Áp lực hiện hữu, song CPI năm 2021 có thể giữ ở mức 4%
Mạnh Bôn -
06/06/2021 21:10 (GMT+7)
Giá xăng dầu, sắt thép, thức ăn chăn nuôi… tăng khá mạnh, nhưng tốc độ tăng chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 và 5 tháng đầu năm lại thấp nhất kể từ năm 2016.
Áp lực hiện hữu, song CPI năm 2021 có thể giữ ở mức 4%. (Ảnh minh hoạ)
Theo ông Nguyễn Trung Tiến, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, dù áp lực lạm phát vẫn hiện hữu và sẽ tăng dần từ nay đến cuối năm, song mục tiêu giữ CPI bình quân năm 2021 khoảng 4% là có thể thực hiện được.
- Thưa ông, nền kinh tế không chỉ “nóng” bởi làn sóng Covid-19 thứ tư, mà còn bởi sự tăng giá của hàng loạt mặt hàng thiết yếu như xăng dầu, điện nước, sắt thép, thức ăn chăn nuôi… Ông có thể chỉ ra những yếu tố tác động tới sự tăng giá các mặt hàng này?
Giá điện, nước sinh hoạt tăng do nhu cầu tiêu dùng của người dân trong mùa hè, cùng với đó, thực hiện phòng chống Covid-19, một bộ phận người lao động và học sinh, sinh viên phải làm việc, học tập trực tuyến, nên nhu cầu sử dụng điện, nước tăng, khiến giá điện, nước tăng.
Tuy nhiên, cần phải nói rõ, giá bán lẻ điện - mặt hàng do Nhà nước kiểm soát giá - không tăng, EVN giảm giá bán điện nhằm hỗ trợ một phần để người dân vượt qua khó khăn do Covid-19. Như vậy, về lý thuyết thì giá điện giảm, nhưng trên thực tế lại tăng vì giá điện tính theo bậc thang, sử dụng càng nhiều, thì giá điện bình quân càng tăng, nên giá điện trong tháng 5 tăng tới 2,54%. Tương tự, giá nước sạch sinh hoạt cũng tăng 1,27%.
Thời gian vừa qua, giá xăng dầu trong nước tăng theo giá thế giới. Trong tháng 5, giá bán lẻ xăng dầu được điều chỉnh 2 lần, góp phần làm tăng giá sản phẩm, hàng hóa sử dụng xăng dầu trực tiếp.
Tương tự, giá nguyên liệu trên thế giới tăng cao, cùng với nhu cầu xây dựng trong nước tăng, khiến giá nguyên liệu đầu vào sản xuất sản phẩm gang, sắt, thép 5 tháng đầu năm 2021 tăng 7,76%.
- Là đầu vào của sản xuất, kinh doanh, nên biến động giá cả các mặt hàng thiết yếu chắc chắn tác động đến CPI, nhưng theo số liệu vừa được Tổng cục Thống kê công bố, thì CPI tháng 5 và 5 tháng đầu năm lại tăng thấp nhất kể từ năm 2016. Ông giải thích thế nào về điều này?
Bình quân 5 tháng đầu năm 2021, CPI tăng 1,29% so với cùng kỳ năm trước, mức tăng thấp nhất kể từ năm 2016 và thấp hơn rất nhiều so với cùng kỳ năm 2017 (tăng 4,47%) và năm 2020 (tăng 4,39%). Tháng 5/2021, CPI chỉ tăng 1,43% so với tháng 12/2020 và tăng 2,9% so với cùng kỳ năm 2020.
Bên cạnh một số nguyên nhân làm tăng CPI, có nhiều nguyên nhân làm giảm CPI, khiến CPI bình quân 5 tháng đầu năm tăng thấp nhất kể từ năm 2016. Cụ thể, giá các mặt hàng thực phẩm giảm, đặc biệt là giá thịt lợn, thịt gà. Bên cạnh đó, Chính phủ triển khai các gói hỗ trợ người dân, doanh nghiệp gặp khó khăn do Covid-19, trong đó có gói hỗ trợ của EVN giảm giá điện cho khách hàng (lần thứ hai). Theo đó, giá điện sinh hoạt bình quân 5 tháng đầu năm 2021 giảm 4,56% so với cùng kỳ năm 2020, tác động làm CPI giảm 0,15%.
Do Covid-19, nên người dân hạn chế đi lại, tập trung đông người, khiến nhu cầu sử dụng hàng hóa, dịch vụ không cao, giá vé tàu hỏa, máy bay, dịch vụ du lịch đều giảm..., vì thế, tác động của việc tăng giá xăng dầu tới CPI tháng 5 và 5 tháng đầu năm nay cũng không lớn.
Giá thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm, thủy sản 5 tháng tăng 4,09% so với cùng kỳ năm 2020. Tuy nhiên, những nhóm hàng này có quyền số tính CPI hay tỷ trọng chi tiêu trong tổng chi tiêu của dân cư rất thấp, chỉ chiếm 2,03%, nên tác động làm tăng CPI chỉ có 0,02%.
Nhưng vẫn có một số ý kiến nghi ngờ về CPI tháng 5 và 5 tháng đầu năm nay…
Tổng cục Thống kê khẳng định, số liệu về CPI phản ánh sát với biến động giá tiêu dùng trên thị trường và bảo đảm tính so sánh với số liệu của các nước trên thế giới.
Phương pháp tính CPI của Việt Nam áp dụng từ năm 1995 đến nay theo đúng hướng dẫn của Tổ chức Lao động quốc tế. Đây cũng là chuẩn mực được hầu hết các nước trên thế giới áp dụng. Hàng năm, Quỹ Tiền tệ quốc tế đều cử chuyên gia đến Việt Nam rà soát và đánh giá nguồn thông tin, phương pháp tính, mặt hàng đại điện và quyền số dùng để tính CPI theo tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế. Nhiều tổ chức quốc tế khác cũng sử dụng số liệu CPI của Tổng cục Thống kê trong các báo cáo và đánh giá phương pháp tính CPI của Việt Nam phù hợp với thông lệ quốc tế.
- Vậy việc kiểm soát lạm phát trong năm nay có gặp áp lực gì không, thưa ông?
Theo tôi, áp lực lạm phát năm 2021 vẫn hiện hữu và sẽ tăng dần từ nay đến cuối năm do một số yếu tố chủ yếu sau.
Thứ nhất, triển vọng kinh tế toàn cầu được dự báo khả quan trong năm nay, do việc tiêm chủng vắc-xin phòng Covid-19 đã và đang được khẩn trương triển khai trên toàn thế giới. Ở trong nước, hoạt động sản xuất, thương mại dịch vụ từng bước sôi động trở lại, khiến nhu cầu về vốn, nguyên nhiên vật liệu tăng lên. Khi kinh tế phục hồi, nhu cầu hàng hóa, dịch vụ tăng sẽ đẩy mặt bằng giá lên và tạo áp lực lên lạm phát.
Thứ hai, giá nguyên - nhiên vật liệu trên thế giới tăng mạnh, việc nhập khẩu nguyên liệu với mức giá cao sẽ ảnh hưởng đến giá thành, chi phí sản xuất, đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước lên cao. Dự báo, giá dầu Brent bình quân năm 2021 tăng 40% so với năm 2020, nên giá xăng dầu trong nước năm nay có thể tăng khoảng 25%, tác động làm CPI cả năm tăng 0,9 điểm phần trăm.
Thứ ba, các nước tiếp tục chính sách tiền tệ nới lỏng để phục hồi kinh tế tạo thành yếu tố cầu kéo, đẩy giá cả hàng hóa cơ bản đi lên.
Mặc dù vậy, với kinh nghiệm điều hành của Chính phủ trong kiểm soát lạm phát những năm vừa qua, chúng tôi tin rằng, mục tiêu giữ CPI bình quân năm 2021 khoảng 4% là có thể thực hiện được.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu
hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch,
tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
(VNF) - Một nền kinh tế muốn đi nhanh không thể thiếu áp lực. Không có áp lực, không có sự thúc ép, hệ thống sẽ trì trệ, nguồn lực bị giữ lại trong trạng thái phòng thủ. Nhưng sự thúc ép cần đi cùng với sự khai thông.
(VNF) - Khi bàn về lịch sử và tương lai của kinh tế tư nhân Việt Nam, có lẽ không nên thu hẹp câu chuyện vào vài biểu đồ tăng trưởng hay một số tập đoàn nổi bật thường xuyên xuất hiện trên truyền thông. Những con số, dù cần thiết, vẫn chỉ phản ánh một lát cắt ngắn của một quá trình dài hơn nhiều: hành trình hình thành của một lực lượng kinh tế trong những điều kiện đặc biệt, nhiều lần bị gián đoạn, chịu tổn thương sâu sắc, rồi từng bước phục hồi và tìm cách khẳng định vị trí của mình.
(VNF) - Nói người Việt, đặc biệt là người Việt nông thôn coi trọng thương mại, gọi nôm na là buôn bán, có gì đó sai sai, ít ra cũng thiếu cơ sở về mặt dẫn chứng thực tế! Càng sai so với tư duy quen thuộc mà nhiều người đang neo chặt trong đầu, được quy cho thuộc về tố chất dân tộc, bất khả bàn cãi?
(VNF) - Kinh tế Việt Nam năm 2026 diễn ra trong bối cảnh giữ ổn định vĩ mô, dư địa đầu tư công mở rộng, chi ngân sách tăng mạnh, thương mại hàng hóa quốc tế và tiêu dùng hộ gia đình phục hồi
chậm, xuất khẩu chịu áp lực rõ rệt từ suy giảm tổng cầu thế giới. Bối cảnh này đặt ra yêu cầu
kép: vừa củng cố nền tảng tăng trưởng truyền thống, vừa đẩy nhanh chuyển đổi mô hình phát
triển sang kinh tế xanh - kinh tế số - kinh tế tri thức. Nếu thành công, Việt Nam có thể tạo ra
sức bật tăng trưởng mới đủ mạ
(VNF) - Đại hội XIV của Đảng được xác định là dấu mốc quan trọng, kết tinh niềm tin và kỳ vọng lớn lao của toàn dân tộc về một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và văn minh. Với tầm nhìn chiến lược và những quyết sách đột phá, Đạị hội mở ra một kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, nhằm mục tiêu phấn đấu đạt và duy trì mức tăng trưởng kinh tế hai chữ số trong giai đoạn 2026–2030.
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập nhấn mạnh cải cách không thể dừng ở sửa đổi văn bản hay cắt giảm thủ tục trên giấy tờ. Điều cốt lõi là phải thay đổi tư duy thực thi, bảo đảm chính sách minh bạch, ổn định và tôn trọng quyền được chuẩn bị của doanh nghiệp, nếu không, những “điểm nghẽn” mới vẫn có thể tiếp tục phát sinh ngay trong quá trình triển khai.
(VNF) - TS. Nguyễn Quốc Việt cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026 là bước đi cụ thể để hiện thực hóa khát vọng phát triển mới. Chúng ta đã có đà từ nền kinh tế đã phục hồi mạnh, xuất nhập khẩu tiệm cận 1.000 tỷ USD, FDI và khu vực tư nhân gia tăng đóng góp. Tuy nhiên, để đạt mốc 10%, Việt Nam phải nâng cao hiệu quả đầu tư, chất lượng thể chế và kiểm soát chặt rủi ro vĩ mô trong quá trình tăng tốc.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
(VNF) - Năm năm trước, khi Phú Quốc rục rịch trở thành Thành phố đảo đầu tiên trong cả nước, nơi đây đã là một đại công trường với hàng trăm dự án BĐS nghỉ dưỡng được ồ ạt đầu tư. Thì nay, để chuẩn bị cho Hội nghị APEC 2027, Phú Quốc hiện là một… siêu đại công trường với nhiều dự án hạ tầng giao thông, khu trung tâm sự kiện…