Trung tâm tài chính quốc tế: Điều kiện hình thành, yếu tố thành công và hàm ý chính sách cho Việt Nam

Tóm tắt

Trong bối cảnh dòng vốn đầu tư toàn cầu đang tái cấu trúc và dịch chuyển mạnh mẽ, việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) đã trở thành một định hướng chiến lược mang tính đột phá nhằm tái cơ cấu nền kinh tế và nâng tầm vị thế của Việt Nam. Bài tham luận nghiên cứu các mô hình TTTCQT phổ biến trên thế giới (toàn cầu, khu vực và chuyên biệt/ngoại biên), từ đó làm rõ những điều kiện tiên quyết và yếu tố cốt lõi quyết định sự thành công. Bằng việc sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh và nghiên cứu tình huống (case study) từ các mô hình thành công như Singapore và Dubai, nghiên cứu khẳng định lợi thế địa lý chỉ là tiền đề, trong khi "thể chế vượt trội", môi trường pháp lý minh bạch và hạ tầng công nghệ mới là yếu tố quyết định để thu hút các định chế tài chính lớn.

Đối chiếu với thực tiễn tại Việt Nam, bài viết phân tích sâu sắc những cơ sở pháp lý mang tính bước ngoặt mới được ban hành, trọng tâm là Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định số 323/2025/NĐ-CP của Chính phủ về lộ trình phát triển TTTCQT tại TP.HCM và Đà Nẵng. Dựa trên các căn cứ này, tham luận nhận diện những rào cản hiện tại và đề xuất hệ thống các hàm ý chính sách đột phá. Cụ thể, Việt Nam cần ưu tiên hoàn thiện khung thể chế thử nghiệm (sandbox) cho công nghệ tài chính, từng bước tự do hóa tài khoản vốn có kiểm soát, thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp chuẩn quốc tế và áp dụng các chính sách ưu đãi đặc thù về thuế, thị thực, đặc biệt là tập trung phát triển nguồn nhân lực, nhằm đảm bảo năng lực cạnh tranh toàn cầu cho hai trung tâm tài chính mũi nhọn trong giai đoạn tới.

1. Đặt vấn đề

1.1. Bối cảnh nghiên cứu

Nền kinh tế toàn cầu đang chứng kiến những đợt tái cấu trúc sâu rộng, được thúc đẩy bởi sự dịch chuyển của các chuỗi cung ứng, căng thẳng địa chính trị và sự bùng nổ của công nghệ số. Trong bối cảnh đó, dòng vốn đầu tư quốc tế cũng đang tìm kiếm những bến đỗ mới, đặc biệt hướng tới các thị trường mới nổi tại khu vực Châu Á – nơi có tốc độ tăng trưởng kinh tế năng động và tầng lớp trung lưu gia tăng mạnh mẽ. Sự vươn lên của các trung tâm tài chính thế hệ mới không chỉ dừng lại ở các dịch vụ ngân hàng truyền thống mà đang chuyển dịch mạnh mẽ sang tài chính xanh (Green Finance) và công nghệ tài chính (Fintech).

Đối với Việt Nam, sau gần 40 năm Đổi mới, nền kinh tế đã đạt được những thành tựu quan trọng về quy mô và độ mở thương mại. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống như lao động giá rẻ hay tài nguyên thiên nhiên. Việc định vị lại vai trò của quốc gia trên bản đồ tài chính toàn cầu thông qua việc xây dựng TTTCQT đã được Bộ Chính trị và Chính phủ xác định là một chiến lược trọng điểm, đặc biệt là sự ra đời của Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội và Nghị định 323/2025/NĐ-CP; Nghị định 324/2025/NĐ-CP… của Chính phủ đã đánh dấu một bước ngoặt mang tính lịch sử, chuyển giai đoạn phát triển TTTCQT tại TP.HCM và Đà Nẵng từ trạng thái "nghiên cứu ý tưởng" sang lộ trình "thực thi pháp lý".

1.2. Tính cấp thiết của đề tài

Việc nghiên cứu cơ sở lý luận, kinh nghiệm quốc tế và đề xuất hàm ý chính sách cho TTTCQT tại Việt Nam mang tính cấp thiết bách thiết, thể hiện rõ nét trên ba phương diện cốt lõi sau:

Về phương diện kinh tế vĩ mô và chuyển đổi mô hình tăng trưởng: Việc thành lập TTTCQT đóng vai trò như một "cú hích" vĩ mô, giúp cấu trúc lại nền kinh tế. Đây là công cụ hữu hiệu để huy động nguồn vốn khổng lồ từ quốc tế, nắn dòng vốn này vào các công trình hạ tầng chiến lược, các ngành công nghiệp công nghệ cao và phục vụ quá trình chuyển đổi xanh. Thay vì chỉ là điểm tiếp nhận vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đơn thuần, TTTCQT giúp Việt Nam nâng tầm vị thế, trở thành một "mắt xích" chủ động trong việc kiến tạo và phân bổ nguồn vốn tại khu vực Đông Nam Á

Về phương diện năng lực cạnh tranh và hội nhập tài chính: Hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam đang gặp nhiều hạn chế trong việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí hợp lý, đồng thời thiếu hụt các công cụ phòng ngừa rủi ro (hedging) và sản phẩm tài chính phái sinh hiện đại. Sự hiện diện của một TTTCQT ngay trong nước sẽ tạo ra hệ sinh thái toàn diện, giúp doanh nghiệp nội địa vươn ra biển lớn ngay trên "sân nhà". Đồng thời, điều này cũng giải quyết bài toán "chảy máu dòng vốn", giữ lại nguồn lực tài chính đáng kể của các tổ chức và cá nhân trong nước vốn đang phải tìm đến các trung tâm khác như Singapore hay Hong Kong để giao dịch.

Về phương diện thể chế và pháp lý: Đây là rào cản lớn nhất và cũng là chìa khóa quyết định sự thành bại của mô hình. Dù Nghị quyết 222/2025/QH15 và Quyết định 323 đã tạo ra khung khổ pháp lý mang tính định hướng, nhưng để các tổ chức tài chính hàng đầu thế giới thực sự rót vốn, Việt Nam cần một hệ thống thể chế vượt trội, mang tính đặc thù cao (như tự do hóa tài khoản vốn, cơ chế thử nghiệm sandbox, hệ thống tòa án chuyên biệt). Do đó, việc nghiên cứu học thuật kịp thời để phân tích các yếu tố thành công từ quốc tế, từ đó cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình soạn thảo các Nghị định hướng dẫn và tiến tới xây dựng một đạo Luật chuyên ngành về TTTCQT là yêu cầu cấp bách, không thể trì hoãn nhằm bắt kịp "thời điểm vàng" của dòng vốn toàn cầu.

1.3. Mục tiêu nghiên cứu

Dựa trên bối cảnh và tính cấp thiết nêu trên, bài tham luận hướng tới mục tiêu làm rõ các mô hình và điều kiện tiên quyết để vận hành thành công một TTTCQT trên thế giới. Từ đó, nghiên cứu đánh giá thực trạng hành lang pháp lý hiện hành của Việt Nam và đề xuất hệ thống các giải pháp đột phá, khả thi nhằm thu hút hiệu quả các định chế tài chính quốc tế đến TP.HCM và Đà Nẵng trong giai đoạn tới.

1.4. Câu hỏi nghiên cứu

Để giải quyết mục tiêu đặt ra, tham luận tập trung trả lời ba câu hỏi trọng tâm:

Yếu tố cốt lõi nào quyết định sự thành công của một mô hình TTTCQT trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay?

Hành lang pháp lý hiện tại của Việt Nam đã đáp ứng được những điều kiện cần và đủ nào so với chuẩn mực quốc tế?

Việt Nam cần thực thi những bước đi đột phá nào về chính sách thể chế và hạ tầng để cạnh tranh và thu hút thành công dòng vốn quốc tế?

2. Tổng quan lý luận về Trung tâm tài chính quốc tế

2.1. Khái niệm và đặc trưng cơ bản

Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) là một thực thể kinh tế phức hợp, nơi tập trung với mật độ cao các định chế tài chính, thị trường tài chính và các dịch vụ bổ trợ chuyên nghiệp (luật, kế toán, kiểm toán, tư vấn) nhằm cung cấp và thực hiện các giao dịch tài chính xuyên biên giới.

Theo các nghiên cứu học thuật nền tảng của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), một TTTCQT không chỉ phục vụ nhu cầu vốn của nền kinh tế sở tại mà còn đóng vai trò là "trạm trung chuyển" phân bổ nguồn vốn toàn cầu. Đặc trưng cơ bản của một TTTCQT bao gồm: môi trường pháp lý thông thoáng, thuế suất cạnh tranh, chi phí giao dịch thấp, độ mở hội nhập cao và dòng vốn được tự do luân chuyển nhưng có hệ thống kiểm soát rủi ro ở mức tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Bên cạnh đó, theo thực tiễn đánh giá từ Tổ chức Z/Yen Group (đơn vị nghiên cứu công bố Chỉ số Trung tâm Tài chính Toàn cầu - GFCI), một TTTCQT thành công là nơi có khả năng kiến tạo một hệ sinh thái đồng bộ, mang lại tính "dự báo cao về pháp lý" để các thị trường và định chế tài chính yên tâm phát triển lâu dài.

2.2. Phân loại các mô hình TTTCQT

Việc phân loại TTTCQT không chỉ mang ý nghĩa lý thuyết thuần túy mà còn là cơ sở then chốt giúp các nhà hoạch định chính sách xác định rõ phạm vi pháp lý, mức độ tự do hóa và đối tượng khách hàng mục tiêu. Dựa trên thực tiễn toàn cầu, các TTTCQT có thể được phân loại theo ba lăng kính chính:

2.2.1. Phân loại theo phạm vi ảnh hưởng địa lý và chức năng

Cách phân loại này thường được các tổ chức đánh giá năng lực cạnh tranh như Z/Yen Group (thông qua Chỉ số GFCI) sử dụng để đo lường dòng chảy vốn:

TTTC Toàn cầu (Global Financial Centres): Là những "điểm nút" huyết mạch của hệ thống tài chính thế giới, sở hữu thị trường vốn sâu rộng và tính thanh khoản cực cao. Chức năng chính là trung chuyển vốn giữa các lục địa và thiết lập tiêu chuẩn tài chính toàn cầu. Ví dụ: New York, London.

TTTC Khu vực (Regional Financial Centres): Tập trung huy động và phân bổ vốn cho một khu vực kinh tế cụ thể. Đây thường là "cửa ngõ" (gateway) cho các nhà đầu tư nước ngoài muốn thâm nhập vào thị trường nội địa của các nước láng giềng. Ví dụ: Singapore (cửa ngõ Đông Nam Á), Hong Kong (cửa ngõ Trung Quốc).

TTTC Chuyên biệt/Ngách (Niche/Specialized Financial Centres): Không cạnh tranh về quy mô tổng thể mà tập trung nguồn lực vươn lên dẫn đầu trong một phân khúc hẹp như Quản lý gia sản (Wealth Management), Tài chính Hồi giáo (Islamic Finance) hoặc Công nghệ tài chính (Fintech). Ví dụ: Zurich (Bảo mật ngân hàng), Luxembourg (Quỹ đầu tư).

2.2.2. Phân loại theo môi trường pháp lý và quy chế ngoại hối

Đối với quá trình xây dựng thể chế tại Việt Nam, đây là lăng kính phân loại quan trọng nhất để đánh giá mức độ hội nhập và quản trị rủi ro:

Mô hình TTTC Nội địa (Onshore): Hoạt động hoàn toàn dưới hệ thống pháp luật, quy định ngân hàng chung của quốc gia sở tại. Chịu sự kiểm soát ngoại hối chặt chẽ và áp dụng mức thuế suất thông thường, chủ yếu phục vụ nhu cầu huy động vốn cho nền kinh tế thực trong nước.

Mô hình TTTC Hải ngoại (Offshore - OFC): Cung cấp các dịch vụ tài chính chủ yếu cho người không cư trú (non-residents) với mức thuế rất thấp hoặc bằng 0%. Dù có ưu điểm là quy định thông thoáng, bảo mật cao, mô hình này hiện đang đối mặt với sự giám sát gắt gao từ các tổ chức quốc tế (như OECD, FATF) về rủi ro rửa tiền và trốn thuế. Ví dụ: Cayman Islands, Bermuda.

Mô hình TTTC Tách biệt (Isolated/Separated): Nằm trong lãnh thổ một quốc gia nhưng được thiết lập một "vòng rào" pháp lý độc lập (Exclave). Các giao dịch bên trong trung tâm này được cách ly với hệ thống tài chính nội địa nhằm ngăn chặn các cú sốc tỷ giá hoặc rủi ro hệ thống lây lan sang nền kinh tế thực.

2.2.3. Mô hình TTTC Đặc khu (Hybrid/Specialized District) – Xu thế mới

Đây là mô hình linh hoạt đang trở thành xu thế chủ đạo mà các quốc gia đang phát triển (như UAE và định hướng hiện nay của Việt Nam) hướng tới:

Cơ chế "Một quốc gia, hai hệ thống pháp luật": Trong phạm vi một đặc khu hoặc phân khu nhất định, quốc gia sở tại cho phép áp dụng hệ thống Thông luật (Common Law) của Anh quốc hoặc các tiêu chuẩn quốc tế thay vì Dân luật (Civil Law) truyền thống. Hệ sinh thái này đi kèm với Tòa án tài chính và cơ quan trọng tài độc lập để giải quyết tranh chấp theo thông lệ quốc tế.

Mô hình Cửa ngõ kết nối (Gateway Model): Vừa thực hiện chức năng quốc tế (thu hút dòng vốn ngoại, cung cấp dịch vụ xuyên biên giới), vừa tạo hiệu ứng lan tỏa hỗ trợ thị trường tài chính nội địa (hỗ trợ niêm yết chéo, thoái vốn nhà nước). Ví dụ điển hình: Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC) hoặc Abu Dhabi Global Market (ADGM).

Để làm rõ sự khác biệt bản chất giữa các cơ chế quản lý, Bảng 1 tóm tắt các đặc trưng cốt lõi của ba mô hình pháp lý phổ biến hiện nay:

Bảng 1: So sánh đặc trưng các mô hình trung tâm tài chính quốc tế theo cơ chế pháp lý

3. Kinh nghiệm quốc tế (Case study) và bài học rút ra cho Việt Nam

Để định hình một mô hình Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) khả thi, việc nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn từ các quốc gia đi trước là bước đi bắt buộc. Trong khuôn khổ tham luận này, tác giả tập trung phân tích hai mô hình mang tính đại diện cao: Singapore (mô hình trung chuyển khu vực) và Dubai - DIFC (mô hình đặc khu/hybrid áp dụng thể chế vượt trội).

3.1. Phân tích kinh nghiệm đột phá thể chế từ các quốc gia

3.1.1. Mô hình Trung tâm tài chính Khu vực: Sự chuyển mình tiệm tiến của Singapore

Xuất phát điểm là một quốc gia non trẻ với quy mô kinh tế nhỏ và thiếu hụt tài nguyên (tương đồng với nhiều thách thức của Việt Nam ở giai đoạn đầu hội nhập), Singapore đã vươn lên trở thành TTTCQT hàng đầu Châu Á nhờ chiến lược kiến tạo pháp lý tinh tế.

Phân tách rủi ro bằng công cụ "Tài khoản Châu Á" (Asian Currency Unit - ACU): Bước ngoặt lớn nhất của Singapore vào năm 1968 là việc cho phép các ngân hàng thành lập đơn vị tiền tệ Châu Á (ACU) để nhận tiền gửi và cho vay bằng ngoại tệ (chủ yếu là USD). Điểm thiên tài của chính sách này là sự tách biệt hoàn toàn giữa ACU và DBU (Domestic Banking Unit - tài khoản giao dịch nội tệ SGD). Các giao dịch ngoại tệ trong ACU được miễn yêu cầu dự trữ bắt buộc và hưởng thuế suất thấp (10% so với 40% thông thường), trong khi dòng vốn này bị hạn chế chảy vào thị trường nội địa để chống sốc tỷ giá và lạm phát.

Cơ quan quản lý hội tụ (Single Regulator): Khác với hệ thống phân tán của nhiều quốc gia, Cơ quan Quản lý Tiền tệ Singapore (MAS) đóng vai trò "hai trong một": vừa là Ngân hàng Trung ương giám sát rủi ro, vừa là cơ quan xúc tiến, kiến tạo thị trường. Sự nhất quán này giúp các chính sách phản ứng cực kỳ nhanh nhạy với biến động toàn cầu. (Lưu ý: MAS đã hợp nhất ACU và DBU vào năm 2021 khi thị trường đã đạt độ trưởng thành tuyệt đối, nhưng bài học phân tách ở giai đoạn đầu vẫn còn nguyên giá trị cho các nước đi sau).

3.1.2. Mô hình "Thể chế trong thể chế" (Hybrid/Đặc khu): Sự trỗi dậy của Dubai (DIFC)

Nếu Singapore mất nhiều thập kỷ để bồi đắp uy tín, thì Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai (DIFC - thành lập năm 2004) lại là minh chứng cho việc dùng "thể chế vượt trội" để đi tắt đón đầu. Dubai nhận thức rõ hệ thống pháp luật Hồi giáo (Sharia Law) và Dân luật nội địa của UAE không đủ sức hấp dẫn các nhà đầu tư phương Tây. Do đó, họ đã tạo ra một mô hình "cửa ngõ" (Gateway) chưa từng có:

Thiết lập khu vực tài phán độc lập áp dụng Thông luật (Common Law): DIFC được cấp một quỹ đất rộng 110 ha ngay trung tâm Dubai. Thông qua sửa đổi Hiến pháp UAE, khu vực này được quyền áp dụng 100% hệ thống Thông luật của Anh quốc (được viết bằng tiếng Anh) đối với các giao dịch tài chính, thương mại và dân sự (trừ luật hình sự).

Kiềng ba chân trong cấu trúc quản trị: DIFC vận hành độc lập hoàn toàn với chính quyền Dubai thông qua 3 cơ quan: DIFC Authority - Cơ quan quản lý, phát triển chiến lược và hạ tầng; DFSA (Dubai Financial Services Authority) - Cơ quan giám sát tài chính độc lập, quy tụ các chuyên gia hàng đầu từ Anh, Mỹ; DIFC Courts - Hệ thống Tòa án riêng biệt, sử dụng thẩm phán là các chuyên gia luật từ các quốc gia Common Law, đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy tuyệt đối trong giải quyết tranh chấp.

Chính sách ưu đãi triệt để: Sở hữu 100% vốn nước ngoài (không cần đối tác bản địa); miễn thuế thu nhập doanh nghiệp và cá nhân (cam kết duy trì trong 50 năm); tự do chuyển lợi nhuận và vốn về nước không giới hạn.

3.2. Bài học cốt lõi cho việc thiết kế thể chế tại Việt Nam

Từ việc đối chiếu mô hình quá độ của Singapore và mô hình đặc khu đột phá của DIFC, có thể rút ra 4 bài học mang tính nền tảng cho việc thiết kế chính sách, đặc biệt trong lộ trình cụ thể hóa Nghị quyết 222/2025/QH15 tại TP.HCM và Đà Nẵng:

(1) Cạnh tranh bằng cơ chế giải quyết tranh chấp (Bài học từ DIFC Courts): Các định chế tài chính quốc tế (ngân hàng đầu tư, quỹ hưu trí) rất e ngại rủi ro pháp lý tại các quốc gia sử dụng hệ thống Dân luật (Civil Law) như Việt Nam. Để huy động hàng tỷ USD, Việt Nam bắt buộc phải thành lập một hệ thống Tòa án chuyên biệt về tài chính tại TTTCQT, hoặc cho phép áp dụng luật pháp quốc tế (Common Law) và công nhận phán quyết của trọng tài quốc tế một cách vô điều kiện trong phạm vi ranh giới của TTTC.

(2) Thiết lập "Vách ngăn rủi ro" ở giai đoạn đầu (Bài học từ ACU của Singapore): Trong bối cảnh Việt Nam chưa thể tự do hóa hoàn toàn tài khoản vốn, việc tạo ra các "tài khoản phi cư trú" hoặc ranh giới giao dịch riêng biệt tại TTTC là cần thiết. Điều này cho phép dòng vốn quốc tế tự do chảy vào và ra khỏi TTTC mà không gây áp lực lên tỷ giá VNĐ và chính sách tiền tệ nội địa.

(3) Tách bạch vai trò "Kiến tạo" và "Giám sát": Chức năng phát triển hạ tầng, xúc tiến đầu tư (như vai trò của UBND TP.HCM/Đà Nẵng) cần được tách biệt độc lập với chức năng cấp phép, giám sát rủi ro tài chính (thường thuộc về Ngân hàng Nhà nước và Ủy ban Chứng khoán). Cấu trúc quản trị cần một "Nhạc trưởng" có thẩm quyền cao để tránh sự chồng chéo giữa các bộ ngành.

(4) Cơ sở hạ tầng không chỉ là "tòa nhà đẹp": Sự thành công của DIFC hay Singapore chứng minh rằng, hạ tầng của TTTCQT phải bao gồm hạ tầng thanh toán bù trừ kỹ thuật số tốc độ cao, quy định bảo mật dữ liệu linh hoạt, và đặc biệt là hệ sinh thái "Liveability" (môi trường sống tiện ích, trường học quốc tế, chính sách visa mở) để thu hút tầng lớp tinh hoa toàn cầu đến sinh sống và làm việc.

(5) Chiến lược "Đường ray kép" trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao (Bài học sinh tử cho Việt Nam): Kinh nghiệm từ cả Singapore và Dubai chỉ ra rằng, ở giai đoạn khởi tạo, không một quốc gia nào có sẵn nguồn nhân lực nội địa đủ trình độ để vận hành ngay lập tức các nghiệp vụ tài chính phức tạp xuyên biên giới. Sự thành công của DIFC có sự đóng góp khổng lồ từ lực lượng chuyên gia "expat" (người nước ngoài) đến từ London và New York, được thu hút bởi chính sách "Zero Tax" (miễn hoàn toàn thuế thu nhập cá nhân) và môi trường sống đẳng cấp. Trong khi đó, Singapore áp dụng chiến lược cấp visa đặc quyền (Employment Pass) cực kỳ nhanh chóng cho nhân sự cấp cao.

Đối chiếu với Việt Nam, sự thiếu hụt nghiêm trọng các chuyên gia, cố vấn tài chính định lượng, kỹ sư Fintech, và đặc biệt là đội ngũ luật sư am hiểu Thông luật (Common Law) là một thách thức lớn. Theo nhiều chuyên gia, “ưu tiên hàng đầu của một trung tâm tài chính mới nổi chính là nguồn nhân lực, bao gồm cả năng lực quản lý nhà nước (điều tiết) và năng lực thực thi. Một trung tâm tài chính không chỉ cần năng lực điều hành mà còn phải có năng lực giám sát và thực thi hiệu quả. Bên cạnh đó là năng lực kỹ thuật, bởi tài chính hiện nay là ngành công nghiệp được thúc đẩy mạnh mẽ bởi công nghệ”. Do đó, khả năng phát triển phần mềm, xây dựng hệ thống quản trị rủi ro hiện đại và các nền tảng công nghệ tài chính là những năng lực không thể thiếu.Do đó, bài học rút ra cho Việt Nam là phải thực thi ngay Chiến lược nhân lực "Đường ray kép":

Đường ray 1 (Đi tắt đón đầu - Thu hút chuyên gia quốc tế): Phải coi nhân tài tài chính như một dòng "FDI đặc biệt". Việt Nam cần rà soát và có chính sách đột phá về Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN). Mức thuế TNCN lũy tiến lên đến 35% như hiện hành là một rào cản chí mạng ngăn cản chuyên gia quốc tế đến làm việc. Cần mạnh dạn áp dụng mức thuế ưu đãi đặc thù (hoặc miễn thuế có thời hạn), kết hợp với chính sách "Thị thực Vàng" (Golden Visa) dài hạn cho chuyên gia và gia đình họ. Đồng thời, quy hoạch các khu vực quanh TTTC (tại TP.HCM và Đà Nẵng) thành các hệ sinh thái "Livable City" với hạ tầng y tế, giáo dục quốc tế đồng bộ.

Đường ray 2 (Bồi đắp nội lực - Đào tạo nhân lực bản địa): Không thể phụ thuộc mãi vào chuyên gia ngoại. Bên trong lòng TTTCQT cần quy hoạch các trung tâm đào tạo chuyên biệt (tương tự mô hình DIFC Academy), liên kết với các trường đại học hàng đầu thế giới và các viện khảo thí quốc tế (CFA, ACCA, FRM) để nâng cấp cấp tốc trình độ nhân sự trong nước, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các định chế toàn cầu.

4. Bối cảnh và lộ trình hình thành Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (Cập nhật 2025 - 2026)

Việc xây dựng TTTCQT tại Việt Nam không phải là một ý tưởng mới, nhưng chỉ đến giai đoạn 2025 - 2026, chiến lược này mới thực sự chuyển từ trạng thái "nghiên cứu khả thi" sang lộ trình "thực thi pháp lý" bằng những quyết sách chính trị mạnh mẽ ở cấp cao nhất.

4.1. Bối cảnh và định vị lợi thế không gian

Khác với mô hình tập trung đơn nhất của Singapore, Việt Nam lựa chọn chiến lược tiếp cận đa cực, trong đó TP.HCM và Đà Nẵng được quy hoạch để đảm nhiệm các vai trò mang tính bổ trợ lẫn nhau trong hệ sinh thái tài chính quốc gia.

TP.HCM (Định vị: Trung tâm tài chính khu vực toàn diện): Là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM hiện đóng góp khoảng 1/5 GDP và là nơi đặt trụ sở của hơn 90% các tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư và công ty chứng khoán nước ngoài tại Việt Nam. Lợi thế tự nhiên của TP.HCM là sự hiện diện của một nền kinh tế thực quy mô lớn, thị trường chứng khoán năng động và sự hội tụ của nguồn nhân lực chất lượng cao. Định vị của TP.HCM là phát triển theo hướng Trung tâm tài chính Khu vực (Regional Financial Center), cạnh tranh trực tiếp để thu hút dòng vốn vào thị trường Đông Nam Á.

Đà Nẵng (Định vị: Trung tâm tài chính chuyên biệt/Niche Center): Đà Nẵng sở hữu lợi thế tuyệt đối về vị trí địa lý (tâm điểm kết nối trục Bắc - Nam và hành lang kinh tế Đông - Tây), quỹ đất sạch để quy hoạch các phân khu tài chính độc lập và môi trường sống (livability) đạt chuẩn quốc tế. Đà Nẵng được định hướng phát triển theo mô hình Trung tâm tài chính chuyên biệt (Specialized Financial Center), tập trung vào các thị trường ngách như Tài chính xanh (Green Finance), Công nghệ tài chính (Fintech) và Dịch vụ quản lý gia sản (Wealth Management) cho tệp khách hàng phi cư trú (Offshore). (Nguồn tham khảo: Cổng thông tin điện tử Chính phủ (2025), Định hướng phát triển Trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam)

4.2. Khung pháp lý nền tảng

Sự đột phá về tư duy lập pháp được thể hiện rõ nét qua việc Quốc hội và Chính phủ (Cột mốc lịch sử từ Nghị quyết 222/2025/QH15 và Nghị định 323/2025/CP) liên tục ban hành các hành lang pháp lý vượt trội, tạo tiền đề để "xé rào" các rào cản truyền thống.

Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội: Đây là văn kiện pháp lý có tính chất cội nguồn, cung cấp "giấy phép chính trị" để thực thi các cơ chế đặc thù chưa từng có tiền lệ. Nghị quyết này chính thức ghi nhận việc cho phép thiết lập các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) trong lĩnh vực tài chính, thừa nhận sự cần thiết của việc áp dụng linh hoạt các thông lệ quốc tế (bao gồm cả các nguyên tắc của Thông luật - Common Law trong một số giao dịch đặc thù) nhằm tạo sự an tâm cho các nhà đầu tư nước ngoài.

Quyết định số 323/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Đóng vai trò là bản Kế hoạch hành động (Action Plan) chi tiết. Quyết định 323 xác định rõ lộ trình, phân công nhiệm vụ cho Ban Chỉ đạo Quốc gia và các Bộ, ngành liên quan (NHNN, Bộ Tài chính, Bộ KH&ĐT). Quyết định này đặc biệt nhấn mạnh vào việc chuẩn bị các điều kiện về hạ tầng cứng (quy hoạch quỹ đất tại Thủ Thiêm - TP.HCM và khu vực ven biển Đà Nẵng) cũng như hạ tầng mềm (chuyển đổi số, hệ thống thanh toán bù trừ xuyên biên giới).

4.3. Diện mạo mô hình dự kiến: Lựa chọn tiếp cận "Hybrid Gateway"

Dựa trên cách phân loại mô hình ở Phần 2 và bài học kinh nghiệm ở Phần 3, kết hợp với tinh thần của Nghị quyết 222/2025/QH15, có thể khẳng định Việt Nam đang thiết kế cấu trúc TTTCQT theo mô hình Đặc khu tài chính tích hợp (Hybrid/Gateway Model).

Mô hình này mang các đặc trưng cốt lõi sau:

Một trung tâm, hai ranh giới: TTTCQT tại TP.HCM và Đà Nẵng sẽ hoạt động như một "cửa ngõ" kết nối. Nó vừa có chức năng Nội địa (Onshore) để hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước huy động vốn ngoại, vừa thiết lập một ranh giới Hải ngoại (Offshore) thông qua các quy định quản lý ngoại hối tách biệt để dòng vốn quốc tế luân chuyển tự do mà không gây rủi ro lây lan (contagion risk) cho hệ thống ngân hàng nội địa.

Lộ trình phát triển 2 giai đoạn:

+ Giai đoạn 1 (2025 - 2030): Khởi tạo với định dạng Trung tâm tài chính cấp khu vực có tính chuyên biệt cao. Trọng tâm là hoàn thiện "vòng rào pháp lý", vận hành các cơ chế Sandbox cho Fintech và thành lập hệ thống giải quyết tranh chấp thương mại chuẩn quốc tế. Mục tiêu thu hút sự hiện diện của các chi nhánh định chế tài chính toàn cầu.

+ Giai đoạn 2 (Sau 2030): Nâng cấp toàn diện vươn tầm mạng lưới toàn cầu. Tự do hóa hoàn toàn tài khoản vốn đối với các thực thể hoạt động trong phạm vi TTTCQT, đưa TP.HCM và Đà Nẵng lọt vào top các TTTC có năng lực cạnh tranh cao trên bảng xếp hạng GFCI.

5. Đánh giá những điểm nghẽn và thách thức trước mắt

Mặc dù Nghị quyết 222/2025/QH15 và Quyết định 323 đã tạo ra một bệ phóng chính trị và pháp lý chưa từng có, song việc chuyển hóa một quốc gia đang phát triển thành một "bến đỗ" của dòng vốn tỷ đô không thể chỉ dựa vào ý chí. Dưới góc độ kinh tế học thể chế và tài chính vĩ mô, lộ trình xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) tại TP.HCM và Đà Nẵng đang phải đối mặt với 4 điểm nghẽn mang tính cấu trúc.

5.1. Xung đột hệ thống pháp luật và rào cản từ cơ chế giải quyết tranh chấp

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là sự khác biệt về bản chất giữa hệ thống pháp luật của Việt Nam (Dân luật - Civil Law) và ngôn ngữ pháp lý chung của tài chính toàn cầu (Thông luật - Common Law).

Thực trạng: Các định chế tài chính quốc tế thiết kế các sản phẩm phái sinh, hợp đồng hợp vốn dựa trên tiền lệ pháp (precedents) của Common Law vì tính linh hoạt cao. Mặc dù Việt Nam đã có cơ chế thử nghiệm (Sandbox), nhưng khi xảy ra tranh chấp quy mô hàng tỷ USD, các nhà đầu tư nước ngoài thường thiếu niềm tin vào hệ thống tòa án kinh tế hiện hành do thời gian xét xử kéo dài và tính dự báo của các phán quyết chưa cao.

Phản biện: Nếu không nhanh chóng thành lập một Tòa án tài chính chuyên biệt (tương tự DIFC Courts của Dubai) với sự tham gia của các thẩm phán quốc tế, hoặc không có cơ chế công nhận tuyệt đối phán quyết của trọng tài quốc tế ngay trong phạm vi TTTCQT, thì các ưu đãi về thuế hay đất đai cũng không đủ sức giữ chân các "đại bàng" tài chính. (Nguồn tham khảo: Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (World Bank) về Môi trường Kinh doanh và Năng lực thực thi hợp đồng tại Việt Nam - Vietnam: Enhancing the Legal Framework for Commercial Dispute Resolution)

5.2. Bài toán "Bộ ba bất khả thi" (Impossible Trinity) và năng lực kiểm soát ngoại hối

Trong kinh tế học vĩ mô, nguyên lý "Bộ ba bất khả thi" chỉ ra rằng một quốc gia không thể đồng thời đạt được ba mục tiêu: (1) Ổn định tỷ giá, (2) Chính sách tiền tệ độc lập, và (3) Tự do luân chuyển vốn.

Thực trạng: Để bảo vệ giá trị VNĐ và kiềm chế lạm phát, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam buộc phải duy trì chính sách quản lý ngoại hối chặt chẽ (hạn chế dòng vốn đầu tư gián tiếp chảy ra nước ngoài). Ngược lại, điều kiện tiên quyết của một TTTCQT là dòng vốn (Capital Account) phải được tự do luân chuyển.

Phản biện: Việt Nam đang hướng tới mô hình TTTC Đặc khu (Hybrid/Offshore), nghĩa là tạo ra một "vách ngăn rủi ro" giữa TTTC và phần còn lại của nền kinh tế. Tuy nhiên, thách thức kỹ thuật cực kỳ lớn là năng lực giám sát (RegTech) của cơ quan quản lý chưa đủ mạnh. Nếu "vách ngăn" này không kín kẽ, TTTCQT có thể biến thành kênh trốn thuế, rửa tiền hoặc tạo ra sự tháo chạy của dòng vốn nội địa (Capital Flight) khi có cú sốc vĩ mô.

5.3. Mức độ nông của thị trường tài chính nội địa và "nút thắt" nâng hạng

Mô hình "Cửa ngõ" (Gateway) mà TP.HCM hướng tới đòi hỏi thị trường tài chính nội địa phải đủ sâu để kết nối với dòng vốn ngoại.

Thực trạng: Tính đến thời điểm hiện tại, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn đang chật vật trong bài toán nâng hạng từ thị trường cận biên (Frontier Market) lên thị trường mới nổi (Emerging Market) theo tiêu chuẩn của MSCI và FTSE Russell. Nút thắt "ký quỹ trước giao dịch" (pre-funding) và tỷ lệ sở hữu nước ngoài (room ngoại) dù đã có hướng tháo gỡ nhưng thực thi vẫn còn chậm.

Phản biện: Một TTTCQT không thể phát triển rực rỡ nếu thị trường chứng khoán ngay sát nách nó vẫn bị xếp ở nhóm cận biên. Bên cạnh đó, sự thiếu vắng của một thị trường trái phiếu doanh nghiệp minh bạch và các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập (Credit Rating Agencies) đẳng cấp quốc tế làm giảm đi đáng kể hệ sinh thái sản phẩm tài chính cung cấp cho nhà đầu tư. (Nguồn tham khảo: Báo cáo Đánh giá Phân loại Thị trường của MSCI (MSCI Market Classification Framework) - Vietnam Market Status)

5.4. Thách thức về cơ sở hạ tầng "Mềm" và hệ sinh thái Tài chính Xanh

Đà Nẵng được định hướng trở thành trung tâm Tài chính Xanh (Green Finance) và Fintech. Tuy nhiên, hạ tầng mềm đang là rào cản lớn.

Thực trạng: Khái niệm Tài chính Xanh ở Việt Nam vẫn còn manh mún. Khung phân loại xanh (Green Taxonomy) quốc gia chưa thực sự đồng bộ với tiêu chuẩn Châu Âu hoặc quốc tế. Đồng thời, hệ thống hạ tầng thanh toán số xuyên biên giới và quy định về lưu trữ, bảo mật dữ liệu đám mây xuyên quốc gia (cross-border data flow) chưa đáp ứng được yêu cầu khắt khe của các công ty Fintech toàn cầu.

Phản biện: Các quỹ đầu tư xanh quốc tế (như ESG Funds) yêu cầu dữ liệu truy xuất cực kỳ minh bạch về phát thải carbon để rót vốn. Nếu Việt Nam không giải quyết được lỗ hổng về chuẩn hóa dữ liệu xanh và hạ tầng chia sẻ dữ liệu mở (Open Banking), mục tiêu đưa Đà Nẵng thành trung tâm Fintech/Tài chính xanh chuyên biệt sẽ chỉ dừng lại ở quy mô dự án bất động sản tài chính thay vì một hệ sinh thái thực chất.

6. Hàm ý chính sách: Các giải pháp đột phá để vận hành thành công TTTCQT tại Việt Nam

Để hiện thực hóa khát vọng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) tại TP.HCM và Đà Nẵng, Việt Nam cần chuyển tư duy từ "quản lý chặt để tránh rủi ro" sang "chấp nhận rủi ro có kiểm soát để kiến tạo thị trường". Cụ thể, cần thực thi 4 nhóm giải pháp đột phá sau:

6.1. Nhóm giải pháp đột phá về Thể chế pháp lý và Giải quyết tranh chấp

Thể chế là "hạ tầng của mọi hạ tầng". Thay vì chờ đợi hệ thống pháp luật quốc gia đồng bộ hóa hoàn toàn với quốc tế, Việt Nam cần áp dụng triết lý "thể chế trong thể chế".

Cho phép áp dụng Thông luật (Common Law) có giới hạn: Trình Quốc hội ban hành đạo luật hoặc nghị quyết đặc thù cho phép các chủ thể tham gia giao dịch bên trong TTTCQT được quyền tự do thỏa thuận chọn luật áp dụng (ưu tiên Common Law của Anh) đối với các hợp đồng tài chính, phái sinh phức tạp.

Thiết chế Tòa án và Trọng tài tài chính chuyên biệt: Thành lập một Tòa án Tài chính quốc tế hoặc Trung tâm Trọng tài đặc thù ngay tại TP.HCM và Đà Nẵng. Các thiết chế này cần được vận hành bằng tiếng Anh, cho phép thuê/sử dụng các thẩm phán, trọng tài viên quốc tế, đồng thời cam kết công nhận và cho thi hành phán quyết một cách tự động, minh bạch nhằm loại bỏ rủi ro pháp lý cho dòng vốn tỷ USD.

6.2. Nhóm giải pháp thiết lập "Vách ngăn rủi ro" và Quản lý dòng vốn

Để giải quyết bài toán "Bộ ba bất khả thi" và tự do hóa tài khoản vốn, Việt Nam cần các công cụ RegTech (Công nghệ quản lý) tinh vi:

Cơ chế Tài khoản chuyên biệt (Offshore Accounts): Ngân hàng Nhà nước cần ban hành quy chế cho phép mở "Tài khoản đầu tư phi cư trú" dành riêng cho các định chế tại TTTCQT. Dòng tiền ngoại tệ luân chuyển giữa các tài khoản này với quốc tế được tự do 100%. Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang VNĐ để rót vào thị trường nội địa (Onshore) sẽ bị kiểm soát bằng hạn ngạch (quota) hoặc hàng rào thuế quan để chống sốc tỷ giá;

Thúc đẩy nâng hạng thị trường chứng khoán: Đẩy nhanh việc triển khai đối tác bù trừ trung tâm (CCP) để giải quyết triệt để nút thắt "ký quỹ trước giao dịch" (pre-funding), đưa thị trường chứng khoán Việt Nam lọt vào nhóm thị trường mới nổi (Emerging Market) của FTSE Russell trong giai đoạn 2026-2027. Đây là điều kiện "cần" để TTTCQT tại TP.HCM phát huy vai trò Cửa ngõ (Gateway).

6.3. Nhóm giải pháp phát triển Hạ tầng số và Hệ sinh thái Tài chính Xanh

Đà Nẵng và TP.HCM chỉ có thể đi tắt đón đầu nếu nắm bắt được các thị trường ngách thế hệ mới:

Đồng bộ hóa Danh mục phân loại Xanh (Green Taxonomy): Khẩn trương ban hành bộ tiêu chí phân loại xanh quốc gia tương thích với tiêu chuẩn của EU và ASEAN. Điều này giúp các dự án năng lượng tái tạo, kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam đủ điều kiện phát hành trái phiếu xanh (Green Bonds) ra quốc tế thông qua TTTCQT

Hoàn thiện cơ chế Sandbox cho Fintech và luồng dữ liệu xuyên biên giới: Nới lỏng quy định về lưu trữ dữ liệu cục bộ (data localization) đối với các tập đoàn công nghệ tài chính toàn cầu hoạt động trong TTTC. Thiết lập khung pháp lý Ngân hàng Mở (Open Banking) bằng các chuẩn API dùng chung để thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

6.4. Chính sách "Thảm đỏ" và tự đào tạo đột phá cho nguồn nhân lực tinh hoa

6.4.1. Chính sách “Thảm đỏ” (Đi tắt đón đầu - Thu hút chuyên gia quốc tế)

Nhân tài không đến vì những tòa nhà đẹp, họ đến vì thu nhập và môi trường sống:

Đột phá về thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Cần đưa vào dự thảo các Nghị định hướng dẫn (hoặc Luật TTTCQT trong tương lai) một cơ chế thuế "bức phá": Áp dụng mức thuế TNCN cố định từ 5% - 10% (hoặc miễn thuế hoàn toàn trong 5-10 năm đầu) cho đội ngũ chuyên gia, luật sư, kỹ sư cấp cao được chứng nhận làm việc tại TTTCQT;

Chính sách "Thị thực Vàng" (Golden Visa) và Môi trường sống: Cấp visa dài hạn (5-10 năm) đi kèm giấy phép lao động tức thì cho chuyên gia và gia đình. Đồng thời, quy hoạch không gian đô thị xung quanh TTTC (như Thủ Thiêm tại TP.HCM hay ven biển Đà Nẵng) thành hệ sinh thái quốc tế: có trường học đa ngôn ngữ, bệnh viện chuẩn JCI và các tiện ích văn hóa đẳng cấp.

6.4.2. Chính sách tự đào tạo (Bồi đắp nội lực - Đào tạo nhân lực bản địa)

Thành lập Học viện Tài chính Quốc tế (IFC Academy): Hợp tác công - tư giữa Chính phủ và các định chế hàng đầu để đồng tài trợ các chương trình đào tạo chuyên sâu (Quants, Actuary, CFP, CFA) nhằm nâng cấp nhân lực nội địa, từng bước lấp đầy khoảng trống kỹ năng trong dài hạn.

6.5. Lộ trình thực thi (Roadmap 2026 - 2035)

Căn cứ trên các quyết sách gần đây, lộ trình phát triển TTTCQT cần được thực hiện qua 2 giai đoạn cốt lõi:

Giai đoạn 1 (Khởi tạo và Thử nghiệm: 2026 - 2030): Tập trung xây dựng "vòng rào" pháp lý. Triển khai thí điểm các cơ chế Sandbox tại TP.HCM và Đà Nẵng. Khai thác các ngách dịch vụ chưa bị cạnh tranh quá khốc liệt (Fintech, Tài chính xanh). Thu hút các tổ chức tư vấn quốc tế vào đặt văn phòng nền tảng;

Giai đoạn 2 (Mở rộng và Tích hợp toàn cầu: Sau 2030): Tổng kết thực tiễn để nâng cấp các Nghị định thành một Đạo luật chuyên ngành về Trung tâm Tài chính Quốc tế. Tiến hành tự do hóa tài khoản vốn trên diện rộng đối với các thực thể trong TTTC. Hình thành cấu trúc trung tâm tài chính khu vực thực thụ, cạnh tranh trực tiếp dòng vốn với các trung tâm tầm trung tại Châu Á.

7. Kết luận

Việc kiến tạo Trung tâm tài chính quốc tế (TTTCQT) tại TP.HCM và Đà Nẵng không đơn thuần là một dự án quy hoạch đô thị hay nỗ lực thu hút dòng vốn ngoại thông thường. Nhìn từ lăng kính kinh tế học thể chế và kinh nghiệm lịch sử của các trung tâm hàng đầu như Singapore hay Dubai, đây thực chất là một cuộc "cách mạng về thể chế" sâu sắc của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập toàn diện.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, lợi thế về vị trí địa lý hay quy mô nền kinh tế đang phát triển chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ mang tính quyết định để các định chế tài chính toàn cầu đặt niềm tin và rót vốn chính là một môi trường pháp lý có tính dự báo cao, sự tự do hóa dòng vốn có kiểm soát, và một hệ sinh thái hội tụ được những bộ óc tinh hoa nhất. Lựa chọn mô hình Đặc khu tài chính tích hợp (Hybrid/Gateway) là bước đi phù hợp nhất với thực tiễn Việt Nam hiện nay, cho phép chúng ta vừa kiến tạo một "vách ngăn rủi ro" bảo vệ kinh tế vĩ mô, vừa tạo ra không gian thử nghiệm (sandbox) cho những chính sách đột phá chưa từng có tiền lệ.

Sự ra đời của Nghị quyết 222/2025/QH15 và Nghị định 323/QĐ-TTg, Nghị định 324/QĐ-TTg… đã cung cấp một "giấy phép chính trị" mạnh mẽ, mở ra cơ hội lịch sử để Việt Nam xé rào những rào cản truyền thống. Tuy nhiên, khoảng cách từ văn bản pháp lý đến thực tiễn vận hành vẫn còn những điểm nghẽn lớn về rào cản pháp luật (Dân luật và Thông luật), năng lực quản trị ngoại hối, hạ tầng tài chính xanh và đặc biệt là chính sách thu hút nhân tài.

Để biến khát vọng thành hiện thực, Việt Nam cần một sự quyết liệt ở mức độ cao nhất trong khâu thực thi chính sách. Những giải pháp đột phá về việc áp dụng linh hoạt Thông luật, thiết lập Tòa án chuyên biệt, áp dụng thuế suất ưu đãi kịch trần cho chuyên gia và đẩy nhanh tiến độ nâng hạng thị trường chứng khoán cần được thể chế hóa thành một đạo Luật chuyên ngành trong thời gian sớm nhất. Chỉ khi "thể chế thông thoáng, hạ tầng thông suốt và quản trị thông minh" được hiện thực hóa đồng bộ, Việt Nam mới có thể nắm bắt thành công "thời điểm vàng" của chu kỳ dịch chuyển dòng vốn toàn cầu, chính thức ghi danh trên bản đồ tài chính thế giới.

Tài liệu tham khảo

Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam (2025). Nghị quyết số 222/2025/QH15 về việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam.

Thủ tướng Chính phủ (2025). Quyết định số 323/QĐ-TTg phê duyệt Đề án/Kế hoạch hành động phát triển Trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam và Quyết định số 324/QĐ-TTg.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (2024-2025). Các báo cáo và Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Truy cập từ: https://ssc.gov.vn/

Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (2025). Định hướng phát triển Trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại Việt Nam. Truy cập từ: https://baochinhphu.vn/

Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương - CIEM (2024). Báo cáo Kinh tế vĩ mô và hàm ý cho chính sách tự do hóa tài khoản vốn.

Tạp chí Kinh tế Sài Gòn (2025). Xây dựng trung tâm tài chính quốc tế: Học hỏi chứ không sao y bản chính.

Tạp chí Ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam). Phát triển nguồn nhân lực cho Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Truy cập từ: https://tapchinganhang.gov.vn/

Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp. Dự thảo quy định về giải quyết tranh chấp tại trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam và đề xuất hoàn thiện. Truy cập từ: http://lapphap.vn/

Navigos Group & Adecco Vietnam (2025). Báo cáo lương và thị trường lao động.

Ahmed Zoromé - International Monetary Fund (IMF) (2007). Concept of Offshore Financial Centers: In Search of an Operational Definition. IMF Working Paper. Truy cập từ: https://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2007/wp0787.pdf

Z/Yen Group (2025). The Global Financial Centres Index 38 (GFCI 38). Truy cập từ: https://www.longfinance.net/programmes/financial-centre-futures/global-financial-centres-index/

Monetary Authority of Singapore - MAS. History of Singapore's Financial Center Development. Truy cập từ: https://www.mas.gov.sg/

Dubai International Financial Centre - DIFC. DIFC Legal Framework and Operating Model. Truy cập từ: https://www.difc.ae/business/laws-regulations

World Bank Group. Vietnam: Enhancing the Legal Framework for Commercial Dispute Resolution. Truy cập từ: https://www.worldbank.org/en/country/vietnam/publication

MSCI (2024-2025). MSCI Market Classification Framework - Vietnam Market Status. Truy cập từ: https://www.msci.com/

International Finance Corporation - IFC. Unlocking Private Investment in Green Finance in Vietnam. Truy cập từ: https://www.ifc.org/

Climate Bonds Initiative. Vietnam Green Finance State of the Market. Truy cập từ: https://www.climatebonds.net/

CFA Institute. Future of Finance and Skills in APAC. Truy cập từ: https://www.cfainstitute.org/

EuroCham Vietnam. EuroCham Whitebook: Trade / Investment Issues & Recommendations. Truy cập từ: https://www.eurochamvn.org/whitebook