Bí ẩn kho Bitcoin hàng chục tỷ USD của Venezuela dưới thời ông Maduro

Venezuela sở hữu hàng chục tỷ USD Bitcoin?

Theo các chuyên gia trao đổi với CNBC, Venezuela nhiều khả năng đang sở hữu một lượng tiền điện tử đáng kể, với giá trị có thể lên tới hàng chục tỷ USD.

“Hoàn toàn có cơ sở để cho rằng Venezuela có mức độ tiếp xúc đáng kể với Bitcoin. Khi bị loại khỏi hệ thống tài chính toàn cầu, họ có lẽ đã tích trữ vàng, Bitcoin và một phần USD như tài sản dự phòng”, ông Gui Gomes, nhà sáng lập kiêm CEO công ty bitcoin OranjeBTC có trụ sở tại Mỹ Latinh, nhận định

Các lệnh trừng phạt quốc tế đã hạn chế nghiêm trọng khả năng tiếp cận thị trường tài chính của Venezuela. Để thích ứng, theo giới phân tích, chính quyền Caracas có thể đã thử nghiệm việc sử dụng tiền điện tử như một công cụ lưu trữ giá trị và thanh toán thay thế.

Tuy nhiên, việc xác định chính xác Venezuela đang nắm giữ bao nhiêu Bitcoin, hoặc số tài sản này được lưu trữ ở đâu, gần như là bất khả thi.

Tính chất phi tập trung và các lớp bảo mật của công nghệ blockchain khiến việc truy vết trở nên vô cùng khó khăn. Dù vậy, các chuyên gia đều đồng thuận ở một điểm: nếu ông Maduro và các đồng minh thực sự nắm giữ tiền điện tử, thì những tài sản này nhiều khả năng sẽ sớm được dịch chuyển. Và cho dù số Bitcoin đó bị bán ra, bị tịch thu hay được trao đổi, thị trường tiền điện tử toàn cầu đều có thể cảm nhận được tác động.

Tờ Project Brazen ngày 3/1 dẫn nguồn tin giấu tên cho hay Venezuela có thể đang nắm giữ khoảng 60 tỷ USD tiền điện tử, dù con số này chưa được xác nhận thông qua phân tích blockchain độc lập. Nếu đúng, kho tài sản này sẽ đưa chính quyền Venezuela trở thành một trong những chủ thể nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, ngang hàng với các công ty quản lý kho bạc Bitcoin như Strategy.

Trong khi đó, trang dữ liệu Bitcointreasuries.net ước tính Venezuela chỉ nắm giữ khoảng 240 Bitcoin, tương đương khoảng 22 triệu USD, dựa trên dữ liệu từ một công ty phân tích blockchain được một cơ quan truyền thông trích dẫn. Theo bảng xếp hạng của trang này, đây sẽ là lượng Bitcoin lớn thứ 9 do một thực thể chính phủ nắm giữ.

Tất cả các con số nói trên đều cần được nhìn nhận một cách thận trọng. Ông Diogo Mónica, đối tác quản lý tại Haun Ventures, cho biết phần lớn các công ty cung cấp dịch vụ lưu ký tiền điện tử lớn nhất thế giới như Anchorage Digital hay Fireblocks đều đăng ký tại Mỹ hoặc các quốc gia đồng minh. Điều này đồng nghĩa Venezuela hẳn đã phải sử dụng các phương thức bí mật và phi truyền thống hơn để tích lũy kho dự trữ tiền điện tử ngầm.

“Hiện có rất nhiều giải pháp Bitcoin ‘có sẵn trên thị trường’, và thực tế là bạn hoàn toàn có thể đạt được mức độ bảo mật rất cao thông qua những phương tiện đó”, ông Mónica nói.

Theo ông Gomes của OranjeBTC, bất kỳ lượng Bitcoin nào mà Venezuela nắm giữ nhiều khả năng được phân tán trong hàng nghìn ví điện tử khiến việc nhận diện và theo dõi càng trở nên phức tạp.

Kho tiền điện tử khó truy vết

Theo Chainalysis, các công cụ phân tích on-chain có thể hé lộ lịch sử giao dịch và số dư của các địa chỉ công khai liên quan đến ví phần cứng. Tuy nhiên, những phương pháp này không thể xác định chắc chắn danh tính chủ sở hữu ví, khiến các chuyên gia an ninh mạng gặp khó khăn trong việc chứng minh ví nào thuộc về các quan chức Venezuela.

Dù vậy, ông Andrew Fierman, Trưởng bộ phận tình báo an ninh quốc gia tại Chainalysis, cho rằng khả năng Venezuela đã tích lũy một lượng Bitcoin lớn trong những năm gần đây là hoàn toàn có cơ sở, nhằm đối phó với việc bị cô lập khỏi thị trường tài chính toàn cầu.

Ông lưu ý rằng quốc gia này có lịch sử sử dụng các phương thức chuyển giao tài sản phi chính thống, bao gồm việc đưa các đồng minh của ông Maduro ra nước ngoài để đổi tài sản hữu hình lấy tiền mặt dễ luân chuyển.

Ông Fierman cũng nhắc lại rằng Venezuela từng thử nghiệm tiền điện tử trong quá khứ, với ví dụ điển hình là đồng token petro ra mắt năm 2018, sau đó thất bại và chính thức bị khai tử vào năm 2024.

Ngoài Bitcoin, chính phủ Venezuela cũng có thể nắm giữ các loại tiền điện tử khác, bao gồm cả stablecoin. Tuy nhiên, theo ông Jorge Jraissati, Chủ tịch tổ chức phi lợi nhuận Economic Inclusion Group, Bitcoin vẫn là lựa chọn ưu tiên vì được phát hành bởi một mạng lưới trung lập và không gắn trực tiếp với USD, khác với phần lớn stablecoin hiện nay.

Ông Jraissati cũng cho biết một phần Bitcoin có thể đến từ việc chính quyền địa phương tịch thu phần thưởng khai thác của các thợ đào tiền điện tử. Năm 2017, CNBC từng đưa tin về việc Venezuela bắt giữ các thợ đào Bitcoin và tịch thu tài sản của họ, trước khi chính thức cấm hoàn toàn hoạt động khai thác tiền điện tử vào năm 2024 với lý do thiếu hụt năng lượng.

Dữ liệu từ Hashrate Index cho thấy đến năm 2025, Venezuela vẫn chiếm khoảng 0,6% tổng hashrate toàn cầu, thước đo sức mạnh khai thác trên mạng lưới Bitcoin.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Giả sử Venezuela thực sự nắm giữ Bitcoin, câu hỏi lớn đặt ra là điều gì sẽ xảy ra với số tài sản này. Theo ông Sebastian Pedro Bea, Chủ tịch kiêm Giám đốc đầu tư tại ReserveOne, một kịch bản là số Bitcoin đó có thể bị bán ra thị trường.

“Mỗi khi xảy ra biến động chính trị hỗn loạn, tài sản của quốc gia đó trở nên dễ tổn thương, thậm chí có thể bị chiếm đoạt. Tôi không khẳng định điều này chắc chắn xảy ra, nhưng so với tuần trước, khả năng một phần Bitcoin, nếu tồn tại, được đưa lên sàn hoặc bị bán đi là cao hơn”, ông Bea nói.

Một đợt bán tháo như vậy có thể gây áp lực giảm giá Bitcoin trong ngắn hạn.

Ngoài ra, theo ông Bea, Mỹ cũng có thể tịch thu Bitcoin của Venezuela trong khuôn khổ các biện pháp cưỡng chế.

“Không có gì ngăn cản Mỹ tiến hành thêm các hành động thực thi pháp luật nhằm vào những cá nhân bị coi là ‘tác nhân xấu’ tại Venezuela, những người có thể đang sở hữu lượng lớn Bitcoin. Và khi điều đó xảy ra, số Bitcoin này hoàn toàn có thể được chuyển thẳng vào Kho bạc Nhà nước”, ông Bea nhận định.

Một số nhà đầu tư tiền điện tử thậm chí còn suy đoán rằng chính quyền Tổng tống Trump có thể sử dụng Bitcoin bị tịch thu để xây dựng kho dự trữ Bitcoin chiến lược của Mỹ mà không cần dùng đến tiền thuế.

Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm thành lập một quỹ dự trữ Bitcoin chiến lược theo nguyên tắc trung lập về thuế. Tuy nhiên, cả những người ủng hộ lẫn chỉ trích đều đặt dấu hỏi về tính khả thi và cơ sở pháp lý của kế hoạch này.

Ông Chris Perkins, đối tác quản lý kiêm Chủ tịch công ty đầu tư CoinFund, cho rằng vẫn chưa rõ Mỹ có thể hợp pháp sử dụng Bitcoin của Venezuela cho mục tiêu này hay không. Tuy nhiên, theo ông, nếu kịch bản đó xảy ra, đây sẽ là yếu tố tích cực đối với Bitcoin.