'Cỗ máy kiếm tiền' 200 tỷ USD thách thức các ông lớn công nghệ Mỹ

Năm 2012, khi ByteDance được thành lập tại Bắc Kinh, Google đã có 14 năm phát triển kể từ khi ra đời năm 1998, còn Facebook khi đó đã trở thành mạng xã hội lớn nhất thế giới sau 8 năm hoạt động kể từ năm 2004.

Chỉ hơn một thập kỷ sau, công ty sở hữu TikTok đã vươn lên thành startup giá trị nhất thế giới, đồng thời xây dựng được cỗ máy kiếm tiền có khả năng sinh lời tiệm cận các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới.

Đáng chú ý, ByteDance đạt được quy mô doanh thu và lợi nhuận này nhanh hơn đáng kể so với Meta – công ty mẹ của Facebook, Instagram và WhatsApp – hay Alphabet, tập đoàn sở hữu Google và YouTube.

Từ startup non trẻ đến doanh nghiệp doanh thu gần 200 tỷ USD

Theo các nguồn tin thị trường, doanh thu của ByteDance đã tăng từ khoảng 120 tỷ USD năm 2023 lên 155 tỷ USD năm 2024 và có thể đạt 186 tỷ USD trong năm 2025.

Trong cùng giai đoạn, Meta ghi nhận doanh thu lần lượt 134,9 tỷ USD, 164,5 tỷ USD và 201 tỷ USD. Alphabet đạt doanh thu 307,4 tỷ USD năm 2023, tăng lên 350 tỷ USD năm 2024 và 402,8 tỷ USD năm 2025.

Nếu năm 2023 doanh thu của ByteDance chỉ tương đương khoảng 89% quy mô của Meta thì đến năm 2025, tỷ lệ này đã tăng lên hơn 92%. Nói cách khác, khoảng cách doanh thu giữa hai doanh nghiệp gần như không thay đổi dù Meta vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng hai chữ số.

So với Alphabet, ByteDance vẫn còn khoảng cách đáng kể về quy mô. Tuy nhiên, doanh thu của chủ sở hữu TikTok hiện đã tương đương khoảng 46% doanh thu của tập đoàn công nghệ Mỹ, một tỷ lệ đáng chú ý đối với doanh nghiệp mới được thành lập từ năm 2012.

Doanh thu (tỷ USD)

(*Ước tính từ Bloomberg và các nguồn tin thị trường).

Điều đáng chú ý là ByteDance đang thu hẹp khoảng cách với các tập đoàn công nghệ lâu đời nhanh hơn nhiều so với thông lệ của ngành. Chỉ trong hai năm, doanh thu của công ty tăng thêm khoảng 66 tỷ USD, trong khi mức tăng tương ứng của Meta là khoảng 66 tỷ USD và của Alphabet là gần 95 tỷ USD. Điều này cho thấy ByteDance vẫn duy trì được tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất trong số các doanh nghiệp công nghệ quy mô lớn trên thế giới.

Biên lợi nhuận mới là thước đo đáng chú ý

Nếu doanh thu phản ánh quy mmô doanh nghiệp, thì biên lợi nhuận lại cho thấy khả năng chuyển đổi doanh thu thành lợi nhuận. Đây là chỉ số được giới đầu tư đặc biệt quan tâm bởi chỉ số này phản ánh sức mạnh của mô hình kinh doanh, năng lực kiểm soát chi phí và khả năng tạo dòng tiền của doanh nghiệp.

Trong nhóm các tập đoàn công nghệ lớn, việc duy trì biên lợi nhuận ở mức cao không hề dễ dàng, nhất là khi doanh nghiệp phải liên tục đầu tư cho hạ tầng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), nghiên cứu phát triển sản phẩm và mở rộng thị trường.

Lợi nhuận ròng (tỷ USD)

Biên lợi nhuận ròng

Năm 2023, biên lợi nhuận ròng của ByteDance đạt khoảng 26%, cao hơn Alphabet và chỉ thấp hơn Meta khoảng 3 điểm phần trăm. Điều này cho thấy ngay cả khi chưa bước vào giai đoạn mở rộng mạnh nhất, ByteDance đã sở hữu mức sinh lời tương đối cạnh tranh so với các tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới.

Sang năm 2024, biên lợi nhuận giảm xuống khoảng 21%. Đây là giai đoạn công ty gia tăng chi tiêu cho các mảng chiến lược như AI, trung tâm dữ liệu và đặc biệt là thương mại điện tử qua TikTok Shop. Việc mở rộng nhanh khiến chi phí tăng mạnh, kéo biên lợi nhuận đi xuống, trong khi doanh thu chưa kịp phản ánh đầy đủ hiệu quả của các khoản đầu tư mới.

Đến năm 2025, biên lợi nhuận ròng của ByteDance được ước tính phục hồi lên khoảng 26,9%, tương đương cứ 100 USD doanh thu tạo ra gần 27 USD lợi nhuận sau thuế.

Mức này đưa ByteDance trở lại vùng sinh lời cao, chỉ thấp hơn Meta khoảng 3 điểm phần trăm và thấp hơn Alphabet khoảng 6 điểm phần trăm trong cùng giai đoạn. Đáng chú ý hơn, sự phục hồi diễn ra trong bối cảnh công ty vẫn tiếp tục đầu tư mở rộng, thay vì cắt giảm chi phí.

Nếu đặt trong tương quan với các tập đoàn công nghệ Mỹ, có thể thấy ByteDance đang dần tiệm cận mặt bằng sinh lời của nhóm dẫn đầu ngành. Trong giai đoạn 2023–2025, Meta ghi nhận biên lợi nhuận dao động khoảng 29%–38%, trong khi Alphabet tăng từ 24% lên 32,8%. So với hai đối thủ này, biên lợi nhuận của ByteDance thấp hơn nhưng vẫn duy trì ở mức đáng kể, dao động quanh 21%–27% và có xu hướng phục hồi sau giai đoạn mở rộng đầu tư mạnh vào AI, hạ tầng dữ liệu và thương mại điện tử.

Đáng chú ý, dù chưa vượt Meta hay Alphabet về biên lợi nhuận, khoảng cách giữa ByteDance và hai tập đoàn này không còn quá lớn nếu đặt trong bối cảnh tốc độ tăng trưởng nhanh, quy mô đầu tư lớn và mức độ mở rộng hệ sinh thái của ByteDance trong cùng thời kỳ.

TikTok và mô hình “vượt quảng cáo”

TikTok đang vận hành một mô hình kinh doanh khác biệt rõ rệt so với Alphabet và Meta trong hệ sinh thái công nghệ toàn cầu.

Alphabet chủ yếu dựa vào quảng cáo tìm kiếm trên Google, quảng cáo video trên YouTube và dịch vụ Google Cloud. Meta gần như phụ thuộc hoàn toàn vào quảng cáo trên Facebook, Instagram, WhatsApp và Threads. Cả hai đều dựa trên một trụ cột chính: bán không gian quảng cáo số.

Trong khi đó, ByteDance – công ty mẹ của TikTok – xây dựng mô hình ba lớp gồm thuật toán đề xuất nội dung, quảng cáo số và thương mại điện tử. Điểm khác biệt nằm ở chỗ TikTok không chỉ phân phối quảng cáo, mà trực tiếp định hướng hành vi mua sắm của người dùng.

Thông qua TikTok Shop, nền tảng tích hợp toàn bộ hành trình tiêu dùng ngay trong ứng dụng: từ xem nội dung, khám phá sản phẩm đến chốt đơn. Nhờ đó, TikTok không chỉ thu tiền từ quảng cáo mà còn tham gia trực tiếp vào chuỗi giá trị bán lẻ, mở rộng nguồn doanh thu vượt ra ngoài mô hình mạng xã hội truyền thống.

Dù đầu tư hàng tỷ USD cho AI, hạ tầng dữ liệu và mở rộng thương mại điện tử, ByteDance vẫn duy trì lợi nhuận quy mô lớn.

Trong hai năm qua, công ty đã chi hàng tỷ USD cho AI, trung tâm dữ liệu, hạ tầng điện toán và phát triển TikTok Shop trên toàn cầu. Thông thường, những khoản đầu tư quy mô lớn như vậy sẽ làm suy giảm đáng kể lợi nhuận. Tuy nhiên, ByteDance vẫn tạo ra khoảng 50 tỷ USD lợi nhuận trong năm 2025. Con số này tương đương khoảng 83% lợi nhuận của Meta và bằng gần 38% lợi nhuận của Alphabet trong cùng năm.

Đáng chú ý, kết quả này đến từ một doanh nghiệp có tuổi đời chỉ bằng khoảng một nửa Meta và chưa tới một nửa Alphabet. Điều đó cho thấy ByteDance không còn là một “startup tăng trưởng nhanh”, mà đã trở thành một tập đoàn công nghệ quy mô toàn cầu.

Với mô hình kết hợp giữa nội dung, quảng cáo và thương mại điện tử, TikTok đang dần vượt khỏi vai trò ứng dụng giải trí để trở thành trung tâm trong hệ sinh thái tiêu dùng số của ByteDance.