Trung tâm tài chính quốc tế: Thành công của Paris và khuyến nghị cho Việt Nam

Sức hút riêng giữa cuộc đua tài chính toàn cầu

- Trong bối cảnh nhiều IFC trong khu vực đã tạo dựng được tên tuổi và sức ảnh hưởng, IFC Việt Nam có thể dựa vào những lợi thế nào để tạo nên sức hút riêng? IFC Việt Nam nên tập trung vào những lĩnh vực hay phân khúc nào để tạo nên sự khác biệt?

Ông Oliver Vigna: Theo tôi, IFC Việt Nam nên phát triển 2 lĩnh vực chuyên biệt, đó là đổi mới công nghệ tài chính (fintech) và tài chính xanh. Đây cũng là hai lĩnh vực mà Paris Europlace đã tích lũy nhiều kinh nghiệm trong hơn 30 năm qua và sẵn sàng chia sẻ với Việt Nam.

Lĩnh vực đầu tiên là hiện đại hóa hạ tầng tài chính và token hóa tài sản. Việc Việt Nam thí điểm thị trường tài sản số mới đây là quyết định đúng đắn và mang tính quyết định, trong bối cảnh ngành tài chính toàn cầu đang hiện đại hóa nhanh chóng về công nghệ, công cụ và phương thức quản lý tài sản.

Nhiều IFC trên thế giới đã ứng dụng blockchain, tài sản số, crypto… và tạo ra những thay đổi cốt yếu trên thị trường tài chính. Theo tôi, nếu Việt Nam chuyên biệt hóa theo hướng này, IFC sẽ trở thành kênh thu hút vốn hiệu quả cho nền kinh tế.

Lĩnh vực thứ hai là tài chính xanh nhằm huy động vốn cho chuyển đổi năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu. IFC Việt Nam có thể tập trung phát triển trái phiếu xanh, tín chỉ carbon và các khoản vay ESG. Điều này giúp Việt Nam trở thành điểm đến của các quỹ đầu tư xanh toàn cầu và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy, rất cần thiết phải có sự hợp tác giữa ba bên: một là bên mang lại nguồn vốn cho các hoạt động kinh tế; hai là bên phát thải, tức là các nhà đầu tư, doanh nghiệp; và ba là các cơ quan quản lý. Năm 2023, để thực hiện được mục tiêu này, chúng tôi đã thành lập Viện Tài chính bền vững, có sự tham gia của tất cả các bên liên quan.

- Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng GDP 10% vào năm 2026. IFC được kỳ vọng sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy mục tiêu này. Theo ông, IFC có thể đóng góp vào tăng trưởng kinh tế của Việt Nam như thế nào?

Ông Oliver Vigna: Một IFC cần quy tụ toàn bộ hệ sinh thái bao gồm các định chế tài chính, cộng đồng doanh nghiệp, các ngành nghề trung gian (luật sư, tư vấn,...) và cơ quan quản lý. Khi các chủ thể bên ngoài bị thu hút bởi sức mạnh của hệ sinh thái này, tăng trưởng kinh tế của một quốc gia luôn được hưởng lợi.

Các định chế tài chính đóng vai trò then chốt vì là bên cung cấp vốn cho các hoạt động kinh tế. Để thu hút các định chế tài chính, IFC cần bảo đảm sự hiện diện của các ngân hàng và công ty bảo hiểm lớn trên thế giới nhằm tạo việc làm và gia tăng thịnh vượng tài trợ cho nền kinh tế. Kinh nghiệm của Paris Europlace cho thấy, việc mở cửa đón nhận các tổ chức tài chính từ châu Âu, châu Á và châu Mỹ chính là chìa khóa thành công.

Bên cạnh đó, cần phát triển lĩnh vực quản lý tài sản và vốn đầu tư, bởi đây là kênh thiết yếu để chuyển hướng nguồn tiết kiệm vào sản xuất – kinh doanh.

Cuối cùng, các doanh nghiệp giữ vai trò hạt nhân trong hoạt động huy động vốn. Một IFC thành công phải đồng thời thu hút doanh nghiệp và tạo ra thị trường chứng khoán có tính thanh khoản cao, bảo đảm doanh nghiệp được hỗ trợ vốn để phát triển.

Khi các cấu phần này vận hành đồng bộ, IFC sẽ giúp Việt Nam thu hút đầu tư trực tiếp theo hướng dài hạn, gắn với các kế hoạch phát triển liên ngành. Qua đó, IFC trở thành động lực tạo việc làm, thúc đẩy tăng trưởng và bảo đảm sự thịnh vượng của Việt Nam trong tương lai.

- Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phân mảnh và tái cấu trúc mạnh mẽ, theo ông, IFC của Việt Nam sẽ đứng trước những cơ hội và thách thức nào?

Ông Oliver Vigna: Việt Nam là nền kinh tế năng động tại châu Á, có dân số lớn và tiềm năng tăng trưởng mạnh. Trong vài năm tới, nhiều khả năng Việt Nam sẽ nằm trong nhóm 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Nền tảng quy mô GDP và sức hấp dẫn của thị trường nội địa có thể giúp IFC Việt Nam trở thành điểm tập trung dòng vốn khu vực.

Tuy nhiên, để tận dụng lợi thế này, IFC Việt Nam cần định vị rõ ràng trong tương quan với các IFC khác trong khu vực. Việc hiểu đặc thù của từng IFC, xác định lợi thế cạnh tranh riêng và xây dựng vai trò bổ trợ thay vì đối đầu trực diện sẽ giúp tăng khả năng ứng phó với bất ổn định địa chính trị.

Bên cạnh đó, IFC phải liên tục theo dõi và thích ứng với những thay đổi của môi trường tài chính và công nghệ. Điều này sẽ giúp IFC của Việt Nam nâng cao tính cạnh tranh trong nền kinh tế toàn cầu đang biến động nhanh chóng.

Từ Paris nhìn về Việt Nam

- Năm 2025 vừa qua, thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp. Theo ông, sự kiện này có ý nghĩa như thế nào đối với IFC của Việt Nam?

Ông Oliver Vigna: Việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là một tín hiệu tích cực, củng cố uy tín và vị thế của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để IFC Việt Nam gia tăng sức hấp dẫn, thu hút thêm dòng vốn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Để tận dụng hiệu ứng này, điều cốt lõi là xây dựng một hệ sinh thái tài chính vững mạnh, cởi mở, kết nối tốt giữa các chủ thể. Song song với đó, IFC Việt Nam cần duy trì chính sách truyền thông và đối thoại thường xuyên, minh bạch với nhà đầu tư quốc tế. Mọi tiến triển trong quá trình phát triển phải được cung cấp một cách khách quan, kịp thời, giúp các chủ thể nước ngoài đánh giá đúng tiềm năng và độ tin cậy của thị trường.

- IFC của Việt Nam đặt mục tiêu thu hút dòng vốn quốc tế quy mô lớn. Trong khi đó Paris được định vị là một trong những IFC hút vốn hàng đầu thế giới. Theo ông IFC Việt Nam có thể học hỏi được gì từ kinh nghiệm của Pháp?

Ông Oliver Vigna: Kinh nghiệm từ Paris cho thấy, sự phát triển của một IFC không phải lúc nào cũng tuyến tính hay dễ dự đoán, nhưng yếu tố then chốt là phải có một hệ sinh thái ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo cao.

Hệ thống quy định pháp lý cần ổn định và có tầm nhìn dài hạn, tránh thay đổi quá thường xuyên khiến nhà đầu tư mất niềm tin. Đồng thời, luật pháp phải có tính dự báo, giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng chiến lược thay vì rơi vào trạng thái bị động.

Bên cạnh đó, cần tìm được điểm cân bằng giữa quản lý chặt chẽ và duy trì sức cạnh tranh. Thực tế cho thấy nhiều IFC trên thế giới có hệ thống quy định rất đồ sộ, nhưng nếu luật quá dài và chi tiết, không để lại không gian linh hoạt cho thị trường, thì sức hấp dẫn sẽ giảm. Vì vậy, khung pháp lý cần rõ ràng, nhất quán nhưng không làm triệt tiêu động lực cạnh tranh.

Kinh nghiệm của Pháp cũng nhấn mạnh vai trò của đối thoại thường xuyên giữa nhà nước và khu vực tư nhân trong quá trình xây dựng chính sách. Việc tham vấn các doanh nghiệp, tổ chức tài chính và giới luật sư giúp bảo đảm pháp luật phản ánh đúng nhu cầu thực tiễn và tạo được sự đồng thuận rộng rãi.

Cuối cùng, nguồn nhân cũng là một trong những yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh của một IFC. Trên thực tế, so với Anh, Pháp hiện là IFC hấp dẫn hơn về cơ hội việc làm. Để có được lợi thế đó, cần có quy mô dân số trong độ tuổi lao động đủ lớn, đồng thời vị trí địa lý phải thuận lợi.