Báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về vay vốn ODA cho thấy, năm 2018 nợ công dự kiến lên con số 3,5 triệu tỷ đồng, cao hơn con số 3,1 triệu tỷ đồng của năm 2017.
Như vậy, từ chỗ mỗi người dân chỉ "gánh" 31 triệu đồng nợ công vào năm 2017, thì đến 2018 dự kiến con số này sẽ tăng thêm 4 triệu đồng, lên 35 triệu đồng. Nhưng, con số đó có thể chưa dừng lại.
Theo tính toán của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nợ công trong xu hướng tăng dần đều, mỗi năm khoảng 360.000-380.000 tỷ đồng. Cụ thể, năm 2019 dự kiến tăng lên mức hơn 3,9 triệu tỷ đồng và gần 4,3 triệu tỷ đồng vào năm 2020.
Nợ công liên tục tăng. Ảnh: L.Bằng
Phải nhìn nhận rằng, dòng vốn ODA đã góp phần cải thiện đáng kể cơ sở hạ tầng của đất nước. Những công trình lớn đều được thực hiện từ nguồn vay nợ ưu đãi của nước ngoài.
Tính riêng giai đoạn 2011-2016, giao thông thì có Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Dự án đường cao tốc Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, cầu Vĩnh Thịnh, cầu Nhật Tân, đường nối Nhật Tân - Nội Bài, Nhà ga hành khách quốc tế T2 Sân bay Nội Bài.
Lĩnh vực năng lượng thì có Dự án điện Phả Lại, Hàm Thuận - Đa Mi, Phú Mỹ, Ô Môn, dự án đường dây truyền tải điện quốc gia, các dự án điện nông thôn. Dự án đường dây 500KV Pleiku - Mỹ Phước - Cầu Bông.
Trong lĩnh vực năng lượng, đã xây dựng hàng loạt các dự án nguồn thuỷ điện, nhiệt điện và năng lượng tái tạo, lưới điện và trạm phân phối... góp phần nâng cao năng lực sản xuất, truyền tải, phân phối, quản lý hệ thống điện, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng phụ tải cao với tốc độ 15-17%/năm.
Đó là những ý nghĩa không thể phủ nhận của dòng vốn ODA.
Nhưng ODA còn đó những nỗi lo khó lòng che lấp. Đó là tình trạng tham nhũng ở một số dự án ODA đã bị phanh phui, là nhiều dự án lãng phí nằm đắp chiếu mà VietNamNet nhiều lần phản ánh, là số tiền đội vốn hàng trăm nghìn tỷ đồng trong các dự án, nhất là đường sắt đô thị.
Nhiều dự án tỷ đô vắt qua mấy nhiệm kỳ vẫn còn dang dở khiến đồng vốn ODA tưởng rẻ mà hóa ra đắt đỏ. Đường sắt Cát Linh - Hà Đông hiện diện như một “nốt nhạc buồn” khi đồng tiền vay nợ không được sử dụng hiệu quả. Trong khi, trách nhiệm vẫn là của tập thể, chưa thấy cá nhân nào bị điểm mặt chỉ tên.
Đoàn giám sát của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình vay nợ nước ngoài giai đoạn 2011-2016 đã đánh giá: Việc huy động nguồn lực ODA chưa có chiến lược mang tính căn cơ, hiệu quả, chặt chẽ, còn thể hiện tính dàn trải, thiếu tập trung, chưa có trọng tâm, trọng điểm, manh mún, chưa dành sự quan tâm thích đáng đến việc xem xét hiệu quả sử dụng vốn vay, thể hiện qua cách “mạnh ai người ấy làm”.
Đường sắt Cát Linh - Hà Đông là dự án vay vốn ODA điển hình về độ chậm trễ kéo dài
Một trong những nguyên nhân, lại xuất phát từ chính thái độ bàng quan của người có trách nhiệm “xin” dự án.
Giống như Đoàn giám sát thẳng thắn đánh giá: Nhận thức về ý nghĩa của nguồn lực ODA trong một số bộ phận cán bộ còn hạn chế, phần nào do quan niệm rằng nguồn vốn tài trợ “cho không”, việc Chính phủ đi vay và cấp phát cho các địa phương, địa phương không phải chịu áp lực trả nợ, trả lãi. Vì vậy, chưa thực sự chú trọng đến hiệu quả của dự án.
Dự án viết “hay” để miễn là vay được tiền, không chú trọng đến hiệu quả thiết thực, chưa thấy được trách nhiệm phải quản lý, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả.
Tư tưởng “ỷ lại, trông chờ” nguồn vốn ODA và vay ưu đãi do Ngân sách Trung ương cấp phát đã khiến việc tiêu tiền đi vay đổ dồn lên gánh nặng cho đời con cháu.
Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, một số địa phương được nhắc đến là nơi phải nhận trách nhiệm, nhưng vẫn dừng ở mức “trách nhiệm tập thể”.
“Chưa làm rõ trách nhiệm, nhất là trách nhiệm cá nhân người đứng đầu các cơ quan, đơn vị sử dụng vốn” là những lời đánh giá của đoàn giám sát.
Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình. Nguồn vốn ODA chắc chắn giảm dần, thay vào đó phải dựa vào các nguồn vốn vay với chi phí cao hơn. Trong khi, nợ công đã sát “trần” cho phép, sức ép trả nợ các khoản vay cũ tăng dần từng ngày.
Vì thế, một cơ chế mới để quản chặt dòng vốn ODA là không phải bàn cãi. Trong vô số các giải pháp được Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, đoàn giám sát của Quốc hội đưa ra, thì có lẽ chẳng có biện pháp nào hiệu quả hơn việc “Buôn tàu bán bè không bằng ăn dè hà tiện”. Có vậy, khối nợ 35 triệu đồng mỗi người dân vừa sinh ra đã phải gánh mới không “phình” ra thêm.
Tiếc rằng, việc "ăn dè hà tiện" có nơi, có chỗ còn đang làm ngược lại vì còn tư tưởng nợ cả nước mới lớn chứ chỗ mình đáng bao nhiêu.
Tags:
(VNF) - Tại Dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất 2026. Con số này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm trước.
(VNF) - Hoà Phát đã nâng vốn điều lệ lên mức 84.430 tỷ đồng, vượt mặt nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, MB, VietinBank, VPBank.
(VNF) - Trong lúc giới đầu tư dõi theo các đánh giá sắp tới của MSCI, tiến trình cải cách thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn tiếp tục được thúc đẩy. Dự thảo sửa đổi Luật Chứng khoán được kỳ vọng sẽ không chỉ hỗ trợ mục tiêu nâng hạng mà còn mở rộng không gian phát triển cho thị trường vốn, nâng cao tính minh bạch và khả năng thu hút dòng vốn dài hạn.
(VNF) - Đại diện Cục Thuế cho biết, tình hình gian lận hóa đơn hiện nay vẫn có xu hướng gia tăng cả về quy mô và mức độ tinh vi. Để chủ động ngăn chặn, nhà chức trách đã nhận diện và công khai 5 thủ đoạn phổ biến.
(VNF) - Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) vừa công bố báo cáo tài chính hợp nhất năm 2025 với nhiều chỉ tiêu đáng chú ý về kết quả kinh doanh tích cực.
(VNF) - Ngày 15/6/2026 tại Hà Nội, Công ty Tài chính TNHH MTV Lotte Việt Nam (LOTTE Finance) và Tập đoàn MISA ký kết thỏa thuận hợp tác nhằm triển khai các giải pháp tài chính số, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý tài chính và mở rộng khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân.
(VNF) - Trước băn khoản của cổ đông về việc cổ phiếu CTD vừa trải qua nhịp điều chỉnh mạnh, Chủ tịch Coteccons khẳng định doanh nghiệp không chạy theo biến động ngắn hạn của thị trường mà tập trung vào chất lượng tăng trưởng, hiệu quả dòng tiền và các cơ hội phát triển dài hạn.
(VNF) - Mùa cơ cấu ETF quý II/2026 đang bước vào giai đoạn cao điểm với nhiều biến động đáng chú ý. Trong khi VNM ETF dự kiến mua mạnh hàng loạt cổ phiếu, nổi bật là MSB và VPL, thì ETF Fubon tiếp tục đối mặt làn sóng rút vốn kéo dài. Những động thái này diễn ra trong bối cảnh VN-Index vẫn loay hoay dưới mốc 1.800 điểm và chưa thoát khỏi nguy cơ xuất hiện các nhịp “bẫy tăng giá” ngắn hạn.
(VNF) - Nhờ giao dịch quy mô lớn tại cổ phiếu VIC, giá trị mua ròng của khối ngoại lên mức cao nhất trong nhiều tháng.
(VNF) - Biến động nhân sự cấp cao chưa làm thay đổi định hướng của PECC2. Doanh nghiệp vẫn đặt kế hoạch tăng trưởng cao trong năm 2026, đồng thời xúc tiến hàng loạt dự án điện hạt nhân, LNG và năng lượng tái tạo.
(VNF) - Ông Trịnh Văn Tuấn, Chủ tịch Tập đoàn PC1 không còn đáp ứng điều kiện đảm nhiệm vị trí thành viên HĐQT độc lập tại Nhựa Tiền Phong do vừa bị khởi tố và bắt tạm giam.
(VNF) - Từ ngày 1/7, các doanh nghiệp thực hiện hoàn thuế, chuyển địa điểm kinh doanh, sáp nhập, giải thể hoặc có dấu hiệu rủi ro về thuế sẽ thuộc nhóm có thể bị cơ quan thuế kiểm tra trực tiếp tại trụ sở theo quy định mới của Luật Quản lý thuế 2025.
(VNF) - Giá phát hành chỉ 10.000 đồng/cổ phiếu trong khi thị giá trên sàn cao gấp nhiều lần đang giúp hàng trăm nhân viên tại các doanh nghiệp niêm yết nhận được khoản ưu đãi đáng kể từ các chương trình ESOP.
(VNF) - Sau khi Livzon hoàn tất thương vụ thâu tóm Imexpharm, cổ phiếu IMP đã giảm hơn 20% so với vùng đỉnh gần nhất.
(VNF) - Bộ Tài chính đã tiếp thu ý kiến về những “quan ngại” việc cho phép đưa nhóm tài sản số, tài sản ảo vào giao dịch bảo đảm tín dụng cho nhóm doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME).
(VNF) - Theo đại diện Mirae Asset Việt Nam, điều quan trọng lúc này không phải đoán đáy của thị trường chứng khoán, mà là nhận diện những tín hiệu sớm cho thấy dòng tiền đang dịch chuyển về đâu.
(VNF) - Cơ quan thuế đã có những cảnh báo pháp lý về hành vi lập hệ thống 2 sổ kế toán, đồng thời khuyến cáo các đơn vị tư vấn kế toán, kiểm toán, đại lý thuế tuân thủ.
(VNF) - Diễn biến của nhóm cổ phiếu tăng mạnh tuần qua tiếp tục phản ánh thực tế rằng dòng tiền trên thị trường đang tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa nhỏ và những mã có câu chuyện riêng.
(VNF) - Theo quyết định của Cục thuế, Công ty cổ phần Tập đoàn Đầu tư Thăng Long có tổng số tiền thuế bị phạt và truy thu là hơn 1,6 tỷ đồng.
(VNF) - Cục Thuế cho biết tình trạng lợi dụng chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng để gian lận, chiếm đoạt ngân sách đang diễn biến ngày càng phức tạp. Nhiều đối tượng thành lập doanh nghiệp "ma", xây dựng các đường dây mua bán hóa đơn khống hoạt động liên tỉnh, phân tầng nhiều lớp nhằm hợp thức hóa hồ sơ hoàn thuế và che giấu dòng tiền bất hợp pháp.
(VNF) - Các chỉ số tài chính cho thấy, Công ty Cổ phần Dược Hà Tĩnh (Hadiphar) vẫn ghi nhận một năm kinh doanh nhiều điểm sáng. Dù doanh thu gần như đi ngang, doanh nghiệp vẫn tạo được mức tăng trưởng lợi nhuận gần 28%, đồng thời duy trì dòng tiền kinh doanh dồi dào và nền tảng tài chính an toàn.
(VNF) - Bởi đặc thù là kinh doanh rủi ro và theo quy định DN bảo hiểm phải đảm bảo giữa hiệu quả đầu tư và khả năng bồi thường khi rủi ro xảy ra, do đó, dòng vốn bảo hiểm có nguyên tắc riêng để đảm bảo điều này.
(VNF) - CTCP Thép Pomina (mã: POM) đang đối mặt nguy cơ bị hủy tư cách công ty đại chúng và phải rời sàn UPCoM khi vốn chủ sở hữu tiếp tục âm hàng trăm tỷ đồng.
(VNF) - Gần 1,9 tỷ cổ phiếu VPX của CTCP Chứng khoán VPBank đã chính thức đủ điều kiện giao dịch ký quỹ (margin) sau hơn 6 tháng niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE).
(VNF) - EVN đang lãi lớn hay vẫn còn áp lực tài chính? Câu trả lời không nằm ở riêng khoản lợi nhuận gần 52.000 tỷ đồng hay hơn 152.000 tỷ đồng tiền gửi trên báo cáo tài chính. Muốn hiểu đúng bức tranh tài chính của tập đoàn điện lực lớn nhất Việt Nam, cần nhìn đồng thời vào báo cáo hợp nhất, công ty mẹ, chất lượng dòng tiền và nhu cầu đầu tư khổng lồ của ngành điện trong những năm tới.
(VNF) - Tại Dự thảo nghị định gia hạn thời hạn nộp tiền thuế, thuê đất, Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục gia hạn khoảng 125.000 tỷ đồng tiền thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất 2026. Con số này cao hơn khoảng 10.000 tỷ đồng so với năm trước.
(VNF) - Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập có quy mô gần 60.000 tỷ đồng, được xây dựng tại phường Tân Mai, tỉnh Nghệ An.
