Tín dụng suy giảm: Bế tắc đầu tư hay hậu quả tăng trưởng kỹ thuật?
Mỹ Dung -
14/03/2024 00:35 (GMT+7)
(VNF) - Chuyên gia về ngân hàng đặt vấn đề: “Tăng trưởng tín dụng giảm, có hay không nguyên nhân là do mấy tháng cuối năm, ngân hàng đẩy tín dụng ảo nên đầu năm trả lại. Câu chuyện này năm nào cũng xảy ra chỉ là ít hay nhiều mà thôi”
Ảnh minh hoạ
Tính đến cuối tháng 1/2024, tín dụng toàn hệ thống giảm 0,6% so với cuối năm 2023 trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng toàn nền kinh tế cuối năm 2023 tăng 13,71% so với cuối năm 2022. Điểm đáng chú ý, tín dụng đã bật tăng mạnh trong những tuần cuối năm 2023 khi chỉ riêng trong tháng 12, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã tăng 4,56 điểm phần trăm (tương đương hơn 540.000 tỷ đồng), chiếm 1/3 tổng mức tăng thêm của cả năm 2023.
Khoảng 81.000 tỷ đồng “đóng băng”
Bà Hà Thu Giang - Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, NHNN cho biết, tính đến cuối tháng 1/2024, tăng trưởng tín dụng đã giảm 0,6% so với cùng kỳ. Theo đó, ước tính đã giảm khoảng 81 nghìn tỷ đồng vào nền kinh tế. Điều này cũng được phản ánh phần nào qua số liệu mà các ngân hàng công bố như đến hết 31/01/2024, tín dụng cuối kỳ của Vietcombank đạt gần 1,24 triệu tỷ đồng, giảm 2,3%, tương đương quy mô giảm khoảng 30 nghìn tỷ đồng so với cuối năm 2023. Hay như tổng dư nợ toàn hệ thống BIDV tính đến 31/1/2024 đạt 1 triệu 725 ngàn tỷ đồng, giảm 1,25% so với cuối năm 2023.
Lý giải phần nào câu chuyện tín dụng giảm, ông Phạm Toàn Vượng, Tổng giám đốc Agribank cho biết, bên cạnh thuận lợi, hoạt động kinh doanh ngân hàng còn đối mặt với nhiều khó khăn. Sức hấp thụ vốn của ngành kinh tế năm 2024 dù đánh giá có khả quan nhưng dự kiến vẫn ở mức thấp. Một số động lực tăng trưởng như xuất khẩu, tiêu dùng, sản xuất công nghiệp còn chậm. Bên cạnh đó, hoạt động của một số doanh nghiệp còn gặp phải khó khăn, đặc biệt những vướng mắc về pháp lý, môi trường kinh doanh cũng như thị trường trái phiếu.
“Năng lực tài chính của doanh nghiệp giảm sút, khả năng chịu đựng của các doanh nghiệp lớn là vấn đề phải giải quyết trong thời gian dài”, ông Vượng nói.
Ông Nguyễn Thanh Tùng, Tổng giám đốc Vietcombank chia sẻ, đối với tín dụng bán buôn, các khó khăn vướng mắc về mặt pháp lý liên quan đến đất đai, cấp phép… là các nguyên nhân chính làm chậm tiến độ triển khai các dự án đầu tư mới hoặc mở rộng sản xuất kinh doanh. Bên cạnh đó, diễn biến tình kinh tế thế giới và trong nước trong thời gian tới, tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, đơn hàng sụt giảm… đã khiến các doanh nghiệp còn ngần ngại triển khai đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh và giải ngân vốn vay ngân hàng.
Cùng quan điểm, ông Trần Long, Phó Tổng giám đốc BIDV phân tích, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tháng 1/2024 tăng 2,2% so với tháng trước và tăng 24,8% so với cùng kỳ năm trước nhưng số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn tăng 25,5% so với cùng kỳ; số doanh nghiệp hoàn tất giải thể tăng 6,2% so với cùng kỳ.
Bên cạnh đó, năng lực tài chính của doanh nghiệp giảm sút; khả năng chịu đựng yếu; nhiều doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực xăng dầu, điện đối mặt với các rủi ro về pháp lý đẫn đến nguy cơ nợ xấu gia tăng, tỷ lệ bao phủ nợ xấu giảm. Ngoài ra các khoản nợ cơ cấu theo Thông tư 02/2023 sẽ hết thời hạn cơ cấu đến 30/6/2024, đến hạn vào năm 2024 - 2025, tạo áp lực trả nợ khi đến hạn.
Ông Đỗ Thanh Sơn, Phó Tổng giám đốc phụ trách Ban điều hành VietinBank nói: “Điểm nghẽn chính trong tăng trưởng tín dụng đó là sự giảm sút trong nhu cầu hấp thụ tín dụng của doanh nghiệp do tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước”.
“Tăng trưởng tín dụng giảm trong tháng đầu có nguyên nhân là chu kỳ mùa vụ hàng năm của ngành ngân hàng nên không có gì bất thường”, ông Phạm Quốc Thanh, Tổng giám đốc HDBank nhấn mạnh.
Có hay không chuyện tăng kỹ thuật?
Còn nhớ thời điểm đầu quý 4/2023, báo cáo phân tích của các công ty chứng khoán, các chuyên gia kinh tế đều quan ngại tăng trưởng tín dụng trong năm 2023 khả năng chỉ đạt khoảng 12% - 13% so với mục tiêu ngành đưa ra là 14% - 15%. Nguyên nhân được chỉ rõ là lĩnh vực kinh doanh bất động sản và cho vay tiêu dùng bất động sản - cho vay mua nhà (mảng chiếm tỷ trọng 70% của ngân hàng) giảm mạnh do thị trường gặp nhiều biến động khó khăn. Ngoài ra, tăng trưởng xuất khẩu giảm tốc, sản xuất vẫn gặp khó khăn, cầu trong nước yếu.
TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế đã nhận định: “Cho dù tín dụng tăng mạnh cuối năm 2023, mục tiêu đầu năm là 14% - 15% cũng không dễ thành hiện thực”.
Cụ thể hơn, TS Lê Xuân Nghĩa đánh giá, mục tiêu tăng trưởng tín dụng 14 -15% sẽ không đạt được bởi phụ thuộc vào khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế. Dự báo tăng trưởng tín dụng năm 2023 “kịch trần” chỉ khoảng 11%.
Tổng giám đốc Vietcombank cho biết thêm: “Yếu tố tâm lý và tập quán của nhiều doanh nghiệp và người dân Việt Nam là không vay nợ trong đầu năm cũng là nguyên nhân làm giảm dư nợ tín dụng trong tháng 1/2024”.
Chuyên gia phân tích của Công ty Chứng khoán VPBank còn dự báo tốc độ tăng trưởng tín dụng cả năm 2023 chỉ ở mức 9,6%-10,7%
Tuy nhiên, diễn biến thực tế lại cho thấy câu chuyện hơi khác khi tín dụng đã bật tăng mạnh trong những tuần cuối năm 2023. Chỉ riêng trong tháng 12/2023, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã tăng 4,56 điểm phần trăm (tương đương hơn 540.000 tỷ đồng), chiếm 1/3 tổng mức tăng thêm của cả năm 2023.
Cụ thể, xét theo ngành kinh tế, tạm tính đến cuối năm 2023, dư nợ ngành nông, lâm, thủy sản đạt tăng 6,95%; ngành công nghiệp và xây dựng tăng 10,29%; ngành thương mại dịch vụ tăng 15,83%. Tín dụng đối với lĩnh vực ưu tiên tăng trưởng tốt, đến cuối năm 2023 tín dụng lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn tăng 11,56%; tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng 13,61%; tín dụng đối với lĩnh vực xuất khẩu tăng 6,57%; tín dụng đối với lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ, lĩnh vực doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao lần lượt tăng 26,18% và 17,52%. Tín dụng lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro tiếp tục nằm trong tầm kiểm soát. Cho vay phục vụ nhu cầu đời sống đến cuối năm 2023 tăng 7,83% so với cuối năm 2022, chiếm 21,19% dư nợ nền kinh tế.
Trao đổi với phóng viên, một chuyên gia phân tích đặt vấn đề: “Tăng trưởng tín dụng giảm, có hay không nguyên nhân là do mấy tháng cuối năm, ngân hàng đẩy tín dụng ảo nên đầu năm trả lại. Câu chuyện này năm nào cũng xảy ra chỉ là ít hay nhiều mà thôi”.
Trong diễn biến có liên quan đó đến dư nợ giảm là số liệu huy động cũng giảm. Thông tin của NHNN cho biết, tính đến ngày 31/1/2024, số dư huy động toàn hệ thống đạt 13.633.072 tỷ đồng, tăng 12,5% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, so với thời điểm cuối năm 2022, số dư huy động vốn giảm 1,4%; trong đó huy động bằng VND giảm 0,99%; ngoại tệ giảm mạnh 6,73%. Hoạt động huy động vốn giảm trong tháng đầu năm cũng là hiện tượng bình thường khi doanh nghiệp và người dân đều có nhu cầu chi tiêu lớn. Tháng 1/2023, tăng trưởng huy động cũng cũng giảm 0,57% so với cuối năm 2022.
(VNF) - NHNN nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Đảng, Chính phủ là khuyến khích chuyển đổi nguồn lực vàng trong dân cho phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, hạn chế tâm lý găm giữ vàng, chống vàng hóa nền kinh tế, đầu cơ vàng, không sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.
(VNF) - Tỷ lệ tiền mặt lưu thông tăng lên mức cao nhất 3 năm tạo tác động trực tiếp lên thanh khoản ngân hàng. Điều này dường như là 1 nghịch lý khi thanh toán không tiền mặt đang mở rộng và thuận lợi hơn bao giờ hết.
(VNF) - Vừa qua, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã được Tạp chí The Asian Banker (TAB) trao giải thưởng “Best Custodian Bank in Vietnam” (Ngân hàng lưu ký tốt nhất Việt Nam). Đây là lần thứ 6 liên tiếp BIDV được vinh danh ở hạng mục giải thưởng này.
(VNF) - Ông Trần Ngọc Báu, CEO WiGroup cho rằng, tỷ giá vẫn là một trong hai biến số cần phải theo dõi sát sao nhất trong năm nay. Nếu niềm tin thị trường sứt mẻ và tỷ giá biến động xấu, nền kinh tế sẽ phải đối mặt với hai rủi ro lớn.
(VNF) - KienlongBank đã chính thức nâng cấp MyShop 5.0 - giải pháp chuyển đổi tài khoản thanh toán chuyên biệt dành cho hộ kinh doanh. Không chỉ là một sản phẩm tài chính, đây là lời giải cho bài toán “chính danh” và minh bạch dòng tiền, giúp chủ shop tự tin vận hành trước những thay đổi của hành lang pháp lý, yêu cầu về quản lý thuế.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Nhật Bản Mizuho Financial Group vừa công bố kết quả kinh doanh năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 với mức tăng trưởng lợi nhuận mạnh nhất trong nhiều năm, nhờ sự phục hồi của môi trường lãi suất tại Nhật Bản, tăng trưởng mạnh của mảng phí dịch vụ và hoạt động thị trường vốn.
(VNF) - Tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) vừa công bố kết quả năm tài chính kết thúc tháng 3/2026 với mức tăng trưởng vượt kỳ vọng thị trường, đồng thời đưa ra mục tiêu lợi nhuận và cổ tức cao hơn cho năm tài chính tiếp theo.
(VNF) - Eximbank tiếp tục biến động nhân sự cấp cao khi 3 Phó Tổng Giám đốc cùng từ nhiệm. Diễn biến này xuất hiện khi ngân hàng tiếp tục sắp xếp bộ máy điều hành trong khi kết quả kinh doanh chưa khởi sắc.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp bất động sản tiếp tục tăng nợ vay, kéo tổng dư nợ toàn ngành trong quý I lên hơn 427.000 tỷ đồng. Dư nợ bất động sản đang chiếm tỷ trọng lớn tại các ngân hàng.
(VNF) - Sự hạ nhiệt rõ rệt của mặt bằng lãi suất huy động ở thời điểm hiện tại chính là minh chứng rõ nét cho những nỗ lực điều hành chủ động và quyết liệt từ phía NHNN. Dẫu vậy, nhà điều hành vẫn còn chặng đường dài phía trước.
(VNF) - Từ một hệ thống hợp tác xã nông nghiệp, NongHyup Financial Group đã phát triển thành một trong những tập đoàn tài chính lớn nhất Hàn Quốc với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm.
(VNF) - Tiền gửi của người dân vào hệ thống ngân hàng đến hết tháng 1 đã vượt 10,3 triệu tỷ đồng, lập kỷ lục, trong khi tiền gửi của doanh nghiệp và các tổ chức kinh tế tiếp tục giảm.
(VNF) - Với định hướng kiến tạo hệ sinh thái trải nghiệm số đẳng cấp nhằm nâng tầm trải nghiệm dịch vụ khác biệt cho Khách hàng Ưu tiên, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) chính thức ra mắt 3 tính năng mới chuyên biệt trên ứng dụng SeAMobile. Đây là bước tiến của SeABank trong hành trình nâng tầm trải nghiệm Hội viên Ưu tiên SeAPremium với thông điệp: “Một chạm số hóa - Mở khóa đặc quyền SeAPremium”.
(VNF) - Trong bối cảnh nguồn vốn huy động không theo kịp nhu cầu tín dụng, việc tập trung quá lớn vào một lĩnh vực, kể cả bất động sản, sẽ thu hẹp khả năng tiếp cận vốn của các ngành kinh tế khác.
(VNF) - Thấu hiểu nhu cầu tối ưu lợi nhuận và linh hoạt dòng tiền của doanh nghiệp, BIDV liên tục cải tiến để đa dạng hóa các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả, vượt trội.
(VNF) - Nhằm thực hiện chiến lược chuyển đổi số và nâng cao an toàn an ninh trong hoạt động thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) chính thức triển khai dịch vụ hỗ trợ tra cứu trạng thái tài khoản thanh toán và ví điện tử nghi ngờ gian lận qua Hệ thống SIMO. Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank) là một trong những đơn vị tiên phong được lựa chọn triển khai sớm dịch vụ này từ ngày 25/5/2026.
(VNF) - Chiều ngày 21/05/2026, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đã tổ chức thành công Hội nghị trực tuyến cập nhật kết quả kinh doanh quý I/2026.
(VNF) - Lãi suất tiết kiệm rục rịch tăng, có nơi lên tới 10,7%/năm. NHNN tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Thương vụ đầu tư gần 900 triệu USD để sở hữu 15% BIDV giúp Tập đoàn tài chính Hana mở rộng đáng kể hiện diện tại thị trường Đông Nam Á, từ vị thế ngân hàng mạnh về ngoại hối và tài trợ quốc tế đến hệ sinh thái tài chính xuyên biên giới thông qua ngân hàng số, thanh toán quốc tế, hạ tầng tài chính và phục vụ dòng vốn FDI Hàn Quốc.
(VNF) - Hàng loạt ngân hàng đã lên kế hoạch phát hành trái phiếu 'khủng' trong năm nay trong bối cảnh huy động vốn khó, thanh khoản chịu áp lực và nhu cầu tín dụng tăng.
(VNF) - Hàng loạt thay đổi trong hoạt động chuyển tiền ngân hàng liên quan đến giao dịch giá trị lớn, xác minh thông tin tài khoản... nhằm siết an toàn thanh toán và hạn chế gian lận tài chính.
(VNF) - Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục yêu cầu các ngân hàng thương mại thực hiện nghiêm chủ trương giảm lãi suất huy động và cho vay; tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các sai phạm.
(VNF) - Sacombank vừa chấp thuận đơn từ nhiệm của Phó Tổng giám đốc Vũ Minh Quân trong bối cảnh ngân hàng này liên tiếp có thay đổi nhân sự lãnh đạo kể từ đầu năm.
(VNF) - Từ một ngân hàng nội địa của Hàn Quốc, KB Financial Group đã trở thành tập đoàn tài chính hàng đầu châu Á với lợi nhuận hàng tỷ USD mỗi năm. Trong chiến lược mở rộng ra nước ngoài của KB, Việt Nam nổi lên như một thị trường trọng điểm thông qua sự hiện diện của KB Kookmin Bank và KB Securities.
(VNF) - NHNN nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt của Đảng, Chính phủ là khuyến khích chuyển đổi nguồn lực vàng trong dân cho phục vụ phát triển kinh tế – xã hội, hạn chế tâm lý găm giữ vàng, chống vàng hóa nền kinh tế, đầu cơ vàng, không sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán.
(VNF) - Hải Phòng đang ghi nhận tiến độ thi công sôi động tại nhiều dự án chung cư, khách sạn và tổ hợp cao tầng tại khu vực trung tâm phía Đông thành phố.