‘Điểm yếu chí mạng’ của quốc phòng châu Âu: Phụ thuộc khoáng sản Trung Quốc
(VNF) - Cả ngành công nghiệp quốc phòng của Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ đều phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu thô từ Trung Quốc. Tuy nhiên, cách tiếp cận nhằm thoát khỏi sự chi phối của Bắc Kinh giữa hai bờ Đại Tây Dương lại rất khác biệt.
- Mỹ dựng 'lá chắn an ninh', nông dân vẫn lệ thuộc drone Trung Quốc 18/08/2025 01:15
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đang ấp ủ tham vọng biến Đức thành cường quốc quân sự hàng đầu châu Âu. Song, Trung Quốc vẫn nắm lợi thế chiến lược nhờ kiểm soát các khoáng sản thiết yếu cho ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu.
Ông Jakob Kullik, nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Chemnitz và chuyên gia về chính sách đất hiếm, cảnh báo: “Nếu nguồn nguyên liệu từ Trung Quốc đột ngột sụt giảm, các kế hoạch công nghiệp quốc phòng của chúng ta có thể bị đình trệ ngay lập tức”.
Điểm yếu “chí mạng”
Kế hoạch của Thủ tướng Đức nhằm xây dựng lực lượng vũ trang trở thành “quân đội chính quy mạnh nhất châu Âu” gắn liền với mức chi tiêu chưa từng có tiền lệ. Berlin đã cam kết dành hàng trăm tỷ USD cho quốc phòng đến năm 2029, phá vỡ truyền thống dè dặt tài chính kéo dài nhiều thập kỷ.
Một phần lớn nguồn vốn này đã bắt đầu chảy vào các hợp đồng. Đơn đặt hàng xe quân sự tăng lên đến hàng nghìn chiếc, sản xuất tên lửa được đẩy mạnh, còn nhu cầu đạn dược thì leo thang nhanh chóng.

Các tập đoàn quốc phòng đang gấp rút tái trang bị nhà máy, khôi phục dây chuyền sản xuất từng bị đóng cửa từ sau Chiến tranh Lạnh, với kỳ vọng phục hồi nền tảng công nghiệp từng là xương sống của Đức.
Nhưng nỗ lực tái vũ trang ấy lại đang dựa trên một nền móng mong manh, chính là sự lệ thuộc vào khoáng sản chiến lược
Mỗi chiếc xe tăng, tên lửa hay máy bay không người lái trong kế hoạch hiện đại hóa quân đội Đức đều cần đến những nguyên liệu thô mà phần đông công chúng khó có thể gọi tên.
Theo Liên đoàn Công nghiệp Đức (BDI), các nguyên tố đất hiếm như neodymium, dysprosium, cùng với vonfram, than chì, titan và magiê tinh khiết cao, chính là “xương sống” của các hệ thống quân sự hiện đại. Chúng cung cấp năng lượng cho mảng radar, động cơ điện, cánh điều hướng tên lửa, kính ngắm nhiệt và động cơ đẩy máy bay không người lái.
Vấn đề là, phần lớn số nguyên liệu này đều đến từ Trung Quốc.
BDI cảnh báo EU nhập khẩu tới 95% nguyên liệu thô chiến lược, trong đó 90% đến từ các quốc gia ngoài khối. Năng lực chế biến trong nước của Đức gần như bằng 0. Trong khi đó, Trung Quốc kiểm soát hơn 50% công suất chế biến toàn cầu đối với nhiều khoáng sản quan trọng, thậm chí lên đến 86% với một số nguyên liệu liên quan trực tiếp đến quốc phòng, như gali và germani.
Rủi ro càng trở nên nghiêm trọng khi vũ khí ngày càng tiên tiến. Máy bay chiến đấu Eurofighter cần đến titan bền, nhẹ (chủ yếu do Trung Quốc chế tạo) cùng các kim loại chịu nhiệt đặc biệt cho động cơ. Rheinmetall cũng xác nhận đạn pháo xuyên giáp của họ sử dụng lõi vonfram đặc.
Bộ Kinh tế Đức khi được hỏi đã thừa nhận rủi ro nguyên liệu thô đối với ngành quốc phòng, song từ chối đưa ra dữ liệu chi tiết, thay vào đó viện dẫn thông tin từ các hiệp hội công nghiệp như BDI.
Nguy cơ này không chỉ tồn tại trên lý thuyết. Trung Quốc hiện tích cực siết chặt xuất khẩu khoáng sản chiến lược cho các công ty quốc phòng phương Tây, gây ra chậm trễ sản xuất và chi phí tăng vọt.
Đây là mối lo lớn đối với Mỹ, đặc biệt sau khi Bắc Kinh từng chặn xuất khẩu 11 loại nguyên liệu quan trọng để đáp trả thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump, lệnh hạn chế này sau đó mới được dỡ bỏ.
“Về mặt kinh tế vĩ mô, đây là một rủi ro cực lớn, không có gì phải nghi ngờ”, ông Kullik nhấn mạnh. Ngay cả khi Bắc Kinh không đóng cửa xuất khẩu, sự phụ thuộc về cấu trúc vẫn tồn tại.
“Tất cả các quốc gia đang dùng những công nghệ này như Pháp, Tây Ban Nha, Anh đều phụ thuộc vào cùng một chuỗi cung ứng, và điểm cuối cùng đều nằm ở Trung Quốc”, ông Kullik nhấn mạnh thêm.
Kêu gọi tăng cường khai thác nội địa
Dù EU đã hứa sẽ đảm bảo quyền tiếp cận khoáng sản quan trọng, song theo ông Kullik, khối vẫn chưa rút ra được những kết luận chiến lược cần thiết. “Đây là lĩnh vực mà tôi nghĩ chúng ta đã hoàn toàn bỏ bê, cả ở cấp EU lẫn tại Đức”, ông nói.
Trong khi đó, Washington coi khoáng sản chiến lược là tài sản an ninh quốc gia, với những đạo luật như Đạo luật Sản xuất Quốc phòng cho phép chính phủ tài trợ khai thác nội địa, điều phối chuỗi cung ứng và ưu tiên nhu cầu quốc phòng khi khẩn cấp. Mỹ còn duy trì một quỹ dự trữ quốc gia thông qua Cơ quan Hậu cần Quốc phòng, đóng vai trò “tấm lưới an toàn” liên bang trong tình huống chiến tranh. Dẫu vậy, Mỹ vẫn không thể hoàn toàn thoát khỏi Trung Quốc.

Ngược lại, Brussels lại chọn cách tiếp cận nhẹ nhàng hơn. Đạo luật Nguyên liệu thô Thiết yếu đặt ra mục tiêu và khung định hướng chung, nhưng việc thực hiện thực tế lại phụ thuộc vào sự phối hợp tự nguyện giữa các quốc gia thành viên mà không có cơ chế trung ương đảm bảo thi hành.
“Chúng ta không có kho dự trữ quốc gia như với khí đốt hay dầu mỏ. Tôi chưa thấy bất kỳ sự chuẩn bị chiến lược, phòng ngừa nào ở mức độ cần thiết”, ông Kullik nhận xét.
Một số nghị sĩ Đức cho rằng cách tiếp cận hiện tại của EU là không đủ.
Bà Vanessa Zobel, nghị sĩ thuộc CDU và thành viên Ủy ban Kinh tế Quốc hội Liên bang, cho rằng chính phủ các quốc gia cần mạnh dạn can thiệp vào những lĩnh vực mà EU còn do dự, đặc biệt là liên quan đến quốc phòng.
Bà Zobel cảnh báo sự phụ thuộc vào nguyên liệu thô là mối đe dọa trực tiếp đối với an ninh quốc gia: “Nếu không có chuỗi cung ứng an toàn, sẽ không thể có khả năng răn đe quân sự đáng tin cậy. Tự đẩy mình vào tình trạng phụ thuộc ở những lĩnh vực an ninh nhạy cảm như vậy là vô cùng liều lĩnh”.
Bà ủng hộ xây dựng kho dự trữ quốc gia nhưng cho rằng đây chỉ là giải pháp tạm thời: “Mọi kho dự trữ đều có hạn. Nếu muốn có khả năng phục hồi bền vững, chúng ta phải thay đổi về mặt cấu trúc”.
Điều đó, theo bà Zobel, đồng nghĩa với việc tái khởi động các nguồn tài nguyên trong nước. Bà nhấn mạnh: “Bất kỳ ai muốn xây dựng một ngành công nghiệp quốc phòng vững mạnh thì phải phê duyệt các dự án khai thác, cấp phép khai thác và ưu tiên tài trợ”.
Nhật Bản quyết liệt ‘cởi trói’ ràng buộc khỏi đất hiếm Trung Quốc
- Mua quốc tịch: Chuyện ở các quốc gia 18/08/2025 01:30
- Mua bán giấc ngủ: Nghề được trả tiền để… chợp mắt 16/08/2025 10:15
- Mỹ gia tăng áp lực, Trung Quốc – Ấn Độ âm thầm xích lại gần nhau 15/08/2025 10:04
Crypto thoái trào, chứng khoán Hàn Quốc bước vào chu kỳ hưng phấn mới
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
TT Trump lại gây sức ép lên tân chủ tịch Fed
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
Khủng hoảng dầu mỏ trở lại; 365 triệu người đối mặt nguy cơ đói nghèo
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
'Khủng hoảng' chứng khoán Hàn Quốc: Đồng won xuống đáy, ồ ạt bán tháo cổ phiếu
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
Bữa tối nghìn tỷ USD: Khi tỷ phú đi nửa vòng trái đất để gặp 1 startup
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
Đồng yên suy yếu và bài toán ngày càng nan giải của Nhật Bản
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
Hàng nghìn tỷ USD bốc hơi khỏi thị trường, điều gì đang xảy ra với Bitcoin?
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
Vì sao ngày càng nhiều tỷ phú không để lại gia tài cho con cái?
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
Tung 3,7 tỷ USD, Thủ tướng Thái Lan xuống đường kích thích dân mua sắm
(VNF) - Giữa lúc niềm tin tiêu dùng lao dốc vì giá năng lượng tăng cao và kinh tế suy yếu, Thái Lan đang đặt cược 3,7 tỷ USD vào một chương trình trợ giá mua sắm quy mô lớn với hy vọng vực dậy sức mua nội địa.
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Phía sau những sân bóng World Cup: Một ngành kinh tế cỏ hàng triệu USD
(VNF) - Để tạo ra mặt sân hoàn hảo cho World Cup 2026, ngành công nghiệp sân cỏ toàn cầu đang bước vào một trong những dự án phức tạp và tốn kém nhất từ trước đến nay. Phía sau 90 phút bóng đá là chuỗi đầu tư kéo dài hàng thập kỷ.
Sau khủng hoảng, vì sao BĐS Thượng Hải phục hồi nhanh hơn thị trường khác?
(VNF) - Sau nhiều năm chìm trong cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài, thị trường nhà ở Trung Quốc đang xuất hiện những tín hiệu phân hóa ngày càng rõ rệt.
Mỹ dựng hàng rào thuế quan mới: Vững chắc hơn, bền bỉ hơn
(VNF) - Sau những thách thức pháp lý liên quan đến chính sách thuế quan, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc hơn cho các biện pháp thương mại của mình.
Singapore: Đắt đỏ bậc nhất thế giới nhưng vẫn có nhà cho thuê 500 nghìn đồng/tháng
(VNF) - Dù thường xuyên nằm trong nhóm những đô thị có chi phí sinh hoạt cao nhất thế giới, Singapore vẫn duy trì được một hệ thống nhà ở mà ở đó người thu nhập thấp vẫn có cơ hội tiếp cận chỗ ở với mức thuê rất thấp, chỉ từ khoảng 26-33 đô la Singapore (SGD) mỗi tháng, tương đương khoảng hơn 500.000 đồng.
Bất chấp rủi ro, công ty bảo hiểm Nhật đặt cược 9,4 tỷ USD vào tín dụng tư nhân
(VNF) - Khoản đầu tư 9,4 tỷ USD của Nippon Life vào tín dụng tư nhân cho thấy các công ty bảo hiểm Nhật Bản đang đẩy mạnh tìm kiếm lợi suất ở nước ngoài, bất chấp những lo ngại ngày càng tăng về rủi ro của lĩnh vực này.
Vì sao Bitcoin liên tục bị bán tháo?
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
Quốc gia phát hiện mỏ vàng hơn 1 tỷ USD, trữ lượng vượt 1,13 triệu ounce
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
Cuộc đổi ngôi nghìn tỷ USD trên thị trường chứng khoán
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
Mỹ mở mặt trận mới chống Iran
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
Cuộc soán ngôi lịch sử của vàng
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
Chứng khoán tăng 96,7%, Hàn Quốc tạo ra 'quốc gia' của những nhà đầu tư
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
Ai hưởng lợi nhiều nhất từ 'cỗ máy kiếm tiền' World Cup?
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
Dell Technologies: Lợi nhuận tăng 250%, cổ phiếu lên giá gấp đôi
(VNF) - Dell Technologies ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng với lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh nhờ nhu cầu máy chủ AI bùng nổ
Eo biển Hormuz chia thành hai làn riêng biệt cho Mỹ và Iran
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
37 quốc gia lập kỷ lục doanh số xe điện, điều gì đang diễn ra?
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
Crypto thoái trào, chứng khoán Hàn Quốc bước vào chu kỳ hưng phấn mới
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
Cách làm du lịch độc đáo của Quảng Ninh: Hồi sinh từ những điều tưởng như đã mất
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.


































































