Tài chính

Đầu tư tiền ảo: Tại sao có nhiều người 'mất trắng'?

(VNF) - Thời gian qua, không ít người dân "kêu trời, kêu đất" vì bị dụ dỗ, lôi kéo vào những khoản đầu tư tiền ảo mơ hồ để rồi cuối cùng trắng tay, vốn liếng mất đến hàng chục tỷ đồng. Tuy nhiên, dường như hoạt động này vẫn chưa có dấu hiệu bị siết chặt.

Đầu tư tiền ảo: Tại sao có nhiều người 'mất trắng'?

Đầu tư tiền ảo: Tại sao có nhiều người 'mất trắng'?

Thiếu khuôn khổ pháp lý

Song hành cùng sự phát triển như "vũ bão" của cách mạng 4.0 là hiện tượng kêu gọi vốn đa cấp tiền ảo. Thời gian qua, không ít người dân kêu trời, kêu đất vì bị môi giới hay "người phát triển cộng đồng nhà đầu tư" của hệ thống đa cấp tiền ảo dụ dỗ, lôi kéo hòng chiếm đoạt số tiền đầu tư, lên đến cả chục tỷ đồng.

Những kẻ môi giới này thường khoác lên mình hình ảnh sang trọng, lịch lãm và đon đả, tự giới thiệu là thành viên của một tập đoàn tài chính đa quốc gia để đánh vào tâm lý "sính ngoại" của một số người. Tiếp đó, những kẻ này "mê hoặc" người dân nhẹ dạ, cả tin bằng các lời hứa mơ hồ về lãi suất, ưu đãi, hoa hồng mà nhà đầu tư sẽ nhận được sau khi rút hầu bao ra một khoản tiền không nhỏ, để đổi lấy món hàng "vô hình", giá trị chỉ được bảo đảm bằng... lời nói.

Không chỉ dừng lại ở đó, còn có những "cò mồi" đứng lên thành lập các lớp học làm giàu, các khóa học về tài chính, kinh doanh tiền ảo thu hút sự quan tâm của rất nhiều người. Song cuối cùng, kết quả của những khoản đầu tư mơ hồ kia đều là trái đắng cho nhà đầu tư.

Đa phần các thương vụ chiếm đoạt tài sản này đều đến từ giai đoạn gọi vốn cho dự án tiền ảo (ICO). Theo định nghĩa, ICO là cách để các startup trong ngành tiền ảo kêu gọi vốn trực tiếp từ các nhà đầu tư. Bằng uy tín của mình, startup sẽ kêu gọi nhà đầu tư rót vốn bằng cách gửi các đồng tiền ảo đã được công nhận như Bitcoin (BTC) hoặc Ethereum (ETH) để đổi lấy đồng ảo mới mà startup này phát hành.

Số tiền ảo được đầu tư không phải là cổ phần mà chỉ được dùng để sử dụng các dịch vụ mà startup cung cấp, hoặc sẽ cung cấp trong tương lai. Hầu hết nhà đầu tư đều kỳ vọng đồng tiền ảo mới này có khả năng lên giá cao hơn nhiều so với khoản vốn ban đầu bỏ ra.

Tuy nhiên, không chỉ ở trong nước, hoạt động ICO cũng bị nhiều nước trên thế giới cảnh báo do tiềm ẩn nguy cơ lừa đảo và gian lận do ICO thiếu sự kiểm soát gắt gao từ pháp luật hiện hành.

Mới đây, Bộ Công an đã khuyến cáo người dân cảnh giác về hệ thống Winsbank do có dấu hiệu sử dụng tiền ảo để huy động vốn, kinh doanh theo phương thức đa cấp trái phép, thanh toán bất hợp pháp.

WinsBank là sản phẩm của Công ty WORLD BLOCKCHAIN HOLDINGS LIMITED (trước đây là Winsfun), có địa chỉ trụ sở tại số 9 Barrack Road, Belize City, Belize, trong đó hai mặt hàng chủ yếu của công ty này là tiền ảo WinCoin (Win) và cổ phiếu số Eshare (ESR).

Nhằm thu hút nhà đầu tư tham gia vào hệ thống, Winsbank đã đưa ra rất nhiều hứa hẹn về tương lai của đồng tiền ảo Win cũng như giá cổ phiếu ESR, với lãi suất cố định từ 2% - 12%/năm. 

Tuy nhiên, lực lượng công an đã phát hiện ra hệ thống này do một nhóm đối tượng tại Việt Nam tổ chức hoạt động, không có đăng ký kinh doanh và không có trụ sở tại Việt Nam. Bản chất Winbank không có hoạt động sản xuất tạo ra các sản phẩm và dịch vụ có giá trị sử dụng, chủ yếu là hoạt động theo mô hình đa cấp, lấy tiền của người tham gia sau để trả lãi suất và hoa hồng cho người tham gia trước.

Khi hệ thống huy động được số tiền đủ lớn, các đối tượng sẽ ngừng chi trả lãi cho người tham gia, đồng thời đánh sập hệ thống và bỏ trốn cùng số tiền đã huy động được.

Trao đổi với VietnamFinance, luật sư La Văn Thái (đoàn luật sư Hà Nội) cho biết, hiện nay, luật pháp Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn xem xét, chưa cho giao dịch các loại tiền ảo. Vì vậy, mọi giao dịch liên quan đến tiền ảo đều không hợp lệ, hợp pháp.

Trả lời câu hỏi về việc tại sao vẫn còn hiện tượng lừa đảo, mô hình đa cấp biến tướng này trên thị trường Việt Nam, ông Thái nhận định: "Chủ yếu là do sự thiếu tỉnh táo và sự thiếu hiểu biết về tiền ảo của người dân, do vậy họ dễ dàng bị mờ mắt trước mức lãi suất mời chào vô cùng hấp dẫn của các đối tượng".

"Bản chất của hệ thống này là lấy tiền của người sau chi trả cho người trước chứ không có hoạt động kinh doanh cụ thể để tạo ra lợi nhuận. Bên cạnh đó, các đối tượng thường lấy địa chỉ website và tài khoản ở nước ngoài, để tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng", ông Thái cho hay.

Ông Thái cũng cho rằng nhà nước nên ban hành một khuôn khổ pháp lý toàn diện, siết chặt các hoạt động liên quan đến tiền ảo và quan trọng nhất là nâng cao nhận thức, kiến thức cho người dân về tiền tệ thuật toán.

Mất hàng chục tỷ vì tin lời "cò mồi"

Mới đây, nhiều nhà đầu tư đã đồng loạt ký tên gửi đơn đến cơ quan báo chí tố cáo về chiêu trò lừa đảo tiền tỷ của tập đoàn tài chính đa quốc gia OCB, chủ nhân của sàn giao dịch Blockmax.

Cụ thể, theo chị Nguyễn Thu Trang (TP. Hà Nội) - một những những nhà đầu tư, thì chị và nhóm đầu tư nêu trên đã bị La Đức Quỳnh (sinh năm 1981), Đàm Văn Quang (sinh năm 1983) và Lê Thị Thu Hạnh (sinh năm 1982, ngụ tòa nhà CT4, đường Nguyễn Cơ Thạch, phường Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm, TP. Hà Nội) tư vấn, lôi kéo vào đầu tư đồng tiền ảo OCB với lợi nhuận cực kỳ hấp dẫn.

Chị Trang và nhóm đầu tư đã đi vay mượn, gom góp được gần 470 triệu đồng, để mua đồng tiền ảo ETH và BTC theo lời tư vấn của các "cò mồi", sau đó quy đổi ra đồng OCB trên sàn giao dịch Blockmax, tại địa chỉ website blockmax.io.

Sau gói đầu tư đầu tiên, nhóm của chị Trang được Quang giới thiệu tới Nguyễn Thanh Tuấn (sinh năm 1986, TP. HCM) với vai trò là người phụ trách tài chính của OCB. Người này là đầu mối tiếp nhận thông tin và làm việc trực tiếp với nhóm chị Trang.

Tại những đợt "rót vốn" tiếp theo, nhóm chị Trang đều chuyển tiền qua số tài khoản 19035113620012, chủ tài khoản Nguyen Thanh Tuan, thuộc Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ thương Việt Nam (Techcombank). Đồng thời, toàn bộ việc nhận hoa hồng, lợi nhuận hàng tháng đều do Tuấn tiếp nhận và gửi qua bộ phận kỹ thuật của OCB xử lý.

Hòng củng cố niềm tin của các nhà đầu tư, Tuấn tiếp tục kết nối cho nhóm đến gặp Phạm Văn Tâm, người được giới thiệu chức danh chủ tịch của tập đoàn OCB tại Việt Nam.

Trong buổi gặp gỡ, Tâm chia sẻ thêm về các chính sách hoa hồng, lợi nhuận khủng cùng loạt hứa hẹn về tương lai của khoản đầu tư.

"Chúng tôi mờ mắt tham lam nên đầu tư thêm với tổng số tiền lên đến chục tỷ đồng. Toàn bộ số tiền này đều được chuyển vào tài khoản của Tuấn", chị Trang ngậm ngùi.

Niềm vui ngắn chẳng tày gang, nhận được khoản chi trả hoa hồng một thời gian thì tập đoàn tài chính OCB quyết định dừng việc chi trả lợi nhuận cho nhóm của chị Trang với lý do... dịch bệnh Covid-19 bùng phát. Nhưng công ty vẫn động viên nhóm tiếp tục tin tưởng, đồng hành và giới thiệu nhà đầu tư mới cho công ty.

"Chúng tôi cố gắng chờ theo hứa hẹn của tập đoàn tài chính OCB, nhưng không ngờ rằng tài khoản trên blockmax.io của chúng tôi bị khóa ID, không truy cập được nữa", chị Trang nói.

Đến lúc này, nhóm mới liên hệ làm việc với Nguyễn Thanh Tuấn và Phạm Văn Tâm, nhưng không nhận được câu trả lời thỏa đáng. "Hiện nay nhóm đầu tư đang rất hoang mang, lo sợ khoản đầu tư chục tỷ đồng đã không cánh mà bay, viễn cảnh phải cầm cố nhà cửa, xe cộ để trả nợ hiện rõ ra trước mắt", chị Trang nói.

Nhiều người chuyển hàng tỷ đồng qua tài khoản của Nguyễn Thanh Tuấn.

Ở trong một hoàn cảnh tương tự, chị Phạm Thu Hoài (TP. Hà Nội) cũng là một nạn nhân của cặp đôi tư vấn viên của OCB - Đàm Văn Quang và Lê Thị Thu Hạnh. Đặt niềm tin vào Quang và Hạnh, chị Hoài xoay xở được 1 tỷ đồng, đem đầu tư vào blockmax.io và rủ rê thêm vài người bạn, tổng số tiền đầu tư của nhóm chị lên đến hàng chục tỷ đồng.

Đến nay, tài khoản của chị Hoài và nhóm bạn cũng đã bị khóa trên blockmax.io và không nhận được bất kỳ một lời đảm bảo nào từ phía tập đoàn tài chính OCB.

Do không thể liên hệ được với đại diện của tập đoàn tài chính OCB, VietnamFinance đã có cuộc trao đổi với anh Minh Đức, là một nhà đầu tư "lão làng", chủ nhân của loạt website mang tên miền OCB, blockmax tại Việt Nam.

Minh Đức cho biết hiện nay OCB đang trong giai đoạn lending, tức là nhà đầu tư mua đồng OCB trên các sàn giao dịch, sau đó gửi lại vào ví điện tử do tập đoàn này cung cấp - được hiểu như một hoạt động vay lại chính đồng tiền ảo do tập đoàn phát hành, sau đó trả lãi hàng ngày cho nhà đầu tư.

Người này cho biết thêm ở Việt Nam, tập đoàn OCB không có bất kỳ phòng giao dịch nào để làm việc với nhà đầu tư mà chỉ từ người này qua người khác, chủ yếu làm việc online.

Các nhà đầu tư sau khi rót tiền vào đồng OCB sẽ tự kêu gọi thêm các nhà đầu tư khác tham gia với mục đích hưởng thêm mức chiết khấu. Cụ thể, nhà đầu tư F0 nếu kêu gọi được một nhà đầu tư khác tham gia (F1) thì sẽ hưởng 5% giá trị của gói đầu tư đó. Nhà đầu tư F1 kêu gọi nhà đầu tư F2 tham gia thì F0 vẫn được hưởng 4% gói đầu tư của F2. Tương tự, mức chiết khấu cho F3 là 3% và F4 là 1%...

Giãi bày về việc các nhà đầu tư trên trang blockmax.io bị khóa tài khoản, Minh Đức chỉ nói: "Website blockmax.io ra đời trong giai đoạn tập đoàn OCB đang ICO, nghĩa là từ rất lâu rồi, nên hiện nay blockmax không còn được sử dụng nữa !?" và không hề giải thích thêm.

Tin mới lên