Cần ‘cơ chế liên thông tạo ra giá trị xã hội’ để hoàn thành 5.000 km đường cao tốc
Hà Thu -
07/06/2021 17:52 (GMT+7)
(VNF) - Ngày 8/6/2021, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính sẽ chủ trì hội nghị trực tuyến về đề án thực hiện xây dựng đường bộ cao tốc giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến 2030. Đây là một bước đi tiếp theo thể hiện sự sâu sát, quyết tâm rất lớn của Chính phủ về mục tiêu “5.000 km đường cao tốc”.
Cần ‘cơ chế liên thông tạo ra giá trị xã hội’ để hoàn thành 5.000 km đường cao tốc.
Rõ ràng trong bối cảnh hiện nay, không có phương án nào tối ưu hơn việc đẩy mạnh xã hội hoá để triển khai xây dựng các công trình đường cao tốc bằng hình thức PPP. Với một khối lượng công việc rất lớn, khoảng 3.800 km cho khoảng thời gian không đến 10 năm, nhiều ý kiến cho rằng nhà nước phải có cơ chế liên thông từ Trung ương đến địa phương, từ địa phương đến doanh nghiệp và từ doanh nghiệp đến người dân thì mục tiêu 5.000 km vào năm 2030 mới có thể hoàn thành.
Cần gác lại các bất cập tồn đọng hiện nay về chính sách, tín dụng… để hướng tới mục tiêu hoàn thành mạng lưới đường cao tốc huyết mạch của đất nước. Mọi thành phần xã hội sẽ đồng lòng vì đất nước, hợp mọi nguồn lực, đẩy lùi bệnh trì trệ huy động vốn thành công như tinh thần hưởng ứng việc huy động quỹ vaccine covid-19 do Thủ tướng Phạm Minh Chính phát động ngày 5/6/2021.
Khơi thông rào cản “quy định”
Tại cuộc họp Chính phủ về đường cao tốc gần nhất, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đề cao vai trò của địa phương, nêu cao trách nhiệm và sự chủ động của tỉnh khi nêu quan điểm dứt khoát: “Dự án đi qua nơi nào, địa phương nơi đó là cơ quan nhà nước có thẩm quyền, các địa phương phải lo ngân sách, chịu trách nhiệm về khâu giải phóng mặt bằng cho các dự án”.
Cụ thể hoá chỉ đạo của Chính phủ trở nên hiệu quả, các cơ chế cần điều chỉnh để thông thoáng hơn. Đơn cử một số dự án đã được giao cho địa phương làm cơ quan nhà nước có thẩm quyền đang trong giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi (PreFS), thậm chí đã được phê duyệt chủ trương đầu tư đang bị chậm bởi những quy định của luật. Dự án Đồng Đăng - Trà Lĩnh nối Lạng Sơn với Cao Bằng, dự án Tân Phú - Bảo Lộc nối Đồng Nai với Lâm Đồng, mặc dù hai địa phương là Cao Bằng và Lâm Đồng đã rất quyết tâm, quyết liệt, sẵn sàng đầu tư vốn để sớm xây dựng tuyến đường nhưng vẫn bị kẹt lại bởi những quy định.
Hiện nay, theo Điều 6 Luật PPP, các dự án đường cao tốc thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương của Thủ tướng phải thành lập hội đồng thẩm định liên ngành để thẩm định báo cáo PreFS và báo cáo khả thi (FS). Hội đồng thẩm định sẽ thẩm định 2 bước, một là để Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư, 2 là tiếp tục thẩm định để địa phương phê duyệt FS.
Thực tế các bước thẩm định FS như vậy sẽ phát sinh nhiều thủ tục hành chính, kéo dài. Tại Hội nghị Hội nghị về các cơ chế, chính sách liên quan đến đầu tư phát triển đường cao tốc theo hình thức PPP được Bộ Kế hoạch & Đầu tư (KHĐT) tổ chức mới đây để lắng nghe các ý kiến thẳng thắn của các doanh nghiệp đầu tư lĩnh vực này trong đó ý kiến của các nhà đầu tư về thẩm quyền phê duyệt, thẩm định đối với các dự án đã có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư trước khi luật PPP có hiệu lực, hoặc các dự án đã được Hội đồng thẩm định liên ngành thẩm định bước chủ trương đầu tư trình Thủ tướng phê duyệt hiện nay ở bước phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi thì nên xem xét giao cho cơ quan có thẩm quyền là địa phương chịu trách nhiệm chủ trì thẩm định và phê duyệt.
Luật PPP quy định điều kiện dự án PPP nhà đầu tư đề xuất phải “Không trùng với dự án PPP đang được cơ quan có thẩm quyền tổ chức lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi hoặc đã chấp thuận nhà đầu tư khác lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi”.
Các nhà đầu tư cho rằng, các dự án cao tốc hiện nay, Bộ GTVT đều đã có nghiên cứu sơ bộ, quá trình nghiên cứu sẽ đánh giá các hình thức để chọn hình thức đầu tư tối ưu. Nhiều dự án đã nghiên cứu nhưng chưa được duyệt do chưa có vốn nên chưa xác định được hình thức đầu tư công hay PPP. Khi nhà đầu tư đề xuất sẽ vướng quy định không rõ ràng nêu trên. Cơ chế này có thể cởi mở hơn, cho phép các nhà đầu tư đề xuất những dự án như vậy sẽ tạo chủ động và có thể lựa chọn được những phương án đầu tư phù hợp hơn, kinh tế hơn.
Thay đổi cơ cấu nguồn vốn
Thực tế, một số dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2016-2020 có tỷ lệ vốn ngân sách Nhà nước tham gia trên 50% thời gian hoàn vốn dưới 15 năm nhưng vân không tìm được nhà đầu tư. Trong khi đó, các dự án cần triển khai trong thời gian tới đều là các dự án khó với suất đầu tư lớn hơn, thời gian hoàn vốn kéo dài trên 20 năm nhưng với quyết tâm đổi mới tiến đến tự chủ ngân sách và giải quyết khát vọng nhiều đời của người dân thì quyết tâm chính trị của lãnh đạo địa phương rất cao.
Với dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, Tỉnh ủy Cao Bằng đã thành lập Ban chỉ đạo Dự án để tất cả hệ thống chính trị của địa phương vào cuộc, các chuyên gia, nhà đầu tư am hiểu, tâm huyết cũng đã được mời tham gia hiến kế giải bài toán khó - cao tốc. Ban đầu với tổng mức đầu tư lên tới 47.000 tỷ đồng.
Con số quá lớn đó đã được hóa giải bằng công nghệ hầm xuyên núi, cầu vượt thung lũng, qua đó đã giảm được chiều dài tuyến 19km và đặc biệt giảm tổng mức đầu tư tối ưu xuống còn 23.000 tỷ đồng; Không dừng lại đó, dự án tiếp tục được phân kỳ đầu tư để tổng mức đầu tư còn 13.700 tỷ đồng. Với tổng mức đầu tư đã được tiết giảm 2 lần, nhưng dự án vẫn còn gặp khó khi doanh thu và lưu lượng khá thấp ở tuyến này, tỷ lệ bị giới hạn 50 % vốn ngân sách Nhà nước tham gia vào dự án theo luật PPP sẽ khập khiểng với khả năng thực thi dự án.
Ngày 28/5/2021, Bộ trưởng Bộ KHĐT Nguyễn Chí Dũng cùng Bí thư Tỉnh ủy Cao Bằng Lại Xuân Môn tổ chức đi thực địa và Bộ trưởng đã yêu cầu tiếp tục nghiên cứu giảm tổng mức đầu tư, định hướng kết nối các khu vực cửa khẩu và tạo ra các điểm nhấn thông qua các công trình kiến trúc cảnh quan đặc thù văn hóa Cao Bằng như hầm xuyên núi thì lấy hình tượng thác Bản Giốc, cầu cạn vượt thung lũng cao hơn 100 m lấy biểu tượng cây đàn tính, nút giao lấy biểu tượng chiến thắng Đông Khê…
Theo cách nhìn của ông Lại Xuân Môn về đề xuất “3 chữ P” của Tập đoàn Đèo Cả đơn giản, dễ hiểu và phù hợp với bối cách hiện nay nhưng quan trọng vận là cách tổ chức thực hiện.
Theo đó, P1 - vốn NSNN thể hiện sự quyết tâm chính trị của lãnh đạo địa phương khi bỏ vốn NSĐP để GPMB và hỗ trợ một phần chi phí xây dựng (nếu có). NSTW tham gia hỗ trợ xây dựng công trình.
P2 - vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư: chọn nhà đầu tư có kinh nghiệm, năng lực tài chính, năng lực quản lý, điều hành để cùng địa phương tổ chức thực hiện.
P3 - vốn huy động khác: xác định phương án đầu tư, nhu cầu vốn và các tiềm năng, lợi thế của địa phương khi đầu tư cao tốc để kêu gọi các nhà đầu tư khác như bất động sản, đô thị công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ, logistics… gắn trách nhiệm với địa phương cùng tham gia góp vốn làm công trình giao thông.
(VNF) - Hai chị em ở Ninh Bình nhận 500 triệu đồng tiền đặt cọc để chuyển nhượng đất nhưng sau đó không thực hiện cam kết. Khi tranh chấp phát sinh, họ phải hoàn trả tiền cọc và chịu phạt số tiền 3 tỷ đồng.
(VNF) - Đầu năm 2026, thị trường nhà thấp tầng tại Hà Nội và một số đô thị lớn đang ghi nhận sự đối nghịch giữa giá bán và thanh khoản: giá bán tiếp tục neo ở mức cao, nhưng thanh khoản sụt giảm mạnh. Diễn biến này không chỉ phản ánh sự chững lại của dòng tiền, mà còn cho thấy sự thay đổi đáng kể trong hành vi người mua và cấu trúc thị trường.
(VNF) - Xã Thanh Oai chi trả gần 340 tỷ đồng tiền bồi thường, hỗ trợ GPMB cho các hộ dân có đất nông nghiệp bị thu hồi thuộc dự án Olympic. Nhiều người phải mang theo bao tải để đựng tiền.
(VNF) - Nghệ An chính thức lựa chọn nhà đầu tư cho dự án Khu đô thị Bắc Thung quy mô hơn 1.100 tỷ đồng, với sự tham gia cạnh tranh của 4 doanh nghiệp, trong đó Công ty cổ phần Hạ tầng Công nghiệp và BĐS Gia Huy trụ sở đóng tại xã Vạn An, tỉnh Nghệ An là đơn vị phát triển dự án.
(VNF) - Hệ sinh thái shophouse, văn phòng, trung tâm thương mại tại Goldmark City đang được nhìn nhận như một mô hình tiên phong với lợi thế đến từ nhu cầu sẵn của nhiều nhóm cộng đồng trong khu vực.
(VNF) - Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương phải đảm bảo quỹ đất, quy hoạch, tiến độ… để hoàn thành mục tiêu 158.700 căn nhà ở xã hội theo chỉ tiêu được giao.
(VNF) - Dự thảo nghị định hướng dẫn Nghị quyết 29/2026 được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý thống nhất, xử lý dứt điểm các dự án đất đai vướng mắc kéo dài, tạo cú hích lớn cho thị trường.
(VNF) - Tập đoàn Vingroup vừa đề xuất phương án xây dựng hai đảo nhân tạo trên tuyến đường vượt biển nối Cần Giờ với Vũng Tàu, nhằm phục vụ thi công cầu, hầm và bố trí các hạng mục hạ tầng kỹ thuật vận hành.
(VNF) - GS.TS Đặng Hùng Võ nhận định, việc kiểm tra, rà soát, xử lý các dự án chậm triển khai chính là giải pháp thiết thực loại bỏ doanh nghiệp yếu kém.
(VNF) - UBND tỉnh Hà Tĩnh vừa chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn Công ty CP Đầu tư Hưng Long Việt Nam (trụ sở tại phường Bắc Hồng Lĩnh, tỉnh Hà Tĩnh) là nhà đầu tư Dự án xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Hưng Long, với tổng vốn đầu tư dự kiến hơn 3.000 tỷ đồng.
(VNF) - Sau giai đoạn thị trường nhiều biến động, tâm lý người mua bất động sản đang thay đổi rõ rệt. Thay vì xuống tiền vào các dự án mới chỉ nằm trên bản vẽ, nhiều khách hàng ưu tiên những dự án đã hình thành hạ tầng, pháp lý rõ ràng và có thể kiểm chứng tiến độ thực tế. Xu hướng này đang tạo ra lợi thế cho các chủ đầu tư có sự chuẩn bị dự án bài bản trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.
(VNF) - Ngày 28/4/2026, Công ty Cổ phần Đô thị Du lịch Cần Giờ và hệ thống Marriott International đã ký kết hợp tác đưa hai thương hiệu khách sạn hàng đầu thế giới là The Ritz-Carlton và Marriott Hotel về Vinhomes Green Paradise Cần Giờ (TP. HCM).
(VNF) - Thị trường bất động sản đã có tín hiệu cải thiện về giao dịch, nhưng sức ép lên doanh nghiệp chưa hề giảm nhẹ. Khi vốn không còn rẻ, chi phí vật liệu, thi công và vận hành tiếp tục neo cao, bài toán của doanh nghiệp không còn đơn thuần là bán được hàng, mà là giữ được dòng tiền, bảo toàn biên lợi nhuận và tái cấu trúc mô hình tăng trưởng.
(VNF) - Thị trường căn hộ Đà Nẵng đang bước vào một giai đoạn chuyển mình rõ nét khi tư duy phát triển sản phẩm có sự thay đổi mạnh mẽ. Thay vì phụ thuộc vào dòng căn hộ du lịch (condotel), các chủ đầu tư đang chuyển hướng sang phát triển căn hộ cao cấp với pháp lý sở hữu lâu dài, qua đó từng bước xác lập tiêu chuẩn sống mới tại đô thị biển.
(VNF) - Nguồn cung bất động sản ngày càng tập trung vào tay các tập đoàn lớn với những dự án quy mô hàng nghìn hecta, trong khi nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ dần “hụt hơi” vì áp lực vốn, quỹ đất và pháp lý. Trong bối cảnh thị trường tái cấu trúc mạnh mẽ, nhóm doanh nghiệp này buộc phải thay đổi chiến lược để tìm chỗ đứng.
(VNF) - Hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm phục vụ Hội nghị APEC 2027 đang đồng loạt tăng tốc, từ sân bay quốc tế, trung tâm hội nghị quy mô lớn đến các khu đô thị và hệ thống kỹ thuật ngầm.
(VNF) - Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) là đề xuất mở rộng thẩm quyền cho UBND cấp tỉnh trong việc cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản. Động thái này được kỳ vọng giúp rút ngắn thủ tục hành chính, tạo điều kiện để các dự án gặp khó khăn về vốn hoặc chậm tiến độ có thể sớm tái cấu trúc, song cũng đặt ra những thách thức trong việc thi hành thực tiễn.
(VNF) - Giá thuê căn hộ tại TP.HCM trong 2 tuần lại đây bỗng nhiên tăng đột biến, cao hơn trước từ 10-25% khi nhu cầu phục hồi mạnh nhưng nguồn cung chưa kịp đáp ứng.
Dù không đứng tên sở hữu cổ phần tại Công ty Hàm Giang, sự hiện diện của ông Trầm Bê trong các buổi làm việc với lãnh đạo địa phương cho thấy tầm ảnh hưởng của vị doanh nhân này tại các siêu dự án.
(VNF) - Theo dự thảo tờ trình Luật Kinh doanh Bất động sản (sửa đổi) được Bộ Xây dựng soạn thảo, quy định về cơ sở đào tạo kiến thức hành nghề môi giới bất động sản, điều hành sàn giao dịch bất động sản sẽ được hoàn thiện và siết chặt hơn. Chuyên gia cho rằng việc thiết lập khung tiêu chuẩn rõ ràng đối với các cơ sở đào tạo không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ môi giới mà còn giúp thị trường vận hành minh bạch và chuyên nghiệp hơn.
(VNF) - Hơn 1.000 nhà đầu tư và chuyên viên kinh doanh hội tụ tại ba điểm cầu Hà Nội, Nghệ An và TP. HCM trong sự kiện mega livestream ngày 25/4 cho thấy sức hút mạnh mẽ của sản phẩm nhà phố Boulevard Prime tại Vinhomes Green Paradise (Cần Giờ, TP. HCM).
(VNF) - Hai chị em ở Ninh Bình nhận 500 triệu đồng tiền đặt cọc để chuyển nhượng đất nhưng sau đó không thực hiện cam kết. Khi tranh chấp phát sinh, họ phải hoàn trả tiền cọc và chịu phạt số tiền 3 tỷ đồng.
(VNF) - Khi cả nước bước vào kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên các công trường dự án cao tốc, hàng nghìn cán bộ, kỹ sư, công nhân vẫn miệt mài bám công trường, khẩn trương thi công để giữ vững tiến độ, góp phần đưa những dự án trọng điểm về đích đúng hẹn.