Mỹ có thể mất 315 tỷ USD để trục xuất người nhập cư trái phép

New York Post đưa tin, dưới thời Tổng thống Joe Biden, số lượng người nhập cư trái phép vào Mỹ đã tăng đáng kể. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO), từ năm 2021 đến 2024, trung bình mỗi năm có khoảng 2,4 triệu người nhập cư vào Mỹ, với khoảng 60% trong số đó nhập cư bất hợp pháp, nâng tổng số lên hơn 8 triệu người trong giai đoạn này.

Để đối phó với tình trạng này, trong khoảng thời gian từ ngày 1/10/2023 - 30/9/2024, Cơ quan Thực thi luật về nhập cư và hải quan của Mỹ (ICE) đã trục xuất hơn 271.000 người nhập cư trái phép, mức cao nhất trong 10 năm trở lại đây, theo báo cáo của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).

Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp liên quan tới vấn đề chống nhập cư trái phép. Ảnh: Reuters

Dùng máy bay quân sự, tốn hàng trăm tỷ USD

Gần đây, Mỹ đã áp dụng các phương thức cứng rắn hơn, bao gồm việc sử dụng máy bay quân sự để đưa người nhập cư trở về nước, tăng cường lực lượng tuần tra biên giới và mở rộng các cơ sở giam giữ.

Ngoài ra, Tổng thống Donald Trump đã công bố kế hoạch mở rộng các cơ sở giam giữ tại căn cứ Hải quân ở Vịnh Guantanamo để tiếp nhận người nhập cư bị trục xuất. Ông cũng yêu cầu giam giữ và trục xuất những người nhập cư không giấy tờ bị cáo buộc các tội danh trộm cắp và bạo lực, thậm chí ngay cả trước khi bị kết án.

Đáng chú ý, theo Hội đồng Di cư Mỹ (AIC), chi phí để bắt giữ, giam giữ và trục xuất tất cả 13,3 triệu người nhập cư bất hợp pháp có thể lên tới 315 tỷ USD. Việc sử dụng máy bay vận tải quân sự để trục xuất người nhập cư có thể tốn ít nhất 4.675 USD/người, cao gấp 5 lần so với giá vé hạng nhất của máy bay chở khách.

Các chuyên gia cho rằng con số này sẽ tạo ra một gánh nặng tài chính khổng lồ cho chính phủ Mỹ, nhất là trong bối cảnh nợ công của Chính phủ Mỹ đang ở mức cao hơn bao giờ hết. Đồng thời, nợ công cao sẽ làm giảm khả năng đầu tư vào các lĩnh vực khác có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, như cơ sở hạ tầng và giáo dục.

Những người nhập cư bị trục xuất lên vận tải cơ rời khỏi Mỹ. Ảnh: White House

Tác động đến nền kinh tế Mỹ và toàn cầu

Cam kết mạnh mẽ thực hiện chương trình trục xuất hàng loạt đối với người nhập cư không có giấy tờ tại Mỹ của TT Trump không chỉ gây tranh cãi trong giới chính trị mà còn thu hút sự chú ý đặc biệt từ cộng đồng kinh tế, nhất là trong bối cảnh kinh tế Mỹ đang phải đối mặt với thách thức lớn từ tình trạng lạm phát cao.

Gây thiếu hụt lao động và lạm phát gia tăng

Theo Trung tâm Nghiên cứu Di cư, người nhập cư đóng góp vào khoảng 17% tổng số lao động tại Mỹ. Việc trục xuất hàng triệu lao động này sẽ dẫn đến tình trạng thiếu hụt lao động trong các ngành nghề thiết yếu, từ đó làm tăng chi phí sản xuất và dịch vụ.

Báo cáo của AIC chỉ ra rằng ngành xây dựng và nông nghiệp sẽ mất đi ít nhất 12% lao động, trong khi các ngành dịch vụ sẽ mất khoảng 7%. Thậm chí, hơn 30% thợ trát, thợ lợp mái và thợ sơn sẽ bị ảnh hưởng, cùng với khoảng 25% nhân viên dọn dẹp nhà cửa.

Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI), Viện Brookings và Trung tâm Niskanen ước tính rằng, nếu các biện pháp này được áp dụng, tăng trưởng GDP của Mỹ có thể giảm 0,4 điểm phần trăm vào năm 2025.

Trong khi đó, Viện Kinh tế Quốc tế Peterson ước tính rằng trường hợp cực đoan nhất - trục xuất 8,3 triệu người nhập cư - sẽ đẩy giá cả tăng 9,1% vào năm 2028. Chỉ cần trục xuất 1,3 triệu người di cư cũng sẽ làm giá cả tăng 1,5%. Điều này có thể gây áp lực lớn lên lạm phát và làm tăng chi phí sinh hoạt, đặc biệt là đối với các hộ gia đình có thu nhập thấp và trung bình.

Giáo sư kinh tế Michael Clemens tại Đại học George Mason chuyên nghiên cứu về di cư nhận định: “Cú sốc khổng lồ đó sẽ tiêu tốn hàng nghìn tỷ USD trong tăng trưởng kinh tế, loại bỏ hàng trăm nghìn việc làm của người lao động bản xứ,”, đồng thời cho biết: “Điều này sẽ nhanh chóng làm tăng lạm phát, do giảm khả năng cung cấp hàng hóa và dịch vụ của các công ty Mỹ nhanh hơn mức độ giảm của nhu cầu”.

Ngoài ra, tình trạng lo sợ bị trục xuất có thể khiến người nhập cư, dù hợp pháp hay bất hợp pháp, rút lui khỏi lực lượng lao động và giảm chi tiêu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế ở những khu vực có nhiều người nhập cư như Arizona. Sự suy giảm nhu cầu trong nền kinh tế địa phương có thể làm trầm trọng thêm tình trạng suy thoái kinh tế tại các bang và ngành nghề phụ thuộc vào lao động nhập cư.

Ảnh hưởng đến người lao động bản địa

Một trong những lý lẽ mà những người ủng hộ chính sách trục xuất đưa ra là việc giảm lao động nhập cư sẽ tạo cơ hội cho người lao động bản địa, đặc biệt là trong các ngành có mức lương thấp. Trong một bài phát biểu, ông Trump từng nói: "Chúng ta phải trục xuất những người đang xâm phạm biên giới và khiến người Mỹ mất việc làm".

Tuy nhiên, các nghiên cứu từ Đại học George Mason và Đại học Colorado cho thấy, hiệu quả này chỉ mang tính chất tạm thời và không bền vững.

Thiếu hụt lao động sẽ khiến các doanh nghiệp khó duy trì sản xuất, dẫn đến giảm nhu cầu lao động, bao gồm cả lao động bản địa. Hơn nữa, nhiều công việc mà người nhập cư thực hiện có tính chất tay nghề và mức lương thấp (nặng nhọc, độc hại...), không thu hút người lao động bản địa.

Việc trục xuất một phần lớn lực lượng lao động này sẽ không thể giải quyết vấn đề việc làm cho người lao động Mỹ mà có thể gây ra tình trạng suy giảm kinh tế và kéo theo hệ lụy thất nghiệp tăng.

Đoàn người di cư đổ về biên giới Mỹ. Ảnh: Reuters

Tác động đến các quốc gia đang phát triển

Chính sách trục xuất hàng triệu người nhập cư không chỉ ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ mà còn gây ra những hệ lụy sâu rộng đối với các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là ở Trung Mỹ và Mexico. Các quốc gia này phụ thuộc rất lớn vào kiều hối từ lao động di cư, chiếm tỷ lệ lớn trong GDP của họ.

Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank), trong năm 2023, kiều hối chuyển về Mexico lên tới hơn 55 tỷ USD, chiếm khoảng 3% GDP của nước này. Nếu chính sách trục xuất được duy trì và mở rộng, Mexico có thể đối mặt với tình trạng giảm thu nhập từ kiều hối, kéo theo một loạt tác động tiêu cực đến nền kinh tế, từ giảm tiêu dùng đến gia tăng tỷ lệ thất nghiệp và bất ổn xã hội.

Việc trục xuất lao động này có thể dẫn đến tình trạng mất thu nhập nghiêm trọng, đẩy các quốc gia này vào tình trạng nghèo đói và suy giảm chất lượng cuộc sống. Tác động đến di cư và quan hệ quốc tế, cũng như làm giảm chất lượng lao động toàn cầu và nguy cơ khủng hoảng lao động.

Việc trục xuất cũng sẽ tạo ra một làn sóng di cư ngược trở lại các quốc gia xuất phát, gây căng thẳng trong khu vực và gia tăng số lượng người tị nạn. Các quốc gia như Mexico, Guatemala và El Salvador sẽ phải đối mặt với gánh nặng về người tị nạn và di cư bất hợp pháp, điều này có thể làm xáo trộn các hệ thống xã hội và chính trị của họ.

Theo Liên Hợp quốc, số lượng người tị nạn và di cư có thể gia tăng khi Mỹ áp dụng các chính sách trục xuất hàng loạt, dẫn đến những căng thẳng trong mối quan hệ quốc tế và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các chính sách di cư khu vực.

Chính sách này cũng sẽ tác động đến chất lượng lao động toàn cầu, khi các nền kinh tế đang phát triển, nơi người lao động nhập cư tìm kiếm cơ hội, sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì các ngành công nghiệp phụ thuộc vào lao động tay nghề thấp. Tuy nhiên, một số quốc gia phát triển như Canada và Đức có thể tiếp nhận lao động nhập cư từ Mỹ nhằm giảm thiểu phần nào tình trạng thiếu hụt lao động.

Thay vì trục xuất hàng loạt, các nhà phân tích cho rằng chính sách nhập cư cần được thiết kế một cách cân bằng hơn, vừa đảm bảo an ninh quốc gia, vừa duy trì lực lượng lao động cần thiết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Những quyết sách thiếu suy nghĩ có thể khiến Mỹ trả giá đắt, không chỉ về mặt kinh tế mà còn là uy tín trong cộng đồng quốc tế.