Vì sao lãi suất cho vay của ‘Big 4’ tăng nhanh hơn các ngân hàng tư nhân?
Vĩnh Chi -
04/03/2026 15:46 (GMT+7)
(VNF) - Chuyên gia cho rằng hiện tượng các ngân hàng trong nhóm “Big 4” tăng lãi suất nhanh hơn khối ngân hàng tư nhân phản ánh 2 vấn đề: một là thanh khoản hệ thống đã chuyển từ trạng thái dư thừa sang cân bằng hơn, áp lực vốn đang lan từ trung tâm ra ngoại vi và hai là chu kỳ lãi suất đã thực sự đảo chiều theo hướng đi lên.
Đà tăng lãi suất đang là mối quan tâm hàng đầu của giới đầu tư, kinh doanh hiện nay. Điều đáng chú ý của diễn biến lãi suất hiện nay là đà tăng tại các ngân hàng có vốn nhà nước (“Big 4”) nhanh hơn so với khối ngân hàng tư nhân.
Đơn cử trong lĩnh vực bất động sản, một chi nhánh Vietcombank tại TP. HCM đã công bố lãi suất vay mua căn hộ, nhà phố thấp nhất từ 9,6%/năm, trong khi cùng kỳ năm ngoái chỉ khoảng 6% cố định 12 tháng và 7% cố định 24 tháng.
Hay VietinBank đã nâng lãi suất vay mua bất động sản cố định 24 tháng lên hơn 12%/năm. BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và tới 13,5% cố định 18 tháng. Trong khi năm ngoái, lãi suất cho vay bất động sản chỉ dao động từ 6,5% - 8% trong 6 - 12 tháng đầu tiên.
Trong khi đó, ở khối ngân hàng tư nhân, Techcombank cho vay ở mức 8,5% - 9,5%, ACB khoảng 9,5% - 10,5%, trong 6 - 12 tháng; MB áp dụng phổ biến 9% - 9,5% cho gói vay cố định 12 - 24 tháng; VIB dao động từ 9,9 - 12%...
Nói với VietnamFinance, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân - Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho rằng sở dĩ các ngân hàng có vốn nhà nước tăng lãi suất mạnh hơn khối ngân hàng tư nhân là bởi từ 1/1/2026, toàn bộ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước sẽ không được tính vào cấu phần tổng tiền gửi khi tính toán tỷ lệ LDR (tỷ lệ cho vay/huy động), theo quy định của Thông tư số 26/2022/TT-NHNN. Điều này khiến các ngân hàng quốc doanh chịu áp lực thanh khoản, dẫn đến phải tăng lãi suất huy động, qua đó làm tăng lãi suất cho vay.
Phân tích sâu hơn. PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Đại học Kinh tế TP. HCM (UEH), Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP. HCM (VIFC-HCM) cho hay hiện tượng lãi suất tăng nhanh hơn ở nhóm ngân hàng quốc doanh lớn trong khi khối tư nhân điều chỉnh chậm và “mềm” hơn là một tín hiệu khá điển hình của giai đoạn chuyển pha trong chu kỳ tiền tệ, phản ánh sự khác biệt về vai trò, cấu trúc nguồn vốn cũng như chiến lược kinh doanh giữa hai khối ngân hàng.
Theo ông Huân, các ngân hàng “Big4” thường nắm thị phần huy động và tín dụng rất lớn, đồng thời đóng vai trò trụ cột trong truyền dẫn chính sách tiền tệ. Khi thanh khoản hệ thống bắt đầu bớt dồi dào và nhu cầu vốn tăng mạnh, nhóm này thường là nơi cảm nhận áp lực vốn sớm nhất. Để bảo đảm quy mô tín dụng lớn và duy trì các tỷ lệ an toàn, các ngân hàng này buộc phải điều chỉnh lãi suất huy động nhanh hơn để giữ chân dòng tiền gửi. Khi chi phí vốn tăng, lãi suất cho vay cũng phải điều chỉnh tương ứng. Nói cách khác, Big4 phản ứng sớm vì họ ở “trung tâm” của thị trường vốn.
Ngược lại, nhiều ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ và trung bình có cấu trúc huy động linh hoạt hơn, tỷ trọng tiền gửi kỳ hạn dài hoặc tiền gửi lãi suất cao từ trước lớn hơn, nên trong ngắn hạn chưa chịu áp lực tăng lãi suất ngay. Một số ngân hàng còn chủ động giữ lãi suất cho vay ở mức thấp hơn trong một thời gian để cạnh tranh thị phần tín dụng, đặc biệt khi cầu vay đang phục hồi. Do đó, các ngân hàng này điều chỉnh chậm và theo lộ trình “từ tốn” hơn.
“Đây không hẳn là các ngân hàng tư nhân không chịu áp lực vốn, mà là độ trễ điều chỉnh khác nhau do chiến lược kinh doanh và cấu trúc bảng cân đối khác nhau”, ông Huân nhấn mạnh với VietnamFinance.
Ông Huân cũng cho rằng có một yếu tố quan trọng khác tác động đến hiện trạng chênh lệch lãi suất nói trên là vai trò chính sách. Cụ thể, trong nhiều giai đoạn, lãi suất của nhóm quốc doanh được thị trường xem như “mức tham chiếu”. Khi “Big4” tăng lãi suất, điều đó thường phản ánh rằng chi phí vốn toàn hệ thống đã thực sự tăng và thanh khoản đã chuyển sang trạng thái chặt hơn trước. Vì vậy, việc lãi suất tăng mạnh trước ở nhóm này gửi đi một tín hiệu rằng mặt bằng lãi suất đang bước sang vùng cao mới mang tính nền tảng, chứ không chỉ là điều chỉnh cục bộ ở một vài ngân hàng yếu thanh khoản.
Chính vì thế, sự khác biệt hiện nay phản ánh hai thông điệp của thị trường. Thứ nhất, thanh khoản hệ thống đã chuyển từ trạng thái dư thừa sang cân bằng hơn, và áp lực vốn đang lan từ trung tâm ra ngoại vi. Thứ hai, chu kỳ lãi suất đã thực sự đảo chiều theo hướng đi lên, nhưng vẫn còn độ trễ lan tỏa giữa các nhóm ngân hàng. Thông thường, khi Big4 đã tăng rõ, các ngân hàng tư nhân sẽ dần điều chỉnh theo trong các quý sau, khi cạnh tranh huy động gia tăng và chi phí vốn mới hình thành.
“Nói cách khác, diễn biến ‘Big4 tăng nhanh, tư nhân tăng chậm’ không phải là nghịch lý, mà là một quy luật quen thuộc: ngân hàng lõi phản ứng trước, ngân hàng ngoại vi điều chỉnh sau. Và điều này thường xuất hiện ở giai đoạn đầu của một pha lãi suất tăng mang tính chu kỳ”, ông Huân kết luận.
(VNF) - VN-Index đánh mất mốc tâm lý 1.800 điểm trong bối cảnh áp lực bán lan rộng, song các công ty chứng khoán cho rằng nhà đầu tư chưa nên vội vàng “bắt đáy” khi tín hiệu hỗ trợ thị trường vẫn chưa thực sự rõ ràng.
(VNF) - MBS cho rằng thị trường nhiều khả năng vẫn gặp khó khăn trong tuần tới. Hai phiên hồi phục cuối tuần chưa đủ độ tin cậy để xác nhận một nhịp phục hồi rõ nét, đặc biệt khi thanh khoản thị trường đang xuống mức thấp nhất trong vòng một năm.
(VNF) - Áp lực chốt lời mạnh mẽ từ Phố Wall cuối tuần trước cộng hưởng cùng cú sốc địa chính trị mới tại Trung Đông rạng sáng nay đã kích hoạt làn sóng tháo chạy trên thị trường tài chính. Tại Việt Nam, chỉ số VN-Index nhanh chóng đánh mất hơn 22 điểm chỉ sau 30 phút giao dịch.
(VNF) - Động thái gia tăng sở hữu tại CTCP Tập đoàn PC1 của CTCP Đầu tư Hạ tầng Kỹ thuật TP.HCM (CII) đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư khi diễn ra ngay sau giai đoạn doanh nghiệp xây lắp điện này trải qua biến cố lớn liên quan đến dàn lãnh đạo cấp cao.
(VNF) - AI tiếp tục dẫn dắt dòng tiền toàn cầu, nhưng chưa đủ để xua tan những lo ngại về lãi suất và lạm phát. Trong bối cảnh thị trường quốc tế đồng loạt điều chỉnh, xác suất tăng điểm của VN-Index trong tháng 6 cũng được thống kê ở mức dưới 50%, cho thấy đây có thể là một tháng đầy thử thách đối với nhà đầu tư.
(VNF) - Quản lý quỹ Leadvisors đang đặt cược đáng kể vào nhóm doanh nghiệp cảng biển Hải Phòng khi nắm giữ lượng lớn cổ phần tại HAH, VIP Greenport và Viconship.
(VNF) - Giữa lúc DST tăng dựng đứng trên sàn HNX, cơ cấu cổ đông của doanh nghiệp cũng xuất hiện biến động đáng chú ý khi Thiên Hoàng Holdings mua vào 6,5 triệu cổ phiếu. Thương vụ diễn ra chỉ khoảng 15 ngày sau khi doanh nghiệp này được thành lập.
(VNF) - Thị trường vốn Việt Nam đang ghi nhận những bước tiến đáng kể về hạ tầng giao dịch, cơ chế vận hành và khung pháp lý, qua đó tạo nền tảng cho mục tiêu nâng hạng thị trường trong những năm tới.
(VNF) - DST tăng hơn 56%, C32 tăng gần 30%, MCO tăng hơn 40%, nhưng cái tên gây bất ngờ nhất trong bảng xếp hạng cổ phiếu tăng mạnh tuần qua lại là VJC. Đây là bluechip hiếm hoi xuất hiện giữa làn sóng đầu cơ.
(VNF) - Ông Nguyễn Ngọc Quang, Thành viên Hội đồng quản trị Công ty CP Tập đoàn Hòa Phát muốn bán 6,6 triệu cổ phiếu HPG, dự kiến thực hiện trong giai đoạn từ ngày 11/6 đến 10/7.
(VNF) - Lợi nhuận tăng trưởng, cổ tức hấp dẫn cùng làn sóng đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào các nhà máy đạt chuẩn EU-GMP đang mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp dược.
(VNF) - CTCP Thép Nam Kim (HoSE: NKG) vừa thông qua phương án phát hành gần 45 triệu cổ phiếu để trả cổ tức năm 2025 cho cổ đông, qua đó nâng vốn điều lệ lên khoảng 4.923 tỷ đồng.
(VNF) - "Nhiều doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh rất mạnh nhưng ngày hôm sau giá cổ phiếu không phản ứng gì", bà Maggie Yi, đại diện PYN Elite Fund nhận xét. Theo vị này, thị trường chứng khoán Việt Nam đang tồn tại khoảng cách khó lý giải giữa tăng trưởng lợi nhuận và diễn biến giá cổ phiếu, dù nền kinh tế vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh và cơ hội nâng hạng ngày càng rõ ràng.
(VNF) - Chỉ trong 6 phiên giao dịch, cổ phiếu KSF của Sunshine Group đi qua một nhịp biến động mạnh hiếm thấy khi tăng trần ba phiên liên tiếp rồi nhanh chóng đảo chiều giảm sâu. Đằng sau biên độ giá lớn là câu chuyện thanh khoản đột biến, kỳ vọng doanh nghiệp và dấu hỏi về sức bền của dòng tiền ngắn hạn.
(VNF) - Những quy định đầu tiên về phát hành, giao dịch, niêm yết và bảo vệ nhà đầu tư tài sản mã hoá đã được hoàn thiện. Đáng chú ý, chỉ nhà đầu tư nước ngoài được tham gia đợt phát hành ban đầu và mọi giao dịch phải thực hiện thông qua các tổ chức được cấp phép.
(VNF) - Ở kịch bản tích cực hơn với xác suất 30%, VNDIRECT dự báo VN-Index vẫn có khả năng vượt đỉnh lịch sử nếu nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Tuy nhiên, trạng thái “xanh vỏ đỏ lòng” có thể tiếp diễn.
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất cho phép công ty chứng khoán được lựa chọn nhiều hình thức giao kết với khách hàng thay vì chỉ ký hợp đồng bằng văn bản như quy định hiện hành.
(VNF) - Cơ quan thuế cho biết, việc triển khai sinh trắc học trong quản lý hoá đơn điện tử mang lại lợi ích cho người dân, doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cơ quan quản lý và toàn xã hội.
(VNF) - Đó là đề xuất của Bộ Tài chính về việc công khai thông tin người nộp thuế trong các trường hợp trốn thuế, vi phạm pháp luật thuế, bỏ trốn hoặc không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký kinh doanh.
(VNF) - Từ vùng giá quanh 30.000 đồng lên hơn 160.000 đồng chỉ trong chưa đầy một tháng, THD trở thành một trong những cổ phiếu gây chú ý nhất trên sàn HNX. Tuy nhiên, phiên giảm gần mức sàn ngày 4/6 cho thấy đà tăng của cổ phiếu này đã bắt đầu gặp phép thử đầu tiên.
(VNF) - VN-Index đánh mất mốc tâm lý 1.800 điểm trong bối cảnh áp lực bán lan rộng, song các công ty chứng khoán cho rằng nhà đầu tư chưa nên vội vàng “bắt đáy” khi tín hiệu hỗ trợ thị trường vẫn chưa thực sự rõ ràng.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.