việt Nam) - “ông lớn” bia ngoại vừa vào diện kiểm tra thuế theo danh sách công bố của Cục Thuế.
(VNF) - Quyền tự chủ pháp lý (legal autonomy) là một trong những yếu tố trung tâm của thể chế đặc thù trong trung tâm tài chính quốc tế. Bên cạnh đó, mô hình quản trị đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo hiệu quả vận hành của trung tâm.
(VNF) - Diễn đàn Thường niên Hoạch định Tài chính Cá nhân 2026, tổ chức tại Học viện Ngân hàng ngày 11/4, là diễn đàn đối thoại chuyên sâu quy tụ đại diện cơ quan quản lý, giới học thuật, các định chế tài chính, doanh nghiệp và cộng đồng thực hành.
(VNF) - Từ tháng 4, cơ quan thuế sẽ tiến hành rà soát, đưa ra cảnh báo và khuyến nghị đối với các tổ chức, doanh nghiệp, hộ kinh doanh có dấu hiệu sử dụng 2 kế toán, qua đó tăng cường siết gian lận thuế.
(VNF) - VN-Index quay đầu điều chỉnh khi áp lực chốt lời lan rộng và khối ngoại bán ròng quy mô lớn. Một cổ phiếu VN30 bị xả mạnh với giá trị lên tới 3.000 tỷ đồng.
(VNF) - Dù triển vọng kết quả lợi nhuận tích cực, bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc Trung tâm Phân tích ACBS cho rằng diễn biến thị trường chứng khoán lại chưa phản ánh đầy đủ kỳ vọng này khi chịu tác động mạnh từ các yếu tố bên ngoài.
(VNF) - Công ty cổ phần Thương mại dịch vụ Phong Vũ là doanh nghiệp nằm trong danh sách công khai của Cục Thuế (Bộ Tài chính) về việc tăng cường kiểm tra và quản lý thuế đối với các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng.
(VNF) - Để xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) vừa có sức cạnh tranh, vừa có độ bền thể chế thì chuẩn mực phòng, chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố phải được đặt đúng vị trí của nó, không phải là rào cản của phát triển mà là điều kiện để phát triển có chất lượng.
(VNF) - Cục Thuế mới công bố danh sách 302 doanh nghiệp báo cáo thuế thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng đưa vào kế hoạch kiểm tra thuế trong thời gian tới. Vậy, đâu là các vấn đề mà kế toán và chủ doanh nghiệp cần lưu ý.
(VNF) - Công ty TNHH Ô tô Ngôi sao Việt Nam (Vietnam Star Automobile) và Công ty TNHH Mercedes-Benz Việt Nam, là hai công ty nằm trong danh sách các doanh nghiệp thua lỗ nhiều năm, lãi mỏng.
(VNF) - Việc kết hợp đồng bộ giữa hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ là điều kiện tiên quyết để ngành hoạch định tài chính cá nhân tại Việt Nam phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC)
(VNF) - Cổ phiếu SHB, mã ngân hàng dẫn đầu thanh khoản toàn thị trường, có thể được đưa vào rổ FTSE Global All Cap, qua đó hút dòng vốn ETF toàn cầu tham chiếu theo chỉ số này.
(VNF) - Cục Thuế (Bộ Tài chính) mới đây đã ban hành Quyết định về kế hoạch kiểm tra chuyên ngành năm 2026, trong đó có nhiều doanh nghiệp lớn thuộc các nhóm ngành ngân hàng, bất động sản, dược phẩm, năng lượng…