Vay mua nhà, mua xe: Rủi ro bẫy nợ cá nhân, nguy cơ khủng hoảng tài chính
Minh Nhật -
25/08/2025 08:15 (GMT+7)
(VNF) - Nền kinh tế đang chứng kiến tốc độ gia tăng tài sản cá nhân nhanh chóng, nhưng song song là gánh nặng nợ ngày càng lớn. Nếu thiếu công cụ quản lý và tư vấn chuyên nghiệp, Việt Nam có thể rơi vào kịch bản giống như Hàn Quốc.
Chia sẻ tại Diễn đàn thường niên Hoạch định Tài chính Cá nhân 2025 do Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) phối hợp với Trường Đại học Văn Lang (VLU) tổ chức mới đây, ông Nguyễn Vũ Long, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDIRECT đã đưa ra một nhận định đáng chú ý: “Quản lý tài sản không chỉ là gia tăng giá trị, mà quan trọng hơn là quản lý rủi ro, đặc biệt là rủi ro liên quan đến nợ”.
Ông dẫn chứng, ở Việt Nam, cùng với sự tăng trưởng kinh tế và thu nhập, nợ cá nhân cũng tăng mạnh. Khi vay nợ để mua nhà, xe, đầu tư bất động sản hay kinh doanh, người dân kỳ vọng rằng tài sản sẽ tăng giá trị và mang lại lợi nhuận vượt trội. Nhưng chính sự chủ quan này lại tiềm ẩn nguy cơ rơi vào bẫy nợ - nguyên nhân gốc rễ của nhiều cuộc khủng hoảng tài chính trên thế giới.
“Không ít khách hàng sở hữu khối bất động sản hàng trăm tỷ đồng, nhưng đến khi cần vay một khoản nhỏ để trả nợ ngắn hạn thì lại mất thanh khoản”, ông cho hay.
Ông Nguyễn Vũ Long, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán VNDIRECT.
Đồng quan điểm, nhiều chuyên gia cũng cho rằng, bên cạnh việc tìm kiếm cơ hội đầu tư sinh lời, quản lý nợ và quản lý rủi ro cũng quan trọng không kém. Bởi lẽ, dù tài sản có lớn đến đâu, nếu không kiểm soát được dòng tiền và nghĩa vụ trả nợ thì cũng khó phát huy được giá trị thực.
Hàn Quốc là một ví dụ điển hình. Tại quốc gia này, nhiều người dù tuổi đã cao vẫn phải lái taxi để trả nợ mua nhà, mua xe. Khi gánh nặng nợ vượt ngoài khả năng chi trả, ngay cả một xã hội có thu nhập cao cũng phải đối mặt với vòng xoáy kiệt quệ tài chính.
Điều này đặt ra một cảnh báo trực tiếp cho Việt Nam. Nền kinh tế đang chứng kiến tốc độ gia tăng tài sản cá nhân nhanh chóng, nhưng song song là gánh nặng nợ ngày càng lớn. Nếu thiếu công cụ quản lý và tư vấn chuyên nghiệp, kịch bản giống như Hàn Quốc hoàn toàn có thể lặp lại.
Theo dự báo của Ngân hàng Thế giới, đến năm 2030, một nửa dân số sẽ gia nhập tầng lớp trung lưu. McKinsey ước tính, tổng tài sản tài chính cá nhân có thể đạt 600 tỷ USD vào năm 2027, với tốc độ tăng trưởng kép 11%/năm. Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng tài sản là sự gia tăng các khoản nợ vay để tài trợ tiêu dùng và đầu tư. Nếu thiếu quản lý, tăng trưởng thu nhập sẽ song hành với tăng trưởng nợ, từ đó dẫn đến những rủi ro tài chính cá nhân.
Một khảo sát gần đây cho thấy, có tới 67% người dân Việt Nam cho rằng họ cần được tư vấn tài chính, đặc biệt trong ba lĩnh vực: tăng trưởng tài sản, quản lý nợ và chuẩn bị hưu trí. Thế nhưng, phần lớn vẫn đang tự xoay sở trong việc tính toán nợ vay hoặc dựa vào kinh nghiệm truyền miệng, thay vì tìm đến dịch vụ chuyên nghiệp.
Tại các nền kinh tế phát triển, cố vấn tài chính được xem như “bác sĩ đa khoa” của mỗi gia đình. Không chỉ đưa ra lời khuyên về đầu tư, họ còn giúp cân đối nợ vay, xây dựng kế hoạch hưu trí và quản lý rủi ro trước biến động thị trường.
Tại Việt Nam, khoảng trống này còn rất lớn. Sự bùng nổ của tầng lớp trung lưu, với khối tài sản tài chính ngày càng đa dạng từ bất động sản, cổ phiếu, trái phiếu, bảo hiểm cho đến các sản phẩm mới như tài chính xanh hay tài sản số, đòi hỏi một đội ngũ tư vấn có năng lực phân tích và đưa ra giải pháp toàn diện.
Theo các chuyên gia, một trong những thách thức hiện nay là phần lớn các dịch vụ tư vấn tại Việt Nam gắn chặt với mục tiêu bán sản phẩm tài chính, từ ngân hàng, công ty chứng khoán cho tới bảo hiểm thay vì cung cấp một cái nhìn độc lập, khách quan về bức tranh tài chính cá nhân. Chính sự thiếu vắng một chuẩn mực nghề nghiệp và khung pháp lý rõ ràng khiến tư vấn tài chính chưa thực sự trở thành một ngành dịch vụ đáng tin cậy. Hệ quả là nhiều cá nhân tiếp tục lúng túng trong quản lý nợ, chẳng hạn như vay quá khả năng chi trả, đầu tư sai kênh hoặc thiếu kế hoạch dự phòng khi thị trường đảo chiều.
Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cho rằng, thị trường tài chính Việt Nam là cần chuyên nghiệp hóa dịch vụ tư vấn cá nhân, hướng tới các chuẩn mực quốc tế. Các tổ chức tài chính phải đào tạo đội ngũ cố vấn không chỉ giỏi về kỹ năng sản phẩm, mà còn am hiểu quản trị rủi ro và quản lý nợ bền vững. Song song với đó, Nhà nước cũng cần xem xét thiết lập khung pháp lý cho nghề tư vấn tài chính, đưa ra hệ thống chứng chỉ, tiêu chuẩn đạo đức và cơ chế giám sát.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Chỉ trong 6 phiên giao dịch, cổ phiếu KSF của Sunshine Group đi qua một nhịp biến động mạnh hiếm thấy khi tăng trần ba phiên liên tiếp rồi nhanh chóng đảo chiều giảm sâu. Đằng sau biên độ giá lớn là câu chuyện thanh khoản đột biến, kỳ vọng doanh nghiệp và dấu hỏi về sức bền của dòng tiền ngắn hạn.
(VNF) - Những quy định đầu tiên về phát hành, giao dịch, niêm yết và bảo vệ nhà đầu tư tài sản mã hoá đã được hoàn thiện. Đáng chú ý, chỉ nhà đầu tư nước ngoài được tham gia đợt phát hành ban đầu và mọi giao dịch phải thực hiện thông qua các tổ chức được cấp phép.
(VNF) - Ở kịch bản tích cực hơn với xác suất 30%, VNDIRECT dự báo VN-Index vẫn có khả năng vượt đỉnh lịch sử nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Tuy nhiên, trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” có thể tiếp diễn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất cho phép công ty chứng khoán được lựa chọn nhiều hình thức giao kết với khách hàng thay vì chỉ ký hợp đồng bằng văn bản như quy định hiện hành.
(VNF) - Cơ quan thuế cho biết, việc triển khai sinh trắc học trong quản lý hoá đơn điện tử mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cơ quan quản lý và toàn xã hội.
(VNF) - Đó là đề xuất của Bộ Tài chính về việc công khai thông tin người nộp thuế trong các trường hợp trốn thuế, vi phạm pháp luật thuế, bỏ trốn hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - Dù bị khối ngoại bán ròng, lượng cung khổng lồ tại VIC đã nhanh chóng được dòng tiền trong nước hấp thụ. Nhờ đó, cổ phiếu này vẫn tăng giá và trở thành mã đóng góp tích cực nhất cho VN-Index trong phiên 4/6, mang về 4,24 điểm cho chỉ số.
(VNF) - Làn sóng tăng vốn chưa từng hạ nhiệt đã giúp hàng loạt công ty chứng khoán nhanh chóng mở rộng quy mô, vượt qua nhiều ngân hàng nhỏ và vừa về vốn điều lệ.
(VNF) - Cục Thuế cho biết, dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Quản lý thuế đang xin ý kiến thẩm định Bộ Tư pháp không bỏ quy định về trách nhiệm cung cấp thông tin của tổ chức tín dụng như một số thông tin phản ánh.
(VNF) - Trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra một bước ngoặt lớn cho dòng vốn đầu tư toàn cầu. Không dừng lại ở một xu hướng công nghệ ngắn hạn, AI đang tác động trực tiếp đến chi phí vốn của doanh nghiệp, lực lượng lao động và chuỗi cung ứng của nhiều ngành kinh tế trọng điểm. Đối với các quốc gia đang phát triển như Việt Nam, sự dịch chuyển này mở ra cả cơ hội thu hút dòng vốn mới lẫn những thách thức về mặt quản trị.
(VNF) - Trong khi chỉ số liên tục được kéo lên bởi một số ít cổ phiếu vốn hóa lớn, phần còn lại của thị trường đang dần hình thành một vùng định giá đáng chú ý. Đặc biệt nhiều doanh nghiệp vẫn tăng trưởng hấp dẫn nhưng giá cổ phiếu vẫn giảm, các chuyên gia cho rằng xu hướng trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư dài hạn.
(VNF) - Áp lực giảm giá từ nhóm cổ phiếu vốn hoá lớn khiến VN-Index mất hơn 7 điểm trong phiên giao dịch ngày 3/6 dù sắc xanh vẫn chiếm ưu thế trên thị trường. Trong khi đó, khối ngoại tiếp tục duy trì đà bán ròng với giá trị gần 700 tỷ đồng, đánh dấu phiên bán ròng thứ 10 liên tiếp.
(VNF) - Sau khi Xuân Cầu Holdings không thể hiện thực hóa kế hoạch trở thành cổ đông lớn tại Viwaseen, vị trí này đã thuộc về An Quý Hưng Holding với tỷ lệ sở hữu 23%. Đáng chú ý, pháp nhân mới xuất hiện trong cơ cấu cổ đông của Viwaseen lại có mối liên hệ trực tiếp với Vinaconex.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ được biết đến như nền tảng gọi xe và giao đồ ăn lớn nhất Đông Nam Á, Grab đang bước vào một giai đoạn phát triển mới khi dịch vụ tài chính số dần trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của tập đoàn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất bổ sung nhiều quy định mới trong lĩnh vực chứng khoán, nổi bật là cơ chế sandbox và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường vốn.
(VNF) - Nhờ khai thác hiệu quả các dự án thủy điện quy mô lớn tại Lào, Công ty CP Điện Việt Lào nhiều năm liên tiếp duy trì mức lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng, trong đó năm 2025 ghi nhận lãi kỷ lục 1.526 tỷ đồng.
(VNF) - Nếu thương vụ chào bán "bom tấn" 300 triệu cổ phiếu ra công chúng được thực hiện theo đúng kế hoạch trong năm 2025, tỷ lệ sở hữu của Nhà nước tại Becamex có thể giảm xuống mức xấp xỉ 74%.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Nhiều dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện mở bán nhà ở hình thành trong tương lai, bổ sung gần 10.500 căn hộ và nhà liền kề cho thị trường bất động sản Đà Nẵng.