Trung Quốc và 'cú hẫng' trong cuộc đua với Boeing, Airbus
(VNF) - Tham vọng của Trung Quốc trong việc thách thức hai “ông lớn” Boeing và Airbus bằng mẫu máy bay chở khách do chính nước này sản xuất đang vấp phải trở ngại lớn, khi tiến độ giao hàng có nguy cơ không đạt mục tiêu đề ra cho năm nay.
- Mỹ siết xuất khẩu động cơ, COMAC Trung Quốc ‘hụt hơi’ với C919 25/09/2025 08:45
Mẫu máy bay phản lực C919, dòng máy bay chở khách một lối đi, được kỳ vọng sẽ cạnh tranh trực tiếp với Boeing 737 và Airbus A320, do Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) sản xuất.
Bắc Kinh xem đây là biểu tượng cho bước tiến công nghệ và nỗ lực tự chủ trong lĩnh vực hàng không dân dụng, dù thực tế C919 vẫn phụ thuộc nhiều vào linh kiện nhập khẩu từ phương Tây.
Tuy nhiên, căng thẳng thương mại với Washington đang đe dọa khả năng COMAC tiếp cận các bộ phận cốt lõi cho chương trình sản xuất vốn được hậu thuẫn bằng các khoản trợ cấp khổng lồ từ chính phủ Trung Quốc.

“COMAC đang đối mặt với rủi ro đáng kể từ môi trường chính sách đầy biến động, khi chuỗi cung ứng của hãng dễ bị tổn thương trước các biện pháp kiểm soát xuất khẩu và trả đũa giữa Mỹ và Trung Quốc”, ông Max J. Zenglein, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại tổ chức tư vấn The Conference Board, nhận định.
Theo các nhà phân tích của Ngân hàng Bank of America, C919 hiện có 48 nhà cung cấp lớn từ Mỹ – gồm GE, Honeywell và Collins, 26 nhà cung cấp từ châu Âu và 14 từ Trung Quốc. Mới đây, Mỹ đe dọa áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới đối với phần mềm “quan trọng” sang Trung Quốc, sau khi Bắc Kinh thắt chặt kiểm soát xuất khẩu đất hiếm.
“Những điểm nghẽn hiện hữu trong chuỗi cung ứng đang bị khai thác như công cụ mặc cả trong quá trình đàm phán giữa các chính phủ. Điều này có khả năng sẽ còn tiếp diễn khi các mối quan hệ phụ thuộc chiến lược đã trở thành con bài chính trị”, ông Zenglein nói thêm.
C919 – biểu tượng tự cường và thử thách công nghệ
Trung Quốc đặt nhiều kỳ vọng vào C919 – mẫu máy bay đã thực hiện chuyến bay thương mại đầu tiên vào năm 2023. Đây là dòng phản lực tầm trung, được kỳ vọng sẽ đáp ứng nhu cầu khổng lồ về máy bay mới trong nước trong vài thập kỷ tới. Bắc Kinh cũng hy vọng mở rộng thị trường ra ngoài biên giới, hướng tới các khu vực Đông Nam Á, châu Phi và châu Âu.
Theo công ty tư vấn hàng không Cirium, COMAC đã giao 13 chiếc C919 cho các hãng hàng không Trung Quốc trong năm ngoái và chỉ 7 chiếc tính đến tháng 10 năm nay, dù trước đó từng đặt mục tiêu tăng mạnh sản lượng để giao 30 chiếc vào năm 2025.
3 hãng hàng không quốc doanh lớn nhất Trung Quốc gồm Air China, China Eastern và China Southern hiện là những đơn vị duy nhất đang khai thác khoảng 20 chiếc C919.
Theo ông Dan Taylor, Giám đốc tư vấn của IBA, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung đã “ảnh hưởng trực tiếp” đến tiến độ giao hàng của C919. Chẳng hạn, kế hoạch sản xuất từng bị gián đoạn khi Mỹ tạm dừng cấp phép xuất khẩu động cơ LEAP-1C vào tháng 5, trước khi nối lại vào tháng 7.
Công nghệ do Mỹ kiểm soát yêu cầu giấy phép xuất khẩu cho động cơ LEAP-1C – sản phẩm hợp tác giữa GE Aerospace (Mỹ) và Safran (Pháp) – đồng nghĩa động cơ của C919 phải được Mỹ phê duyệt, khiến chương trình “nhạy cảm trước mọi biến động chính trị”.

“Sự phụ thuộc vào động cơ và thiết bị điện tử hàng không từ các nhà cung cấp phương Tây khiến COMAC phải chịu tác động từ những quyết định chính sách nằm ngoài tầm kiểm soát của mình”, ông Taylor nói.
Theo ông Zenglein, ngoài yếu tố địa chính trị, tiến độ sản xuất chậm hơn dự kiến của C919 còn đến từ cách tiếp cận thận trọng: “Chương trình được đánh dấu bởi ưu tiên hàng đầu là chất lượng và an toàn, do đó cũng có thể có các yếu tố vận hành khiến việc tăng tốc bị chậm lại", ông Zenglein chia sẻ.
Ông cho biết thêm, dù mục tiêu của Trung Quốc là giảm phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu càng nhanh càng tốt, song đây là quá trình đầy thách thức. Động cơ nội địa CJ-1000A, do Tập đoàn Động cơ Hàng không Trung Quốc (AECC) phát triển, hiện vẫn trong giai đoạn thử nghiệm.
Vẫn “kẹt” trong phạm vi nội địa
Một số hãng hàng không nước ngoài như AirAsia từng bày tỏ quan tâm đến C919, nhưng việc chưa có chứng nhận quốc tế khiến mẫu máy bay này vẫn chỉ được phép hoạt động trong phạm vi Trung Quốc. Việc xin chứng nhận từ Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) có thể mất nhiều năm.
Theo ông Richard Aboulafia, Giám đốc điều hành của AeroDynamic Advisory, để C919 thành công, nó cần hội tụ đủ ba yếu tố: “Hiệu quả kinh tế, mạng lưới hỗ trợ sản phẩm toàn cầu nhanh chóng và chứng nhận từ các cơ quan an toàn hàng không. Chỉ một trong ba yếu tố đó thôi thì không đủ".
Theo dự báo mới nhất của Airbus, Trung Quốc sẽ cần tới 9.570 máy bay chở khách mới trong giai đoạn 2025–2044, trong đó hơn 80% là máy bay một lối đi như C919.
Tuy nhiên, COMAC đang phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ Airbus – hãng đang mở rộng quy mô sản xuất tại Trung Quốc. Dây chuyền lắp ráp thứ hai của Airbus dự kiến đi vào hoạt động năm 2026, giúp hãng tăng sản lượng dòng A320 – mẫu máy bay có cấu hình tương tự C919.
Các chuyên gia nhận định, COMAC sẽ cần nhiều năm để phá vỡ thế độc quyền của Boeing và Airbus trên thị trường hàng không toàn cầu. Ông Taylor dự báo đến cuối những năm 2020, COMAC có thể củng cố vị thế trong thị trường nội địa và bắt đầu xuất khẩu sang khu vực.
Dẫu vậy, trong tương lai gần, việc thiếu chứng nhận quốc tế sẽ tiếp tục “làm chậm bước thâm nhập có ý nghĩa vào thị trường phương Tây”, trong khi bất ổn từ kiểm soát xuất khẩu sẽ vẫn là yếu tố gây cản trở cho tham vọng mở rộng toàn cầu của COMAC.
Thương chiến Mỹ - Trung: Rào cản ngăn máy bay ‘made in China’ vươn xa
- Trái phiếu gấu trúc: Đòn bẩy phi USD hóa của Bắc Kinh 26/10/2025 01:30
- Mỹ - Trung đạt thỏa thuận sơ bộ, tạm xoa dịu căng thẳng thương mại 26/10/2025 05:34
- Trùm lừa đảo Chen Zhi và 'bóng tối' phía sau Prince Group 25/10/2025 11:00
Hàng nghìn nhân viên SpaceX 'đổi đời' sau 1 đêm
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
Lộ diện tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trên thế giới sau thương vụ IPO lịch sử
(VNF) - Sau đợt IPO kỷ lục của SpaceX, Elon Musk được cho là đã trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trong lịch sử với khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD, bỏ xa mọi đối thủ trên bảng xếp hạng người giàu thế giới.
ECB nâng lãi suất lần đầu sau gần 3 năm
(VNF) - ECB chọn nâng lãi suất để bảo vệ mục tiêu lạm phát 2%, dù quyết định này làm dấy lên nhiều tranh luận.
Ông lớn xe điện Trung Quốc tung 'siêu vũ khí' tại châu Âu
(VNF) - BYD dự kiến chi gần 2 tỷ euro để phát triển hệ thống hạ tầng tại châu Âu nhằm đưa công nghệ sạc siêu nhanh chỉ trong 5 phút lên toàn bộ các dòng xe chủ lực của hãng trong vài năm tới.
Áp lực kép đè nặng lên các đồng tiền châu Á
(VNF) - Giá dầu tăng cao do chiến sự Iran và sự mạnh lên của đồng USD đang tạo ra áp lực kép đối với các nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất gia tăng, cùng với mức độ bất ổn kinh tế vẫn ở ngưỡng cao, các quốc gia trong khu vực ngày càng khó khăn hơn trong việc bảo vệ đồng nội tệ.
Vàng rơi vào 'thị trường gấu' sau 4 năm, thời điểm để xuống tiền?
(VNF) - Giá vàng kỳ hạn chốt phiên 10/6 ở mức thấp nhất kể từ đầu năm, chính thức xác nhận việc kim loại quý này bước vào thị trường gấu lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Diễn biến này xảy ra ngay cả khi nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn hơn cho dòng vốn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường.
Bitcoin giảm giá, 'cá voi' mạnh tay chi hàng trăm triệu USD gom hàng
(VNF) - 'Cá voi' Strategy quay lại mua Bitcoin chỉ ít ngày sau giao dịch bán hiếm hoi, trong khi BitMine tiếp tục tăng tốc tích lũy Ethereum
Bản quyền World Cup ngày càng đắt đỏ: FIFA khó móc hầu bao các nước Châu Á
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
Hai tài sản từng 'làm mưa làm gió' đang mất dần sức hút
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
Tỷ phú Elon Musk vừa có tuyên bố táo bạo ‘thách thức’ NVIDIA
(VNF) - CEO của Tesla Elon Musk vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý trong cuộc trò chuyện gần đây với nhà sáng lập Baron Capital, Ron Baron. Theo đó, ông Musk cho biết công ty của ông đang phát triển một con chip “tốt hơn NVIDIA từ hai đến ba lần” với chi phí chỉ bằng 10%, đặc biệt tập trung vào các tác vụ suy luận (inference).
Top 5 đội tuyển quốc gia trị giá tỷ USD, đắt nhất World Cup 2026
(VNF) - Bảng xếp hạng này cho thấy sự áp đảo của các cường quốc châu Âu cùng những con số kỷ lục trên thị trường bóng đá.
Giá vàng có thể giảm tiếp 20% xuống 3.500 USD/ounce
(VNF) - Theo Citi Group, giá vàng có thể giảm thêm gần 20% vào tháng 9 và các nhà phân tích của ngân hàng này cho rằng đà giảm vẫn chưa kết thúc.
Crypto thoái trào, chứng khoán Hàn Quốc bước vào chu kỳ hưng phấn mới
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
Đằng sau cú sụt giảm 235 tỷ USD của Bitcoin
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
Mỹ tăng sức ép lên loạt doanh nghiệp trụ cột của Trung Quốc
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
Ba lần 'rút phích điện' cắt giao dịch: Điều gì đang xảy ra với chứng khoán Hàn Quốc?
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
Vì sao Trung Quốc vẫn miệt mài mua vàng?
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
OPEC+ tiếp tục nâng sản lượng dầu tháng thứ tư liên tiếp
(VNF) - OPEC+ tiếp tục nâng mục tiêu khai thác dầu từ tháng 7, nhưng xung đột tại Trung Đông khiến phần lớn sản lượng tăng thêm vẫn chỉ tồn tại trên giấy.
TT Trump lại gây sức ép lên tân chủ tịch Fed
(VNF) - Trước thềm cuộc họp đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Fed, ông Kevin Warsh đang chịu sức ép từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người tiếp tục kêu gọi hạ lãi suất. Động thái này diễn ra chỉ vài ngày sau khi báo cáo việc làm tích cực của Mỹ làm gia tăng kỳ vọng Fed có thể phải nâng lãi suất trở lại.
Khủng hoảng dầu mỏ trở lại; 365 triệu người đối mặt nguy cơ đói nghèo
(VNF) - Nguy cơ gián đoạn nguồn cung chưa hạ nhiệt và giá năng lượng duy trì ở mức cao, các áp lực mới đang xuất hiện đối với tăng trưởng kinh tế, lạm phát và an ninh lương thực toàn cầu.
'Khủng hoảng' chứng khoán Hàn Quốc: Đồng won xuống đáy, ồ ạt bán tháo cổ phiếu
(VNF) - Đồng won rơi xuống mức thấp nhất trong 17 năm khi đồng USD tăng giá và dòng vốn ngoại liên tục rời khỏi Hàn Quốc. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Seoul chứng kiến phiên giảm sâu nhất nhiều tháng do làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ và tâm lý né tránh rủi ro lan rộng.
Bữa tối nghìn tỷ USD: Khi tỷ phú đi nửa vòng trái đất để gặp 1 startup
(VNF) - Đằng sau cuộc gặp gỡ tưởng như đơn giản này là bàn ăn quy tụ các tập đoàn có tổng vốn hóa khoảng 5.370 tỷ USD cùng những kế hoạch mới xoay quanh AI, robot và tương lai ngành bán dẫn.
Đồng yên suy yếu và bài toán ngày càng nan giải của Nhật Bản
(VNF) - Sự suy yếu của đồng yên đang trở thành một trong những thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Nhật Bản khi tác động ngày càng rõ nét đến giá nhập khẩu, lạm phát và chi phí sinh hoạt của người dân.
Hàng nghìn tỷ USD bốc hơi khỏi thị trường, điều gì đang xảy ra với Bitcoin?
(VNF) - Làn sóng bán tháo kéo dài trên thị trường tiền điện tử đã khiến hàng nghìn tỷ USD giá trị vốn hóa bị thổi bay, làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư và một lần nữa đặt ra câu hỏi về tính ổn định của nhóm tài sản thay thế này.
Vì sao ngày càng nhiều tỷ phú không để lại gia tài cho con cái?
(VNF) - Ngày càng nhiều tỷ phú trên thế giới cho rằng điều quan trọng là giúp thế hệ sau giữ được động lực tự vươn lên, thay vì sống dựa vào “núi tiền” thừa kế.
Hàng nghìn nhân viên SpaceX 'đổi đời' sau 1 đêm
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
Nhịp độ 3 ca 4 kíp trên công trường xây Cầu Thượng Cát - Hà Nội
(VNF) - Trên công trường cầu Thượng Cát - Hà Nội, hàng trăm công nhân cùng nhiều thiết bị cơ giới đang làm việc liên tục ngày đêm để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2027.


































































