Bancassurance: Ngân hàng và bảo hiểm, đến lúc 'ai về nhà nấy'?
Khánh Tú -
15/10/2024 15:00 (GMT+7)
(VNF) - Nhiều công ty bảo hiểm và ngân hàng “đường ai nấy đi” sau cả chục năm gắn bó cũng khiến không ít hoài nghi cho rằng kênh bancassurance đã dần đi đến hồi thoái trào. Song, Giám đốc khu vực của một công ty bảo hiểm lại cho rằng kết thúc của mối quan hệ này sẽ là khởi đầu của một mối quan hệ khác tốt hơn.
Trả lời về kiến nghị về việc người dân bị ép mua các loại bảo hiểm nhân thọ, sức khỏe, cháy nổ… khi vay vốn ngân hàng của cử tri Khánh Hòa mới đây, NHNN cho biết nhà điều hành thường xuyên có văn bản chỉ đạo, cảnh báo, chấn chỉnh hoạt động đại lý bảo hiểm của các tổ chức tín dụng, theo đó yêu cầu các tổ chức tín dụng nghiêm túc chấp hành các quy định pháp luật và chỉ đạo của các cấp có thẩm quyền liên quan đến hoạt động đại lý bảo hiểm, không để xảy ra trường hợp tổ chức tín dụng, người quản lý, người điều hành, nhân viên của tổ chức tín dụng gắn việc bán sản phẩm bảo hiểm không bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức.
Ngoài ra, NHNN cũng tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, kiểm toán nội bộ đối với hoạt động đại lý bảo hiểm, chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý nghiêm theo quy định đối với các hành vi vi phạm pháp luật nhằm đảm bảo tính răn đe. Đồng thời, tăng cường rà soát, giám sát chặt chẽ hoạt động đại lý bảo hiểm của các chi nhánh tổ chức tín dụng có tỷ lệ tái ký bảo hiểm năm thứ hai thấp...
Có thể thấy rằng sau giai đoạn tăng trưởng nóng, kênh bancassurance đã và đang được đưa vào khuôn khổ chặt chẽ hơn. Cùng với đó, những cuộc “chia tay” giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm, mới đây nhất là giữa Techcombank và Manulife sau một thập kỷ gắn bó khiến nhiều người đặt ra câu hỏi: liệu rằng sau thời “nếm mật”, bancassurance đã dần đi đến hồi “nằm gai”?
Bancassurance từng “lớn nhanh như thổi”
Mở đường cho giai đoạn bùng nổ của kênh bancassurance là Thông tư liên tịch số 86/2014/TTLT/BTC-NHNN ban hàng năm 2014 với những quy định liên quan đến hoạt động phân phối bảo hiểm qua ngân hàng. Những năm tiếp theo, bancassurance bước vào giai đoạn vàng với tốc độ phát triển “nhanh như thổi”, khi số lượng hợp đồng bảo hiểm ký mới trong 7 năm bancassurance bằng 20 năm ngành bảo hiểm đi “một mình”.
Nhiều cuộc “hôn nhân” của các ngân hàng và công ty bảo hiểm cũng diễn ra với thời hạn cam kết từ 15 – 20 năm. Ngoài thương vụ giữa Techcombank và Manulife, thị trường còn chứng kiến màn bắt tay của hàng loạt ngân hàng và công ty bảo hiểm như Sacombank với Dai-ichi Life, VietinBank với Aviva hay HDBank với Dai-ichi Life,…
Trong mối quan hệ này, phía ngân hàng được hưởng nhiều lợi ích. Đầu tiên, theo thông lệ, các ngân hàng sẽ nhận được phí upfront “tiền tươi thóc thật” trị giá lên tới cả nghìn tỷ đồng, chẳng hạn như Techcombank nhận được khoản phí upfont lên tới 1.446 tỷ đồng khi ký độc quyền với Manulife. Tuy nhiên, theo thống kê của BSC Research, khoản phí này vẫn chưa “thấm tháp” so với khoản tiền “lót tay” 8.400 tỷ đồng mà ACB nhận được từ Sun Life hay 9.200 tỷ đồng Vietcombank nhận được từ FWD.
Số tiền này chưa tính đến tiền hoa hồng trên số phí bảo hiểm mà các ngân hàng được hưởng theo quy định kinh doanh bảo hiểm. Không cần phải bỏ vốn, các ngân hàng vẫn có thể bỏ túi khoản tiền “hoa hồng” sau khi bán xong các sản phẩm bảo hiểm bất kể khách hàng có ngừng đóng những năm sau bởi tiền "hoa hồng" thường trên 100% số phí bán bảo hiểm khách hàng đóng năm đầu tiên.
Sợi dây liên kết với công ty bảo hiểm mang lại cho các ngân hàng doanh thu hơn cả mong đợi. Soi kết quả kinh doanh của nhiều ngân hàng, dễ nhận thấy doanh thu từ kênh bancassurance đóng góp một phần không nhỏ vào doanh thu cả năm của ngân hàng trong giai đoạn 2018 – 2022.
Lấy ví dụ trường hợp của Techcombank. Sau khi ký hợp đồng độc quyền với Manulife vào năm 2017, ngân hàng này đã ghi nhận thu nhập từ dịch vụ ủy thác và đại lý “nhảy vọt” từ 61 tỷ đồng năm 2016 lên 1.543 tỷ đồng năm 2017 nhờ khoản phí đại lý trả một lần liên quan đến sản phẩm bảo hiểm.
Giai đoạn 2018 – 2022 (trừ năm 2020), doanh thu từ dịch vụ hợp tác bảo hiểm của Techcombank liên tục tăng. Từ 722,481 tỷ đồng ghi nhận năm 2018, doanh thu từ dịch vụ hợp tác bảo hiểm của Techcombank tăng lên 931,8 tỷ đồng vào năm 2019 và 1.750,6 tỷ đồng vào năm 2022.
Những nhà băng như MB, VPBank, VIB, TPBank,… cũng hưởng nhiều lợi nhuận nhất từ hoạt động bancassurance, thậm chí còn trở thành nguồn thu chính trong hoạt động dịch vụ của nhiều ngân hàng.
Còn ở phía các công ty bảo hiểm, kênh bancassurance giúp họ tiếp cận được nguồn khách hàng tiềm năng mà không cần phải xây dựng mạng lưới phân phối mới. Nhờ đó, công ty bảo hiểm có thể tiết kiệm đáng kể các chi phí liên quan.
Ngân hàng – bảo hiểm: ‘Ai về nhà nấy’?
Thế nhưng qua thời “mật ngọt”, kênh bancassurance bắt đầu gặp khủng hoảng từ năm 2023. Sau những lùm xùm như khách hàng bị “ép” mua bảo hiểm, tiền gửi tiết kiệm bị “hô biến” thành bảo hiểm đầu tư, bảo hiểm nhân thọ,…, niềm tin trên thị trường tụt dốc, kênh banca cũng không còn giữ được phong độ như trước. Doanh thu từ kênh bancassurance của nhiều ngân hàng giảm mạnh trong năm 2023 và vẫn còn ảm đạm cho đến tận thời điểm hiện tại.
Hàng loạt vấn đề từ kênh bancassurance cũng dần bộc lộ sau nhiều cuộc thanh tra tại các doanh nghiệp bảo hiểm lớn như Prudential, MB Ageas, Sun Life, BIDV MetLife. Các sai phạm nghiêm trọng có thể kể đến như việc đại lý và nhân viên ngân hàng không tuân thủ đúng quy trình bán bảo hiểm, quản lý thu phí lỏng lẻo, chất lượng tư vấn thấp, và không thu thập chính xác thông tin khách hàng...
Từ chỗ “góp gạo thổi cơm chung”, nhiều ngân hàng quyết định chấm dứt hợp đồng độc quyền về bancassurance với các công ty bảo hiểm. Trước cuộc chia tay của Techcombank và Manulife, ABBank cũng chấm dứt hợp đồng với FWD vào năm 2022 và HDBank chia tay Dai-ichi Life vào đầu năm 2023.
Song, trong chia sẻ với VietnamFinance, Giám đốc khu vực của một công ty bảo hiểm lớn cho rằng, việc các công ty bảo hiểm và ngân hàng “ai về nhà nấy” không phải do kênh bancassurance đã “hết thời” mà phần nhiều là do sự thay đổi chiến lược của các bên liên quan. “Chẳng hạn như Techcombank, đây là thời điểm thích hợp để ngân hàng này tìm đến các đối tác mới phù hợp hơn với những thay đổi trong chiến lược của họ”, ông nói.
Đây là giai đoạn để kênh bancassurance phát triển theo hướng mới.
Vị giám đốc này cho rằng, ở mặt tích cực, kết thúc của mối quan hệ bancassurance giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm này sẽ là khởi đầu cho một mối quan hệ bancassurance “healthy và balance” – “lành mạnh và cân bằng” hơn giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm khác.
Về phần các công ty bảo hiểm, tình hình có vẻ thách thức hơn khi những năm qua, kênh bancassurance đã chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu của họ. Vị giám đốc trên thừa nhận, việc để mất đi một kênh phân phối ít nhiều sẽ ảnh hưởng đến tình hình kinh doanh của công ty bảo hiểm. Chưa kể, để tìm được một đối tác mới trong bối cảnh đầy cạnh tranh như hiện nay với mức phí upfont phù hợp cho cả hai bên là điều không dễ dàng.
Tuy vậy, điều đáng mừng là dư địa của kênh bancassurance cũng vẫn còn rất lớn khi tỷ lệ người dân tham gia mua bảo hiểm tại Việt Nam vẫn còn rất thấp so với nhiều nước trong khu vực. Cùng với đó, việc Chính phủ đã đặt ra hai mục tiêu lớn cho thị trường bảo hiểm đến năm 2025 là đạt tỷ lệ 15% dân số tham gia bảo hiểm nhân thọ và tổng doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ đạt 3,5% GDP cũng sẽ là động lực cho kênh phân phối này phát triển.
“Vấn đề cần bàn ở đây là các ngân hàng lẫn công ty bảo hiểm sẽ thay đổi như thế nào. Qua những cuộc khủng hoảng niềm tin trên thị trường, các bên liên quan, nhất là các công ty bảo hiểm, cần đẩy mạnh kênh bán hàng trực tuyến, đào tạo đội ngũ tư vấn viên chuyên nghiệp hơn. Đây sẽ là giai đoạn đi chậm nhưng chắc, chuyển đổi từ lượng sang chất, từ đó lấy lại niềm tin của người tiêu dùng. Khi niềm tin được lấy lại, thị trường bảo hiểm nói chung và kênh bancassurance sẽ sớm trở lại và ‘lợi hại’ hơn trước”, vị này cho hay.
(VNF) - China Eximbank đề xuất thu xếp khoản vay 6,5 tỷ USD cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó tính tới phương án sử dụng nhân dân tệ và huy động hợp vốn từ các ngân hàng Trung Quốc. Đằng sau đề xuất này là một trong những định chế tài chính chính sách lớn nhất Trung Quốc, với tổng tài sản hơn 6.000 tỷ nhân dân tệ.
(VNF) - BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc được cho là đang đàm phán riêng biệt để mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank, với giá trị thương vụ có thể lên tới khoảng 2 tỷ USD. Nếu một trong hai thương vụ thành công, đây sẽ là bước đi đáng chú ý của một định chế tài chính quốc tế vào thị trường ngân hàng Việt Nam.
(VNF) - Đã có 12 ngân hàng đăng ký tham gia chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng quy mô 408.000 tỷ đồng.
(VNF) - Phía ngân hàng KB Kookmin cho hay, Techcombank chỉ là một trong số ứng viên tiềm năng và cả hai chưa ở giai đoạn đàm phán hay thảo luận cụ thể về việc mua lại cổ phần.
(VNF) - BIDV đã hoàn tất phân phối hơn 498 triệu cổ phiếu cho hơn 67.600 cổ đông, qua đó nâng vốn điều lệ từ hơn 72.800 tỷ đồng lên hơn 77.782 tỷ đồng.
(VNF) - Trong tháng 8, lượng phát hành trái phiếu mới tập trung ở nhóm ngân hàng. Tính từ đầu tháng đến nay, có thêm 23.900 tỷ đồng trái phiếu ngân hàng, lãi suất tới 10%/năm.
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng giảm khá mạnh trong bối cảnh đồng bạc xanh trên thế giới suy yếu. Giá USD ở thị trường tự do lao dốc, giảm tới hơn 100 đồng.
(VNF) - Lãi suất chứng chỉ tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang cao hơn đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm thông thường cùng kỳ hạn, trong đó mức cao nhất lên tới 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng.
(VNF) - Nhiều ngân hàng tung chiêu độc lạ trong cuộc đua huy động tiền gửi như cộng thêm lãi suất, treo thưởng biệt thự hàng chục tỷ đồng, sổ tiết kiệm và vàng SJC.
(VNF) - Loạt ngân hàng tư nhân gồm Techcombank, MB và VPBank đang rốt ráo triển khai các phương án tăng vốn quy mô lớn. Trong đó, Techcombank có thể sớm trở thành ngân hàng có quy mô vốn điều lệ lớn nhất hệ thống.
(VNF) - Phòng chờ thương gia, fast track hay những chiếc thẻ cao cấp từng là những dấu hiệu dễ nhận biết nhất của ngân hàng ưu tiên. Nhưng với giới tinh hoa ngày nay, “được ưu tiên” đang mang một ý nghĩa rộng hơn: không chỉ là sở hữu thêm đặc quyền, mà là được thấu hiểu về phong cách sống, nhu cầu tài chính và cách mỗi người muốn sử dụng thời gian.
(VNF) - Trong khuôn khổ Sustainable Finance Awards 2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được tạp chí Global Finance (Mỹ) vinh danh là "Ngân hàng có hoạt động Tài trợ Bền vững tốt nhất Việt Nam". Đây là năm thứ tư liên tiếp SHB nhận được giải thưởng uy tín này, khẳng định những nỗ lực của Ngân hàng trong việc phát triển các giải pháp tài chính bền vững, đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng xanh quốc gia.
(VNF) - Lãi suất huy động tiếp tục duy trì ở mức cao khi nhiều ngân hàng tung chương trình cộng thêm lãi suất. Một số khoản tiền gửi có thể hưởng lãi suất thực tế lên tới 9,4%/năm.
(VNF) - Thực hiện chủ trương của Chính phủ và định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước về giảm mặt bằng lãi suất cho vay, Ngân hàng Quốc Tế (VIB) triển khai chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 15.000 tỷ với lãi suất từ 8% dành cho khách hàng doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục mở rộng các giải pháp vay linh hoạt cho khách hàng cá nhân với chương trình cố định lãi suất cho vay mua nhà đến 5 năm.
(VNF) - Thực hiện chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước về việc tập trung nguồn vốn cho sản xuất kinh doanh, TPBank đồng loạt triển khai chuỗi chương trình ưu đãi lãi suất quy mô lớn. Không chỉ dành riêng gói 8.000 tỷ đồng hỗ trợ doanh nghiệp SME tháo gỡ điểm nghẽn dòng tiền, ngân hàng còn mở rộng hàng loạt chính sách hạ nhiệt chi phí vốn cho khách hàng cá nhân vay sản xuất, mua ô tô và an cư. Đây được xem là giải pháp tài chính toàn diện, giúp cả khối tư nhân lẫn người dân sẵn sàng bứt phá trong giai đoạn cao điểm kinh doanh cuối năm.
(VNF) - Bạn đã được cấp hạn mức Ví Trả Sau 10 triệu đồng nhưng nhu cầu chi tiêu tăng lên và muốn nâng hạn mức cao hơn? Nhu cầu này rất phổ biến, tuy nhiên nhiều người dùng vẫn chưa hiểu rõ cơ chế xét duyệt tự động của ngân hàng đối tác. Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết cách tăng hạn mức và sử dụng Ví Trả Sau trên MoMo một cách hiệu quả, an toàn.
(VNF) - Khi giá trị bất động sản thế chấp tại ngân hàng liên tục tăng, hiện đạt quy mô hàng chục triệu tỷ đồng, nhiều người lo ngại về rủi ro nợ xấu khi giá bất động sản giảm.
(VNF) - Đằng sau 4,8 tỷ USD lợi nhuận của Standard Chartered là chiến lược tập trung vào những dòng chảy thương mại, đầu tư và tài sản xuyên biên giới, trong đó Việt Nam là một thị trường được ngân hàng xác định có triển vọng dài hạn.
(VNF) - Dư nợ tín dụng đối với hoạt động kinh doanh bất động sản đến cuối tháng 6 đạt hơn 2,519 triệu tỷ đồng. Trong khi đó, lãi suất cho vay bình quân đang có dấu hiệu nhích lên, vượt 11%/năm.
(VNF) - Nhu cầu mua nhà ở xã hội tăng cao, nhưng nguồn vốn ưu đãi dài hạn vẫn chưa đáp ứng kịp, khiến một số người đủ điều kiện phải chuyển sang vay thương mại.
(VNF) - China Eximbank đề xuất thu xếp khoản vay 6,5 tỷ USD cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó tính tới phương án sử dụng nhân dân tệ và huy động hợp vốn từ các ngân hàng Trung Quốc. Đằng sau đề xuất này là một trong những định chế tài chính chính sách lớn nhất Trung Quốc, với tổng tài sản hơn 6.000 tỷ nhân dân tệ.
(VNF) - Với quy mô nghiên cứu khoảng 567,75ha, dự án giữ nguyên hiện trạng 520,9ha mặt nước Hồ Tây, diện tích đất khoảng 46,85ha (đã bao gồm các hồ nhỏ) và tập trung chỉnh trang, cải tạo đồng bộ hệ thống giao thông, cảnh quan, công viên cây xanh, không gian sinh hoạt công cộng, đầu tư các hoạt động văn hóa, giải trí.