10 sự kiện tiêu biểu nổi bật ngành nông nghiệp và môi trường

1. Bộ Nông nghiệp và PTNT – Bộ Tài nguyên và Môi trường hợp nhất thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường

Kể từ ngày 1/3/2025, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường chính thức được hợp nhất, hình thành Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Việc kiện toàn tổ chức này được thực hiện theo Nghị quyết về cơ cấu tổ chức của Chính phủ nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV, thông qua tại Kỳ họp bất thường lần thứ 9 của Quốc hội khóa XV.

Sự hợp nhất nhằm tinh gọn bộ máy hành chính, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển nông nghiệp bền vững và bảo vệ môi trường, tài nguyên quốc gia. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sau hợp nhất sẽ đảm nhiệm phạm vi quản lý rộng, bao quát các lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, cùng với quản lý tài nguyên đất, nước, khoáng sản, môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu.

2. Bổ nhiệm Tân Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng

Ngày 25/10/2025, Quốc hội khóa XV đã phê chuẩn ông Trần Đức Thắng giữ chức Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhiệm kỳ 2021-2026 với 100% đại biểu tán thành. Ông Trần Đức Thắng, sinh năm 1973, quê tỉnh Vĩnh Phúc (nay là Phú Thọ), là tiến sĩ kinh tế.

3. Lần đầu tiên thí điểm kiểm kê khí nhà kính tại 110 cơ sở

Trong danh mục các cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính tại Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg ngày 13/8/2024 của Thủ tướng Chính phủ có 110 cơ sở (34 nhà máy nhiệt điện, 25 cơ sở sản xuất sắt thép, 51 cơ sở sản xuất xi măng) đủ điều kiện để báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét cho phép thí điểm phân bổ hạn ngạch.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam thực hiện phân bổ hạn ngạch phát thải, việc giao hạn ngạch và triển khai trên thực tế sẽ tạo áp lực thay đổi đối với doanh nghiệp, không chỉ góp phần giảm ô nhiễm, giảm phát thải khí nhà kính mà còn thúc đẩy đầu tư công nghệ tiên tiến, hoàn thiện quản trị và nâng cao năng lực sản xuất gắn với bảo vệ môi trường.

4. Ngành nông nghiệp và môi trường 80 năm đồng hành cùng đất nước

Ngày 14/11/1945, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết nghị về việc thành lập Bộ Canh nông. Đồng hành cùng đất nước trong suốt 8 thập kỷ xây dựng và phát triển, ở bất kỳ giai đoạn lịch sử nào, ngành Nông nghiệp và Môi trường luôn khẳng định vị thế trụ cột, vừa bảo đảm phát triển kinh tế, ổn định xã hội, giữ vững an ninh lương thực, vừa bảo vệ môi trường, đồng thời nâng tầm vị thế quốc gia của Việt Nam trên trường quốc tế.

Sản xuất nông nghiệp của Việt Nam vẫn tăng trưởng nhanh và liên tục, với tốc độ trung bình 3,56% mỗi năm. Sản lượng, chất lượng nông sản không ngừng tăng, nhất là trong khoảng 15 năm trở lại đây.

Tại Lễ kỷ niệm 80 năm ngành Nông nghiệp và Môi trường sáng 12/11/2025, thay mặt Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư Tô Lâm đã trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

5. Xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 lập kỷ lục

Xuất khẩu nông lâm thủy sản năm 2025 tiếp tục xác lập kỷ lục mới khi 11 tháng năm 2025 đã đạt 64,01 tỷ USD, chính thức vượt mức kỷ lục 62,4 tỷ USD của cả năm 2024. Cả năm 2025, xuất khẩu nông lâm thủy sản có thể đạt 70 – 75 tỷ USD.

Trong đó, giá trị xuất khẩu rau quả cả năm 2025 ước đạt 8,5 tỷ USD, tăng gần 20% so với năm 2024. Đặc biệt, xuất khẩu sầu riêng năm 2025 tiếp tục lập kỷ lục mới, có thể cán mốc gần 4 tỷ USD.

Con số này chứng minh hiệu quả trong công tác điều hành linh hoạt, quyết liệt của Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các ngành chức năng khi đầu năm 2025, xuất khẩu sầu riêng chững lại do Trung Quốc kiểm soát chặt dư lượng chất Vàng O và Cadimi

6. Lần đầu tiên xuất khẩu gạo 'xanh', gạo Việt 3 lần được ngon nhất thế giới

Ngày 5/6/2025, lễ xuất khẩu lô “Gạo Việt xanh, phát thải thấp” đầu tiên của Việt Nam sang Nhật Bản được tổ chức tại Cần Thơ, đánh dấu bước đi mang tính biểu tượng cho hành trình đưa gạo carbon thấp Việt Nam vươn ra thị trường khó tính.

Trong tháng 10 và đầu tháng 11/2025, hơn 52.000 tấn gạo Việt Nam đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu “Gạo Việt xanh, phát thải thấp”. Tính lũy kế đến nay, tổng khối lượng gạo mang nhãn hiệu này đã vượt trên 70.000 tấn, đánh dấu bước tiến quan trọng của gạo Việt trên con đường sản xuất và xuất khẩu theo hướng carbon thấp, phát triển bền vững.

Gạo ST25 của Việt Nam cũng vừa được vinh danh Gạo ngon nhất thế giới. Đây là lần thứ 3 gạo ST25 của Việt Nam được công nhận danh hiệu này.

7. Ưu tiên mục tiêu chống ô nhiễm không khí, rác thải nhựa, phát triển thị trường carbon

Chống ô nhiễm nhựa là một trong những mục tiêu lớn trong năm 2025. Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 1,8 triệu tấn rác thải nhựa được phát sinh mỗi năm, thế nhưng trong số đó chỉ có khoảng 27% được tái chế.

Đối với vấn đề ô nhiễm môi trường không khí, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Thủ tướng Chính phủ Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 – 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Đối với việc phát triển thị trường carbon trong nước, đến nay đã cơ bản hình thành hành lang pháp lý cần thiết để quản lý vận hành.

8. Thiên tai khốc liệt, bất thường, vượt ngưỡng lịch sử

Trong năm 2025 xảy ra 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới, nhiều nhất từ trước đến nay, trong đó 5 cơn bão di chuyển nhanh với cường độ mạnh, kèm theo dông lốc, vòi rồng, lũ quét và sạt lở đất, làm gia tăng tần suất các trận lũ lớn, hơn 400 người chết và mất tích, thiệt hại kinh tế gần 100.000 tỷ đồng, tương đương 0,7 - 0,8% GDP.

Đặc biệt, mưa lũ tại Thái Nguyên; lũ lụt, sạt lở đất nghiêm trọng ở Nam Trung Bộ và Tây Nguyên; lượng mưa tại đỉnh Bạch Mã (Huế) đạt 1.740 mm trong 24 giờ (ngày 27/10); triều cường tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ và Cà Mau đều vượt ngưỡng lịch sử.

9. Ký kết 5 nghị định thư xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc

Năm 2025, Việt Nam và Trung Quốc ký kết 5 nghị định thư xuất khẩu chính ngạch đối với các mặt hàng nông sản gồm: Ớt, cám gạo, mít, chanh leo và tổ yến. Việc ký kết các nghị định thư này đánh dấu bước tiến quan trọng trong quá trình mở cửa thị trường, giúp nông sản Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Quốc theo con đường chính ngạch, minh bạch và ổn định.

Các nghị định thư quy định cụ thể về kiểm dịch thực vật, an toàn thực phẩm, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, buộc doanh nghiệp và địa phương nâng cao tiêu chuẩn sản xuất. Đây không chỉ là cơ hội mở rộng đầu ra cho nông sản, mà còn là động lực thúc đẩy tái cơ cấu ngành hàng, nâng cao chất lượng và giá trị xuất khẩu bền vững.

10. Tổ chức lại hệ thống khuyến nông toàn quốc

Đó là chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với Bộ Nội vụ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường về rà soát tình hình sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện nhiệm vụ khuyến nông ở địa phương khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp ngày 3/10/2025.

Tổng Bí thư yêu cầu, khẩn trương kiện toàn tổ chức khuyến nông trên địa bàn từ cấp tỉnh đến cấp xã, bỏ khâu trung gian, bảo đảm liên thông, đồng bộ, thống nhất, hoạt động thường xuyên, hiệu quả; sắp xếp vị trí việc làm công chức có chuyên môn lĩnh vực nông nghiệp ở cấp xã; củng cố, tăng cường, nâng cao hiệu quả hoạt động của cán bộ khuyến nông cấp xã để bảo đảm hoạt động khuyến nông trên địa bàn cấp xã không đứt gãy, gián đoạn.

Tổng Bí thư đề nghị, củng cố bộ máy khuyến nông theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, lựa chọn đội ngũ công chức, viên chức đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, vừa thực hiện quản lý nhà nước và vừa thực hiện yêu cầu cung cấp dịch vụ khuyến nông cấp xã.