Đắk Lắk: Giảm nghèo từ gốc, bền vững từ cơ sở

Trong những năm gần đây, công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk được triển khai với quy mô lớn, cách làm ngày càng bài bản, đồng bộ. Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần chủ động vươn lên của người dân, hàng chục nghìn hộ nghèo đã từng bước cải thiện đời sống, an sinh xã hội được bảo đảm, nhiều mô hình sinh kế hiệu quả được hình thành và nhân rộng. Giảm nghèo không chỉ dừng lại ở con số thống kê, mà đã đi vào thực chất, bền vững hơn.

Những kết quả đó được thể hiện rõ nét qua chính cuộc sống của người dân ở cơ sở – nơi các chính sách giảm nghèo được “đo đếm” bằng thu nhập, mái nhà kiên cố và niềm tin vào tương lai.

Thoát nghèo từ những đổi thay ở cơ sở

Gia đình ông Nông Văn Dự, ở buôn Plôm (xã Krông Nô), là một ví dụ điển hình. Trước đây, dù chăm chỉ làm ăn nhưng do chỉ trồng các loại cây ngắn ngày, vườn cà phê già cỗi, năng suất thấp, vốn sản xuất hạn chế nên kinh tế gia đình ông thường xuyên rơi vào cảnh thiếu trước hụt sau. Năm 2018, được tiếp cận nguồn vốn vay 30 triệu đồng dành cho hộ nghèo, ông mạnh dạn cải tạo lại vườn cây, đầu tư chuồng trại, tận dụng phụ phẩm nấu rượu để chăn nuôi heo, gà. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, sản xuất có kế hoạch và đặc biệt là ý chí tự lực vươn lên, chỉ sau 3 năm, gia đình ông Dự đã thoát nghèo, cuộc sống ngày càng ổn định.

Tương tự, gia đình anh Hoàng Văn Duẩn (dân tộc Tày), từ tỉnh Cao Bằng vào buôn Plôm sinh sống từ năm 2006, từng gặp nhiều khó khăn do thiếu vốn sản xuất. Năm 2016, được vay 50 triệu đồng từ nguồn vốn hộ nghèo, anh đầu tư trồng cà phê, cây ăn trái và chăn nuôi gia cầm. Hiện nay, với 2 ha cà phê và sầu riêng, mỗi năm gia đình anh có thu nhập hàng trăm triệu đồng, vươn lên ổn định cuộc sống.

Còn vợ chồng chị H’Nhi Cil và anh Y Sỹ Đắk Căt (buôn Phi Dih Ja A) cuối năm 2023 được hỗ trợ 1 con bò giống để phát triển kinh tế. Chị H’Nhi phấn khởi chia sẻ, cùng với hơn 5 sào cà phê và 1 sào lúa, năm nay gia đình dự kiến có thu nhập gần 100 triệu đồng – điều mà trước đây anh chị chưa từng nghĩ tới.

Những câu chuyện đó không phải là cá biệt, mà là kết quả trực tiếp từ cách làm quyết liệt, đồng bộ trong công tác giảm nghèo của tỉnh Đắk Lắk suốt thời gian qua.

Ngay từ đầu giai đoạn 2021 – 2025, tỉnh Đắk Lắk đã xác định giảm nghèo bền vững là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Trên cơ sở đó, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh ban hành nhiều nghị quyết chuyên đề; UBND tỉnh và các địa phương cụ thể hóa bằng kế hoạch triển khai chi tiết, phân công rõ trách nhiệm cho từng ngành, từng cấp. Các sở, ban, ngành và địa phương chủ động xây dựng lộ trình riêng, tập trung vào các dự án, tiểu dự án thiết thực như tín dụng ưu đãi, khuyến nông – khuyến lâm – thủy sản, hỗ trợ y tế, giáo dục, đào tạo nghề, giải quyết việc làm.

Trong 4 năm (2021 – 2024), tổng nguồn lực ngân sách dành cho Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trên địa bàn tỉnh đạt hơn 1.263 tỷ đồng, bao gồm vốn Trung ương và phần đối ứng của địa phương. Từ nguồn lực này, toàn tỉnh đã triển khai khoảng 450 mô hình giảm nghèo gắn với đa dạng hóa sinh kế, chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp.

Tại huyện Cư M’gar, nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển các loại cây chủ lực như cà phê, hồ tiêu, sầu riêng theo hướng canh tác hữu cơ, bền vững. Người dân được hỗ trợ giống, vật tư, tập huấn kỹ thuật và kết nối tiêu thụ sản phẩm, qua đó từng bước nâng cao thu nhập, ổn định đời sống.

Phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” tiếp tục lan tỏa sâu rộng, khuyến khích tinh thần hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trồng trọt, chăn nuôi. Hội Nông dân các cấp tích cực vận động hội viên sản xuất nông sản an toàn, xây dựng các mô hình liên kết, tổ hợp tác, hợp tác xã nhằm mở rộng quy mô và nâng cao giá trị sản phẩm.

Chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo cũng được triển khai hiệu quả. Hơn 2.000 hộ được hỗ trợ xây mới hoặc sửa chữa nhà ở đạt chuẩn “3 cứng”, diện tích từ 30 m² trở lên, bảo đảm an toàn và chất lượng sử dụng lâu dài.

Nhờ những giải pháp đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh giảm bình quân 2,14%/năm, từ 12,79% năm 2021 xuống còn 6,38% vào cuối năm 2024. Riêng trong đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân 4,34%/năm, vượt chỉ tiêu đề ra.

Hướng tới mục tiêu dưới 3% hộ nghèo

Cùng với vai trò dẫn dắt của chính quyền, nhiều địa phương trong tỉnh đã chú trọng khơi dậy tinh thần tự lực, ý chí vươn lên của người dân. Xã Krông Nô là một trong những điểm sáng với cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, tập trung hỗ trợ sinh kế gắn với điều kiện sản xuất của từng hộ.

Từ các nguồn vốn giảm nghèo, từ năm 2023 đến nay, xã Krông Nô nói riêng đã hỗ trợ 40 con bò giống cho người dân với tổng kinh phí 990 triệu đồng; trao tặng gần 1.400 con giống gà chọi lai, ngan và hỗ trợ thức ăn chăn nuôi ban đầu với số tiền gần 200 triệu đồng. Bên cạnh đó, 49 căn nhà từ các nguồn hỗ trợ đã được bàn giao cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, góp phần giúp người dân “an cư” để “lạc nghiệp”.

Các chính sách an sinh xã hội như khám, chữa bệnh miễn phí; hỗ trợ đất sản xuất, tiền điện sinh hoạt; tổ chức các lớp tập huấn về trồng trọt, chăn nuôi… được triển khai đồng bộ, giúp người dân giảm gánh nặng chi phí và từng bước nâng cao chất lượng sống.

Tuy vậy, công tác giảm nghèo ở Đắk Lắk vẫn đối mặt với không ít thách thức. Đào tạo nghề ở một số nơi chưa gắn chặt với nhu cầu doanh nghiệp nên việc tạo việc làm tại chỗ còn hạn chế. Ở các xã đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo vẫn cao; tình trạng thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản như nhà ở đạt chuẩn, nhà tiêu hợp vệ sinh vẫn còn phổ biến.

Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ cơ sở thường xuyên thay đổi, việc nắm bắt chính sách chưa đồng đều; công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo ở một số địa phương còn chưa thật chặt chẽ. Việc giải ngân vốn sự nghiệp có lúc chậm; một số chính sách quan trọng ban hành muộn, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.

Để đạt mục tiêu đưa tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh xuống dưới 3% vào cuối năm 2025, Đắk Lắk xác định tiếp tục mở rộng các mô hình sinh kế phù hợp từng địa phương, đẩy mạnh tín dụng ưu đãi, nâng cao hiệu quả đào tạo nghề gắn với tạo việc làm bền vững. Các địa phương được yêu cầu tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, đổi mới hình thức tuyên truyền để khơi dậy tinh thần tự lực, không trông chờ, ỷ lại.

Nguồn lực cho giảm nghèo sẽ tiếp tục được sử dụng chặt chẽ, đúng mục đích, song song với tăng cường giám sát để tránh lãng phí, tiêu cực; đồng thời huy động thêm các nguồn xã hội hóa và sự chung tay của cộng đồng. Công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện khách quan, chính xác, ưu tiên hỗ trợ những hộ thiếu hụt nặng về các dịch vụ xã hội cơ bản, hướng tới mục tiêu giảm nghèo thực chất và bền vững.