Một trong những nội dung rất được trông chờ tại dự án Luật Đất đai (sửa đổi) đang lấy ý kiến rộng rãi để trình Quốc hội vào đầu tháng 10/2022 là có cơ chế xử lý triệt để tình trạng quy hoạch treo, dự án treo, khi chỉ tính riêng tại Hà Nội đã có khoảng 200 dự án trong diện này.
Hà Nội hiện có hàng trăm dự án chậm tiến độ nhiều năm. Ảnh: Dũng Minh
Bám chắc như… dự án “treo”
Luật Đất đai năm 2013 quy định, đối với một dự án đã được giao đất, sau 24 tháng nếu chủ đầu tư không triển khai thì cơ quan quản lý nhà nước sẽ thu hồi hoặc phải gia hạn với một số điều kiện kèm theo.
“Đất được nhà nước giao, cho thuê để thực hiện dự án đầu tư mà không được sử dụng trong thời hạn 12 tháng liên tục hoặc tiến độ sử dụng đất chậm 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án đầu tư kể từ khi nhận bàn giao đất trên thực địa phải đưa đất vào sử dụng; trường hợp không đưa đất vào sử dụng thì chủ đầu tư được gia hạn sử dụng 24 tháng và phải nộp cho nhà nước khoản tiền tương ứng với mức tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với thời gian chậm tiến độ thực hiện dự án trong thời gian này; hết thời hạn được gia hạn mà chủ đầu tư vẫn chưa đưa đất vào sử dụng thì nhà nước thu hồi đất mà không bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp do bất khả kháng”, Điểm i, Khoản 1, Điều 64 - Luật Đất đai 2013 nêu rõ.
Quy định là vậy, nhưng trên thực tế rất hiếm dự án bị thu hồi, bất chấp việc chậm đưa đất vào sử dụng hoặc tiến độ triển khai dự án chậm trễ kéo dài hàng chục năm. Đơn cử, tại dự án xây dựng trụ sở - văn phòng cho thuê, trung tâm dịch vụ khách hàng tại phường Mai Dịch, quận Cầu Giấy do Công ty TNHH Quảng cáo Duy Nguyên làm chủ đầu tư đã chậm đưa đất vào sử dụng tới hơn 10 năm, cho dù đã giải phóng xong mặt bằng và được UBND thành phố vài lần chấp thuận cho kéo dài gia hạn sử dụng đất. Thậm chí, trong đợt điều chỉnh gia hạn sử dụng đất gần nhất, dự án còn xin chủ trương chấp thuận nâng thêm tầng so với quy hoạch ban đầu.
Tương tự là dự án Thành phố Công nghệ xanh ở quận Nam Từ Liêm, thông tin tại báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ của Văn phòng Chính phủ hồi tháng 9/2020 về rà soát dự án đầu tư nước ngoài có quy mô vốn trên 5.000 tỷ đồng cho biết, dự án nằm trong danh mục xem xét thu hồi, sau đó Tập đoàn Blemheim đề nghị được điều chỉnh quy hoạch dự án do chưa giải phóng xong mặt bằng. Cho tới nay, sau gần 2 năm, dự án vẫn bế tắc và không biết có tiếp tục gia hạn hay UBND thành phố sẽ làm thủ tục thu hồi.
TS.KTS Ngô Trung Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch và Phát triển đô thị Việt Nam cho biết, tình trạng quy hoạch “treo”, dự án “treo” vừa gây khó khăn trong việc hoạch định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, vừa gây lãng phí tài nguyên đất, chi phí cho doanh nghiệp…, nhưng khâu xử lý thu hồi không hề đơn giản.
Trên thực tế, đối với một số dự án, nếu thấy chủ đầu tư có nguyện vọng và có khả năng thực hiện tốt thì chính quyền sẽ cho gia hạn. Khách quan mà nói, chính quyền cấp tỉnh, thành phố rất muốn tạo điều kiện cho các quận, huyện hay khu đô thị của mình có dự án, công trình đẹp, từ đó hệ thống hạ tầng giao thông cũng hình thành và nhà cửa mọc lên, ngân sách có thêm nguồn thu, kéo theo sự phát triển cả một khu vực.
Do đó, khi cho phép gia hạn cũng đồng nghĩa với việc chính quyền địa phương tha thiết dự án đó được thực hiện. Tuy nhiên, khi đã gia hạn nhiều lần mà chủ đầu tư không thực hiện được thì buộc phải xử lý, nhưng cơ chế thu hồi lại chưa rõ ràng.
Đồng quan điểm, GS.TS Hoàng Văn Cường, đại biểu Quốc hội, Phó hiệu trưởng Trường đại học Kinh tế Quốc dân cho hay, ngoài yếu tố chủ quan do năng lực triển khai yếu kém của chủ đầu tư, lý do khiến các dự án bị chậm tiến độ kéo dài còn có thể do quy hoạch. Tại một số dự án, chủ đầu tư rất muốn triển khai nhưng lại nằm ở ranh giới những khu vực phải điều chỉnh quy hoạch, điển hình như thời điểm sáp nhập tỉnh Hà Tây (cũ) và huyện Mê Linh vào Hà Nội, nhiều dự án trước đó được giao cho các chủ đầu tư đã buộc phải tạm dừng để điều chỉnh, trong khi thị trường giai đoạn đó trầm lắng dẫn đến hầu hết dự án bị “treo” từ đó đến nay.
Cũng có trường hợp chủ đầu tư đã được giao dự án, giao đất muốn lợi dụng việc điều chỉnh quy hoạch tại địa phương để xin điều chỉnh theo hướng thuận lợi hơn cho dự án nên trì hoãn triển khai. Bên cạnh đó, có nhiều dự án bị chậm tiến độ còn do ách tắc ở khâu giải phóng mặt bằng hay cơ sở hạ tầng xung quanh dự án chưa hoàn thiện.
“Khi hạ tầng bên ngoài chưa hoàn chỉnh, chủ đầu tư không muốn triển khai dự án vì làm cũng khó kết nối đồng bộ với những khu vực xung quanh. Hơn nữa, khi chưa có hạ tầng điện, nước… có làm cũng không đưa dự án vào hoạt động được”, ông Cường nhấn mạnh.
“Hồi sinh” hay “khai tử”?
Một dự án chậm tiến độ hơn 10 năm tại khu vực Hà Đông. Ảnh: Dũng Minh
Hệ lụy của quy hoạch “treo”, dự án “treo” không thể thu hồi hay chuyển giao cho chủ đầu tư khác để tiếp tục triển khai tới đời sống xã hội quanh khu vực đặt dự án là điều không cần bàn cãi, rõ ràng nhất là làm trầm trọng thêm tình trạng khan hiếm nguồn cung nhà ở tại Thủ đô, trở thành một phần nguyên nhân dẫn tới giá nhà không ngừng tăng cao hiện nay.
Ông Bùi Duy Cường, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội từng chia sẻ một con số khá “giật mình”, hiện nay, trên địa bàn thành phố, có gần một nửa trong tổng số 404 dự án đã được nhà nước giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất chậm tiến độ chưa được xử lý xong.
Để đẩy nhanh tiến độ đầu tư, tập trung xử lý các dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trần Sỹ Thanh đã làm việc với các ban ngành chức năng và yêu cầu đến hết tháng 10/2022 phải có kết quả rà soát cùng phương án xử lý cụ thể cho từng dự án để tổng hợp báo cáo HĐND thành phố.
Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, điều này không dễ thực hiện, trong đó rào cản lớn nhất là Luật Đất đai hiện hành chưa quy định rõ dự án “treo” trong thời hạn bao lâu thì bị hủy bỏ, mà chỉ có thời hạn hủy bỏ quy hoạch đối với việc thu hồi hoặc chuyển mục đích sử dụng đất sau 3 năm, cũng chưa nêu cụ thể như thế nào là không đưa vào sử dụng. Thế nên, nhiều năm qua, các chủ đầu tư đã “tận dụng” kẽ hở pháp lý này để triển khai dự án nhỏ giọt mà không lo bị thu hồi.
Xung quanh vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà cho biết, nhiều dự án treo hàng chục năm không được triển khai để lại nhiều hệ lụy… có một phần nguyên nhân xuất phát từ việc chậm hoàn thiện cơ chế pháp lý về đất đai.
“Luật Đất đai 2013 đưa ra quy định thu hồi dự án, nhưng thực tế thu hồi để giải quyết các mặt pháp lý rất khó khăn, mà chưa cụ thể hóa, nghiên cứu được. Vì thế, tại dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, chúng tôi đưa ra giải pháp, khi chủ đầu tư được giao đất thì sẽ căn cứ vào tiến độ dự án để tính toán việc sử dụng đất. Nếu không đáp ứng được tiến độ đề ra thì chủ đầu tư phải đóng kinh phí tăng thêm, đóng đến khi nào thấy dự án không còn hiệu quả nữa thì phải trả lại đất cho nhà nước hoặc chuyển giao cho chủ đầu tư có năng lực hơn để tiếp tục triển khai”, Bộ trưởng Trần Hồng Hà nói.
(VNF) - UBND tỉnh Quảng Ninh vừa yêu cầu các sở, ngành và địa phương liên quan khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các tồn tại tại một số dự án của Tập đoàn FLC, trong đó trọng tâm là thu hồi các khoản nợ thuế và nghĩa vụ tài chính phát sinh.
(VNF) - UBND TP Hà Nội vừa yêu cầu các địa phương liên quan khẩn trương thực hiện bồi thường về đất, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng khu đô thị thể thao Olympic. Đáng chú ý, mức bồi thường bằng tiền tại dự án này được xác định bằng 2 lần mức quy định.
(VNF) - TP. HCM đang định hướng phát triển 105 khu công nghiệp (KCN) với quy mô hơn 50.000ha, nhằm chuẩn bị quỹ đất sạch, thu hút đầu tư trong giai đoạn tới.
(VNF) - Hội tụ đồng thời các động lực từ kinh tế, dân số, đầu tư và hạ tầng, thị trường bất động sản Đà Nẵng đang dần bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Đáng chú ý, xu hướng dịch chuyển dòng tiền ngày càng rõ nét, phản ánh sự thay đổi trong khẩu vị và chiến lược của nhà đầu tư.
(VNF) - Sáng 9/4, liên danh nhà đầu tư Công ty Cổ phần Khu công nghiệp & Dịch vụ Quốc tế Vĩnh Phúc (VISIZ) và Công ty Cổ phần SHINEC đã khởi công dự án đầu tư Xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Phúc Yên.
(VNF) - Bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng giám đốc JLL Việt Nam cho biết, tại thời điểm hiện tại, theo số liệu mới nhất quý I/2026, giá căn hộ tại Hà Nội đã có dấu hiệu nhỉnh hơn so với TP. HCM.
(VNF) - Khi môi trường sống được thiết kế để khuyến khích vận động, thư giãn và trị liệu thường nhật, con người không chỉ cải thiện thể chất mà còn tái thiết lập trạng thái cân bằng lâu dài.
(VNF) - Ba dự án bất động sản do Công ty CP Bách Đạt An làm chủ đầu tư đang “nợ” khách hàng gần 1.000 sổ đỏ khiến khiếu nại kéo dài. TP. Đà Nẵng hiện chờ cơ chế từ Trung ương để hoàn thiện thủ tục giao đất, tháo gỡ điểm nghẽn cho các dự án.
(VNF) - Theo quy định mới, tổng thu nhập bình quân hàng tháng của hai vợ chồng thực nhận không quá 50 triệu đồng (tăng 10 triệu đồng so với quy định cũ) được mua nhà ở xã hội.
(VNF) - Sự cộng hưởng giữa cột mốc bàn giao nhà và cú hích từ các trục hạ tầng chiến lược đang tạo nên lực đẩy kép cho Vinhomes Wonder City. Khi đô thị bước vào vận hành thực tế và kết nối khu vực ngày càng hoàn thiện, dự án được kỳ vọng bước vào giai đoạn gia tăng giá trị rõ nét nhất trong năm 2026.
(VNF) - Thị trường chung cư Hà Nội đang “co vào tâm” khi các dự án trong khu vực nội đô vẫn duy trì thanh khoản tốt, trong khi các dự án ven đô chứng kiến sự thoái lui của giới đầu tư.
(VNF) - Sau giai đoạn trầm lắng kéo dài, thị trường bất động sản đang ghi nhận những dấu hiệu chuyển động mới của dòng tiền. Tuy nhiên, thay vì quay trở lại theo cách ồ ạt như các chu kỳ trước, dòng vốn hiện nay có xu hướng thận trọng hơn, tập trung vào những phân khúc có nền tảng nhu cầu thực và tiềm năng khai thác rõ ràng.
(VNF) - Tỉnh Thanh Hóa đã giao và cho Công ty cổ phần đầu tư Quảng Xương CENTER thuê gần 202.000 m² đất tại xã Lưu Vệ để thực hiện dự án Khu đô thị mới Đông Tân Phong.
(VNF) - Đà Nẵng đã tháo gỡ vướng mắc cho 1.981/2.035 dự án liên quan đến các kết luận thanh tra, bản án, đạt tỷ lệ 97,35%, qua đó góp phần khơi thông nguồn lực và tăng thu ngân sách.
(VNF) - Bước sang thập kỷ mới, KDI Holdings đang đẩy mạnh loạt hoạt động đồng loạt tại các đơn vị thành viên, kết hợp giữa trải nghiệm, kết nối và lan tỏa giá trị. Trong đó, quần thể Libera Nha Trang tiếp tục là tâm điểm hội tụ của nhiều chương trình trọng điểm trong suốt tháng 4 này.
(VNF) - Khi tín dụng vào bất động sản bị kiểm soát chặt hơn, khó khăn của doanh nghiệp địa ốc không chỉ nằm ở chuyện vay vốn khó hơn mà còn nằm ở áp lực nợ cũ, chi phí tài chính tăng và dòng tiền bán hàng bị kéo chậm vì pháp lý. Trong bối cảnh đó, thị trường buộc phải tìm đến các kênh huy động vốn khác như cổ phiếu, trái phiếu, tiền khách hàng, M&A và vốn ngoại, nhưng mức độ khả thi của từng kênh vốn không hề giống nhau.
(VNF) - Thị trường bất động sản 2026 tiếp tục phân hóa rõ nét sau giai đoạn sàng lọc. Cơ hội không còn dàn trải, mà tập trung vào những nhà phát triển có nền tảng tài chính vững mạnh, chiến lược dài hạn và năng lực triển khai thực chất.
(VNF) - “Ăn theo” sự hình thành của các tuyến hạ tầng lớn cùng loạt đại đô thị đang được triển khai, đất thổ cư xung quanh tuyến đường vành đai 3.5 phía tây Hà Nội, nhất là khu vực bắc đại lộ Thăng Long, đang chứng kiến đà tăng giá mạnh. Nhiều khu vực từng được xem là “đất quê” nay đã thiết lập mặt bằng giá mới, thậm chí có nơi vượt mốc 200 triệu đồng/m2.
(VNF) - Công ty cổ phần Thương mại và xây dựng 3A vừa được UBND tỉnh Phú Thọ phê duyệt là nhà đầu tư dự án Khu đô thị mới Đầm Diệu, với tổng mức đầu tư gần 5.500 tỷ đồng.
(VNF) - Dòng vốn quốc tế đang dịch chuyển mạnh trong bối cảnh địa chính trị bất ổn và chu kỳ kinh tế phân hóa. Với nền tảng tăng trưởng ổn định, cải cách pháp lý và cú hích hạ tầng, bất động sản Việt Nam nổi lên như một điểm đến tiềm năng. Nhưng liệu thị trường có đủ nhanh để nắm bắt làn sóng vốn ngoại đang tái định vị?
(VNF) - Theo TS Đinh Thế Hiển, những chuyển động mới của kinh tế, logistics và dòng vốn đang tạo nền tảng khác biệt cho bất động sản, khiến thị trường hiện nay không còn giống giai đoạn 2010–2012.
(VNF) - Sau giai đoạn điều chỉnh mạnh 2022–2024, kinh tế Việt Nam đang bước vào một nhịp phục hồi mới khi lãi suất dần ổn định, đầu tư công tăng tốc và niềm tin thị trường cải thiện. Dòng tiền theo đó bắt đầu quay lại các kênh tài sản, nhưng với tâm thế thận trọng hơn và xu hướng ưu tiên những giá trị có nền tảng bền vững.
(VNF) - UBND tỉnh Quảng Ninh vừa yêu cầu các sở, ngành và địa phương liên quan khẩn trương rà soát, xử lý dứt điểm các tồn tại tại một số dự án của Tập đoàn FLC, trong đó trọng tâm là thu hồi các khoản nợ thuế và nghĩa vụ tài chính phát sinh.