TT Trump nói cuộc gặp với TT Putin là 'cực kỳ hiệu quả' nhưng chưa có thỏa thuận

Chào đón nồng nhiệt bằng thảm đỏ và “Quái thú”

Tổng thống Nga Vladimir Putin khó có thể mong đợi một sự đón tiếp nồng hậu hơn thế.

Ông được trải thảm đỏ chào mừng, có màn bay qua của máy bay phản lực và được Tổng thống Mỹ Donald Trump tháp tùng trên chiếc limousine Cadillac bọc thép của Nhà Trắng, thường được gọi là “Quái thú”.

Nụ cười rạng rỡ của ông Putin qua ô cửa xe khi cả hai rời đường băng đã khắc họa trọn vẹn khoảnh khắc này.

Phát biểu vào ngày 15/8, ông Trump cho biết rằng “chỉ trong vòng 2, 3, 4 hoặc 5 phút đầu tiên” ông sẽ biết liệu hội nghị thượng đỉnh sẽ là “một cuộc họp tốt hay xấu”. Chuyến đi bằng limousine cùng ông Putin kéo dài ít nhất 10 phút.

Hiện vẫn chưa rõ liệu kế hoạch ban đầu có phải là để ông Putin đi cùng xe với ông Trump hay không. Một phóng viên của NBC News đã bắt gặp một chiếc xe mang biển số Moscow chờ sẵn trên đường băng, dường như dành cho Tổng thống Nga.

Màn chào đón long trọng cùng những cái bắt tay thân thiện giữa hai nhà lãnh đạo đã tạo nên bầu không khí hòa nhã cho một cuộc đàm phán vốn được dự báo sẽ rất khó khăn, nhằm tìm cách chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài từ năm 2022.

Thế chủ động của Tổng thống Nga Putin

Hội nghị thượng đỉnh diễn ra tại Anchorage, đánh dấu lần gặp trực tiếp đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo kể từ năm 2019, với mục tiêu tìm kiếm con đường hướng tới lệnh ngừng bắn trong cuộc chiến ở Ukraine. Cả ông Trump và ông Putin chỉ phát biểu ngắn gọn, không trả lời câu hỏi của báo chí.

Tại cuộc họp báo, ông Putin dường như nắm quyền chủ động. Thông lệ tại các hội nghị thượng đỉnh là nước chủ nhà sẽ phát biểu trước để chào mừng lãnh đạo đến thăm, nhưng khi hai người bước lên bục đôi, ông Trump ra hiệu để ông Putin phát biểu trước. Nhà lãnh đạo Nga phát biểu trong 8 phút, nhưng không đưa ra dấu hiệu nào cho thấy đạt tiến triển về mục tiêu chính của Tổng thống Trump là chấm dứt chiến sự.

Tổng thống Nga Putin nói các cuộc đàm phán diễn ra trong “bầu không khí xây dựng và tôn trọng lẫn nhau”.

Trước đó, sáng cùng ngày, khi đặt chân xuống Anchorage, hai nhà lãnh đạo mỉm cười bắt tay trên đường băng, rồi cùng lên chiếc limousine bọc thép của Tổng thống Trump mà không có bất kỳ nhân viên hay phiên dịch nào đi cùng. Đây được xem là một động thái hiếm thấy giữa lãnh đạo của hai quốc gia vốn bị coi là đối thủ.

Bên trong phòng họp, ông Trump và ông Putin ngồi cạnh các cộng sự thân cận, phía sau là phông nền xanh in dòng chữ “Theo đuổi hòa bình”.

Hội nghị lần này được đánh giá có thể định hình quỹ đạo của cuộc chiến và mở ra các vòng đàm phán trong tương lai giữa Tổng thống Mỹ Trump, Tổng thống Nga Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky - người khẳng định ông đang trông chờ “một lập trường mạnh mẽ từ Mỹ”.

Ông Trump đã cảnh báo ông Putin sẽ phải đối mặt với “hậu quả rất nghiêm trọng” nếu không đạt được lệnh ngừng bắn, đồng thời tuyên bố sẵn sàng “rời khỏi bàn đàm phán” nếu các cuộc thảo luận không tiến triển.

Theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt, ban đầu hội nghị được lên kế hoạch là cuộc gặp riêng giữa ông Trump và ông Putin, nhưng vào phút chót đã bổ sung Ngoại trưởng Marco Rubio, Đặc phái viên Steve Witkoff và hai trợ lý của Tổng thống Nga Putin.

“Không đạt được thỏa thuận”

Tổng thống Trump cho biết ông và Tổng thống Nga Putin đã không đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến của Moscow ở Ukraine, sau hội nghị thượng đỉnh kéo dài gần ba giờ tại Alaska. Tuy vậy, ông vẫn mô tả cuộc gặp là “rất hiệu quả”.

“Có rất nhiều, rất nhiều điểm mà chúng tôi đã nhất trí. Tôi muốn nói rằng vẫn còn một vài vấn đề lớn mà chúng tôi chưa giải quyết xong, nhưng chúng tôi đã đạt được một số tiến triển. Vì thế, sẽ không có thỏa thuận nào cho đến khi tất cả các điều kiện được thống nhất”, ông Trump phát biểu tại cuộc họp báo chung với ông Putin.

Trong bài phát biểu ngắn gọn, ông Putin cho biết ông kỳ vọng Ukraine và các đồng minh châu Âu sẽ chấp nhận kết quả đàm phán giữa Mỹ và Nga, đồng thời cảnh báo họ không nên “phá hoại” tiến trình hướng tới một giải pháp.

Trước đó, phát biểu trên chuyên cơ Không lực Một khi bay tới Alaska, ông Trump cho biết thỏa thuận tiềm năng với Nga chưa “được xác định chắc chắn” và khả năng trao đổi lãnh thổ với Ukraine sẽ được “thảo luận” trong cuộc gặp.

“Tôi muốn thấy một lệnh ngừng bắn được thực hiện nhanh chóng. Tôi không biết liệu có thể ngay hôm nay hay không, nhưng tôi sẽ không hài lòng nếu không đạt được”, Tổng thống Mỹ cho hay.

Ngay trước khi hội nghị diễn ra, Tổng thống Ukraine Zelensky đăng video lên mạng xã hội cho biết các đợt không kích của Nga vẫn tiếp diễn trên khắp Ukraine, đồng thời kêu gọi một cuộc gặp ba bên trong tương lai.

Chính quyền Tổng thống Trump mô tả hội nghị này là “một buổi lắng nghe” để hiểu rõ hơn các điều kiện chấm dứt chiến sự của Tổng thống Nga Putin. Trên đường tới Alaska, ông Trump gợi ý rằng nếu đàm phán hòa bình đạt kết quả rõ ràng, Mỹ và Nga có thể sớm nối lại hợp tác kinh tế.

“Tôi thấy ông ấy mang theo nhiều doanh nhân Nga, điều đó tốt. Họ muốn làm ăn, nhưng sẽ không làm ăn cho tới khi chúng ta giải quyết xong chiến sự”, nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ.

Kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự ở Ukraine năm 2022, Moscow đã bị cô lập khỏi phần lớn nền kinh tế toàn cầu do các lệnh trừng phạt và áp lực ngoại giao từ Mỹ, châu Âu và đồng minh.

Đề xuất nới lỏng hạn chế kinh tế của ông Trump lập tức vấp phải chỉ trích từ các đồng minh châu Âu, những người cảnh báo rằng điều này có thể phá vỡ mặt trận thống nhất về trừng phạt và làm suy yếu vị thế của Ukraine.

Hội nghị thượng đỉnh ở Alaska, mà chính ông Trump mô tả là “canh bạc lớn”, sẽ cho ông Putin cơ hội nêu ra điều kiện hòa bình. Điện Kremlin từ lâu mong muốn Ukraine trao trả một phần lãnh thổ, đặc biệt là ở phía nam và phía đông – những nơi Nga chưa kiểm soát hoàn toàn.

Tổng thống Trump khẳng định ông sẽ không đàm phán thay mặt Ukraine, nhất là về vấn đề trao đổi lãnh thổ. Zelensky nhiều lần tuyên bố không sẵn sàng nhượng bất kỳ vùng đất nào cho Nga.

“Chúng tôi đang trông cậy vào Mỹ. Điều quan trọng là cuộc gặp này phải mở ra con đường thực sự hướng tới một nền hòa bình công bằng và thảo luận thực chất trong khuôn khổ ba bên – Ukraine, Mỹ và Nga. Đã đến lúc chấm dứt chiến sự, và Nga phải thực hiện các bước cần thiết”, ông Zelensky viết trên mạng xã hội.

Hội nghị cũng tạo cơ hội để ông Putin tiếp cận các lợi ích kinh doanh của Tổng thống Trump. Tháp tùng nhà lãnh đạo Nga có Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov và Kirill Dmitriev – người đứng đầu Quỹ Đầu tư Quốc gia Nga. Khi được hỏi liệu có bàn về hợp tác kinh tế hay không, ông Trump đáp: “Nếu đạt tiến triển, tôi sẽ bàn, vì đó là một trong những điều họ muốn; họ muốn có một phần những gì tôi đã xây dựng về kinh tế”.

Dù chưa rõ Tổng thống Trump có thể dùng thỏa thuận kinh doanh nào để gây sức ép nhằm chấm dứt chiến sự, nhưng trước đây ông từng đe dọa áp đặt “hậu quả nghiêm trọng”, bao gồm các lệnh trừng phạt thứ cấp đối với các quốc gia mua dầu khí Nga.

Trên đường tới hội nghị, ông Trump bày tỏ tin tưởng “sẽ có điều gì đó” đạt được và ca ngợi mối quan hệ với ông Putin. “Ông ấy là người thông minh. Chúng tôi hòa hợp và tôn trọng lẫn nhau. Tôi nghĩ sẽ có kết quả”, ông Trump nói.