Chuyển hộ kinh doanh thành doanh nghiệp: Khó ở thuế
Xuân Yến -
19/10/2018 15:25 (GMT+7)
Hộ kinh doanh không muốn thành lập doanh nghiệp vẫn phải kê khai thuế và hạch toán như doanh nghiệp nếu đủ điều kiện.
Việc nắm được doanh thu và số lao động của mỗi hộ kinh doanh là không dễ dàng.
Đây là điểm mới đáng chú ý tại Dự thảo Luật Quản lý thuế sắp trình Quốc hội ở Kỳ họp thứ VI, Quốc hội khóa XIV. Tuy nhiên, cách tiếp cận này vẫn bị hoài nghi về tính khả thi và hiệu quả quản lý.
Phải kê khai thuế như doanh nghiệp nếu đủ điều kiện
Dự thảo Luật Quản lý thuế nêu: “Từ năm 2020, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu và số lao động đáp ứng mức cao nhất về tiêu chí của doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thì thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai”.
Xét theo quy định tại Nghị định 39/2018/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, đó là những hộ kinh doanh có từ 10 lao động và doanh thu từ 3 tỷ đồng/năm đối với lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, công nghiệp và xây dựng, từ 10 tỷ đồng/năm với lĩnh vực thương mại, dịch vụ.
Trao đổi với PV, ông Lưu Đức Huy, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế thuộc Tổng cục Thuế cho biết: “Những hộ kinh doanh đáp ứng tiêu chí về doanh thu và lao động như trên là đủ tiêu chuẩn để trở thành doanh nghiệp, song họ tránh thành lập doanh nghiệp nên phải kê khai thuế và thực hiện chế độ kế toán như doanh nghiệp.
Những hộ còn lại áp dụng thuế khoán với mức khoán có thể cao hơn hiện nay một chút. Căn cứ vào tài liệu kê khai của hộ, cá nhân kinh doanh, cơ sở dữ liệu của cơ quan thuế, hội đồng tư vấn xã, phường, thị trấn sẽ xác định mức thuế khoán”.
Về việc kiểm soát doanh thu và số lượng lao động của những hộ kinh doanh này, ông Huy cho biết Dự thảo cũng nêu điểm mới về việc tổ chức lại hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn nhằm đảm bảo hoạt động chặt chẽ hơn.
Hội đồng này do UBND huyện, thành phố thành lập trên cơ sở đề nghị của chi cục thuế. Thành phần hội đồng gồm: đại diện cơ quan thuế, UBND xã, phường, thị trấn, hộ, cá nhân kinh doanh. Hội đồng sẽ công khai mức thuế khoán tại trụ sở xã, phường, chi cục thuế, chợ. Đây là cơ sở để các hộ, cá nhân kinh doanh cùng giám sát, hạn chế thất thoát thuế.
Một biện pháp khác góp phần tăng cường quản lý thuế của các hộ kinh doanh là Nghị định 119/NĐ-CP về hóa đơn điện tử vừa được Chính phủ ban hành. Theo đó, từ năm 2020, các hộ kinh doanh nhà hàng, khách sạn, có doanh thu năm liền kề đạt 3 tỷ đồng trở lên phải dùng hóa đơn có mã xác thực của cơ quan thuế.
Bên cạnh đó, các hộ kinh doanh này cũng phải kết nối máy tính tiền với cơ quan thuế để giám sát doanh thu nhằm tính đúng, tính đủ số thuế.
“Dù chiếm tỷ lệ không lớn trong tổng đóng góp cho ngân sách, song việc áp dụng chế độ kế toán và thuế kê khai với hộ kinh doanh như doanh nghiệp là để minh bạch trong quản lý thuế. Doanh nghiệp có trách nhiệm tự kê khai, tự tính và tự nộp thuế. Cơ quan thuế có thể hậu kiểm.
Bên cạnh đó, Chính phủ đang khuyến khích các hộ kinh doanh trở thành doanh nghiệp siêu nhỏ. Do đó, việc đưa ra quy định về quản lý thuế hộ kinh doanh cũng nhằm đồng bộ với chủ trương và chính sách phát triển doanh nghiệp của Chính phủ”, ông Huy nói.
Băn khoăn về tính khả thi
Bình luận về những nội dung mới này tại Dự thảo Luật Quản lý thuế, TS. Vũ Đình Ánh, chuyên gia kinh tế cho rằng việc chuyển từ hộ kinh doanh thành doanh nghiệp có thể có 2 cách tiếp cận.
Một là, đơn giản hóa các thủ tục hành chính và giảm gánh nặng thuế thì hiển nhiên các hộ kinh doanh tự nguyện thành doanh nghiệp. Hai là, bắt buộc các hộ kinh doanh phải thành doanh nghiệp bằng các biện pháp quản lý mang tính hành chính hơn.
“Quy định mới tại Dự thảo là làm theo cách thứ hai, song khả năng và hiệu quả thực thi vẫn còn là điều đáng bàn. Bởi lẽ, việc nắm được số doanh thu và lao động của mỗi hộ kinh doanh là không dễ dàng.
Ngay cả việc áp dụng thuế khoán từ trước đến nay cũng không hẳn sát với doanh thu thực tế của các hộ kinh doanh. Việc bắt buộc như vậy có thể càng khiến các hộ kinh doanh né lên doanh nghiệp”, vị chuyên gia này nêu quan điểm.
Với sự thay đổi quy định về hội đồng tư vấn thuế cấp xã, phường, ông Ánh nhận xét: “Hội đồng này đã từng được thành lập nhưng hoạt động hoàn toàn không hiệu quả. Đến nay, hầu hết người dân các địa phương không biết đến hội đồng này.
Điều quan trọng của một hội đồng như vậy phải là năng lực của nhân sự và tính minh bạch trong quản lý. Rõ ràng, việc dựa vào hội đồng như vậy để tính doanh thu và số lao động của hộ kinh doanh là không dễ dàng. Còn làm cách nào để tăng tính khả thi của những quy định mới mang tính bắt buộc này thì lại phải xem xét các quy định hướng dẫn cụ thể”.
(VNF) - Theo ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của MAS, trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và giá dầu tăng, dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ mở cửa cho vốn ngoại, ngành dược Việt Nam đang chứng kiến một sự dịch chuyển về quyền sở hữu. Từ các khoản đầu tư chiến lược ban đầu, nhiều DN đầu ngành đã lần lượt rơi vào tay các tập đoàn nước ngoài, với quy mô giao dịch ngày càng lớn, có thương vụ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng - tương đương một ly trà đá - nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
(VNF) - Rất nhiều người nghĩ rằng các quyết định tài chính lớn trong Big Tech Mỹ được đưa ra trong những phòng họp sang trọng, bởi những vị lãnh đạo với tầm nhìn thiên tài. Thực tế thì khác hẳn.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
(VNF) - Không chỉ cổ đông, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại mùa ĐHĐCĐ 2026 cũng thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Mùa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 khép lại với nhiều điểm sáng đáng chú ý, khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng đã tăng đáng kể.
(VNF) - Các chuyên gia đều chung nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tại Việt Nam đang tồn tại những khoảng trống rất lớn về cấu trúc thị trường, cần phải có chính sách đủ hấp dẫn để nâng cao xếp hạng tín nhiệm, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026, với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, đồng thời vượt gấp nhiều lần kế hoạch năm.
(VNF) - Với tỷ lệ sở hữu hơn 51% tại Dược Hậu Giang, Taisho Pharmaceutical không chỉ nắm quyền chi phối hoạt động doanh nghiệp mà còn đều đặn thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức mỗi năm, biến khoản đầu tư này thành một trong những "mỏ tiền mặt" ổn định nhất trong chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á.
(VNF) - Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động khi nhiều doanh nghiệp tăng tốc hoàn thiện hồ sơ, nâng vốn và tái cấu trúc để tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
(VNF) - Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hàng loạt thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đã được hoàn tất, tiếp tục khuấy động thị trường M&A trong nước.
(VNF) - Tập đoàn Tài chính Shinhan ghi nhận kết quả kinh doanh quý 1/2026 tích cực, với lợi nhuận ròng vượt kỳ vọng nhờ đà tăng trưởng mạnh của thu nhập ngoài lãi.
(VNF) - Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ đạo Bộ Tài chính triển khai các giải pháp mang tính đột phá nhằm nâng thị trường chứng khoán thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn chủ lực của nền kinh tế, qua đó tạo nền tảng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội.
(VNF) - Trong quý I/2026, hoạt động đầu tư vàng miếng và vàng xu tại Việt Nam ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong khu vực, giảm 24% so với cùng kỳ năm trước do giá vàng tăng kỷ lục.
(VNF) - Năm 2025, tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt từ có thể vượt 17 tỷ USD với nhiều vụ việc nhắc tên Lazarus – nhóm tin tặc khét tiếng thị trường tiền mã hóa.
(VNF) - Theo ông Đinh Minh Trí, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân của MAS, trong bối cảnh lãi suất duy trì ở mức cao và giá dầu tăng, dòng tiền có xu hướng tập trung vào các nhóm ngành có khả năng hưởng lợi trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô.
(VNF) - Dự án 'đất vàng' Hồ Tùng Mậu Tower, hiện đã được đổi tên thành Central Square do Công ty TNHH Đầu tư Central Capital phối hợp cùng Công ty cổ phần Sản xuất – dịch vụ - xuất nhập khẩu Từ Liêm thực hiện.