Cơn ‘rung lắc’ hiếm thấy, chuyện gì đang xảy ra với Apple?

Trong suốt nhiều thập kỷ, Apple được xem là biểu tượng của sự ổn định: một chuỗi sản phẩm mang tính định hình công nghệ, dẫn dắt xu hướng thiết kế toàn cầu và thay đổi cách con người tương tác với thế giới số.

Thế nhưng, chính “gã khổng lồ” vốn nổi tiếng với sự chắc chắn ấy đang trải qua cú rung lắc hiếm thấy ở cấp lãnh đạo, vào thời điểm cả Apple và toàn ngành công nghệ đang đứng trước ngã rẽ lớn.

Chỉ trong chưa đầy một tuần, Apple thông báo sự ra đi của 3 thành viên then chốt trong đội ngũ điều hành. Meta cũng vừa “hút máu” một lãnh đạo thiết kế quan trọng của Apple. Và tin đồn ngày càng lan rộng rằng Tim Cook có thể đang chuẩn bị cho việc rời ghế CEO.

Tất cả diễn ra đúng lúc giới phê bình cho rằng Apple – từng là kẻ dẫn dắt làn sóng công nghệ, lại đang chậm chân ở cuộc đua kế tiếp: trí tuệ nhân tạo.

Sự thay đổi trong cấu trúc lãnh đạo có thể kéo theo sự thay đổi trong cách Apple nghĩ, thiết kế và tạo ra những sản phẩm vẫn đang được hàng tỷ người sử dụng mỗi ngày.

“Điều duy nhất có thể kết luận là Apple đang tiến vào giai đoạn biến động mạnh hơn”, Robert Siegel, nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu và giảng viên Trường Kinh doanh Stanford, nhận định.

Dù vậy, cổ phiếu Apple (AAPL) năm nay chỉ tăng khoảng 12% – kém xa mức tăng 30% của năm 2024.

Apple chưa đưa ra bình luận nào.

Làn sóng ra đi tại thượng tầng Apple

Trong tuần qua, Apple xác nhận kế hoạch rời công ty của hàng loạt lãnh đạo cấp cao:

Lisa Jackson, Phó chủ tịch phụ trách môi trường, chính sách và sáng kiến xã hội – sẽ nghỉ hưu năm tới.

Kate Adams, Tổng cố vấn pháp lý – cũng nghỉ hưu năm tới.

Alan Dye, Phó chủ tịch thiết kế giao diện người dùng – rời Apple để trở thành Giám đốc thiết kế của Meta.

John Giannandrea, Phó chủ tịch cấp cao phụ trách chiến lược AI và máy học – sẽ nghỉ hưu năm tới.

Để thay thế, Apple sẽ đưa Jennifer Newstead, Giám đốc pháp lý của Meta, về dẫn dắt quan hệ chính phủ và nắm vai trò tổng cố vấn mới. Các nhóm môi trường và sáng kiến xã hội sẽ báo cáo trực tiếp lên COO Sabih Khan. Đồng thời, Amar Subramanya, Phó chủ tịch AI của Microsoft, sẽ gia nhập Apple với vị trí Phó chủ tịch AI.

Trước đó, đầu năm nay, Jeff Williams – người được xem là “nhân vật số 2” tại Apple, đã rút khỏi vai trò Giám đốc vận hành.

Những biến động này diễn ra trong bối cảnh hàng loạt công ty công nghệ lớn cũng đang “đại tu” bộ máy. Meta đang giảm đầu tư vào metaverse để tập trung vào kính AI và thiết bị đeo. Amazon sa thải 14.000 nhân sự nhằm tăng tốc AI. Google hợp nhất đội phần cứng và phần mềm để tích hợp AI mạnh mẽ hơn.

Nhưng khác với các công ty khác, Apple vốn nổi tiếng với văn hóa nội bộ bền chặt và tính bảo mật cực cao.

“Những gì đang diễn ra đi ngược hoàn toàn văn hóa truyền thống của Apple. Nhưng họ buộc phải giật mạnh miếng băng keo đó ra”, Dan Ives, chuyên gia công nghệ của Wedbush Securities, bình luận. “Chiến lược AI của Apple gần như vô hình và nó sẽ quyết định di sản của Tim Cook – cách ông xử lý giai đoạn này là tối quan trọng”.

Tương lai mờ mịt và bài toán AI

Sự xáo trộn nhân sự diễn ra giữa lúc các câu hỏi về tương lai của Apple ngày càng dày đặc.

Apple vừa trì hoãn bản nâng cấp lớn dành cho Siri – vốn được kỳ vọng sẽ biến trợ lý này thành một hệ thống thông minh, có khả năng hành động thay người dùng, học từ dữ liệu trên thiết bị và cạnh tranh trực tiếp với ChatGPT hay Google Gemini.

Thế nhưng, bản nâng cấp ấy bị dời sang năm sau. Các cải tiến AI dành cho iPhone, Mac và iPad năm nay cũng khá mờ nhạt.

Trong khi đó, Vision Pro – sản phẩm mở ra danh mục thiết bị hoàn toàn mới của Apple kể từ Apple Watch, vẫn chỉ là thiết bị “kén người dùng”.

Đối lập với sự chậm rãi của Apple, Meta, Google, Samsung và OpenAI lại liên tiếp tung ra bước tiến mạnh mẽ trong AI: từ kính thông minh Ray-Ban Display của Meta, đến kính thực tế hỗn hợp Samsung–Google dùng Gemini, hay những nỗ lực mở rộng AI của OpenAI vào mua sắm và trình duyệt web. Gemini 3 của Google cũng tạo ra tiếng vang lớn kể từ khi ra mắt.

Phố Wall thì đang đứng ngồi không yên chờ đợi chiến lược AI rõ ràng từ Apple. Trong cuộc họp công bố lợi nhuận tháng 7, giới phân tích liên tục chất vấn vai trò của Siri, hoặc khả năng chatbot AI sẽ đe dọa vị thế của Apple trong lĩnh vực tìm kiếm.

Thậm chí, Eddy Cue – Phó chủ tịch cấp cao phụ trách dịch vụ, còn từng nói trong phiên tòa chống độc quyền Google rằng “10 năm nữa, người ta có thể chẳng cần iPhone nữa.”

Càng đáng chú ý hơn khi Alan Dye, gương mặt đại diện cho triết lý thiết kế Apple sau khi Jony Ive rời đi năm 2019, lại chọn gia nhập Meta – công ty đang đặt cược lớn vào “làn sóng điện toán kế tiếp”. Còn Jony Ive thì bắt tay cùng OpenAI để phát triển phần cứng đầu tiên của họ.

Theo chuyên gia Joe Tigay, quyết định chuyển sang Meta của Dye là “mối đe dọa trực diện hơn đối với Apple” so với những cuộc chia tay khác.

Tuy vậy, bất chấp những áp lực về AI, doanh số iPhone 17 tiếp tục mạnh mẽ và dự kiến tăng trưởng hơn nữa trong năm tới. Counterpoint Research dự báo Apple sẽ vượt Samsung về số lượng smartphone xuất xưởng trong năm nay – lần đầu tiên kể từ 2011.

Apple cũng là một trong số rất ít công ty cán mốc 4.000 tỷ USD vốn hóa thị trường, đứng chung với Nvidia và Microsoft – hai trụ cột của cơn sốt AI.

Và theo Robert Siegel, thay đổi không phải lúc nào cũng là điều tiêu cực. Trong giai đoạn chuyển mình của toàn ngành, những gương mặt mới có thể đem đến góc nhìn mới, phá vỡ lối tư duy cũ kỹ đã kéo dài quá lâu.

“Đôi khi công ty bị mắc kẹt trong một cách nghĩ. Việc đưa người mới vào hoặc thăng chức từ nội bộ, có thể giúp Apple thoát khỏi chiếc hộp đó”, ông nói.

Điều này có thể chính là thứ Apple cần lúc này, khi nhiều chuyên gia cảnh báo rằng thời gian để Apple thực sự bứt phá trong AI đang cạn dần.

“Apple không thể đứng ngoài cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chỉ nhìn bữa tiệc AI qua cửa sổ. Họ rõ ràng cần những thay đổi mạnh mẽ ở cấp lãnh đạo”, Dan Ives nhấn mạnh.