Thuế bảo vệ môi trường: Công cụ tài chính để khắc phục tổn hại về môi trường
Minh Anh -
05/03/2018 19:30 (GMT+7)
Ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn, Tổng cục Thuế, cho rằng thuế bảo vệ môi trường (BVMT) là một trong những công cụ tài chính để xử lý, khắc phục những tổn hại về môi trường, thông qua chương trình chi tiêu của Chính phủ.
Ông Nguyễn Văn Phụng, Vụ trưởng Vụ Quản lý thuế doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế).
- Ông nhận định thế nào về đề xuất mới đây của Bộ Tài chính tại dự thảo nghị quyết của Quốc hội về biểu thuế BVMT?
Thực tế tại Việt Nam những năm vừa qua cho thấy tăng trưởng kinh tế cao kèm theo đó là mức độ gây ô nhiễm môi trường rất nghiêm trọng, do nền kinh tế phát triển chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên thiên nhiên mà chưa dựa vào phát triển ứng dụng công nghệ cao.
Thu thuế BVMT là một trong những công cụ tài chính để bù đắp lại, khắc phục tổn hại về môi trường, thông qua chương trình chi tiêu của Chính phủ. Trong điều kiện khung còn mà giá cả chịu đựng được thì chúng ta phải tính đến việc tăng thuế. Với việc giảm thuế xuất nhập khẩu(XNK) xuống, cần phải tăng thuế trong nội địa lên, trong đó thuế BVMT là một trong những sắc thuế liên quan đến việc bảo đảm cân đối và cơ cấu lại ngân sách.
Bên cạnh đó, yêu cầu của việc BVMT, khí thải do xăng dầu gây ra không phải là vấn đề nhỏ.
Trong phạm vi của luật, việc tăng thuế BVMT của mặt hàng xăng dầu là được phép. Việc này liên quan đến chủ sử dụng các phương tiện, những người trực tiếp gây ảnh hưởng tới môi trường.
- Nhiều ý kiến lo lắng, việc điều chỉnh kịch khung đối với mặt hàng xăng gây áp lực lên mặt bằng giá, thưa ông?
Chúng ta phải nhìn nhận rằng, thuế BVMT là thuế gián thu, khi áp thuế cao thì đương nhiên là giá cả có biến động. Nhưng theo tôi sự biến động này là cần thiết, vì chúng ta phải tính toán tương quan về giá giữa các nước trong khu vực.
Hiện nay, giá bán lẻ xăng dầu ở Việt Nam cơ bản đang thấp hơn so với các nước có chung đường biên giới nói riêng và nhiều nước khác trong khu vực ASEAN và châu Á nói chung. Chúng ta lo an ninh năng lượng đất nước, nhưng không thể lo cho hàng xóm được. Cho nên nếu ta để giá quá thấp, sẽ "chảy máu" xăng dầu sang các nước khác. Trong khi đây là nguồn thu quan trọng và chúng ta không thể từ bỏ quyền lợi của mình được.
Vì vậy cần phải xem xét tương quan về giá để đảm bảo chúng ta không bị hao tổn nguồn lực khi phải bù lỗ cho các nước trong khu vực. Đây là lợi ích quốc gia chúng ta phải tính đến. Trong lợi ích quốc gia có lợi ích của Nhà nước và người dân.
Theo tôi, trước mắt việc tăng thuế giá xăng sẽ có biến động. Tuy nhiên, nếu có tăng giá xăng cũng không ảnh hưởng nhiều đến cơ cấu giá thành sản phẩm, bởi xăng dầu chỉ là một yếu tố trong nhiều yếu tố quyết định giá thành các sản phẩm, dịch vụ có liên quan. Nếu doanh nghiệp sử dụng phương tiện hợp lý thì sẽ không có đột biến.
- Thực tế, thuế BVMT thu được không đủ bù chi, vì theo thống kê của Bộ Tài chính số chi bình quân hàng năm cho BVMT luôn vượt quá số thu?
Nếu chỉ rõ "đồng nào mua mắm đồng nào mua tương" thì rất khó, vì ngân sách của chúng ta là ngân sách tập trung. Thu tập trung về một mối, chi tiêu theo chương trình của Chính phủ, được Quốc hội phê duyệt.
Cho nên có năm thu từ thuế BVMT ít nhưng chi nhiều, có năm chi nhiều nhưng không thu. Ví dụ hàng chục năm trước chúng ta không thu thuế BVMT, nhưng vì nhiệm vụ BVMT, chúng ta đã phải chi từ thời kỳ đó rồi.
Chính vì thế, nếu nói rằng trong 1 năm số thuế thu về phải đảm bảo chi cho năm đó, thì chưa hẳn đúng, mà phải xem xét theo chức năng, nhiệm vụ của Chính phủ, cũng như tính dài hạn của vấn đề sản xuất, xã hội và môi trường.
- Trong các buổi làm việc gần đây, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc lưu ý ngành Tài chính phải tập trung cơ cấu lại nguồn thu, mở rộng các cơ sở thu thuế trong đó có thu nội địa. Đây có phải là bài toán ngành Tài chính buộc phải giải trong cân đối ngân sách, thưa ông?
Hiện nay, vấn đề cơ cấu lại nguồn thu ngân sách nhà nước (NSNN) đang được đặt lên hàng đầu theo hướng tăng nguồn thu nội địa và giảm số thu từ hoạt động XNK theo phạm vi quốc tế; theo nguyên tắc tổng số thuế không thay đổi đảm bảo chi tiêu toàn dân.
Thực tế trong giai đoạn 2011 - 2015, tỷ lệ huy động thu NSNN bình quân là 23,4% GDP (so với mục tiêu đề ra là 23 - 24% GDP); trong đó, động viên về thuế và phí đạt 21,6% GDP (thấp hơn mục tiêu đề ra là 22 - 23% GDP).
Nghị quyết về kế hoạch tài chính quốc gia 5 năm (2016 - 2020) bảo đảm tỷ lệ huy động vào NSNN không thấp hơn 23,5% GDP, trong đó từ thuế, phí, lệ phí khoảng 21% GDP; tỷ trọng thu nội địa bình quân khoảng 84 - 85%.
Đồng thời, đã xác định, tiếp tục sửa đổi, bổ sung chính sách thu, nâng dần tỷ lệ huy động GDP vào NSNN, bảo đảm tỷ trọng thu nội địa không thấp hơn mức quy định trên, phù hợp với sự phát triển của đất nước; bảo đảm tỷ trọng hợp lý giữa thuế trực thu và thuế gián thu; tăng tỷ trọng thu nội địa...
Những năm gần đây, khi chúng ta cắt giảm thuế XNK, giảm thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp để trợ giúp doanh nghiệp thì tỷ lệ động viên về thuế có nguy cơ không đảm bảo được mức đã đề ra. Cho nên, đó vẫn là định hướng lớn cho thời gian tới để đảm bảo cân đối ngân sách.
(VNF) - Tổng công ty Đầu tư phát triển Xây dựng (Tập đoàn DIC ) không thực hiện góp vốn thành lập Công ty TNHH Bất động sản Saigonres Vạn Xuân để thực hiện dự án Khu đô thị Nam Tiến 2.
(VNF) - Một trung tâm tài chính quốc tế có sức cạnh tranh không thể chỉ dựa vào hạ tầng ngân hàng, chứng khoán và quản lý quỹ theo mô hình truyền thống, mà còn phải có khả năng tiếp nhận, sàng lọc và quản trị các mô hình tài chính số mới như DeFi.
(VNF) - Việt Nam tiếp tục lỡ hẹn với danh sách theo dõi nâng hạng (Watch List) của MSCI trong kỳ rà soát phân loại thị trường 2026, một kết quả không gây nhiều bất ngờ sau Báo cáo Đánh giá Khả năng Tiếp cận Thị trường Toàn cầu công bố trước đó.
(VNF) - Công ty cổ phần Phát triển nhà Bà Rịa - Vũng Tàu (HODECO) bị phạt tổng số tiền là 242,5 triệu đồng do loạt vi phạm về quy định công bố thông tin.
(VNF) - Sau thông tin tỷ phú Phạm Nhật Vượng nắm giữ gần 5% vốn tại LPBank, cổ phiếu LPB bất ngờ tăng kịch biên độ lên 52.600 đồng/cp, đi kèm thanh khoản bùng nổ.
(VNF) - Trước thời điểm MSCI công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường Thường niên 2026, nhiều công ty chứng khoán đã hạ dự báo về khả năng Việt Nam được đưa vào Watch List.
(VNF) - 19 tỷ USD vốn ngoại đã đăng ký vào VIFC-HCMC, thế nhưng đến tháng 5/2026, chưa có một ngân hàng nước ngoài nào chính thức trở thành thành viên VIFC.
(VNF) - UBCKNN đã có công văn yêu cầu Chứng khoán Hoà Bình không được sử dụng tài khoản, tài sản của khách hàng khi không được khách hàng ủy thác hoặc trái quy định của pháp luật hoặc lạm dụng tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản của khách hàng.
(VNF) - Việt Nam nên phát triển mô hình hai tầng Sandbox, trong đó cơ chế Sandbox chung đóng vai trò đảm bảo an toàn hệ thống, còn Sandbox đặc thù tại IFC tạo không gian linh hoạt để thử nghiệm các công nghệ đột phá như blockchain, token hóa tài sản hay tài chính xanh.
(VNF) - Xây dựng 3 đang chậm trả gần 131 tỷ đồng đối với lô trái phiếu XD3CH2328001 có lãi suất 15%. Hiện phía doanh nghiệp đang đàm phán với các trái chủ nhằm tìm phương án xử lý nghĩa vụ thanh toán.
(VNF) - Ethereum đang được nhiều chuyên gia kỳ vọng tái diễn mô hình tăng giá từng xuất hiện trong các chu kỳ trước, với mục tiêu dài hạn hướng tới đỉnh cũ.
(VNF) - Thông tin từ DealStreetAsia cho thấy MoMo đang trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư khi nhiều nhà đầu tư lớn được cho là đang xem xét mua tới 50% cổ phần.
(VNF) - Nhìn ra thế giới, các trung tâm tài chính quốc tế (IFC) thành công đều đã biến tài chính xanh thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi. Đó vừa là bài học, vừa là áp lực đối với Đà Nẵng.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Thế Minh, con đường vào Watch List của MSCI có thể chưa rộng mở với Việt Nam trong năm nay, khi nút thắt lớn nhất của thị trường là vấn đề room ngoại chưa được xử lý triệt để. Trong khi đó, vấn đề free-float cũng đang nổi lên như một tiêu chí có sức nặng trong hệ thống đánh giá của MSCI.
(VNF) - Theo TS. Hồ Quốc Tuấn, nâng hạng có thể mở rộng cánh cửa tiếp cận vốn, nhưng để dòng tiền ở lại, chứng khoán Việt cần một câu chuyện tăng trưởng đủ sức thuyết phục.
(VNF) - Trong nhịp hồi của thị trường, nhóm chứng khoán trở thành tâm điểm của danh sách cổ phiếu tăng mạnh, còn THD và NHD tiếp tục gây sốc với sự bứt phá vượt xa mặt bằng chung.
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định mới nhằm tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý thuế. Trong đó có quy định về các trường hợp cơ quan thuế được kiểm tra trực tiếp tại trụ sở người nộp thuế.
(VNF) - Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) đang từng bước hình thành hệ sinh thái tài chính mới với sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ tài chính, tư vấn pháp lý, dữ liệu và tài sản số. Sự hiện diện của những “cư dân tiên phong” cho thấy sức hút ban đầu của VIFC-DN và kỳ vọng về một trung tâm tài chính dựa trên đổi mới sáng tạo, thể chế mở và kết nối quốc tế.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Tập đoàn Quản lý tài sản T-Corp ghi nhận lỗ sau thuế gần 26,1 tỷ đồng, cải thiện đáng kể so với số lỗ gần 42,3 tỷ đồng của cùng kỳ năm ngoái.
(VNF) - Vinpearl muốn chào bán riêng lẻ tối đa 100 triệu cổ phiếu ưu đãi giá 80.000 đồng/cổ phiếu, số tiền huy động dự kiến được sử dụng cho các dự án du lịch, nghỉ dưỡng và hợp tác kinh doanh với Tập đoàn Vingroup.
(VNF) - Tổng công ty Đầu tư phát triển Xây dựng (Tập đoàn DIC ) không thực hiện góp vốn thành lập Công ty TNHH Bất động sản Saigonres Vạn Xuân để thực hiện dự án Khu đô thị Nam Tiến 2.
(VNF) - Khu công nghiệp Hoàng Mai 1 là một trong những khu công nghiệp trọng điểm thuộc Khu kinh tế Đông Nam, nằm trên địa bàn phường Hoàng Mai, tỉnh Nghệ An. Đây là một trọng điểm trong vùng trong điểm công nghiệp Nam Thanh - Bắc Nghệ với nhiều lợi thế cảng biển, đường cao tốc, kết nối liên vùng