Cú lừa 37 tỷ USD WeWork và những chú kỳ lân giả danh công nghệ
Nhật Minh -
28/09/2019 14:54 (GMT+7)
Nhờ mang danh “công ty công nghệ”, hàng loạt startup đã được thổi giá trị vốn hóa lên mức không tưởng, sau đó đối diện với thực tế ảm đạm vì kết quả kinh doanh kém cỏi.
WeWork giống như một gáo nước lạnh, khiến giới đầu tư tỉnh táo trở lại trong việc định giá các startup. Ảnh: Reuters.
Trong số những cái tên được Son Masayoshi - nhà đầu tư công nghệ quyền lực bậc nhất thế giới - rót vốn, WeWork là công ty gây tranh cãi nhất thời gian qua.
Là một startup về chia sẻ không gian làm việc, WeWork đã gây dựng tên tuổi bằng nhiều chiến lược đa dạng. Tháng 1/2019 công ty tự định giá trị vốn hóa lên tới 47 tỷ USD.
Tuy nhiên, sau khi cáo bạch IPO được công bố vào tháng 8, kết quả kinh doanh thảm hại của WeWork cho thấy nó không có bất kỳ cơ sở gì để đạt tới con số định giá cao vút.
Trong vòng 4 tuần, giá trị vốn hóa của WeWork bốc hơi 37 tỷ USD, từ 47 tỷ USD rớt xuống chỉ còn lại vỏn vẹn 10 tỷ USD. CEO WeWork Adam Neumann phải từ chức, kế hoạch IPO bị hoãn vô thời hạn.
Thực tế phũ phàng của các kỳ lân
WeWork không phải “kỳ lân” duy nhất chứng kiến giá trị tuột dốc trong thời gian ngắn. Kỳ lân - từ được nhà sáng lập Aileen Lee của Cowboy Ventures nghĩ ra - được dùng để chỉ những startup chưa IPO có giá trị vốn hóa trên 1 tỷ USD, bởi những công ty này hiếm hoi như loài sinh vật bí ẩn.
Giờ đây, thế giới tràn ngập các công ty kỳ lân. Theo CBInsights, hiện tại trên thế giới có 403 startup kỳ lân, hoạt động trong đủ mọi lĩnh vực. Trong số đó, những startup thành công nhất được định giá tới hàng chục tỷ USD. Đối với rất nhiều nhà đầu tư, thành công cuối cùng sẽ là công ty có thể chào bán cổ phiếu cho công chúng (IPO) và trở thành công ty niêm yết.
Tuy nhiên, IPO không hẳn là dấu mốc đánh dấu sự thành công của một công ty kỳ lân. Theo thống kê của Information, rất nhiều startup được chú ý và đánh giá cao đã giảm giá trị trong thời gian ngắn sau IPO.
Cổ phiếu của Uber mất khoảng 30% giá trị so với khi IPO, trong khi con số của Lyft lên tới 42%. Công ty bán máy đạp xe Peloton cũng mới IPO tuần qua, nhưng giá cổ phiếu của hãng sụt 11% trong ngày giao dịch đầu tiên.
“Những công ty vẫn đang đốt tiền như Uber, Lyft và Peloton hay có những nhà lãnh đạo quá quyền lực và cơ chế kiểm soát kém, đồng thời còn đang lỗ như We Company - công ty chủ quản của WeWork - đều phải đối diện với những cái nhìn nghi hoặc từ thị trường”, nhà phân tích Carloton English của Information nhận định.
Nhiều startup đình đám mất giá mạnh sau khi IPO, trong đó có Uber, Lyft, Slack. Ảnh: TheInformation.
Đầu năm nay, IPO vẫn là bước ngoặt đầy hứa hẹn với các startup. Hầu hết công ty có giá trị vượt trội đều tham gia nền kinh tế chia sẻ: chia sẻ phương tiện như Uber và Lyft, chia sẻ chỗ ở như Airbnb, hay chia sẻ không gian làm việc như WeWork.
Họ cố gắng tìm cách phá vỡ thị trường truyền thống thông qua công nghệ và đó chính là yếu tố hứa hẹn nhất với những nhà đầu tư.
“Đây là cách thị trường vốn truyền thống phản ứng với nền kinh tế chia sẻ. Giống như Amazon đã trở thành công ty bán lẻ lớn nhất hay Facebook là mạng xã hội với sức mạnh vượt trội, nguồn vốn đang đổ vào để tạo nên các đế chế độc quyền và thay đổi luật pháp để củng cố vị thế đó”, Douglas Ruskoff, tác giả nhiều cuốn sách về công nghệ, lý giải vì sao các công ty lại nhận được nguồn đầu tư lớn như vậy.
“Công nghệ” - từ khóa khiến giới đầu tư phát cuồng
Điểm chung của nhiều công ty kỳ lân là họ được nhìn nhận như một công ty công nghệ. Nền kinh tế chia sẻ có thành công như ngày hôm nay nhờ phá vỡ cách làm truyền thống, đem dịch vụ đến số lượng người dùng lớn hơn trong khi chi phí thấp hơn nhờ vào công nghệ.
Giá trị các công ty công nghệ tăng vọt do chúng đều được các nhà đầu tư định giá, chứ không phải là thị trường công khai. Thung lũng Silicon chính là cái nôi của ngành đầu tư mạo hiểm, với rủi ro cao nhưng mức lợi nhuận cũng rất lớn.
“Đầu tư mạo hiểm được sinh ra từ Thung lũng Silicon, nơi mà các nhà đầu tư đặt cửa vào một sản phẩm có khả năng sinh sôi lợi nhuận không giới hạn nếu như sản phẩm đó thành công”, nhà phân tích Ben Thompson của Stratecherry nhận xét.
Uber là ví dụ kinh điển cho việc ứng dụng công nghệ vào nền kinh tế chia sẻ để phá vỡ những hình thức kinh doanh truyền thống. Ảnh: Bloomberg.
Nhìn vào các startup thành công nhất trong nền kinh tế chia sẻ, có thể nhận thấy giá trị từ công nghệ. Airbnb tạo được nền tảng nơi người có phòng và người cần phòng giao dịch với nhau mà không cần chi phí cho một địa điểm giao dịch, có thể mở rộng ra khắp nơi trên thế giới nhờ công nghệ và chi phí thực hiện giao dịch rất nhỏ. Uber hay Netflix cũng có những mô hình tương tự.
Nói cách khác, công nghệ phải đóng vai trò xóa đi những rào cản vật lý, cho phép các công ty mở rộng dịch vụ nhanh chóng. Nhờ ứng dụng công nghệ để vượt qua các rào cản này, các nhà đầu tư kỳ vọng những công ty sẽ sớm đem lại lợi nhuận khổng lồ khi chiếm lĩnh thị trường.
Dần dần, chỉ cần có yếu tố công nghệ là những nhà đầu tư đã sẵn sàng bỏ tiền, đôi khi không cần quan tâm kết quả kinh doanh trong ngắn hạn.
Cơn tỉnh giấc của thung lũng Silicon
Theo The Verge, từ “công nghệ” xuất hiện 110 lần trong hồ sơ S-1 để đăng ký IPO do We Company gửi đi. Rõ ràng WeWork muốn được nhìn nhận như một công ty công nghệ, nhưng thật khó để xác định một doanh nghiệp có doanh thu chính từ cho thuê địa điểm và tổ chức sự kiện như WeWork, hay bán máy đạp xe và các khóa học như Peloton là công ty công nghệ.
Trong thực tế, mô hình kinh doanh của WeWork còn gặp rất nhiều giới hạn bởi các yếu tố như chi phí thuê nhà, số lượng địa điểm có thể thuê và chi phí tư vấn, bán hàng cao.
Do vậy, theo chuyên gia Thompson, không thể nhìn nhận đây là một công ty công nghệ. Tình hình kinh doanh không khả quan, yếu tố công nghệ cũng dần được nhìn nhận chính xác hơn, việc giá trị ảo của WeWork mất đi là không thể tránh khỏi.
“Tôi nghĩ phần lớn nhà đầu tư sẽ nhìn nhận WeWork như là một công ty bất động sản với nền tảng công nghệ tốt, nhưng về cơ bản vẫn là công ty bất động sản”, Meghan Morris, phóng viên tài chính của Business Insider, nhận định.
Sau tất cả những hào nhoáng, WeWork chỉ là một công ty bất động sản với nền tảng công nghệ tốt. Ảnh: WeWork.
Bình tĩnh lại và bỏ qua yếu tố công nghệ, tình hình kinh doanh của WeWork không hề khả quan. Công ty đã lỗ liên tục 3 năm qua với con số ngày càng lớn hơn. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, họ đã lỗ 1,37 tỷ USD, gần bằng số lỗ cả năm 2018 là 1,6 tỷ USD.
Suy cho cùng, mọi nhà đầu tư đều tìm kiếm lợi nhuận. Công nghệ cũng chỉ là một yếu tố đảm bảo lợi nhuận lớn ở tương lai xa. Khi bong bóng đang lớn lên, nhiều nhà đầu tư có thể bị mờ mắt bởi yếu tố công nghệ. Nhưng khi quả bóng đã xì, câu chuyện của WeWork có thể kéo theo sự thận trọng của cả giới đầu tư.
"Những nhà đầu tư bỏ tiền mua tương lai, vậy hãy giúp họ vẽ ra tương lai. Bạn có thể làm điều đó với Pinterest, nhưng bó tay với WeWork, Uber hay Lyft", nhà phân tích Rett Wallace của Triton Research bình luận.
"Nhiều người sợ rằng đây sẽ là bong bóng tương tự năm 1999 và 2000. Nhưng các nhà đầu tư đã tỉnh táo hơn”, nhà phân tích Kathleen Smith của Renaissance Capital cho biết.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Ngay khi giới đầu tư bắt đầu cho rằng cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu đang dần hạ nhiệt, một làn sóng hưng phấn mới lại bùng lên tại châu Á, đẩy cổ phiếu công nghệ tăng phi mã, biến thị trường chứng khoán Seoul thành thị trường nóng nhất thế giới và mang lại khoản thưởng lên tới nửa triệu USD cho nhân viên tại một nhà sản xuất chip Hàn Quốc.
(VNF) - Chính sách thuế quan 10% áp dụng đồng loạt của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang đối mặt nguy cơ bị vô hiệu hóa sau khi một tòa án liên bang phán quyết các biện pháp này là bất hợp pháp.
(VNF) - Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) đang thổi bùng đà tăng mạnh của thị trường chứng khoán châu Á, đưa các chỉ số tại Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan liên tiếp lập đỉnh mới.
(VNF) - Nhà bán lẻ trò chơi điện tử GameStop đề nghị thâu tóm nền tảng thương mại điện tử eBay với giá 56 tỷ USD, phá vỡ thông lệ M&A khi một công ty nhỏ hơn tìm cách thâu tóm doanh nghiệp lớn gấp nhiều lần.
(VNF) - Khoản lỗ 228 triệu bảng từ cú sập của một công ty cho vay thế chấp đang buộc Barclays phải siết chặt hoạt động cho vay, gióng lên hồi chuông cảnh báo về hiệu ứng dây chuyền trong hệ thống tín dụng.
(VNF) - Thị trường TV toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những tên tuổi từng thống trị nay buộc phải thay đổi để tồn tại. Từ việc “bán mình”, hợp tác với đối thủ, cho đến thay lãnh đạo để tìm hướng đi mới, các tập đoàn điện tử lớn đang cho thấy một thực tế: kỷ nguyên hoàng kim của TV truyền thống đã qua.
(VNF) - Ý tưởng sản xuất bàn tay robot giúp thực hiện công việc đòi hỏi độ chính xác cao của start up Trung Quốc Linkerbot giúp công ty tới gần mức định giá 6 tỷ USD.
(VNF) - Samsung Electronics đang đối diện áp lực kép khi làn sóng đình công gây thiệt hại hàng trăm triệu USD, đe dọa chuỗi cung ứng, uy tín doanh nghiệp và vị thế thị trường, trong khi công ty còn phải trả 392 triệu USD trong tranh chấp bằng sáng chế với ZTE, buộc lãnh đạo phải lên tiếng kêu gọi đối thoại.
(VNF) - Grab Holdings Limited vừa công bố kết quả tài chính chưa kiểm toán quý I/2026 với nhiều chỉ số tăng trưởng so với cùng kỳ năm trước, bất chấp khủng hoảng nhiên liệu toàn cầu do xung đột Trung Đông gây ra.
(VNF) - Ngân hàng HSBC hôm 5/5 đã báo cáo khoản lỗ bất ngờ 400 triệu USD liên quan đến một vụ gian lận tín dụng. Điều này làm dấy lên thêm nhiều lo ngại về rủi ro tín dụng tư nhân của các ngân hàng, đồng thời khiến cổ phiếu của ngân hàng giảm 5%.
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
(VNF) - Trung Quốc cùng nhiều ngân hàng trung ương khác tiếp tục đẩy mạnh tích trữ kim loại quý. Làn sóng mua vào mạnh mẽ này đang trở thành bệ đỡ quan trọng giúp giá vàng duy trì trên mốc 4.700 USD/ounce, đồng thời củng cố kỳ vọng về một đợt tăng giá mới trong thời gian tới.
(VNF) - Dù công tác giải phóng mặt bằng đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng, thuộc Vành đai 2.5 Hà Nội, vẫn chưa hoàn tất, dọc tuyến đã xuất hiện nhiều công trình xây trên những thửa đất nhỏ hẹp, méo mó sau phá dỡ. Đáng nói, đa số đất trong khu vực đều có nguồn gốc là đất nông nghiệp.