(VNF) - Dù chỉ là một loại cây trồng “cơ bản” nhưng cà chua hay hành tây lại có thể gây ra nhiều bất ổn chính trị, thậm chí khiến chính phủ Ấn Độ phải “khóc”.
Giá hành tây tăng cao là vấn đề "đau đầu" của nhiều chính phủ.
Giá hành khiến các chính phủ lao đao
Mới đây, Ấn Độ đã quyết định áp thuế 40% đối với xuất khẩu hành tây, động thái mới nhất trong nỗ lực kiểm soát giá thực phẩm đang bị ảnh hưởng bởi tình hình thời tiết thất thường.
Quyết định này sẽ có hiệu lực đến ngày 31/12/2023. Một quan chức phụ trách vấn đề tiêu dùng cho biết chính phủ Ấn Độ cũng đã bắt đầu mở kho dự trữ hành tây tại một số khu vực nhằm điều chỉnh giá bán trong tầm kiểm soát, ít nhất là cho đến khi vụ mùa mới bắt đầu vào tháng 10 tới.
Việc áp thuế xuất khẩu 40% đối với hành tây sẽ giúp giữ lại số lượng hành tây đủ để cung cấp cho người dân Ấn Độ. Theo dữ liệu của chính phủ Ấn Độ, trong 6 tháng đầu năm nay, xuất khẩu hành tây tại quốc gia này đã tăng tới hơn 60% do nhu cầu hành tây tại các quốc gia như Bangladesh, Malaysia, các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất và Sri Lanka tăng đột biến.
Các thương nhân cũng nhận thấy quyết định hạn chế xuất khẩu hành tây, loại thực phẩm chính trong nhiều món ăn của Ấn Độ, cho thấy chính phủ nước này đang vô cùng nỗ lực để hạn chế lạm phát giá thực phẩm, nhất là khi cuộc bầu cử cấp bang diễn ra vào cuối năm nay và cuộc tổng tuyển cử trong năm tới.
Giá hành tăng vọt tại nhiều quốc gia.
Không riêng Ấn Độ, nhiều quốc gia khác trên thế giới cũng đang đau đầu trước cơn bão giá của nhiều loại thực phẩm, rau củ.
Thời tiết xấu đã ảnh hưởng nặng nề đến người trồng trọt ở Maroc. Tại một khu chợ ở quận Ocean, các thương lái cho biết giá rau cao ngất ngưởng ngay cả khi chính phủ ban hành lệnh cấm xuất hành tây và cà chua sang một số quốc gia khác.
Một người bán rau tại đây cho biết: “Tôi từng bán hàng suốt hơn 23 năm qua và đây là lần đầu tiên khách hàng của tôi chỉ mua từng quả cà chua, từng củ hành hay chỉ một củ khoai tây. Có vẻ như lạm phát giá cả đã đến giới hạn cao nhất của nó rồi”.
Tại Philippines, không chỉ thiếu hành, người dân nơi đây còn phải chịu cảnh thiếu muối, thiếu đường trong vài tháng qua. Giá cả của nhiều mặt hàng thực phẩm trở nên cao đến khó tin, thậm chí rau củ còn đắt hơn cả thịt. Vụ việc các tiếp viên hàng không bị bắt quả tang buôn lậu hành khiến nhiều người ngỡ ngàng và nhận ra tính nghiêm trọng của sự thiếu hụt hành củ tại quốc gia này.
Tại Kazakhstan, giá hành tăng vọt đã khiến các nhà chức trách phải mở kho dự trữ và kêu gọi người dân không mua hành theo bao. Có những thời điểm người dân phải chạy khắp các siêu thị để mua hành tích trữ khi loại thực phẩm này ngày càng khan hiếm.
Khi hành tây cũng có thể trở thành “quân cờ chính trị”
Hành tây là loại thực phẩm được sử dụng chủ yếu hầu hết trên thế giới và là loại rau củ được tiêu thụ nhiều nhất chỉ sau cà chua. Khoảng 106 triệu tấn hành tây được sản xuất mỗi năm, gần bằng số lượng cà rốt, củ cải, ớt và tỏi cộng lại.
Chúng được sử dụng trong nhiều món ăn, từ hương liệu cơ bản cho món cà ri và súp cho đến lớp phủ chiên trên xúc xích ở Mỹ.
Ông Tim Benton, giám đốc nghiên cứu về các rủi ro mới nổi tại Chatham House ở Anh, cho biết hiện tại nhiều chính phủ sẵn sàng trợ cấp người dân trong lĩnh vực trồng lúa mì hoặc sản xuất bột mì nhưng sự hỗ trợ dành cho những người trồng rau củ lại đang rất hạn chế.
Giá hành có thể gây bất ổn chính trị.
“Kết quả là thế giới sản xuất ngũ cốc giàu tinh bột, đường và dầu thực vật nhiều hơn so với nhu cầu dinh dưỡng cần đến, nhưng lại chỉ sản xuất được khoảng 1/3 rau củ cần thiết”, ông nói. Và điều này có thể dẫn đến những bất ổn, không chỉ là lạm phát giá cả mà còn ảnh hưởng đến tình hình chính trị ở nhiều quốc gia.
Giống như lúa mì, hành tây cũng có thể gây ra bất ổn xã hội, trang Bloomberg nhận định. Ở Ấn Độ, giá hành tây quá cao là nguyên nhân khiến đảng Bharatiya Janata không giành được thắng lợi vào năm 1998. Hai thập kỷ sau, thủ tướng Narendra Modi cũng đang dành sự ưu tiên hàng đầu để tìm ra cách giảm giá hành tây trong chiến dịch tái tranh cử của mình.
Lạm phát thực phẩm đã tăng lên 11,51% trong tháng 7, từ mức 4,55% trong tháng 6 – tỷ lệ lạm phát thực phẩm cao nhất kể từ năm 2020. Số tiền dành cho thực phẩm đã chiếm một phần đáng kể trong các khoản chi tiêu hộ gia đình ở Ấn Độ.
Một doanh nhân tại bang Maharashtra ở phía tây Ấn Độ cho biết: “Ấn Độ là nơi mà giá hành tây có thể đánh gục chính phủ. Nó không chỉ đơn thuần là một loại thực phẩm mà là một loại hàng nhạy cảm về mặt chính trị. Hành tây có thể khiến chính phủ phải khóc”.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thổi bùng đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán châu Á, đưa các chỉ số tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan liên tiếp lập đỉnh mới.
(VNF) - Nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop đề nghị thâu tóm nền tảng thương mại điện tử eBay với giá 56 tỷ USD, phá vỡ thông lệ M&A khi một công ty nhỏ hơn tìm cách thâu tóm doanh nghiệp lớn gấp nhiều lần.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.