Vàng bạc sập giá nhưng bitcoin tăng nhanh: Dòng tiền đảo chiều, cảnh báo đợt 'sụp đổ' quy mô lớn

Dòng tiền thế hệ đảo chiều tài sản trú ẩn

Trong khi nhiều người mặc định chiến tranh sẽ đẩy giá tài sản trú ẩn như vàng và bạc tăng cao, thực tế lại diễn ra theo hướng ngược lại. Cụ thể, giá vàng thế giới đã giảm mạnh gần 1.000 USD, từ vùng đỉnh khoảng 5.589 USD xuống còn 4.687 USD.

Tại Việt Nam, vàng SJC cũng ghi nhận mức giảm từ khoảng 183 triệu đồng/lượng xuống còn 171 triệu đồng/lượng. Thị trường bạc thậm chí còn chịu áp lực lớn hơn, khi giá từ đỉnh 121 USD vào cuối tháng 1 đã lao dốc xuống còn khoảng 71 USD, tương đương mức giảm hơn 40%.

Trong khi đó, Bitcoin lại thể hiện xu hướng hoàn toàn trái ngược. Ngay khi xung đột nổ ra, Bitcoin tăng từ khoảng 63.000 USD lên 75.000 USD và hiện vẫn duy trì giao dịch ổn định quanh mốc 70.000 USD, tương đương mức tăng khoảng 14% trong cùng giai đoạn.

Ông Nguyễn Đình Đức - CEO Babylons Group cho rằng, sự phân kỳ giữa các loại tài sản không thể lý giải đơn thuần bằng các yếu tố kỹ thuật hay tin tức ngắn hạn. Ông nhấn mạnh rằng bài học quan trọng nhất đối với nhà đầu tư không phải là lựa chọn tài sản nào, mà là hiểu rõ ai đang tham gia thị trường, ai đang mua, ai đang bán và động cơ phía sau các hành động đó.

Theo ông, nhà đầu tư cần nhìn vào bản chất thay vì chỉ nhìn vào giá. Việc tiếp cận những góc nhìn khác nhau có thể giúp nhà đầu tư hiểu rõ hơn về bức tranh vĩ mô và đưa ra quyết định phù hợp trong giai đoạn biến động mạnh của thị trường. Việc chỉ quan sát biến động giá mà không hiểu bản chất dòng tiền sẽ khiến nhà đầu tư rơi vào thế bị động, ông Đức nhấn mạnh.

Nhà kinh tế học Harry Dent - một chuyên gia nổi tiếng với phương pháp phân tích dựa trên nhân khẩu học cho biết, cách tiếp cận này tập trung vào việc xác định thế hệ nào đang chi tiêu mạnh nhất trong nền kinh tế, từ đó dự báo xu hướng của các loại tài sản. Theo đó, thế hệ Millennials (sinh từ năm 1981 đến 1996) hiện đang bước vào giai đoạn chi tiêu đỉnh, thường rơi vào độ tuổi 30-45.

Ông cho rằng đây là thế hệ đầu tiên lớn lên cùng internet, có mức độ hoài nghi cao đối với hệ thống tài chính truyền thống và các định chế ngân hàng. Thay vì lựa chọn vàng như các thế hệ trước, họ có xu hướng phân bổ tài sản vào các kênh kỹ thuật số, trong đó có Bitcoin và thị trường crypto nói chung.

Từ góc nhìn này, ông Dent rằng khi thế hệ Baby Boomers (những người sinh ra trong giai đoạn bùng nổ dân số sau Thế chiến thứ hai, thường được tính từ khoảng năm 1946 đến 1964) dần bán vàng để phục vụ nhu cầu nghỉ hưu, lực cầu thay thế không còn đến từ các thế hệ trẻ như trước. Ngược lại, dòng tiền mới đang chảy vào thị trường tài sản số. Đây được xem là một trong những nguyên nhân cốt lõi lý giải vì sao vàng và bạc giảm mạnh trong khi Bitcoin lại tăng giá trong cùng một bối cảnh.

Đáng chú ý, ông Dent bác bỏ quan điểm phổ biến về các tài sản trú ẩn như vàng hay Bitcoin trong giai đoạn khủng hoảng. Thay vào đó, ông cho rằng trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài mới là kênh an toàn thực sự trong môi trường giảm phát, khi dòng tiền có xu hướng tìm đến các tài sản có độ an toàn cao nhất.

Dù vậy, ông không phủ nhận tiềm năng dài hạn của công nghệ và tài sản số. Theo ông, các lĩnh vực như crypto hay trí tuệ nhân tạo vẫn là những xu hướng lớn của tương lai, nhưng trong ngắn hạn vẫn không tránh khỏi tác động tiêu cực nếu một cuộc khủng hoảng diện rộng xảy ra. Ông cho rằng sau khi quá trình “thanh lọc” hoàn tất, chính những tài sản này sẽ dẫn dắt chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Theo ông, lĩnh vực crypto có tiềm năng tạo ra sự thay đổi sâu rộng đối với ngành tài chính toàn cầu, với quy mô có thể lên tới 630.000 tỷ USD. Tuy nhiên, điểm cốt lõi trong lập luận của ông Dent không nằm ở việc dự báo giá Bitcoin, mà ở sự dịch chuyển mang tính cấu trúc của dòng tiền theo thế hệ.

Cảnh báo rủi ro suy thoái sâu

Trong cuộc phỏng vấn với Wealthion, ông Harry Dent cho rằng nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là Mỹ, đang đứng trước một “bong bóng mọi tài sản” lớn nhất trong lịch sử hiện đại.

Theo ông, quy mô của bong bóng này được hình thành từ hàng chục nghìn tỷ USD kích thích kinh tế kể từ sau khủng hoảng 2008, bao gồm cả in tiền và thâm hụt ngân sách kéo dài. Chính dòng tiền giá rẻ này đã đẩy giá cổ phiếu, bất động sản và nhiều loại tài sản khác lên mức vượt xa giá trị thực, tạo ra một nền tăng trưởng mang tính “nhân tạo” và thiếu bền vững.

Một trong những hệ quả đáng lo ngại nhất, theo ông Dent, là sự gia tăng của các “công ty zombie” - những doanh nghiệp không đủ khả năng tạo lợi nhuận để trả nợ nhưng vẫn tồn tại nhờ chi phí vốn thấp. Ông cho rằng số lượng các doanh nghiệp dạng này hiện đã ở mức cao kỷ lục, phản ánh một nền kinh tế bị méo mó, nơi các nguồn lực không được phân bổ hiệu quả. Đáng chú ý, ông nhấn mạnh rằng lẽ ra các chu kỳ suy thoái tự nhiên đã phải diễn ra để thanh lọc những yếu tố yếu kém này, nhưng đã liên tục bị trì hoãn bởi chính sách can thiệp.

Theo ông Dent, sai lầm cốt lõi nằm ở cách điều hành của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ và các nhà hoạch định chính sách, khi cố gắng loại bỏ hoàn toàn suy thoái khỏi chu kỳ kinh tế. Ông lập luận rằng suy thoái không phải là kẻ thù, mà là một phần thiết yếu giúp tái cấu trúc và làm lành mạnh nền kinh tế. Việc liên tục bơm tiền để cứu thị trường chỉ khiến bong bóng ngày càng phình to, và khi vỡ, hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn rất nhiều.

Từ những phân tích đó, ông Dent đưa ra kịch bản tiêu cực khi cho rằng thị trường tài sản có thể đối mặt với một đợt sụp đổ quy mô lớn, thậm chí tồi tệ hơn cả cuộc khủng hoảng tài chính 2008 và có nhiều điểm tương đồng với Đại suy thoái 1929. Ông dự báo thị trường chứng khoán có thể giảm tới 80-90%, trong khi bất động sản - lĩnh vực được ông xem là tâm điểm của bong bóng lần này - có thể mất từ 60-70% giá trị. Theo ông, việc tiếp cận tín dụng dễ dàng trong nhiều năm đã khiến giá nhà bị đẩy lên quá cao so với giá trị thực, tạo ra rủi ro hệ thống lớn.

Ông cũng chỉ ra rằng các dấu hiệu cảnh báo đã bắt đầu xuất hiện, bao gồm sự phân hóa trong thị trường tài sản và dòng tiền dịch chuyển dần sang các kênh an toàn hơn. Những biểu hiện này, theo ông, thường xuất hiện ở giai đoạn cuối của một chu kỳ tăng trưởng dài, khi các tài sản lớn vẫn tăng giá nhưng phần còn lại của thị trường đã suy yếu.

Về thời điểm, ông Dent cho rằng thị trường có thể đã đạt đỉnh trong giai đoạn 2024-2025, với nguy cơ bước vào suy thoái rõ rệt từ năm 2025 đến 2026 và chạm đáy vào khoảng năm 2028. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận việc xác định chính xác thời điểm là rất khó, song nhấn mạnh rằng các yếu tố nền tảng cho một đợt điều chỉnh lớn đã hội tụ.

Trong bối cảnh đó, ông Dent đưa ra quan điểm khá cứng rắn khi cho rằng nhà đầu tư không nên chỉ “tái cân bằng danh mục”, mà cần chủ động giảm thiểu rủi ro. Ông khuyến nghị nên xem xét bán bớt tài sản, đặc biệt là bất động sản - do tính thanh khoản thấp và khả năng giảm sâu khi khủng hoảng xảy ra - đồng thời giảm đòn bẩy tài chính và thận trọng với thị trường cổ phiếu.

Cuối cùng, ông Dent nhấn mạnh yếu tố nhân khẩu học như một động lực nền tảng của chu kỳ kinh tế. Ông cho rằng thế hệ Millennials sẽ là nhóm hưởng lợi lớn nhất sau khủng hoảng, khi giá tài sản giảm mạnh giúp họ có cơ hội tiếp cận và tích lũy tài sản với mức giá hợp lý hơn. Ngược lại, thế hệ Baby Boomers - những người đang nắm giữ phần lớn tài sản hiện tại - có thể sẽ chịu thiệt hại đáng kể. Theo ông, đây là một quá trình tái phân bổ tài sản mang tính tự nhiên của nền kinh tế.