Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia: Nhà nước dẫn dắt, tư nhân đồng hành
Thùy Dương -
03/11/2025 08:00 (GMT+7)
(VNF) - Với quy mô vốn điều lệ tối thiểu 2.000 tỷ đồng trong 5 năm đầu và định hướng “đầu tư công, quản trị tư”, quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia được kỳ vọng sẽ trở thành “vốn mồi” kích hoạt dòng tiền tư nhân, tạo bước đột phá cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và đầu tư đổi mới công nghệ.
Tháng 10/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 264/2025/NĐ‑CP (gọi tắt là Nghị định 264) về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương. Đây được xem là bước đột phá thể chế trong hệ sinh thái khởi nghiệp khi lần đầu tiên tại Việt Nam nhà nước xác lập hành lang pháp lý rõ ràng cho hoạt động đầu tư mạo hiểm.
Bộ KH&CN là cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại Quỹ Đầu tư mạo hiểm Quốc gia, trong khi ủy ban nhân dân cấp tỉnh giữ vai trò tương tự đối với Quỹ Đầu tư mạo hiểm của địa phương.
Theo quy định, Quỹ quốc gia có vốn góp ban đầu 500 tỷ đồng và trong 5 năm đầu phải đạt tối thiểu 2.000 tỷ đồng, từ nguồn ngân sách kết hợp với vốn huy động từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. Đối với quỹ địa phương, quy mô được giao cho các tỉnh, thành phố tự xác định phù hợp với khả năng ngân sách và nhu cầu phát triển.
Tỷ lệ vốn ngân sách nhà nước không vượt quá 30% đối với quỹ cấp quốc gia và 49% đối với quỹ cấp địa phương, nhằm đảm bảo triết lý “vốn công dẫn dắt, vốn tư nhân quyết định quy mô thị trường”. Điều này đồng nghĩa với việc tối thiểu 70% vốn còn lại phải được huy động từ khu vực tư nhân, buộc Quỹ phải hoạt động theo cơ chế thị trường và đảm bảo tính hiệu quả trong quản trị.
Quỹ quốc gia sẽ hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, có tư cách pháp nhân độc lập, được mở tài khoản tại ngân hàng và Kho bạc Nhà nước, và được quản lý bởi đơn vị quản lý quỹ chuyên nghiệp, Có thể là công ty quản lý quỹ tư nhân đáp ứng điều kiện pháp luật.
Về phạm vi đầu tư, quỹ được phép góp vốn, mua cổ phần, phần vốn góp tại startup; đầu tư đồng hành cùng các quỹ tư nhân; và tham gia hỗ trợ đào tạo, kết nối đầu tư, phát triển hệ sinh thái. Các quỹ hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro có kiểm soát, công khai minh bạch và bảo mật thông tin.
Ngoài ra, Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia được phép trích tối đa 5% lợi nhuận sau thuế để tái đầu tư và hỗ trợ trở lại cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia, tạo vòng tròn khép kín giữa đầu tư – tăng trưởng – tái đầu tư, thể hiện định hướng "lấy đầu tư nuôi dưỡng đổi mới sáng tạo".
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), việc ban hành nghị định giúp giải quyết “khoảng trống thể chế” lâu nay của hoạt động đầu tư mạo hiểm, đưa Việt Nam tiến gần hơn tới mô hình thị trường đầu tư công nghệ của các quốc gia đổi mới sáng tạo hàng đầu.
Thêm nguồn lực cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo
Ông Phạm Đức Nghiệm - Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ KH&CN) cho biết, đây là lần đầu tiên Việt Nam có hành lang pháp lý cho quỹ đầu tư mạo hiểm.
Theo ông, Nghị định 264 được đánh giá là bước tiến lớn về thể chế, không chỉ mở rộng phạm vi và đối tượng áp dụng, mà còn định hình mô hình vận hành mới cho vốn mạo hiểm nhà nước. Hai nguyên tắc xuyên suốt của nghị định là “đầu tư công – quản trị tư” và “vốn công dẫn dắt vốn tư”, thể hiện tư duy sử dụng nguồn lực Nhà nước như đòn bẩy để kích hoạt dòng tiền tư nhân thay vì can thiệp trực tiếp vào thị trường.
Ông Phạm Đức Nghiệm, Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ KH&CN)
Quá trình xây dựng nghị định có sự tham gia của các địa phương đang đi đầu về khởi nghiệp sáng tạo như Hà Nội, TP.HCM và Đà Nẵng. Đáng chú ý, Hà Nội đã ban hành Nghị quyết của HĐND Thành phố về cơ chế đầu tư mạo hiểm, tạo tiền lệ quan trọng để các địa phương khác tham khảo. Thực tiễn triển khai thử nghiệm cho thấy, mỗi đồng vốn Nhà nước có thể kéo theo khoảng bốn đồng vốn tư nhân – minh chứng rõ ràng cho hiệu ứng lan tỏa của chính sách.
Ông Phạm Đức Nghiệm nhấn mạnh, vốn Nhà nước tại quỹ mạo hiểm sẽ đóng vai trò “vốn mồi”, định hướng và dẫn dắt các nhà đầu tư tư nhân vào các lĩnh vực có tính chiến lược như công nghệ lõi, đổi mới sáng tạo và mô hình tăng trưởng xanh. Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy “Nhà nước đầu tư chủ lực” sang “Nhà nước tạo lập thị trường và nền tảng”, góp phần hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững.
Bên cạnh đó, Nghị định 264 tạo “vùng an toàn pháp lý” cho nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư quốc tế, trong bối cảnh Việt Nam đang cạnh tranh mạnh mẽ để thu hút dòng vốn công nghệ toàn cầu.
Các chuyên gia cho rằng, thách thức chính của nghị định sẽ nằm ở khâu triển khai và quản trị rủi ro: lựa chọn đơn vị quản lý quỹ đủ năng lực, bảo đảm minh bạch, và đánh giá hiệu quả dựa trên tăng trưởng doanh nghiệp thay vì các chỉ tiêu hành chính. Do đó, cần có cơ chế hỗ trợ kỹ thuật, tiêu chuẩn quản trị thống nhất và hệ thống giám sát hiệu quả.
Theo giới đầu tư và cộng đồng startup, nghị định đã đặt nền móng cần thiết để thúc đẩy thị trường đầu tư mạo hiểm phát triển bài bản, tạo niềm tin cho nhà đầu tư tư nhân và quỹ quốc tế tham gia sâu vào Việt Nam.
Các chuyên gia đánh giá cao tầm quan trọng của việc tăng cường kết nối giữa startup với doanh nghiệp lớn, trường đại học, tổ chức ươm tạo và quỹ đầu tư. Các chương trình đào tạo và ươm tạo đổi mới sáng tạo tiếp tục được xác định là công cụ trọng yếu để nâng cao năng lực, tinh thần khởi nghiệp và khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp sáng tạo.
Khi vốn công đóng vai trò dẫn dắt và khu vực tư nhân trở thành động lực chính, thị trường đầu tư mạo hiểm Việt Nam có cơ hội bước vào giai đoạn trưởng thành, đồng thời định hình thế hệ doanh nghiệp công nghệ mới cho nền kinh tế.
Giai đoạn tới sẽ là thước đo thực sự cho hiệu quả triển khai, chất lượng dự án và năng lực quản trị sẽ quyết định liệu các quỹ mạo hiểm công – tư có thể trở thành “bệ phóng” cho startup Việt Nam vươn tầm khu vực hay không.
(VNF) - Đà Nẵng đang định hình khu vực phía Nam trở thành cực tăng trưởng mới gắn với logistics, tài chính quốc tế, đô thị sáng tạo và hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian phát triển và thu hút dòng vốn đầu tư mới cho thành phố.
(VNF) - Từ đầu năm 2026 đến nay, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hoàng Long đã dẫn đầu nhiều đoàn công tác đến làm việc với các địa phương và chủ trì các cuộc họp về thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án nguồn, lưới điện trong Quy hoạch.
(VNF) - Sau bất động sản, năng lượng, T&T Group đang tăng tốc trong lĩnh vực logistics thông qua hàng loạt dự án cảng biển, siêu cảng cạn, cao tốc, sân bay và vận tải hàng hóa hàng không. Đằng sau các mảnh ghép này là tham vọng tham gia sâu hơn vào bài toán tổ chức chuỗi cung ứng và hạ tầng logistics của Việt Nam.
(VNF) - Tây Ninh, ngày 12/5, HĐND tỉnh đã thông qua nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án trục kết nối 2 trung tâm tỉnh Tây Ninh và Long An (cũ).
(VNF) - EU vừa nới lỏng hàng loạt quy định ESG nhằm giảm gánh nặng tuân thủ và hỗ trợ doanh nghiệp trước áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ Mỹ và Trung Quốc.
(VNF) - Các DN thép, xi măng, logistics đến các nhà đầu tư năng lượng, hàng loạt “ông lớn” đang chạy đua tìm chỗ đứng tại Khu bến Đông Hồi – khu cảng biển được kỳ vọng trở thành trung tâm logistics và cửa ngõ xuất nhập khẩu mới của Nghệ An trong giai đoạn tới.
(VNF) - Liên danh CTCP Đầu tư xây dựng và Thương mại Phú Điền và CTCP Đầu tư phát triển môi trường SFC đề xuất đầu tư làm dự án hệ thống thu gom, xử lý nước thải lưu vực S3 và Nhà máy xử lý nước thải Phú Đô theo hình thức PPP, với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 4.037,8 tỷ đồng.
(VNF) - Tập đoàn Công nghệ Accton Technology Corporation, nhà cung cấp các giải pháp mạng và truyền thông cho những doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực mạng, máy tính và viễn thông, sẽ đầu tư thêm 80 triệu USD vào công ty con do tập đoàn sở hữu toàn bộ là Vietnam Accton Technology Company Limited.
(VNF) - Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ được điều chỉnh từ hơn 8.556 tỷ đồng lên hơn 13.016 tỷ đồng.
(VNF) - Dự án Nhà máy điện mặt trời Hoài Đức có diện tích khoảng 46ha tại phường Bồng Sơn, tổng vốn đầu tư gần 790 tỷ đồng, sẽ được Gia Lai đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư.
(VNF) - Dự án trục không gian Quốc lộ 1A có chiều dài khoảng 36,3km, đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 161.994 tỷ đồng.
(VNF) - Trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu tăng tốc lộ trình giảm phát thải carbon, nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đang trở thành giải pháp chiến lược. Với lợi thế lớn về nguồn nguyên liệu sinh khối, cùng những bước đi chính sách đầu tiên, Việt Nam được đánh giá có nhiều cơ hội tham gia chuỗi giá trị SAF toàn cầu.
(VNF) - UBND TP. Hà Nội vừa ban hành kế hoạch giám sát, đánh giá dự án đầu tư trên địa bàn thành phố năm 2026, trong đó dự kiến kiểm tra 200 dự án, gồm 100 dự án đầu tư công và 100 dự án sử dụng vốn khác.
Theo Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về tháo gỡ căn bản các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Đây là chiến dịch "thần tốc" chưa từng có.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ rơi vào tình trạng “đắp chiếu”, số phận của mỏ sắt Mỏ sắt Thạch Khê – được xem là mỏ sắt lớn nhất Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn quyết định. Với yêu cầu xử lý dứt điểm trong tháng 5/2026, Chính phủ phát đi thông điệp cứng rắn: không thể tiếp tục để lãng phí tài nguyên quốc gia và hàng nghìn tỷ đồng vốn Nhà nước “chôn” dưới lòng đất suốt nhiều năm qua.
(VNF) - UBND thành phố đề xuất xây dựng Bệnh viện Ung bướu Hà Nội cơ sở 2, với quy mô 650 giường bệnh, tổng mức đầu tư khoảng 4.768 tỷ đồng, được triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030.
(VNF) - Quảng Ninh vừa trao quyết định đầu tư dự án khu công nghiệp Đông Bắc sân bay Vân Đồn trị giá 2.578 tỷ đồng cho Công ty Quang Ngân, kỳ vọng tạo cú hích thu hút FDI công nghệ cao và phát triển công nghiệp y dược tại địa phương.
(VNF) - Chi phí xử lý phát thải CO₂ có thể lên tới 132 USD/tấn đang tạo áp lực lớn lên nhiều ngành công nghiệp và xi măng là 1 ví dụ. Điều này khiến các DN đối mặt nguy cơ tăng chi phí sản xuất và giảm sức cạnh tranh.
(VNF) - Đà Nẵng đang định hình khu vực phía Nam trở thành cực tăng trưởng mới gắn với logistics, tài chính quốc tế, đô thị sáng tạo và hạ tầng chiến lược, mở rộng không gian phát triển và thu hút dòng vốn đầu tư mới cho thành phố.
(VNF) - Sau gần một năm kể từ khi Hà Tĩnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính, hàng loạt trụ sở công từng được đầu tư hàng chục tỷ đồng đang rơi vào cảnh bỏ hoang, xuống cấp thậm chí bị kẻ gian đập phá, lấy trộm tài sản.