TP.HCM nỗ lực vươn mình nắm bắt tương lai

Tập trung huy động vốn đầu tư trên 620.000 tỷ đồng

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, trong quý II/2025, TP.HCM sẽ đẩy mạnh đầu tư toàn xã hội, huy động mọi nguồn lực cho phát triển. Trong đó, chú trọng phát triển kinh tế tư nhân.

Thành phố cũng tập trung triển khai hiệu quả kế hoạch thực hiện đề án huy động nguồn lực xã hội để đầu tư phát triển hạ tầng với mục tiêu huy động vốn đầu tư toàn xã hội đạt 600.000 tỷ đồng, phấn đấu trên 620.000 tỷ đồng. Thành phố quyết tâm hoàn thành giải ngân kế hoạch đầu tư công trong năm 2025 đạt trên 95%.

Năm nay TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10%, trong đó kinh tế số đóng góp trên 25%. Như vậy, sau 5 năm (từ năm 2019 - đến nay), lần đầu tiên, thành phố đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Quy mô GRDP của thành phố vào cuối năm 2024 là 1,78 triệu tỷ đồng và để đạt mục tiêu kinh tế tăng trưởng 10% trong năm 2025, thành phố cần nguồn vốn đầu tư khoảng 620.000 tỷ đồng. Trong đó, đầu tư công khoảng 110.000 tỷ đồng. Như vậy, thành phố cần huy động thêm nguồn vốn trên 510.000 tỷ đồng.

Trong năm nay, TP.HCM sẽ giải quyết để huy động 230ha đất từ các khu công nghiệp, 110.000 tỷ đồng vốn đầu tư công, 90.000 tỷ đồng vốn đầu tư nước ngoài. Vừa qua, thành phố đã làm việc với các ngân hàng và xác định có thể giải quyết 350.000 tỷ đồng hoặc nhiều hơn cho vốn đầu tư xã hội.

Tại hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ UBND TP. HCM nhiệm kỳ 2020-2025 lần thứ 2 (mở rộng) diễn ra ngày 14/4 vừa qua, Giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ TP. HCM Lâm Đình Thắng cho biết thành phố đang tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho Khoa học Công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) phát triển, xem đây là lợi thế cạnh tranh.

Theo báo cáo kinh tế thường niên với tiêu đề “Kinh tế TP. HCM: Phục hồi và sẵn sàng sang kỷ nguyên mới”, ngành dịch vụ là tiềm năng, thế mạnh, lợi thế cạnh tranh của kinh tế TP. HCM trong năm 2025 và những năm tiếp theo.

Báo cáo ghi nhận, năm 2024, trong bối cảnh nền kinh tế thế giới và Việt Nam tiếp tục phục hồi và đạt được mức tăng trưởng cao, kinh tế TP. HCM cũng duy trì được đà tăng trưởng ổn định. Năm 2024, tăng trưởng chủ yếu đến từ khu vực dịch vụ (tăng 7,7% so với năm trước) và công nghiệp (tăng 7,26% so với năm trước). Trong 9 ngành dịch vụ trọng điểm, có 2 ngành là thương nghiệp bán buôn bán lẻ và vận tải kho bãi (chiếm 40,3% giá trị gia tăng của ngành dịch vụ) tăng trưởng mạnh mẽ. Trong năm 2025, kinh tế TP. HCM được dự báo sẽ tiếp tục đà hồi phục nhờ vào tăng trưởng của ngành dịch vụ, công nghiệp và xây dựng.

Báo cáo kinh tế TP. HCM cũng nêu ra 3 thách thức lớn trong tăng trưởng năm 2025 và những năm tiếp theo của thành phố là: nguồn nhân lực chất lượng cao chưa có xu hướng tăng trở lại, đầu tư của các doanh nghiệp trong và ngoài nước hồi phục khá chậm, cơ sở hạ tầng chịu quá tải trong một thời gian dài. Đồng thời khuyến nghị, TP. HCM tập trung giải quyết thách thức về cơ sở hạ tầng để tháo gỡ triệt để vòng xoáy luẩn quẩn giữa năng suất, tiền lương, lao động chất lượng cao và vốn đầu tư.

Thách thức và cơ hội

Theo thống kê của Sở Công Thương TP. HCM, Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của các doanh nghiệp TP. HCM. Chỉ tính riêng năm ngoái, kim ngạch xuất khẩu của TP. HCM sang Mỹ đạt mức cao nhất với 7,4 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng đạt 24,27%.

Tại hội thảo “Tăng trưởng kinh tế TP. HCM trước tác động của chính sách thuế quan mới của Mỹ”, Viện Nghiên cứu phát triển TP. HCM đã trình bày báo cáo tác động của chính sách thuế từ Mỹ với mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP. HCM. Có ba kịch bản được đưa ra, bao gồm: Nếu Mỹ áp thuế đối ứng 46% thì tăng trưởng kinh tế thành phố năm 2025 khoảng 4,63%- 5,75%; nếu áp thuế 25% thì TP. HCM tăng trưởng 6,23%- 7,35% và nếu áp thuế 10% - 15% thì TP. HCM tăng trưởng 7,37%-8,49%. Điều đó cho thấy TP. HCM đã rất chủ động, quyết liệt và nhanh chóng trong việc tìm ra các giải pháp để thích ứng tình hình mới.

Cũng theo Trung tâm Mô phỏng và Dự báo kinh tế - xã hội (Viện Nghiên cứu phát triển TP. HCM), từ nay đến hết quý II/2025, TP. HCM có thêm cơ sở để nỗ lực thực hiện mục tiêu tăng trưởng 8,5% trong năm nay, hướng đến tăng trưởng hai con số trong trung và dài hạn.

Theo Giám đốc Sở Tài chính TP. HCM Lê Thị Huỳnh Mai, TP. HCM đang đối mặt với những thách thức lớn từ mức thuế đối ứng 46% của Mỹ. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để thành phố chuyển đổi mô hình tăng trưởng, mở rộng thị trường nội địa và quốc tế, phát huy kinh tế tư nhân và khoa học công nghệ. Để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2025 từ 10%, Giám đốc Sở Tài chính đề xuất 4 nhóm giải pháp, tập trung vào phát huy cơ chế đặc thù, đảm bảo thu - chi ngân sách, hỗ trợ doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư và nâng cao môi trường đầu tư.

Trong đó có việc tiếp tục triển khai Nghị quyết 98, đề xuất thêm các chính sách tài chính đột phá, hỗ trợ dự án công nghệ cao, năng lượng tái tạo và hạ tầng đô thị. Cùng với đó, tiếp tục đẩy mạnh đề án huy động nguồn lực xã hội cho hạ tầng, đặt mục tiêu thu hút trên 620.000 tỷ đồng, tận dụng các cơ chế đặc thù của Nghị quyết 98 để huy động nguồn vốn tư nhân vào giao thông, logistics và khu công nghệ cao.

Nhận định việc giải quyết các dự án tồn đọng cũng là nhiệm vụ cấp bách, Sở Tài chính đã tập trung phối hợp cùng các tổ công tác của UBND TP. HCM xử lý 571 công trình, dự án tồn đọng, đặt mục tiêu giải quyết 100% vướng mắc thuộc thẩm quyền thành phố trong năm.

Đồng thời, tiến hành điều chuyển vốn linh hoạt, ưu tiên vốn cho các dự án có khả năng giải ngân nhanh; đẩy mạnh chương trình kích cầu tiêu dùng nội địa, khai thác thị trường rộng lớn với hơn 25 triệu dân ở vùng Đông Nam bộ và Đồng bằng sông Cửu Long.

Một vấn đề khác cũng rất thời sự đó là sáp nhập TP. HCM với tỉnh Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu. Việc này được đánh giá là mở ra rất nhiều cơ hội, không gian phát triển cho TP. HCM trong thời gian tới. Tuy nhiên, ở giai đoạn trước và mới sáp nhập, phải cần thời gian ổn định tổ chức, bộ máy, quy hoạch lại các không gian và lĩnh vực phát triển (mũi nhọn hay ưu tiên), điều chỉnh cơ cấu nền kinh tế… Đây cũng là những biến số quan trọng để xác định mục tiêu tăng trưởng của TP. HCM trong thời gian tới.

Lợi thế cạnh tranh

Gắn bó với kinh tế TP. HCM 4 thập niên qua, PGS TS Trần Hoàng Ngân, chuyên gia kinh tế, chỉ ra chìa khóa để củng cố vai trò đầu tàu của TP. HCM là kết hợp các động lực mới gồm: khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, với ba động lực truyền thống của địa phương gồm đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu.

"Chuyển đổi kép 'xanh' và 'số' vừa là xu hướng tiềm năng, vừa là lối thoát tốt nhất cho TP. HCM. Theo PGS TS Trần Hoàng Ngân, TP. HCM có nhiều thuận lợi để lấy lại phong độ tăng trưởng hai con số nhờ chuyển đổi kép. Bởi thành phố đã đề ra các định hướng này nhiều năm trước, đến nay đang được đẩy nhanh tiến độ vì tính cấp thiết. Với công nghiệp, TP. HCM tái cơ cấu theo hướng công nghiệp công nghệ cao, hình thành nên các trung tâm phục vụ đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, với 3 mũi nhọn gồm: Trung tâm Cách mạng Công nghiệp 4.0, Trung tâm Chuyển đổi số, Trung tâm khởi nghiệp sáng tạo chuyển đổi số, R&D kết hợp với các trường đại học.

GS Trần Văn Thọ (Đại học Waseda, Nhật Bản) cho rằng từ khi đổi mới đến nay, Việt Nam nói chung và TP. HCM nói riêng có nhiều tiềm năng để tăng trưởng hai con số và có thể kéo dài 10 năm như Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan. Nhiều năm nghiên cứu Nhật Bản, ông cho rằng nên học tập kinh nghiệm của nước bạn, trong đó quan trọng hàng đầu là phải tạo ra "không khí hồ hởi để thu hút doanh nghiệp đầu tư".

TS. Võ Trí Thành, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM), cho rằng TP. HCM cần thẳng thắn nhìn nhận nhiều ngành, doanh nghiệp lớn không còn đi đầu nữa mà bị các tỉnh, thành khác vượt lên. Do đó, thành phố cần học tập Malaysia nghiên cứu toàn diện các ngành, đánh giá hiệu quả những ngành tạo ra giá trị cao để đầu tư, đề xuất chính sách phù hợp.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân cũng cho rằng, để đạt mức tăng trưởng 10% cho năm 2025, thành phố cần thực hiện các giải pháp để nắm chắc mức tăng trưởng 8% và sau đó tiến thêm 2% còn lại. Các giải pháp cần được thực hiện theo lộ trình phù hợp tình hình thực tế. Vấn đề mấu chốt để TP. HCM nắm chắc mức tăng trưởng 8% là huy động vốn đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài trên 500.000 tỷ đồng.

Sau khi đủ khả năng đạt mức tăng trưởng 8% cho năm 2025, nền tảng để TP. HCM đạt được 2% còn lại nằm ở việc vận hành, khai thác Trung tâm Tài chính quốc tế, Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ gắn với khu đô thị lấn biển, khu thương mại tự do. Ngoài ra, TP HCM cần tận dụng các động lực tăng trưởng mới trong lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, lĩnh vực công nghiệp văn hóa.

Ông Ngân cho rằng giải pháp hiện tại là TP. HCM cần có đất đai cho nhà đầu tư với giá cả hợp lý thông qua xây dựng nhanh khu công nghiệp mới, cơ cấu lại khu công nghiệp cũ để có đất sạch thu hút nguồn vốn. Ngoài ra, TP. HCM cần tập trung nguồn lực để giải quyết các vấn đề về hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội. Nghị quyết 98 đã mở ra về mặt thể chế, tuy nhiên, gốc rễ của vấn đề là ở môi trường đầu tư, cải cách hành chính.