Thỏa thuận mang tên "Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen", do Liên hợp quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian đàm phán, được kí kết vào tháng 7/2022.
Trong khuôn khổ sáng kiến, Nga và Liên hợp quốc đã ký Bản ghi nhớ (MoU) về việc tạo điều kiện cung cấp các sản phẩm nông nghiệp và phân bón của Nga ra thị trường thế giới.
Về phía Nga, nước này sẽ cung cấp một “hành lang ngũ cốc” an toàn qua Biển Đen để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất khẩu các sản phẩm nông nghiệp của Ukraine.
Đây là thỏa thuận duy nhất được ký kết giữa Nga và Ukraine kể từ khi xung đột nổ ra. Thỏa thuận được ca ngợi là có ý nghĩa quan trọng trong việc xoa dịu cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu ngày càng trầm trọng do tình hình xung đột giữa hai nước xuất khẩu ngũ cốc hàng đầu thế giới.
Cho tới nay, thỏa thuận đã 3 lần được gia hạn. Lần gần đây nhất có hiệu lực từ ngày 18/5 và kéo dài trong 2 tháng. Theo dữ liệu của Liên hợp quốc, gần 33 triệu tấn ngũ cốc đã được Ukraine xuất khẩu tới 45 quốc gia trên toàn cầu trong khuôn khổ thỏa thuận, trước khi chuyến tàu chở hàng cuối cùng rời quốc gia Đông Âu hôm 16/7.
Tuy nhiên, hôm 17/7, Nga tuyên bố sẽ không gia hạn Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen chỉ vài giờ trước khi thỏa thuận hết hạn. Theo Nga, thỏa thuận chỉ cho phép xuất khẩu ngũ cốc thương mại từ Ukraine một cách hiệu quả, trong khi xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của Nga vẫn bị phương Tây chặn lại.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cáo buộc mục đích chủ yếu của thỏa thuận là cung cấp lương thực cho các nước cần đến đã không được thực thi. Bên cạnh đó, các lệnh cấm vận của phương Tây đã cản trở hoạt động xuất khẩu các mặt hàng nông sản của Nga.
Theo các chuyên gia, Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen sụp đổ là đòn giáng mạnh vào thị trường lương thực thế giới và có nguy cơ đẩy hàng triệu người vào tình trạng thiếu đói. Những quốc gia có thu nhập thấp ở châu Phi và Trung Đông có thể sẽ trở nên phụ thuộc nhiều hơn vào lúa mì của Nga, quốc gia chiếm hơn 20% lượng lúa mì xuất khẩu toàn cầu.
Giá lúa mì, ngô, đậu tương đồng loạt tăng sau thông báo của Nga. Theo chuyên gia Peter Ceretti từ công ty tư vấn rủi ro chính trị Eurasia Group, trong tương lai, việc chấm dứt thỏa thuận ngũ cốc sẽ gây thêm áp lực tăng giá lương thực khác, trong bối cảnh hạn hán ở châu Âu và sự khởi đầu của El Nino.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã mô tả thỏa thuận này đóng một "vai trò không thể thiếu" trong an ninh lương thực toàn cầu. Sự sụp đổ của thỏa thuận có nguy cơ đẩy giá lương thực lên cao đối với người tiêu dùng trên toàn thế giới và đẩy hàng triệu người vào cảnh đói kém.
Theo Nhà Trắng, Sáng kiến này giữ vai trò “quan trọng” trong giảm giá lương thực toàn cầu, vốn đã tăng vọt sau khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2 năm ngoái.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng nhận định việc Nga rút khỏi Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen làm xấu đi triển vọng an ninh lương thực toàn cầu và làm gia tăng nguy cơ lạm phát giá lương thực.
Ngay sau khi tuyên bố ngừng tham gia thỏa thuận ngũ cốc với Ukraine, quân đội Nga đã đưa ra cảnh báo “tất cả các tàu trên đường tới các cảng của Ukraine ở Biển Đen có thể bị coi là tàu chở hàng quân sự từ 0h ngày 20/7/2023”. Bộ Quốc phòng Nga cũng tuyên bố một số khu vực trên Biển Đen "tạm thời bị coi là không an toàn" cho hoạt động hàng hải.
Trong tuyên bố đưa ra cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nêu rõ nếu MoU giữa Nga và Liên hợp quốc về xuất khẩu ngũ cốc và phân bón của nước này không được thực hiện đầy đủ trong vòng 3 tháng tới, Moscow sẽ không đàm phán về thỏa thuận.
“Nga chỉ đồng ý trở lại đối thoại về khôi phục sáng kiến ngũ cốc sau khi có các kết quả cụ thể trong việc thực hiện phần thỏa thuận liên quan đến Nga, chứ không phải những ‘cam đoan’ hay ‘hứa hẹn’ của Liên hợp quốc và phương Tây”, bà Zakharova nhấn mạnh.
Tổng thống Nga Putin cũng ra thông báo cho biết ông muốn phương Tây chấm dứt cấm vận đối với Ngân hàng Nông nghiệp Nga để tạo điều kiện cho Nga xuất khẩu nông sản. Những yêu cầu khác của Nga bao gồm nối lại hoạt động nhập khẩu máy móc nông nghiệp và phụ kiện, chấm dứt việc phong tỏa tài sản và tài khoản ngân hàng của các công ty Nga tham gia xuất khẩu thực phẩm và phân bón…
Theo các chuyên gia, việc Nga ngừng tham gia Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen là cách để nước này tìm được một phạm vi hành động khác để đối phó với việc bị quốc tế cô lập, trong khi “lá bài khí đốt” cho đến lúc này có vẻ như không tạo được hiệu ứng đối với các nước châu Âu như Nga kỳ vọng.
Xem thêm >> Nam Phi trước lệnh bắt ông Putin: Tổng thống Nga quyết định hoá giải mọi khó xử
Tags:
(VNF) - Sau các nhịp biến động, giá vàng quốc tế đang dao động quanh 4.900 USD/ounce. Ngân hàng đầu tư UBS nhận định đợt điều chỉnh chỉ mang tính kỹ thuật và không làm thay đổi xu hướng tăng dài hạn, đồng thời đưa ra dự báo giá vàng có thể đạt 6.200 USD/ounce vào năm 2026.
(VNF) - Trung Quốc đã vượt qua Mỹ để trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức, giành lại vị trí mà nước này từng nắm giữ liên tục trong giai đoạn 2016 – 2023. Thông tin được Văn phòng Thống kê Liên bang Đức (Destatis) công bố ngày 20/2 trong bối cảnh Thủ tướng Đức Friedrich Merz dự kiến sẽ thăm Trung Quốc vào tuần tới.
(VNF) - Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các mức thuế do Tổng thống Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp mở ra khả năng hoàn trả khoảng 175 tỷ USD thuế đã thu. Tuy nhiên, cơ chế hoàn tiền không được nêu rõ, đặt ra nhiều câu hỏi xoay quanh việc hoàn thuế và giải quyết các vấn đề liên quan.
(VNF) - Nvidia đang thảo luận để đầu tư tới 30 tỷ USD vào OpenAI trong một vòng gọi vốn có thể định giá công ty trí tuệ nhân tạo này ở mức 730 tỷ USD trước khi nhận vốn. Khoản đầu tư được cho là tách biệt với thỏa thuận hạ tầng 100 tỷ USD hai bên công bố trước đó.
(VNF) - Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ việc sử dụng luật khẩn cấp để áp thuế quan, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ ban hành mức thuế toàn cầu 10% bằng sắc lệnh hành pháp, đồng thời chỉ trích gay gắt phán quyết của tòa.
(VNF) - Giới kinh tế toàn cầu đang bước vào cuộc tranh luận lớn sau khi đề cử ông Kevin Warsh vào vị trí Chủ tịch Fed của TT Trump nhiều khả năng thành sự thật: Liệu nước Mỹ có bước vào một chu kỳ chính sách tiền tệ mới - kết hợp cắt giảm lãi suất với thu hẹp bảng cân đối kế toán - theo phong cách từng gắn với thời kỳ của Alan Greenspan?
(VNF) - Phán quyết mới nhất của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn chương trình thuế quan của Tổng thống Donald Trump, đánh dấu một bước ngoặt pháp lý quan trọng đối với chính sách thương mại của Nhà Trắng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thời hạn 10 ngày để Iran đạt được một thỏa thuận hạt nhân với Washington, cảnh báo rằng nếu không tuân thủ có thể sẽ dẫn tới các biện pháp quyết đoán.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành du lịch suy yếu, Thái Lan chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của "kinh tế mèo". Với quy mô ước tính 11,8 tỷ USD, thị trường xoay quanh thú cưng này đang được chính phủ chính thức nhìn nhận như một cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng kinh tế mới.
(VNF) - Trung Quốc đang nhìn thấy cơ hội biến chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump thành lợi thế chiến lược, bằng cách tái định hình thương mại toàn cầu theo hướng giúp bảo vệ nền kinh tế trị giá khoảng 19 nghìn tỷ USD của nước này trước áp lực lâu dài từ Mỹ.
(VNF) - Mỗi dịp cuối năm, bonenkai lại trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống xã hội Nhật Bản. Vượt ra ngoài ý nghĩa văn hóa, mùa tiệc này còn góp phần “làm ấm” nền kinh tế, khi kích hoạt dòng chi tiêu tập thể và tiếp thêm sinh khí cho các ngành dịch vụ trước thềm năm mới.
(VNF) - Việc Phố Wall đón nhận Bitcoin từng được kỳ vọng sẽ mang lại sự ổn định cho thị trường tiền số. Thay vào đó, quá trình này lại bộc lộ một điểm yếu mới khi thị trường trở nên phụ thuộc lớn vào dòng vốn từ Mỹ, trong lúc nguồn tiền này đang suy giảm.
(VNF) - Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã chỉ trích các chính sách kinh tế của Trung Quốc là gây lãng phí trong nước và tạo tác động tiêu cực ra bên ngoài, đồng thời kêu gọi Bắc Kinh chuyển hướng sang mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào tiêu dùng nội địa.
(VNF) - Giá vàng bật tăng trở lại trên mốc 4.900 USD/ounce, trong khi bạc tăng hơn 3%, khi giới đầu tư chờ đợi biên bản cuộc họp tháng 1 của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ. Diễn biến chính sách tiền tệ của Mỹ được đánh giá là yếu tố có thể định hình xu hướng ngắn hạn của đồng USD cũng như nhóm kim loại quý.
(VNF) - Hai quỹ đầu tư của UAE gia tăng tỷ trọng đầu tư vào IBIT của BlackRock, nắm hơn 1 tỷ USD bitcoin thông qua quỹ ETF này vào cuối năm 2025.
(VNF) - Thắp hương qua màn hình điện thoại, trao quà điện tử, tìm kiếm sự an ủi nơi bạn đồng hành AI, giới trẻ đang âm thầm tái định nghĩa Tết Nguyên đán.
(VNF) - YouTube đã gặp sự cố diện rộng trong sáng 18/2 (giờ Việt Nam) khiến hơn 350.000 người dùng báo lỗi truy cập và gián đoạn trải nghiệm trên nhiều nền tảng.
(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố loạt dự án đầu tiên trị giá 36 tỷ USD trong khuôn khổ cam kết đầu tư và cho vay 550 tỷ USD của Nhật Bản vào Mỹ, tập trung vào năng lượng và sản xuất chiến lược.
(VNF) - Vào mỗi dịp cuối thu, Ấn Độ bước vào một cuộc chuyển mình ngoạn mục. Đường phố rực rỡ ánh đèn, nhà cửa khoác lên lớp sơn mới, các khu chợ chật kín người mua sắm, và nền kinh tế như được tiếp thêm một nguồn năng lượng tích cực nhờ “lễ hội ánh sáng” Diwali.
(VNF) - Trong bối cảnh Bitcoin đang giao dịch thấp hơn đáng kể so với đỉnh lịch sử, một số chuyên gia cảnh báo kịch bản giảm sâu xuống 10.000 USD. Tuy nhiên, Strategy vẫn tiếp tục chi hàng trăm triệu USD để gia tăng vị thế, cho thấy sự phân hóa rõ nét về quan điểm trên thị trường.
(VNF) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể sớm cắt giảm lãi suất trong bối cảnh nền kinh tế vẫn tăng trưởng mạnh và đồng USD suy yếu. Đây được xem là một sự kết hợp hiếm thấy trong lịch sử kinh tế hiện đại của Mỹ, theo quan điểm của ông Richard Bernstein, CEO kiêm Giám đốc đầu tư của công ty quản lý đầu tư Richard Bernstein Advisors.
(VNF) - Giá vàng thế giới giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một tuần khi đồng USD hồi phụ nhẹ và giới đầu tư tạm thời thu hẹp vị thế trú ẩn, chờ thêm tín hiệu từ các diễn biến địa chính trị cũng như định hướng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
(VNF) - Mỗi độ tháng 4, Thái Lan bước vào không khí lễ hội đặc trưng với Songkran - Tết truyền thống của người Thái. Không chỉ mang ý nghĩa mừng năm mới theo Phật lịch, Songkran ngày nay đã trở thành điểm hẹn thu hút hàng triệu du khách quốc tế, đồng thời là một mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch và kinh tế của “xứ sở chùa vàng”.
(VNF) - Tết Nguyên đán không chỉ là thời khắc chuyển giao năm cũ - năm mới, mà còn là dịp con người gửi gắm hy vọng về may mắn, tài lộc và những khởi đầu suôn sẻ. Trong dòng chảy văn hóa ấy, nhiều quốc gia hình thành niềm tin vào những đồng tiền mang lộc, dù giá trị vật chất không lớn nhưng lại chứa đựng ý nghĩa tinh thần sâu sắc.
(VNF) - "Tứ Mã" doanh nhân Trung Quốc gồm: Mã Vân (Jack Ma), Mã Hóa Đằng (Pony Ma), Mã Minh Triết (Peter Ma) và Mã Vĩ Hoa là 4 gương mặt đại diện cho những trụ cột quyền lực khác nhau của nền kinh tế Trung Quốc đương đại.
(VNF) - Sau các nhịp biến động, giá vàng quốc tế đang dao động quanh 4.900 USD/ounce. Ngân hàng đầu tư UBS nhận định đợt điều chỉnh chỉ mang tính kỹ thuật và không làm thay đổi xu hướng tăng dài hạn, đồng thời đưa ra dự báo giá vàng có thể đạt 6.200 USD/ounce vào năm 2026.
(VNF) - Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua khu vực Văn Điển – Ngọc Hồi (huyện Thanh Trì cũ, Hà Nội) dài 3,8km đang bước vào giai đoạn nước rút sau nhiều năm chậm tiến độ do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng.
