Thời gian qua nổi lên các vụ việc gây mất trật tự trị an và mất ổn định xã hội như hoạt động tín dụng đen, chuyên cho vay nặng lãi, siết nợ,… Vậy, hành vi này bị xử lý như thế nào?
Nhóm thanh niên quê Hải Phòng bị Công an tỉnh Đắk Lắk khởi tố để điều tra về hành vi Cho vay lãi nặng và Cưỡng đoạt tài sản.
Mới đây, Phòng Cảnh sát hình sự - Công an tỉnh Đắk Lắk và Công an TP Buôn Ma Thuột đã bắt một nhóm đối tượng từ TP Hải Phòng vào Đắk Lắk thuê trọ để hoạt động tín dụng đen, chuyên cho vay nặng lãi. Nhóm này gồm 9 đối tượng, trong đó Bùi Văn Thịnh là đối tượng cầm đầu, đã cấu kết với Nguyễn Thị Ngọc Tiền (ở Krông Ana, tỉnh Đắk Lắk) để hoạt động tín dụng đen, chuyên cho vay nặng lãi, siết nợ.
Bước đầu các đối tượng khai nhận: Hàng ngày, nhóm này in hàng trăm tờ quảng cáo rồi chia nhau đi phát cho người trên đường và dán khắp nơi với nội dung “chỉ cần chứng minh thư hoặc sổ hộ khẩu có thể vay được tiền”. Nhóm này đã hút được nhiều người dân ở Đắk Lắk vay tiền và phải trả lãi suất cắt cổ. Đến khi không trả được thì bị khống chế, siết tài sản.
Khám xét nơi ở của nhóm người này, bước đầu, cơ quan Công an đã thu giữ hàng trăm bộ hồ sơ cho vay, nhiều thiết bị máy móc và các giấy tờ liên quan. Vụ việc đang tiếp tục được mở rộng điều tra làm rõ để xử lý.
Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2018 và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của Ban Chỉ đạo chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm của Chính phủ (BCĐ 138/CP) và Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (BCĐ 389) ngày 26-7, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết tình hình tội phạm tín dụng đen diễn biến rất phức tạp.
Trao đổi xung quanh hoạt động tín dụng đen hiện đang nhức nhối này, Luật sư Phạm Xuân Nghĩa – VPLS Hoàng Huy cho biết: Hoạt động tín dụng đen với các vỏ bọc bên ngoài dưới dạng các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ cầm đồ, cho thuê xe tự lái, công ty vệ sĩ, tư vấn tài chính,... thực chất là cho vay nặng lãi.
Thế nhưng trên thực tế, lãi suất tín dụng đen thường ở mức cắt cổ, chênh rất nhiều lần so với mức lãi suất mà Bộ luật Dân sự 2015 quy định. Vì cần tiền gấp, đành "nhắm mắt" vay tín dụng đen với lãi suất lên đến 30%/tháng… dẫn đến hệ lụy nhiều người sau khi vay tiền đã không có khả năng trả lãi.
Xử lý hoạt động tín dụng đen là điều rất khó khăn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành các cấp. Hiện nay, dưới góc độ pháp lý, hoạt động này được xử lý như sau:
Thứ nhất, về trách nhiệm dân sự, theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận. Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thoản thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Nếu lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn nêu trên thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
Đối với hành vi cho vay vượt quá mức lãi suất quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự thì tùy theo tính chất và mức độ vi phạm của hành vi, sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành theo căn cứ tại điểm d, khoản 3, Điều 11 của Nghị định 167/2013/NĐ-CP của Chính phủ.
Theo đó “Xử phạt từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi cho vay tiền có cầm cố tài sản, nhưng lãi suất cho vay vượt quá 150% mức lãi suất cơ bản do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm cho vay”.
Thứ hai, về trách nhiệm hình sự, để khép tội người cho vay nặng lãi theo Điều 201 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2017) cần nhiều yếu tố: Cho vay lãi suất gấp 05 lần mức 20%/năm trở lên; Thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm.
Khi có đủ 02 yếu tố này, người cho vay nặng lãi mới bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Tuy nhiên, để “lách luật” các đối tượng cho vay nặng lãi thường thỏa thuận với người vay về việc chỉ ghi trên giấy vay nợ lãi suất theo quy định của pháp luật, lãi suất thực tế sẽ cao hơn nhiều.
Đối với hình thức cầm đồ, tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP, Chính phủ quy định cửa hiệu cầm đồ phải duy trì tỷ lệ lãi suất cho vay tiền khi nhận cầm cố tài sản không vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự (lãi suất cho vay không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay). Thực tế, vì ưu điểm cho vay nhanh gọn, thủ tục đơn giản, các cửa hiệu cầm đồ hiện nay đều vẫn thu hút lượng khách rất đông mặc dù có mức lãi suất vượt mức quy định của pháp luật.
Tín dụng đen là “mầm mống” phát sinh các loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật khác, điển hình như cướp, cưỡng đọat tài sản, cố ý gây thương tích.
Nhằm hạn chế cơn “bão” tín dụng đen trong dân, ngăn chặn các thủ đoạn “lách luật”, lực lượng Công an đã tăng cường các biện pháp kiểm tra hành chính, cương quyết xử lý mạnh về hình sự.
Các cơ quan chức năng cũng cần có kế hoạch cụ thể để tổng rà soát, lên danh sách, quản lý các cơ sở hoạt động cho vay. Khi có sai phạm, cần kiến nghị đến các ngành liên quan để rút giấy phép hoạt động, buộc đóng cửa theo quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, cần tuyên truyền giáo dục người dân trong việc tiếp cận các quỹ tín dụng đen, chỉ ra các phương thức, thủ đoạn, chiêu trò của tổ chức tín dụng đen.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Sau một thời gian tăng nhanh, lãi suất tiết kiệm được các ngân hàng “hạ nhiệt”. Nhiều người băn khoăn nên gửi tiết kiệm hay mang đầu tư trong thời điểm này. Trước sự dịch chuyển của lãi suất, điều quan trọng với người có tiền nhàn rỗi là phân bổ nguồn vốn hợp lý thay vì chỉ lựa chọn một kênh đầu tư duy nhất.
(VNF) - Nhiều ngân hàng đẩy mạnh thu nợ bất động sản đồng thời siết chặt cho vay với lĩnh vực địa ốc trong bối cảnh khối bất động sản đảm bảo tại các nhà băng ngày càng phình to.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank - HDB) vừa công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với 6.107 tỷ đồng lợi nhuận, ROE đạt 24,29% và CAR đạt 16,16%, tiếp tục ghi nhận hiệu quả ở nhóm đầu ngành trên nền tảng vốn mạnh và quản trị chặt chẽ.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2026, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực ngay từ đầu năm, tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định và củng cố nền tảng tài chính trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
(VNF) - NHNN lấy ý kiến rộng rãi dự thảo thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định về các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng.
(VNF) - Dù lãi suất huy động đồng loạt giảm trong 2 tuần qua nhưng lãi vay vẫn điều chỉnh chậm, trong khi chi phí đầu vào neo cao khiến các doanh nghiệp chịu áp lực từ nhiều phía.
(VNF) - Ngân hàng Kasikornbank (KBank) ghi nhận lợi nhuận ròng tăng mạnh trong quý I/2026 nhờ thu nhập ngoài lãi, dù mảng cho vay truyền thống suy giảm. Tuy nhiên, nhà băng Thái Lan cảnh báo căng thẳng địa chính trị và môi trường kinh tế bất ổn có thể ảnh hưởng đến triển vọng kinh doanh trong thời gian tới.
(VNF) - Kết thúc quý I/2026, Techcombank lập kỷ lục về NFI (thu nhập thuần từ hoạt động dịch vụ) khi đạt tăng trưởng hơn 46%, vượt xa mức trung bình ngành và trong bối cảnh nhiều khó khăn thách thức, cạnh tranh.
(VNF) - Sáng 28/4, Ngân hàng TMCP Lộc Phát Việt Nam (LPBank, HoSE: LPB) đã tổ chức thành công ĐHĐCĐ thường niên 2026 tại Ninh Bình, thông qua nhiều nội dung quan trọng, đáng chú ý là chiến lược phát triển và phân phối lợi nhuận.
(VNF) - Giá USD trên thị trường tự do hôm nay tăng thêm 100 đồng, tiến sát mốc 27.000 đồng/USD. Trong khi đó, giá USD tại các ngân hàng thương mại và giá USD thế giới suy yếu.
(VNF) - Chủ tịch Vũ Văn Tiền bộc bạch nguyên nhân cốt lõi khiến ông lựa chọn quay lại ABBank là do không thể chịu đựng nổi khi nhìn thấy các ngân hàng khác không ngừng đổi mới trong khi ABBank lại rơi vào tình trạng "cứ đều đều như vậy và không phát triển được".
(VNF) - Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam (VIB) công bố kết quả kinh doanh quý I/2026 với lợi nhuận trước thuế đạt hơn 2.800 tỷ đồng, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025. Bên cạnh đó, tăng trưởng tín dụng của ngân hàng đạt hơn 1% và huy động vốn tăng 7% so với đầu năm, phản ánh định hướng tăng trưởng có chọn lọc, tập trung vào chất lượng tài sản và hiệu quả hoạt động.
(VNF) - Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) mới đây đã công bố kết quả kinh doanh quý I/2026. Với các chỉ tiêu tài chính duy trì ổn định theo đúng lộ trình kế hoạch đã đề ra, lợi nhuận trước thuế đạt 1.388 tỷ đồng, đã phản ánh định hướng điều hành thận trọng, bám sát kế hoạch năm và phù hợp với diễn biến thị trường từ phía ngân hàng.
(VNF) - Lãnh đạo các ngân hàng đều nhìn nhận bất động sản vẫn là một trụ cột quan trọng của nền kinh tế. Điều cốt lõi là phải kiểm soát dòng vốn vào đúng phân khúc.
(VNF) - Làn sóng chuẩn hóa dòng tiền và số hóa hoạt động kinh doanh đang mở ra cơ hội lớn để ngân hàng đẩy mạnh cho vay tiểu thương hộ kinh doanh trên nền tảng số. Tuy nhiên, việc mở rộng nhóm khách hàng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về thẩm định và kiểm soát rủi ro cho ngân hàng.
(VNF) - Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
(VNF) - Bức tranh lợi nhuận ngành ngân hàng quý I đang dần rõ nét, nhiều nhà băng báo lãi tăng mạnh. Trong khi đó, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị loạt giải pháp 'gỡ nghẽn' thị trường.
(VNF) - Ban đầu chỉ là khoản nợ hơn 11 triệu đồng, nhưng theo thời gian, con số phải trả đã tăng lên gần 188 triệu đồng. Điều gì khiến khoản vay nhỏ trở thành gánh nặng lớn như vậy?
(VNF) - Việt Nam và Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác tài chính, triển khai thanh toán QR xuyên biên giới từ ngày 23/4/2026, kết nối hơn 115 triệu người dùng và mở rộng giao thương.
(VNF) - Chủ tịch HĐQT Techcombank Hồ Hùng Anh khẳng định, ngân hàng không phụ thuộc hoàn toàn vào hạn mức tín dụng do NHNN cấp để đáp ứng nhu cầu khách hàng.
(VNF) - Các chuyên gia phân tích từ KBVS dự báo tỷ giá USD/VND trong năm 2026 sẽ duy trì đà tăng ổn định ở mức 2,5–3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng của năm 2025 nhờ sự hội tụ của nhiều yếu tố vĩ mô tích cực.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.