Trung Quốc ‘khai sinh’ con đường tơ lụa mới trên đỉnh thế giới
(VNF) - Vào rạng sáng một ngày cuối tháng 9, con tàu container mang tên Istanbul Bridge rời cảng Ninh Ba-Chu Sơn (Trung Quốc), hướng đến châu Âu, chất đầy hàng hóa từ pin đến quần áo. Một chuyến đi tưởng chừng bình thường, nhưng lại có bước ngoặt bất ngờ.
Thay vì xuôi về phía nam qua Kênh đào Suez như thường lệ, con tàu rẽ hướng lên phía bắc, băng qua vùng nước lạnh giá Bắc Băng Dương theo Tuyến đường Biển Bắc (Northern Sea Route).

Hành trình này được coi là bước tiến lớn trong tham vọng xây dựng “Con đường Tơ lụa Bắc Cực” của Trung Quốc. Đây là một hành lang hạ tầng và vận tải biển xuyên qua đỉnh thế giới, chỉ có thể hình thành nhờ biến đổi khí hậu.
Bắc Cực nóng lên gấp 4 lần thế giới
Khu vực Bắc Cực đang ấm lên nhanh chóng, với tốc độ gấp 4 lần trung bình toàn cầu, do con người tiếp tục đốt nhiên liệu hóa thạch. Băng biển đang nứt vỡ và tan chảy với tốc độ vượt xa dự đoán trước đây.
“Đây thực sự là lần đầu tiên biến đổi khí hậu làm thay đổi bản đồ thế giới”, ông Malte Humpert, nhà sáng lập Viện Bắc Cực, nhận định.

Các chuyên gia cho rằng việc khai thác Tuyến đường Biển Bắc có thể mang lại lợi ích kinh tế và địa chính trị lớn cho Trung Quốc, trong bối cảnh nước này đang hướng tới một Bắc Cực không băng giá. Tuy nhiên, họ cảnh báo việc đưa đội tàu qua một môi trường nguyên sơ, khắc nghiệt và đầy rủi ro tiềm ẩn cũng đồng nghĩa với nguy cơ thảm họa sinh thái và nhân đạo.
Trước đây, tàu thuyền từng đi qua Tuyến đường Biển Bắc, nhưng chỉ trong vài tháng mùa hè – thu khi băng tan. Những chuyến container đầu tiên xuất hiện hơn một thập kỷ trước, song chỉ mang tính thử nghiệm, đơn lẻ.
Điểm khác biệt của Istanbul Bridge, theo ông Humpert, là chuyến đi lần này “giống như một dịch vụ vận tải biển thường xuyên hơn”, dừng ở nhiều cảng khác nhau – điều chưa từng có ở Bắc Cực.

Con tàu dự kiến hoàn thành hành trình 18 ngày từ Trung Quốc đến cảng Felixstowe (Anh), với sự hỗ trợ của tàu phá băng, trước khi tiếp tục ghé Hà Lan, Đức và Ba Lan. Hải quan Ninh Ba gọi đây là “bước đột phá lớn”, đánh dấu việc chính thức khai trương tuyến vận tải container Arctic Express Trung Quốc – châu Âu, giúp hàng hóa đến châu Âu kịp thời cho mùa Giáng sinh
“Một hành lang kinh tế toàn cầu mới” đi kèm rủi ro
Theo bà Elizabeth Buchanan, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Chính sách Chiến lược Úc, việc thương mại hóa Tuyến đường Biển Bắc có thể tái định hình thương mại toàn cầu. “Một hành lang kinh tế mới sắp được hình thành… Đây là một bước ngoặt”, bà nhận định.
Lợi thế tiềm năng của tuyến vận tải mới khá rõ ràng. Tời gian hành trình được rút ngắn còn khoảng một nửa so với tuyến qua Kênh đào Suez; đồng thời giúp tránh những điểm nghẽn thương mại như các cuộc tấn công tàu hàng ở Biển Đỏ do phiến quân Houthi tiến hành từ năm 2023 hay tình trạng mực nước thấp tại Kênh đào Panama vì hạn hán.

Ngoài ra, theo Hải quan Ninh Ba, tuyến đường ngắn hơn cũng có thể góp phần cắt giảm tới 50% lượng khí thải làm nóng hành tinh.
Tuy vậy, theo ông Andrew Dumbrille, cố vấn Liên minh Bắc Cực Sạch, đây không hề là “một chiến thắng môi trường”. Ngược lại, nó đi kèm rủi ro lớn.
“Quan niệm băng tan đồng nghĩa tàu thuyền đi lại dễ dàng là sai lầm. Thực tế, Bắc Cực có thể trở nên nguy hiểm hơn”, ông nói.
Băng biển bất ngờ có thể làm hỏng tàu hoặc chặn lối, buộc đổi hướng hoặc quay đầu. Các con tàu còn phải đối mặt với “kẻ thù của vận tải biển”: bóng tối, sương mù và nhiệt độ băng giá. Trong điều kiện xa xôi, nguồn lực cứu hộ khan hiếm, chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể biến thành thảm họa.
Đặc biệt, nguy cơ tràn dầu là mối lo hàng đầu. Nếu Istanbul Bridge sử dụng dầu nhiên liệu nặng (loại nhiên liệu đặc, gây ô nhiễm cao) hậu quả sẽ nghiêm trọng, khi dầu loang khó xử lý và bám dính lâu trên bề mặt băng. Ngoài ra, loại nhiên liệu này sinh ra muội than, làm đen băng và thúc đẩy tốc độ tan chảy.
Các chuyên gia cũng lo ngại tiếng ồn từ tàu sẽ ảnh hưởng đến hệ sinh thái biển nhạy cảm và gia tăng nguy cơ va chạm với cá voi.
“Vấn đề không phải là có xảy ra thảm họa hay không, mà chỉ là khi nào”, ông Humpert nhấn mạnh.
Yếu tố kinh tế – địa chính trị quyết định tương lai
Hiện tại, Tuyến đường Biển Bắc chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong thương mại toàn cầu. Năm ngoái, chỉ khoảng 90 tàu đi qua tuyến này, so với hơn 13.000 tàu qua Kênh đào Suez, theo tập đoàn hạt nhân Nga Rosatom.

Theo ông Klaus Dodds, chuyên gia địa chính trị tại RAND Europe, việc tuyến đường này có được triển khai rộng rãi hay không còn phụ thuộc nhiều yếu tố như chi phí vận tải, tốc độ giao hàng, cũng như biến động địa chính trị dọc các tuyến truyền thống.
Nếu căng thẳng ở Biển Đỏ, Kênh đào Suez hay Biển Đông leo thang, Bắc Cực có thể trở thành lựa chọn thay thế. Ngược lại, chỉ một thảm họa môi trường hoặc mất mát sinh mạng lớn cũng đủ khiến tuyến đường này bị loại bỏ về mặt chính trị.
Đáng chú ý, các hãng vận tải phương Tây vẫn dè dặt. Tuần này, Công ty Vận tải Địa Trung Hải (MSC) – hãng container lớn nhất thế giới – tuyên bố sẽ không sử dụng Tuyến đường Biển Bắc, viện dẫn lý do rủi ro môi trường và điều kiện điều hướng thiếu an toàn.
Dù vậy, với Trung Quốc, việc thành công mở tuyến Bắc Cực sẽ là một phần thưởng chiến lược lớn. Nó cho phép nước này xây dựng chuyên môn vận hành hàng hải vùng cực, củng cố vị thế “một bên liên quan hợp pháp ở Bắc Cực” và tạo lợi thế vượt mặt Mỹ cùng châu Âu.
“Câu hỏi then chốt là: Liệu điều đó có thể thực hiện an toàn không? Liệu có thể thực hiện hiệu quả về kinh tế không? Và Trung Quốc tin rằng họ có thể”, ông Humpert nhận định.
Băng tan ở Bắc Cực, mở tuyến đường thương mại mới cho Trung Quốc
- Thuế quan Mỹ có thể 'cuốn phăng' hàng tỷ USD xuất khẩu của ASEAN 03/10/2025 01:00
- Giới siêu giàu Mỹ ‘xoay trục’ tài sản: Vàng và Bitcoin trở thành lá chắn mới 03/10/2025 10:30
- TT Trump sẽ ‘đối chất’ Chủ tịch Tập Cận Bình về việc ngừng mua đậu nành 02/10/2025 10:44
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Vì sao Bitcoin liên tục bị bán tháo?
(VNF) - Ngay cả những nhà đầu tư nắm giữ Bitcoin lâu dài và có niềm tin mạnh mẽ nhất cũng đã tham gia vào làn sóng bán tháo gần đây. Theo Compass Point, diễn biến này có thể là dấu hiệu cho thấy thị trường giá xuống của Bitcoin đang bước vào giai đoạn cuối.
Quốc gia phát hiện mỏ vàng hơn 1 tỷ USD, trữ lượng vượt 1,13 triệu ounce
(VNF) - Zimbabwe đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một trong những trung tâm khai thác vàng hàng đầu châu Phi khi Dự án Vàng Dokwe – có giá trị ước tính hơn 1 tỷ USD – được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực tăng trưởng cho ngành khai khoáng của quốc gia này.
Cuộc đổi ngôi nghìn tỷ USD trên thị trường chứng khoán
(VNF) - Lần đầu tiên, các nhà sản xuất chip nhớ được định giá cao hơn những tập đoàn dầu khí hàng đầu, phản ánh sự dịch chuyển quyền lực từ năng lượng sang dữ liệu.
Mỹ mở mặt trận mới chống Iran
(VNF) - Mỹ đang gia tăng sức ép lên Iran khi trừng phạt sàn giao dịch tiền số lớn nhất nước này và tuyên bố đã tịch thu khoảng 1 tỷ USD tài sản số liên quan đến Tehran. Động thái mới cho thấy tiền điện tử đã trở thành mặt trận mới trong cuộc chiến trừng phạt giữa hai nước.
Cuộc soán ngôi lịch sử của vàng
(VNF) - Vàng đã vượt qua trái phiếu chính phủ Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới, sau nhiều năm được các ngân hàng trung ương liên tục mua vào cùng với đợt tăng giá mạnh mẽ khiến giá kim loại quý này gần như tăng gấp đôi trong vòng hai năm qua.
Chứng khoán tăng 96,7%, Hàn Quốc tạo ra 'quốc gia' của những nhà đầu tư
(VNF) - Thị trường chứng khoán Kospi của nước này đã tăng tới 96,7% trong năm nay. Số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán đang hoạt động đã tăng thêm khoảng 1,25 triệu tài khoản mỗi tháng trong năm qua, nâng tổng số lên 106 triệu tài khoản.
Ai hưởng lợi nhiều nhất từ 'cỗ máy kiếm tiền' World Cup?
(VNF) - World Cup luôn được quảng bá như một cơ hội vàng để thúc đẩy kinh tế, nâng tầm vị thế quốc gia và thu hút hàng triệu du khách. Nhưng phía sau ánh hào quang của giải đấu thể thao lớn nhất hành tinh là một thực tế ít được nhắc đến: Ai mới thực sự kiếm được nhiều tiền nhất từ World Cup?
Dell Technologies: Lợi nhuận tăng 250%, cổ phiếu lên giá gấp đôi
(VNF) - Dell Technologies ghi nhận kết quả kinh doanh vượt kỳ vọng với lợi nhuận và doanh thu tăng mạnh nhờ nhu cầu máy chủ AI bùng nổ
Eo biển Hormuz chia thành hai làn riêng biệt cho Mỹ và Iran
(VNF) - Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz hiện vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với thời điểm trước chiến sự. Tuy nhiên, số lượng tàu di chuyển qua khu vực này đã tăng trở lại trong những tuần gần đây, đặc biệt thông qua một tuyến hàng hải do quân đội Mỹ thiết lập, bất chấp giao tranh trong khu vực tiếp tục leo thang.
37 quốc gia lập kỷ lục doanh số xe điện, điều gì đang diễn ra?
(VNF) - Doanh số xe điện tại 37 quốc gia đã lập kỷ lục theo tháng trong tháng 3 và 4, khi giá nhiên liệu tăng mạnh do cuộc chiến tại Trung Đông khiến người tiêu dùng chuyển hướng sang các phương tiện có chi phí sử dụng thấp hơn.
Hàng loạt kỳ lân đổ gục trong cuộc 'đại thanh lọc' của giới đầu tư mạo hiểm
(VNF) - Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo không chỉ hút dòng vốn về các doanh nghiệp AI mà còn làm lung lay nền tảng định giá của thế hệ startup tiền ChatGPT, mở ra một cuộc đại thanh lọc trong giới đầu tư mạo hiểm.
Lộ vụ quan chức chiếm đoạt 303 thỏi vàng, TT Mỹ yêu cầu kiểm toán kho vàng hơn 4.500 tấn
(VNF) - Tổng thống Donald Trump mới đây tiếp tục thúc đẩy yêu cầu kiểm toán kho vàng Fort Knox, sau khi một cựu quan chức bị phát hiện chiếm đoạt số lượng vàng thỏi trị giá khoảng 40 triệu USD.
Trở thành 'két sắt' an toàn cho giới siêu giàu: Singapore hụt hơi trước Dubai và Hồng Kông
(VNF) - Thành phố quốc gia này đang chạy đua để loại bỏ những rào cản thủ tục khi cuộc cạnh tranh thu hút giới siêu giàu giữa các trung tâm quản lý tài sản hàng đầu thế giới ngày càng gay gắt.
Bệ phóng mới đưa nhân dân tệ vươn ra toàn cầu
(VNF) - Chính phủ, ngân hàng và các tập đoàn sản xuất trên khắp thế giới đang đổ xô đến thị trường trái phiếu Trung Quốc, phát hành các khoản nợ bằng đồng nhân dân tệ để tận dụng môi trường lãi suất thấp trong bối cảnh chi phí vay vốn tại nhiều nền kinh tế lớn vẫn ở mức cao.
Thiếu nhà ở xã hội trầm trọng, Đức tìm cách xây thêm 2 triệu căn hộ
(VNF) - Nguồn cung nhà ở xã hội tại Đức đang giảm nhanh trong khi giá nhà, giá thuê và chi phí xây dựng tiếp tục leo thang, khiến khả năng tiếp cận nhà ở giá rẻ ngày càng khó khăn. Các chuyên gia cảnh báo nước này sẽ cần khoảng 2 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030 và chỉ xây mới sẽ không đủ để giải quyết tình trạng thiếu hụt.
Nền kinh tế 'suy thoái kỹ thuật', Canada trước những cảnh báo rủi ro
(VNF) - Kinh tế Canada bước vào giai đoạn thử thách khi các động lực tăng trưởng truyền thống bị suy yếu, trong khi thị trường lao động và lạm phát tiếp tục tạo áp lực
World Cup 2026: Những khoản đầu tư khổng lồ và kỳ vọng doanh thu 40 tỷ USD
(VNF) - World Cup 2026 được kỳ vọng tạo ra hàng chục tỷ USD giá trị kinh tế, hàng trăm nghìn việc làm và làn sóng du lịch toàn cầu chưa từng có. Tuy nhiên, phía sau những dự báo đầy tham vọng là bài toán chi phí khổng lồ, áp lực hạ tầng và câu hỏi liệu lợi ích thực tế có tương xứng với khoản đầu tư bỏ ra.
Nợ công Mỹ tăng nhanh, Trung Quốc vượt Nhật Bản thành chủ nợ lớn thứ hai thế giới
(VNF) - Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị Trung Đông, biến động giá các tài sản và những thay đổi trong cán cân tài chính quốc tế.
Ajinomoto: DN bột ngọt bất ngờ thắng lớn trong cơn sốt cổ phiếu công nghệ
(VNF) - Làn sóng AI đang tạo ra những người chiến thắng vượt ra ngoài nhóm công nghệ và bán dẫn. Khi nhà đầu tư tìm kiếm các doanh nghiệp hưởng lợi ở cấp độ thứ hai và thứ ba từ cuộc đua AI, những cái tên tưởng chừng không liên quan như Ajinomoto, nhà sản xuất gia vị nổi tiếng của Nhật Bản, lại bất ngờ nổi lên.
Tín dụng tư nhân: Các khoản lỗ tăng mạnh, 'vết nứt' ngày càng lộ rõ
(VNF) - Những vết nứt đang xuất hiện rõ hơn trong thị trường tín dụng tư nhân khi các khoản lỗ chưa thực hiện tăng mạnh và thu nhập lãi phi tiền mặt tiếp tục duy trì ở mức cao.
Dựng web giả Excel, 'qua mặt' sếp để đầu tư chứng khoán trong giờ làm việc
(VNF) - Một trang web được thiết kế giống hệt giao diện Excel đang gây sốt tại Hàn Quốc khi cho phép người dùng âm thầm theo dõi giá cổ phiếu ngay trong giờ làm việc. Sự lan truyền nhanh chóng của nền tảng này không chỉ khiến nhiều người thích thú vì tính sáng tạo mà còn làm dấy lên tranh cãi về mức độ ám ảnh đầu tư ngày càng lớn của dân văn phòng xứ kim chi.
CIMB giữ vững lợi nhuận khi biên lợi nhuận suy giảm và biến động tỷ giá
(VNF) - CIMB vượt qua áp lực suy giảm biên lợi nhuận và những thách thức từ biến động tỷ giá, với thu nhập hoạt động quý đầu tiên duy trì ổn định.
Điều gì đang xảy ra với đồng won Hàn Quốc?
(VNF) - Đồng won của Hàn Quốc đang giao dịch ở vùng đáy thấp nhất trong nhiều thập kỷ so với USD, bất chấp xuất khẩu chất bán dẫn tăng bùng nổ và thị trường chứng khoán thăng hoa.
Nhật Bản chi đậm nhất lịch sử để ‘giải cứu’ đồng yên
(VNF) - Nhật Bản đã chi hơn 73 tỷ USD để hỗ trợ đồng yên trong tháng qua, đánh dấu lần can thiệp đầu tiên kể từ năm 2024 khi giới chức ngày càng lo ngại đồng nội tệ suy yếu sẽ đẩy chi phí nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng lên cao.
Mỹ tái khởi động chiến dịch thuế quan, thương mại toàn cầu dậy sóng
(VNF) - Tuần này, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề xuất áp đặt các mức thuế quan mới trên diện rộng đối với hàng chục quốc gia, bao gồm cả những đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ như Canada và Trung Quốc.
Khảo sát vị trí xây dựng cây cầu mới bắc qua sông Hương - Huế
(VNF) - Theo UBND TP.Huế, phương án thiết kế cầu qua Cồn Hến cần hướng đến tính độc bản, đặc sắc, có tầm vóc; trở thành điểm nhấn kiến trúc mới trên sông Hương, góp phần làm giàu thêm không gian văn hóa, cảnh quan của đô thị Huế.


































































