Hứng chịu hàng ngàn lệnh trừng phạt, kinh tế Nga chống chọi ra sao?
(VNF) - Các quốc gia đã áp đặt hàng nghìn lệnh trừng phạt lên Nga kể từ khi nước này đưa quân tới Ukraine vào đầu năm 2022, nhưng hơn hai năm sau, nền kinh tế Nga vẫn đang phát triển.
- Nga tăng lãi suất lên mức lịch sử 21%, quyết liệt kiềm chế lạm phát 26/10/2024 09:15
Hơn 5.000 lệnh trừng phạt
Vào năm 2022, Phó Cố vấn An ninh Quốc gia về kinh tế quốc tế tại Nhà Trắng Daleep Singh - người được một số phương tiện truyền thông mô tả là “kiến trúc sư của các lệnh trừng phạt Nga”, đã dự đoán rằng chúng sẽ khiến nền kinh tế Nga phải khuất phục. Nhưng nền kinh tế Nga được dự đoán sẽ tăng trưởng hơn 3% trong năm nay, theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), cao hơn cả Mỹ và châu Âu.

Theo ông Daleep Singh, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tăng tốc chi tiêu để thúc đẩy cỗ máy chiến sự. Kế hoạch của ông đi kèm với chi phí lạm phát cao ngất ngưởng khoảng 9% và lãi suất lên tới 21%.
"Tôi không nghĩ bất kỳ ai nên nhầm lẫn sự phục hồi của Nga với khả năng phục hồi. Nhìn bề ngoài, nền kinh tế Nga có vẻ như là một pháo đài, nhưng bên dưới nền tảng lại rất mong manh ", ông Singh nhận định.
Sau khi Nga đưa quân tới Ukraine, 45 quốc gia đã áp dụng hơn 5.000 lệnh trừng phạt đối với các quan chức, tổ chức và công ty Nga, nhắm vào mọi thứ từ kim cương và chất bán dẫn cho đến cả Tổng thống Nga Vadimir Putin. Ông Putin gọi đó là "cuộc chiến chớp nhoáng về kinh tế".
Trong vòng một tuần sau khi xung đột bùng nổ, Mỹ và các đồng minh đã chặn ngân hàng trung ương Nga tiếp cận 300 tỷ USD mà nước này cất giấu trên khắp thế giới và đóng băng các tài khoản ngân hàng nước ngoài của hàng chục tỷ phú người Nga.
Các quốc gia G7 cũng muốn hạn chế nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ của Nga mà không ảnh hưởng quá lớn tới thị trường do lo ngại tình trạng thiếu hụt sẽ gây ra sự tăng giá toàn cầu. Thay vào đó, họ áp đặt mức giá trần 60 USD một thùng cho tất cả dầu thô của Nga.
Nga lách trừng phạt
Nga là nước sản xuất dầu lớn thứ ba thế giới và năm nay, bất chấp mức giá trần, doanh thu dầu khí của Nga dự kiến sẽ tăng 2,6% lên gần 240 tỷ USD. Điện Kremlin đã lách mức giá trần bằng cách sử dụng “hạm đội bóng tối”.
Hạm đội này được sử dụng để vận chuyển một triệu thùng dầu mỗi ngày. Thuật ngữ “bóng tối” hay ám chỉ các tàu cũ kỹ có chủ sở hữu không rõ ràng, chuyên vận chuyển dầu để trốn tránh lệnh trừng phạt.
Theo ông Samir Madani, người điều hành một công ty từ Stockholm chuyên theo dõi tàu chở dầu cho khách hàng quốc tế, các vụ chuyển nhượng đóng vai trò như một lớp che giấu bổ sung. Ông cho biết hạm đội bóng tối của Nga bao gồm khoảng 200 tàu.
Ông Madani cho biết, phần lớn dầu rời khỏi Nga hiện nay đều đi đến Trung Quốc hoặc Ấn Độ. Một phân tích của 60 Minutes về dữ liệu trong 4 năm của Bộ Thương mại Ấn Độ cho thấy giá trị nhập khẩu dầu thô của Ấn Độ từ Nga đã tăng hơn 2.000% kể từ khi chiến sự nổ ra tại Ukraine.
Phần lớn lượng dầu thô đó được chuyển đến một cảng của Ấn Độ có tên là Sikka, nơi dầu được tinh chế thành các sản phẩm dầu khác, chẳng hạn như xăng. Những sản phẩm đó không nhất thiết phải ở lại Ấn Độ.
Ông Madani đã theo dõi một tàu chở dầu tinh chế từ Sikka, cảng của Ấn Độ, khi nó đi vòng qua mũi châu Phi và băng qua Đại Tây Dương trước khi đến New York. Ông Madani cho biết điều này xảy ra khoảng hai lần một tháng.
"Sau khi được tinh chế, nó sẽ không thể truy tìm được nữa", ông Madani cho hay.
Giải pháp của Nga đang có hiệu quả. Hầu như toàn bộ dầu thô của nước này đều được bán với giá cao hơn giá trần.
Ông Singh cho biết để ngăn chặn hạm đội bóng tối cần phải xác định các tàu và công khai rằng chúng phải chịu lệnh trừng phạt.
"Những gì chúng tôi đang cố gắng cân bằng ngay bây giờ là tiếp tục đưa thị trường dầu mỏ toàn cầu vào trạng thái cân bằng, tiếp tục có động thái giảm lạm phát trên toàn thế giới và duy trì sự thống nhất", ông Singh cho biết.
Nguồn thu từ uranium
Không chỉ Ấn Độ thúc đẩy nền kinh tế Nga, bản thân Mỹ cũng đóng một vai trò không nhỏ. Hầu hết uranium làm giàu mà Mỹ hiện có nguồn gốc từ nước ngoài, với khoảng 1/4 uranium làm giàu vào Mỹ đến từ Nga, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Năm 1993, Nga và Mỹ đã ký một thỏa thuận kéo dài 20 năm, được gọi là Megatons to Megawatts, theo đó Mỹ đồng ý mua uranium làm giàu từ Nga sau khi nước này ngừng sản xuất uranium làm giàu của riêng mình - một loại nhiên liệu quan trọng cho các nhà máy điện hạt nhân - khoảng một thập kỷ trước.
Mỹ đang trả cho Nga khoảng 1 tỷ USD một năm để mua uranium làm giàu giúp vận hành 94 lò phản ứng hạt nhân cung cấp khoảng 20% nhu cầu năng lượng của Mỹ. Quốc hội vào tháng 5 đã cấm nhập khẩu uranium làm giàu của Nga, nhưng có một quy trình miễn trừ được áp dụng cho đến năm 2028.
Năm ngoái, công ty năng lượng Centrus đã bắt đầu làm giàu uranium bên trong một cơ sở ở Piketon, Ohio. Đây là công ty Mỹ duy nhất có khả năng đó.
Sử dụng máy ly tâm cao 40 feet, Centrus quay khí uranium cho đến khi nó được làm giàu và có thể được sử dụng làm nhiên liệu hạt nhân. Nhưng 16 máy ly tâm của công ty chỉ có thể tạo ra một phần nhỏ uranium làm giàu mà Mỹ cần.
Centrus muốn xây dựng thêm 11.000 máy ly tâm nữa. Tổng giám đốc điều hành Amir Vexler ước tính rằng, theo kịch bản tốt nhất, sẽ mất sáu đến bảy năm để đạt công suất tối đa và chấm dứt sự phụ thuộc của Mỹ vào Nga.
Các công ty Nga chuyển hướng
Các công ty ở Nga đã nhanh chóng thích ứng khi chiến sự nổ ra. Sau khi một số công ty phương Tây rút khỏi Nga hoặc ngừng hoạt động ở đó, các phiên bản của Nga đã nhanh chóng thay thế chúng. Thay vì Starbucks, giờ đây có Stars Coffee ; thay vì Zara, có Maag; và thay vì Coca Cola, có Dobry Cola.
Ông Richard Connolly, thành viên cộng tác tại Viện Royal United Services ở London và là chuyên gia về kinh tế Nga, cho biết trốn tránh lệnh trừng phạt đã trở thành một ngành kinh doanh riêng ở Nga.
"Số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ đăng ký tại Nga đang ở mức cao nhất mọi thời đại", ông Connolly nhận định.
Hàng hóa phương Tây bị cấm vẫn được đưa vào Nga. Hầu hết hàng hóa mà người Nga có thể tiếp cận trước khi chiến sự nổ ra hiện vẫn có sẵn, ông Connolly cho biết.
Cũng theo ông Connolly, trong khi các lệnh trừng phạt cấm bán xe hơi như Mercedes hay Chrysler cho Nga, chúng vẫn được đưa vào Nga thông qua các bên thứ ba, chẳng hạn như Georgia, Kazakhstan và Trung Quốc. Giá cao hơn vì tuyến đường nhập khẩu vòng vo, nhưng vẫn có những người Nga giàu có sẵn sàng trả tiền.
Ông Connolly cho biết nhiều doanh nghiệp nhỏ của Nga có động lực mua hàng hóa trên thị trường nước ngoài từ các quốc gia đang trừng phạt, đưa chúng về Nga và bán với mức giá rất cao.
Kể từ khi chiến sự bắt đầu và các lệnh trừng phạt được đưa ra, quỹ đạo kinh tế đã thay đổi. “Đây là tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh nhất của Nga trong một giai đoạn liên tiếp trong hơn một thập kỷ”, ông Connolly nói.
"Liệu họ có thể duy trì được điều đó theo thời gian hay không tất nhiên vẫn là câu hỏi lớn", ông Connolly nhận định thêm,
Kinh tế Nga đối mặt thảm họa nhân khẩu học
- Giá liên tục phá đỉnh, vàng là khoản đầu tư hấp dẫn nhất thế giới 28/10/2024 08:00
- Lợi nhuận của Mercedes giảm một nửa khi Trung Quốc ‘lánh xa’ hàng xa xỉ 26/10/2024 08:45
- Động thái mới của phương Tây nhằm làm tê liệt nền kinh tế chiến sự của Nga 25/10/2024 03:17
Thị trường 'bùng nổ' nhất thế giới vừa tạo ra 'gã khổng lồ' công nghệ 1.000 tỷ USD
(VNF) - Đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa tạo ra công ty mới nhất trên thế giới đạt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD.
Giới tỷ phú châu Á tạo 'cơn mưa tiền' chặn đà sinh lao dốc
(VNF) - Tỷ lệ sinh lao dốc đang trở thành mối lo lớn tại nhiều nền kinh tế châu Á, buộc các chính phủ phải chật vật tìm lời giải suốt nhiều năm qua. Trong bối cảnh đó, ngày càng nhiều tỷ phú và tập đoàn lớn tung thưởng tiền mặt, trợ cấp nhà ở, hỗ trợ nuôi con... nhằm khuyến khích người trẻ sinh con và cứu cuộc khủng hoảng dân số.
Ngân hàng UBS báo lãi quý I/2026 tăng 80%, chi 3 tỷ USD mua lại cổ phiếu
(VNF) - Ngân hàng Thụy Sĩ UBS Group AG đã công bố lợi nhuận ròng quý I vượt kỳ vọng, nhờ doanh thu mảng giao dịch đạt mức kỷ lục trong bối cảnh thị trường biến động mạnh do căng thẳng từ chiến tranh Iran.
Hormuz căng thẳng, Mỹ kêu gọi Trung Quốc 'vào cuộc'
(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent kêu gọi Trung Quốc gia tăng sức ép ngoại giao đối với Iran nhằm mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ có “quyền kiểm soát tuyệt đối” đối với tuyến đường thủy chiến lược này.
Thế giới bất ổn, tiền của giới siêu giàu đang chảy về đâu?
(VNF) - Từ dầu mỏ đến quốc phòng, dòng tiền của giới siêu giàu đang đổi hướng theo làn sóng bất ổn toàn cầu, qua đó cho thấy căng thẳng địa chính trị leo thang đang tái định hình trọng tâm đầu tư của khu vực tư nhân.
Mỹ - Iran phát động loạt tấn công mới, giá dầu tăng vọt
(VNF) - Mỹ và Iran đồng loạt triển khai các cuộc tấn công mới trên biển tại Vịnh Ba Tư, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong cuộc đối đầu nhằm kiểm soát eo biển Hormuz.
Hàn Quốc: Tham vọng AI gặp 'bài test' năng lượng
(VNF) - Trong khi Hàn Quốc dồn lực triển khai chiến lược công nghiệp trí tuệ nhân tạo với tham vọng dẫn dắt làn sóng bán dẫn toàn cầu, một cú sốc năng lượng mới lại bất ngờ xuất hiện, gợi nhắc những biến động của thập niên 1970. Sự gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông không chỉ đe dọa chuỗi sản xuất chip mà còn đặt ra phép thử lớn đối với khả năng điều phối vốn, chính sách và sức chống chịu của nền kinh tế.
Đồng yên bật tăng rồi hụt hơi, Nhật Bản phát tín hiệu cảnh báo giới đầu cơ
(VNF) - Đồng yên tăng mạnh trong thời gian ngắn giữa nghi vấn Nhật Bản can thiệp thị trường, nhưng nhanh chóng hạ nhiệt, cho thấy động thái của Tokyo chủ yếu nhằm phát tín hiệu răn đe giới đầu cơ trong bối cảnh áp lực giảm giá vẫn kéo dài.
‘Huyền thoại’ đầu tư Warren Buffett: 'Thị trường đang biến thành sòng bạc'
(VNF) - Huyền thoại đầu tư Warren Buffett vừa lên tiếng cảnh báo về “văn hóa cờ bạc” đang lan rộng trên thị trường tài chính, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh triết lý kiên nhẫn vốn làm nên tên tuổi của ông.
Ngành ô tô toàn cầu chạy theo 'tốc độ Trung Quốc'
(VNF) - “Tốc độ Trung Quốc” đang trở thành chuẩn mực của ngành ô tô toàn cầu, đẩy các hãng xe Mỹ và châu Âu vào cuộc đua thích nghi trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn.
Vụ bê bối chấn động ngành bảo hiểm: 520 tỷ đồng của khách bị lạm dụng, DN dừng hoạt động
(VNF) - Số lượng khiếu nại liên quan đến việc nhân viên sử dụng sai mục đích tiền của khách hàng tại Prudential Life Insurance đã tăng lên khoảng 700 trường hợp, với tổng số tiền bị ảnh hưởng lên tới hàng trăm tỷ đồng. Trước diễn biến nghiêm trọng, doanh nghiệp này đã quyết định gia hạn tạm dừng hoạt động bán hàng thêm 180 ngày để tiến hành rà soát, xử lý và cải tổ toàn diện.
'Cú hích' đưa xuất khẩu dầu Mỹ lên đỉnh lịch sử
(VNF) - Cảng Corpus Christi chưa bao giờ nhộn nhịp đến thế khi các tàu chở dầu từ khắp nơi trên thế giới dồn dập cập bờ Vịnh Mexico của Mỹ để lấy dầu thô trong bối cảnh chiến sự với Iran chưa có dấu hiệu kết thúc.
Tổn thương vì AI và 'vết sẹo' khó lành trên thị trường lao động
(VNF) - Sự trỗi dậy nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm dấy lên những lo ngại ngày càng lớn về nguy cơ mất việc làm trong các văn phòng tại Mỹ. Dù mức độ tác động thực sự vẫn còn là một dấu hỏi, một báo cáo mới của ngân hàng Goldman Sachs cảnh báo rằng những người lao động bị thay thế bởi AI có thể phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế nghiêm trọng và kéo dài.
Trải qua tuần giảm mạnh nhất tháng, giá vàng sẽ diễn biến ra sao?
(VNF) - Sau tuần lao dốc do áp lực từ đồng USD mạnh và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao, giá vàng được nhiều chuyên gia dự báo có thể phục hồi nhẹ trong ngắn hạn, dù thị trường vẫn đối mặt với không ít rủi ro từ yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
Neo lãi suất cao trước áp lực lạm phát, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU trở lại
(VNF) - Kinh tế toàn cầu chịu tác động đan xen từ địa chính trị và chính sách tiền tệ khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cùng nhiều ngân hàng trung ương lớn giữ nguyên lãi suất, nguy cơ chiến tranh thương mại Mỹ - EU bất ngờ quay trở lại khiến triển vọng kinh tế thế giới trở nên thận trọng.
'Biểu tượng' hàng không giá rẻ dừng bay, 17.000 nhân viên mất việc
(VNF) - Hãng hàng không Spirit Airlines đã ngừng toàn bộ hoạt động sau khi không đạt được thỏa thuận với các chủ trái phiếu về gói cứu trợ vào phút chót từ chính quyền Tổng thống Trump, chấm dứt kỷ nguyên du lịch giá rẻ.
Quốc gia từng cấm dân sở hữu vàng, lệnh giao nộp hoặc ngồi tù 10 năm
MỸ - Chính sách tịch thu vàng từng bị coi là ‘cướp của’ lại là liều thuốc giúp nền kinh tế số 1 thế giới thoát khỏi vũng lầy giảm phát và bật tăng GDP ngoạn mục
Tiền tệ châu Á phát tín hiệu 'báo động đỏ'
(VNF) - Ấn Độ và Indonesia vốn không thường xuyên nằm ở trung tâm của những cơn sóng tài chính toàn cầu. Thế nhưng, đồng rupee và rupiah hiện đang dẫn đầu đà suy yếu của các đồng tiền châu Á, cho thấy cuộc chiến Iran đang đe dọa các nền kinh tế trên khắp thế giới và với tốc độ ngày càng nhanh.
Hàng trăm tỷ USD đổ vào AI, hàng chục nghìn lao động bị 'loại khỏi cuộc chơi'
(VNF) - Meta và Microsoft mới đây tiết lộ kế hoạch cắt giảm hơn 20.000 việc làm, chỉ ít tháng sau khi Amazon tiến hành đợt sa thải lớn nhất từ trước tới nay, và đây có thể mới chỉ là khởi đầu của một cuộc "thay máu" nhân sự toàn cầu.
TT Trump tuyên bố chiến sự với Iran đã chấm dứt
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các hành động thù địch giữa Mỹ và Iran đã kết thúc, ngay trước khi hết thời hạn ông được phép tiến hành chiến dịch quân sự mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội.
Bị Mỹ phong tỏa, Iran cầm cự được bao lâu khi cạn nguồn thu và buộc phải nhượng bộ?
(VNF) - Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran đang rơi vào thế giằng co khi cả hai bên đều chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Lệnh phong tỏa hải quân do Tổng thống Donald Trump áp đặt khiến xuất khẩu dầu của Iran sụt giảm mạnh. Câu hỏi đặt ra lúc này là: Liệu Iran có thể cầm cự được bao lâu?
EU cảnh báo cứng rắn Trung Quốc: ‘Sẽ chiến đấu tới cùng'
(VNF) - Trong cuộc phỏng vấn với Euronews, Cao ủy Thương mại Liên minh châu Âu (EU) khẳng định EU sẽ giữ vững lập trường sau khi Trung Quốc đe dọa áp dụng các biện pháp trả đũa liên quan đến kế hoạch tăng cường chính sách công nghiệp của khối.
Ngân hàng DBS: Lợi nhuận tăng cao nhưng triển vọng nhiều rủi ro do chiến tranh
(VNF) - Ngân hàng DBS (Singapore) ghi nhận lợi nhuận quý I đạt khoảng 2,3 tỷ USD nhờ dòng vốn tiếp tục chảy mạnh vào Singapore và mảng quản lý tài sản tăng trưởng tích cực. Tuy nhiên, ngân hàng cảnh báo rủi ro từ bất ổn địa chính trị có thể làm gia tăng chi phí hậu cần và ảnh hưởng chuỗi cung ứng toàn cầu.
Lãi suất thấp 'châm ngòi' cơn sốt vay nhân dân tệ toàn cầu
(VNF) - Mặt bằng lãi suất thấp tại Trung Quốc đang thúc đẩy làn sóng vay vốn bằng nhân dân tệ trên thị trường quốc tế, khi hàng loạt ngân hàng và tổ chức tài chính nước ngoài tìm đến nguồn vốn chi phí rẻ hơn. Xu hướng này không chỉ giúp thị trường trái phiếu dim sum bùng nổ, mà còn cho thấy vai trò ngày càng lớn của đồng nhân dân tệ trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Xe điện Trung Quốc tự tin 'thắng lớn' dù bị Mỹ 'chặn cửa'
(VNF) - Dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ, các hãng xe điện Trung Quốc vẫn tăng trưởng mạnh nhờ nhu cầu bùng nổ tại châu Á, châu Âu và nhiều khu vực khác.
Thị trường 'bùng nổ' nhất thế giới vừa tạo ra 'gã khổng lồ' công nghệ 1.000 tỷ USD
(VNF) - Đợt tăng trưởng bùng nổ của thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa tạo ra công ty mới nhất trên thế giới đạt mức vốn hóa 1.000 tỷ USD.
Khảo sát dự án 32 tầng của LIDECO đón đầu mở đường Vành đai 2,5
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.































































