Băng tan ở Bắc Cực, mở tuyến đường thương mại mới cho Trung Quốc
(VNF) - Một công ty Trung Quốc sắp triển khai chuyến tàu chở hàng dọc theo bờ biển phía bắc của Nga tới châu Âu. Đây được xem là một cuộc thử nghiệm có thể thực hiện được nhờ băng tan và sự gia tăng tốc độ biến đổi khí hậu, hứa hẹn tác động lớn đến cả thương mại quốc tế lẫn môi trường.
Theo kế hoạch, tàu container Istanbul Bridge sẽ khởi hành ngày 20/9 từ cảng Ninh Ba - Châu Sơn, cảng biển lớn nhất thế giới, tới Felixstowe (Anh), kéo dài 18 ngày và có tàu phá băng hộ tống. Điểm đáng chú ý ở chỗ đây là chuyến đi một lần, điều từng được thực hiện trước đó, mà là mục tiêu thiết lập tuyến vận tải thường xuyên qua Tuyến đường biển phía Bắc (NSR) của Nga, kết nối nhiều cảng ở châu Á và châu Âu.
Bắc Cực đang “mở cửa”
“Bức tranh toàn cảnh là Bắc Cực đang dần mở rộng. 20 năm trước, nơi đây vẫn còn băng giá. Nhưng hiện tại, khi băng tan và khu vực trở nên dễ tiếp cận hơn, Bắc Cực đã thu hút sự chú ý mạnh mẽ”, ông Malte Humpert, nhà sáng lập Viện Bắc Cực (Arctic Institute) có trụ sở tại Washington, cho biết.
Theo ông Humpert, tác động không chỉ dừng ở lịch trình vận tải: “Bắc Cực là khu vực đầu tiên trên thế giới mà biến đổi khí hậu đang thay đổi bản đồ địa chính trị. Nếu không có biến đổi khí hậu, chúng ta sẽ chẳng bàn luận về vấn đề này. Nga sẽ không khai thác dầu khí ở Bắc Cực. Trung Quốc cũng sẽ không đưa tàu container qua đây”.

Ông nhấn mạnh: “Đây là vùng lãnh thổ rộng lớn đầu tiên trên toàn cầu mà biến đổi khí hậu đang nhanh chóng và trực tiếp định hình lại động lực địa chính trị, từ tài nguyên, khả năng tiếp cận các tuyến hàng hải, cho tới việc một khu vực mới bất ngờ trở thành khả dụng”.
So với các tuyến thương mại toàn cầu vốn chủ yếu qua Kênh đào Suez, Địa Trung Hải và Singapore, Bắc Cực ngắn hơn tới 40% và ít rủi ro địa chính trị hơn.
“Nó có tiềm năng trở thành tuyến vận tải thay thế. Câu hỏi đặt ra là: liệu điều đó có thành hiện thực không, và sẽ diễn ra nhanh đến mức nào?”, ông Humpert đặt vấn đề.
Theo nhà sáng lập Viện Bắc Cực Humpert, chuyến đi của con tàu tàu container Istanbul Bridge giống như một cột mốc đặt cờ. “Kênh đào Suez mỗi năm đón khoảng 10.000 lượt tàu, nên con số hiện tại của Bắc Cực là rất nhỏ. Nhưng nếu tính thêm 30 - 40 năm tới, khi băng tan thêm 30 – 50%, sẽ có tới 6 tháng biển không băng, và Bắc Cực trở thành một phương trình hấp dẫn”.
Ông nhận định: “Bắc Cực không thể thay thế Suez ngay ngày mai. Suez, Panama vẫn sẽ tồn tại. Nhưng Bắc Cực sẽ là kênh bổ sung quan trọng”.
Thực tế, việc thử nghiệm này có thể tiến hành hoàn toàn nhờ biến đổi khí hậu. “Những thay đổi đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với dự đoán. 10 năm trước, ai cũng nghĩ phải đến 2040 hoặc 2050 mới có vận tải container ở Bắc Cực. Thế nhưng năm 2025, Trung Quốc đã làm điều đó. Việc có sinh lợi hay không chưa quan trọng. Điều then chốt là tích lũy kinh nghiệm, hiểu cách vận hành, đào tạo đội ngũ, và đó chính là điều Trung Quốc đang hướng tới”, ông Humpert nói thêm.
Một lợi ích ngắn hạn khác là hành trình sẽ được rút ngắn. Tất cả hàng hóa Giáng sinh từ Trung Quốc sang châu Âu thường rời cảng cuối tháng 9, mất 40 - 50 ngày để đến Rotterdam (Hà Lan) vào đầu hoặc giữa tháng 11. Khi ấy, các cảng ùn tắc, tàu lớn có thể phải chờ cả tuần. Đi qua Bắc Cực, con tàu này sẽ đến sớm hơn 3 - 4 tuần, khi các cảng còn thông thoáng.
Trong tương lai, điều này còn có thể ảnh hưởng đến ngành ô tô châu Âu. “Container cần nhiều điểm dừng, nhưng với ô tô thì khác: bạn chất 10.000 xe điện tại Trung Quốc rồi dỡ thẳng ở Rotterdam hoặc Hamburg, không cần dừng giữa chừng. Đó là kịch bản có thể xảy ra trong 10–15 năm tới”, ông Humpert cho hay.
Ý tưởng cũ, thử nghiệm mới
Theo ông Peter Sand, nhà phân tích trưởng tại công ty tư vấn vận tải biển Xeneta, ý tưởng này không hề mới. “Trong nhiều thập kỷ qua, nó đã được thảo luận, thử nghiệm nhiều lần. Trung Quốc chỉ là quốc gia mới nhất thúc đẩy lại kế hoạch này. Họ từng công bố điều tương tự cách đây 2 năm, và giờ đang thử lại”.
Khác với các chuyến đi trước đây vốn chỉ dừng ở hành trình thẳng từ Trung Quốc tới Hamburg hoặc St. Petersburg, chuyến đi lần này phức tạp hơn. Trung Quốc dự kiến khởi hành từ bốn cảng trong nước, vượt Bắc Cực rồi cập cảng tại Anh, Rotterdam (Hà Lan), Hamburg (Đức) và Gdańsk (Ba Lan). Điều này gần giống như một tuyến vận tải thương mại định kỳ.
Thử nghiệm của Trung Quốc theo mô hình tuyến container theo lịch trình cố định, hoạt động theo thời gian biểu cố định bất kể tàu có đầy hàng hay không, thay vì hình thức vận tải thuê chuyến linh hoạt. Dù vậy, quy mô hiện vẫn rất khiêm tốn.

“Những gì họ triển khai chỉ chiếm khoảng 1% thương mại Viễn Đông – Bắc Âu. Bắc Cực chỉ thực sự có ý nghĩa khi nhu cầu cao và việc rút ngắn thời gian vận chuyển là cực kỳ quan trọng. Không ai sinh sống ở vùng Cực. Lợi thế duy nhất của nó là năng lực bổ sung và hành trình ngắn hơn có thể bù đắp chi phí vận tải cao”, ông Sand nhận định thêm.
Vì thế, trong giai đoạn hiện tại, tuyến đường này chỉ như một dự án phụ mang tính mùa vụ. Theo ông Sand, nó không nhằm thay đổi trật tự thương mại toàn cầu, nhưng có thể trở thành một dịch vụ ngách xuất hiện vào mùa cao điểm trong thập kỷ tới.
Tiềm ẩn nhiều rủi ro
Tuy vậy, cơ hội này đi kèm rủi ro lớn. Bắc Cực đang ấm lên nhanh gấp 3 - 4 lần so với phần còn lại của thế giới. Ít băng hơn giúp hành trình dễ dàng hơn, nhưng cũng đồng nghĩa thiệt hại sẽ trầm trọng hơn nếu xảy ra sự cố.
Cacbon đen từ nhiên liệu tàu đặc biệt nguy hại khi thải ra gần tuyết và băng, gây tổn hại gấp 5 lần so với khu vực khác, theo ông Andrew Dumbrille, cố vấn của Liên minh Bắc Cực Sạch. Hơn nữa, khả năng ứng phó sự cố tràn dầu ở Bắc Cực chậm và hạn chế, khiến rủi ro leo thang.
“Một khi dầu tràn ra biển, mỗi giờ không có phản ứng sẽ đồng nghĩa thiệt hại tăng vọt”, ông Dumbrille cho hay.
Con tàu tiên phong Istanbul Bridge cũng khó tạo được niềm tin. Đây là một tàu container 25 năm tuổi, treo cờ Liberia, không được gia cố chống băng. “Dù có tàu hộ tống, nhưng nó vẫn không được thiết kế phù hợp. Nhiều khả năng sẽ sử dụng dầu nhiên liệu nặng trong hành trình”, ông Dumbrille cảnh báo.
Mặc dù Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đã cấm nhiên liệu nặng từ tháng 7/2024, nhưng vẫn còn nhiều kẽ hở. Khi tràn ra biển, loại dầu đặc sệt này gần như không thể xử lý, tồn tại trong hệ sinh thái suốt nhiều năm. Ngoài ra còn những vấn đề như ô nhiễm tiếng ồn, loài ngoại lai xâm lấn và gián đoạn đời sống sinh vật biển.
Cơ hội tiếp theo để siết chặt quy định toàn cầu sẽ đến vào tháng 2/2026, khi Tiểu ban Phòng ngừa và Ứng phó ô nhiễm của IMO nhóm họp. Các chuyên gia và tổ chức môi trường đang thúc đẩy đưa ra quy định nhiên liệu chặt chẽ hơn trong bối cảnh Bắc Cực ngày càng đông đúc tàu thuyền.
Trung Quốc: Từ cường quốc than đá đến 'bá chủ' năng lượng sạch
- Nvidia rót 5 tỷ USD vào Intel, khởi đầu kỷ nguyên liên minh chip Mỹ 19/09/2025 08:00
- Huawei tung siêu cụm AI ‘mạnh nhất thế giới’, gia tăng áp lực lên Nvidia 18/09/2025 03:52
- Mỹ đầu tư kỷ lục gần 200 tỷ USD vào Anh nhân chuyến thăm của TT Trump 18/09/2025 11:04
Kỳ lân robot Trung Quốc Linkerbot nhắm định giá 6 tỷ USD
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
Hormuz căng thẳng, Mỹ kêu gọi Trung Quốc 'vào cuộc'
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
Thế giới bất ổn, tiền của giới siêu giàu đang chảy về đâu?
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
Mỹ - Iran phát động loạt tấn công mới, giá dầu tăng vọt
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
Hàn Quốc: Tham vọng AI gặp 'bài test' năng lượng
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
Đồng yên bật tăng rồi hụt hơi, Nhật Bản phát tín hiệu cảnh báo giới đầu cơ
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
‘Huyền thoại’ đầu tư Warren Buffett: 'Thị trường đang biến thành sòng bạc'
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
Ngành ô tô toàn cầu chạy theo 'tốc độ Trung Quốc'
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
Vụ bê bối chấn động ngành bảo hiểm: 520 tỷ đồng của khách bị lạm dụng, DN dừng hoạt động
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
'Cú hích' đưa xuất khẩu dầu Mỹ lên đỉnh lịch sử
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
Tổn thương vì AI và 'vết sẹo' khó lành trên thị trường lao động
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
Trải qua tuần giảm mạnh nhất tháng, giá vàng sẽ diễn biến ra sao?
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
Neo lãi suất cao trước áp lực lạm phát, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU trở lại
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
'Biểu tượng' hàng không giá rẻ dừng bay, 17.000 nhân viên mất việc
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
Quốc gia từng cấm dân sở hữu vàng, lệnh giao nộp hoặc ngồi tù 10 năm
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
Tiền tệ châu Á phát tín hiệu 'báo động đỏ'
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
Hàng trăm tỷ USD đổ vào AI, hàng chục nghìn lao động bị 'loại khỏi cuộc chơi'
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
TT Trump tuyên bố chiến sự với Iran đã chấm dứt
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
Bị Mỹ phong tỏa, Iran cầm cự được bao lâu khi cạn nguồn thu và buộc phải nhượng bộ?
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
EU cảnh báo cứng rắn Trung Quốc: ‘Sẽ chiến đấu tới cùng'
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
Ngân hàng DBS: Lợi nhuận tăng cao nhưng triển vọng nhiều rủi ro do chiến tranh
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lãi suất thấp 'châm ngòi' cơn sốt vay nhân dân tệ toàn cầu
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Xe điện Trung Quốc tự tin 'thắng lớn' dù bị Mỹ 'chặn cửa'
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
Giá dầu lập kỷ lục thời chiến, nguy cơ vọt lên 150 USD/thùng
(VNF) - Giá dầu Brent giảm nhẹ ngay sau khi chạm mức cao nhất trong 4 năm, lên tới 126 USD/thùng. Nhiều chuyên gia cảnh báo giá dầu có thể chạm mốc 150 USD/thùng nếu căng thẳng tiếp tục kéo dài.
Du lịch quá tải: Khi 'điểm nóng' hoá 'điểm nghẽn'
(VNF) - Trong nhiều năm, lượng khách đông kỷ lục từng là thước đo thành công của ngành du lịch toàn cầu. Nhưng khi dòng người đổ dồn vào một số địa danh quen thuộc vượt quá sức chịu tải, những “điểm nóng” du lịch đang dần trở thành “điểm nghẽn”, buộc các quốc gia phải nhìn lại mô hình tăng trưởng và tìm cách cân bằng giữa thu hút du khách với phát triển bền vững.
Kỳ lân robot Trung Quốc Linkerbot nhắm định giá 6 tỷ USD
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
Khảo sát dự án 32 tầng của LIDECO đón đầu mở đường Vành đai 2,5
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.































































