Bản chất của các dự án tiền ảo lừa đảo: Nhận biết, tránh rơi vào bẫy
An Đường -
25/01/2025 10:00 (GMT+7)
(VNF) - Sức nóng từ kênh tiền số khiến nhiều người lao vào giấc mơ lợi nhuận, nhưng cũng dễ sa vào bẫy lừa đảo. Trong bối cảnh này, phổ cập kiến thức tài chính đang trở thành "lá chắn" thiết yếu, giúp nhà đầu tư tự bảo vệ trước những cạm bẫy và xây dựng tư duy đầu tư bền vững.
2024 được xem là năm bùng nổ của các loại tiền số khi Bitcoin và nhiều đồng tiền số khác tăng trưởng mạnh mẽ. Theo Công ty Cổ phần FIDT, động lực của sự bùng nổ này đến từ các yếu tố như việc Ủy ban Giao dịch Chứng khoán Mỹ (SEC) phê duyệt các quỹ ETF Bitcoin đầu tiên, hay việc BlackRock xếp Bitcoin như một loại tài sản riêng biệt, đã tạo nên bước ngoặt lớn cho thị trường tiền điện tử.
Đồng thời, những cam kết của các nhà lãnh đạo, như Tổng thống Donald Trump tuyên bố thành lập Quỹ dự trữ chiến lược Bitcoin của Mỹ, đã đẩy vốn hóa của Bitcoin vượt ngưỡng 2.000 tỷ USD, giúp thị trường tiền số toàn cầu chạm mốc 3.600 tỷ USD.
Sức nóng của thị trường crypto không chỉ thu hút các nhà đầu tư chuyên nghiệp mà còn hấp dẫn cả những người dân ít kinh nghiệm tài chính. Với lời hứa hẹn lợi nhuận cao và tốc độ tăng trưởng phi mã, tiền ảo dần trở thành một "giấc mơ vàng" trong mắt nhiều người. Tuy nhiên, sự bùng nổ này cũng mang theo những rủi ro đáng báo động.
Nhiều dự án tiền ảo và sàn giao dịch giả mạo đã lợi dụng tâm lý muốn làm giàu nhanh của nhà đầu tư. Các nền tảng lừa đảo này thường được quảng bá với những lời mời gọi hấp dẫn, hứa hẹn lợi nhuận "trên trời" cùng công nghệ "đột phá". Điều này khiến nhiều người dân dễ dàng rơi vào bẫy, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân sâu xa của những vụ việc này nằm ở việc thiếu kiến thức tài chính khiến nhà đầu tư không đủ khả năng nhận diện rủi ro, đặc biệt khi mà các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi, khó phát hiện hơn. Đơn cả, nhiều sàn giao dịch giả mạo hoạt động theo mô hình đa cấp, chiêu dụ nhà đầu tư bằng các chương trình thưởng hoa hồng khi lôi kéo được thêm người tham gia. Ngoài ra, các dự án tiền ảo thường sử dụng những từ ngữ mang tính công nghệ cao như "blockchain tiên tiến", "trí tuệ nhân tạo AI" hay "hợp đồng thông minh", để che giấu bản chất lừa đảo.
Các cơ quan chức năng và truyền thông đã liên tục cảnh báo về những hình thức lừa đảo, đồng thời đưa ra các biện pháp phòng tránh. Tuy nhiên, sức hút từ giấc mơ làm giàu nhanh chóng vẫn là "cái bẫy ngọt ngào" khó cưỡng, khiến không ít người bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng.
Thực tế cho thấy, tổng thiệt hại do lừa đảo trực tuyến gây ra trong năm 2024 ước tính lên tới 18.900 tỷ đồng, theo báo cáo nghiên cứu, khảo sát an ninh mạng 2024 do Ban Công nghệ, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia thực hiện vào tháng 12/2024 đối với khu vực người dùng cá nhân.
Trong đó, kết quả khảo sát cho thấy phần lớn người dùng từng nhận được lời mời đầu tư tài chính vào các sàn giao dịch không rõ nguồn gốc, nhưng cam kết không rủi ro và lợi nhuận cao. Sự thiếu hiểu biết về tài chính không chỉ khiến các nhà đầu tư cá nhân trở thành mục tiêu dễ dàng cho các đối tượng lừa đảo mà còn gây ra hệ lụy lớn hơn cho xã hội.
Phổ cập kiến thức tài chính: Lá chắn bảo vệ nhà đầu tư
Trong bối cảnh thị trường tài chính chuyển mình mạnh mẽ từ các sản phẩm truyền thống như cổ phiếu, trái phiếu, đến những tài sản số hiện đại, nhu cầu nâng cao kiến thức tài chính cá nhân trở thành vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết.
Ông Ngô Thành Huấn, Giám đốc điều hành FIDT, nhận định rằng từ các vụ lừa đảo tài chính, lửa đảo đầu tư tiền số giả mạo, có thể quan sát thấy điểm yếu của người Việt trong việc quản lý tài chính cá nhân.
Việc thiếu hụt sự phổ cập kiến thức tài chính trong môi trường giáo dục phổ thông đã làm thiếu đi cái nhìn về tài chính của người dân, từ đó hình thành tư duy đầu tư và không nhận biết được mức lợi nhuận phù hợp, cũng như các sản phẩm tài chính đúng và an toàn. Bên cạnh đó, tỷ lệ đầu tư vào tài sản số của người Việt Nam đang tăng cao, minh chứng cho xu hướng chấp nhận rủi ro để tăng trưởng tài sản của các nhà đầu tư.
Đó là yếu tố nội tại. Về yếu tố bên ngoài, ông Ngô Thành Huấn nhận định thị trường tài chính Việt Nam vẫn còn khá non trẻ và sẽ tiếp tục phát triển theo bức tranh hoà nhập chung với thị trường tài chính thế giới, nâng cấp từng bước một. Trong quá trình đó, điều không tránh khỏi là việc các sản phẩm tài chính ngày càng trở nên phức tạp hơn, trong khi cách tiếp cận các sản phẩm này lại khá đa dạng.
Trong bối cảnh đó, ông Huấn nhấn mạnh sự cần thiết của một đội ngũ tư vấn tài chính chuyên nghiệp tại Việt Nam, những người được đào tạo chính quy và được quản lý bởi giáy phép hành nghề. Ở các nước phát triển, nghề tư vấn tài chính đã được chuẩn hóa và quản lý chặt chẽ, giúp người dân xây dựng kế hoạch tài chính cá nhân và đưa ra quyết định sáng suốt hơn.
Tại Việt Nam, phần lớn các tư vấn viên tài chính hiện nay chủ yếu hoạt động dưới hình thức bán hàng sản phẩm tài chính, lợi ích gắn liền với sản phẩm do đó khó để những tư vấn viên này có thể bảo vệ nhà đầu tư. Ông Ngô Thành Huấn cho rằng Việt Nam cần một khung pháp lý rõ ràng để phát triển đội ngũ “bác sĩ tài chính” chính quy, có khả năng hướng dẫn người dân nhận diện rủi ro và xây dựng kế hoạch tài chính an toàn, hỗ trợ bảo vệ nhà đầu tư.
Hiện nay, một số trường đại học trong nước như Học viện Ngân hàng, Đại học Văn Lang đã bắt đầu đưa chuyên ngành tư vấn tài chính vào đào tạo, nhưng vẫn cần nhiều hơn thế để đáp ứng nhu cầu thực tế. Song song đó, việc đưa kiến thức tài chính cá nhân vào hệ thống giáo dục phổ thông là bước đi chiến lược giúp giải quyết tận gốc vấn đề.
“Chúng ta phải thay đổi thế hệ tương lai thông qua việc đưa các chương trình đào tạo về tài chính cá nhân vào các nội dung học bắt buộc, vì tiền là hơi thở mỗi ngày. Khi tài chính cá nhân đã bén rễ vào giáo dục, về cơ bản xã hội sẽ không cần làm nhiều vì giáo dục sẽ tự động lan toả và liên kết với các yếu tố khác, tạo ra hiệu ứng”, ông Huấn cho biết.
Trong thời gian chờ đợi những cải cách giáo dục và pháp lý hoàn thiện cho nghề tư vấn tài chính, ông Huấn khuyến nghị nhà đầu tư cần chủ động trang bị kiến thức tài chính thông qua, hiểu rõ sản phẩm đầu tư, tránh xa các mô hình cam kết lợi nhuận phi lý, và hướng đến các kênh đầu tư an toàn với mức lợi nhuận hợp lý khoảng 10%/năm.
(VNF) - VN-Index duy trì đà tăng trong phiên 30/6 nhưng biên độ khá hẹp, phản ánh trạng thái thận trọng của dòng tiền. Động lực chính vẫn đến từ nhóm bluechips, nhất là hệ sinh thái Vingroup, trong bối cảnh khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng với quy mô hơn 1.100 tỷ đồng.
(VNF) - Hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế – Định hình dòng vốn thế hệ mới" là diễn đàn đối thoại chính sách quan trọng, góp phần hoàn thiện cơ chế vận hành và tạo nền tảng để VIFC-DN sớm trở thành điểm đến của các dòng vốn chất lượng cao trong khu vực và trên thế giới.
(VNF) - Trong kỷ nguyên tài sản số, tài chính xanh và đổi mới sáng tạo, cuộc cạnh tranh giữa các quốc gia đang chuyển từ thu hút vốn sang kiến tạo thể chế. Với việc triển khai Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), Đà Nẵng đứng trước cơ hội trở thành điểm đến của các dòng vốn thế hệ mới. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng đó, Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP. Đà Nẵng (VIFC-DN) cần đánh giá đúng thực trạng, nhận diện các khoảng trống để tiếp tục kiến tạo môi trường thể chế minh bạch, l
(VNF) - Cầu về dịch vụ quản lý tài sản (Wealth Management) tại Việt Nam đang phát triển nhanh. Còn cung - nghĩa là một ngành thực sự, với khung pháp lý, đội ngũ, sản phẩm, và mô hình kinh doanh đúng nghĩa - thì gần như chưa hình thành.
(VNF) - Bức tranh dòng vốn toàn cầu đang cho thấy một sự dịch chuyển đáng chú ý khi nhà đầu tư bắt đầu thận trọng hơn với nhóm cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn. Thay vào đó, dòng tiền đang có xu hướng luân chuyển sang các nhóm cổ phiếu phi công nghệ. Tại Việt Nam, nhóm ngân hàng đang nổi lên như một điểm sáng.
(VNF) - Luật Quản lý thuế 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, quy định rõ 10 hành vi bị xác định là trốn thuế. Các hành vi vi phạm không chỉ bao gồm không kê khai, không xuất hóa đơn mà còn mở rộng đến việc sử dụng chứng từ không hợp pháp, khai sai giao dịch và gian lận trong hoạt động xuất nhập khẩu.
(VNF) - Phát triển trung tâm tài chính quốc tế chỉ có thể bền vững khi đi cùng một chiến lược phát triển hệ sinh thái đổi mới tài chính theo chiều sâu, trong đó vốn mạo hiểm không đứng ở bên lề, mà là một cấu phần nền của năng lực cạnh tranh tài chính quốc gia.
(VNF) - Cảng Đà Nẵng vẫn chưa đáp ứng điều kiện đại chúng khi VIMC chưa thoái bớt vốn, đứng trước nguy cơ phải hủy tư cách công ty đại chúng vào cuối năm.
(VNF) - Fahasa sẽ chốt danh sách cổ đông ngày 13/7 để tạm ứng cổ tức tiền mặt 8% và phát hành cổ phiếu thưởng 40%, nâng vốn điều lệ lên hơn 178,5 tỷ đồng.
(VNF) - Nguồn nhân lực chất lượng cao không phải là phần bổ sung của VIFC, mà là một trong những yếu tố quyết định năng lực vận hành, khả năng đổi mới và sức cạnh tranh dài hạn của trung tâm tài chính.
(VNF) - Nguồn nhân lực chất lượng cao hiện là một trong những "điểm nghẽn" trong lộ trình xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam (IFC) tại Đà Nẵng. Gỡ nút thắt này sẽ là điều kiện quan trọng để thành phố tham gia sâu hơn vào mạng lưới tài chính toàn cầu.
(VNF) - Vinhomes dự phát hành thêm 4,1 tỷ cổ phiếu mới, nâng vốn điều lệ lên hơn 80.000 tỷ đồng, là đợt cổ tức lớn nhất trong lịch sử chứng khoán Việt Nam về số lượng.
(VNF) - Thị trường vốn Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc khá lớn vào dòng tiền ngắn hạn truyền thống và nhà đầu tư cá nhân. Tạp chí Đầu tư Tài chính – VietnamFinance đã có cuộc trò chuyện với chuyên gia Nguyễn Thu Bình, FRM, CIA - Giám đốc Quản trị rủi ro, Công ty Quản lý quỹ PVI, xung quanh vai trò của “bể chứa nguồn vốn” trung và dài hạn đang “chảy” trong nền kinh tế.
(VNF) - Cổ phiếu REE đã mất khoảng 21% giá trị chỉ trong ba tháng, rơi xuống vùng thấp nhất hơn một năm trong bối cảnh doanh nghiệp bước vào giai đoạn chuyển giao thế hệ lãnh đạo.
(VNF) - Để hội nhập quốc tế, cơ quan quản lý cần xây dựng một Bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp chung dành cho các chuyên gia tài chính hành nghề tại Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC).
(VNF) - Các chuyên gia cho rằng Đà Nẵng không nên đặt mục tiêu trở thành một “Singapore thứ hai” hay “Dubai mới” khi xây dựng trung tâm tài chính quốc tế. Thay vào đó, thành phố cần định vị là trung tâm tài chính thế hệ mới, tập trung vào đổi mới sáng tạo, tài chính xanh, tài sản số và các lĩnh vực mà khu vực vẫn còn nhiều dư địa phát triển.
(VNF) - Chuỗi rút vốn kéo dài của các quỹ cổ phiếu tiếp tục nối dài sang tháng thứ 31, với tổng giá trị rút ròng lũy kế gần 70.000 tỷ đồng. Trong bối cảnh đó, dòng tiền tổ chức vẫn phân hóa mạnh, ưu tiên giải ngân vào nhóm ngân hàng, công nghệ và các cổ phiếu đầu ngành.
(VNF) - VN-Index tiếp tục giằng co mạnh với trạng thái phân hóa rõ rệt giữa các nhóm ngành. Dòng tiền vẫn chọn lọc, tập trung chủ yếu ở nhóm vốn hóa lớn, trong đó bộ ba thuộc Vingroup tiếp tục đóng vai trò nâng đỡ chỉ số.
(VNF) - Có một nghịch lý trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam là tỷ lệ
sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài gần như bằng 0. Trong tương lai, mô hình
trung tâm tài chính quốc tế (IFC) được kỳ vọng sẽ là “cửa ngõ” mở đường đón
dòng vốn ngoại cho kênh dẫn vốn quan trọng này.
(VNF) - Thông tin MoMo có thể bán tới 50% cổ phần không chỉ làm nóng thị trường M&A mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về sức hút của kỳ lân fintech này đối với dòng vốn ngoại, cũng như giá trị thực sự mà các nhà đầu tư đang theo đuổi phía sau một ứng dụng thanh toán.
(VNF) - VN-Index duy trì đà tăng trong phiên 30/6 nhưng biên độ khá hẹp, phản ánh trạng thái thận trọng của dòng tiền. Động lực chính vẫn đến từ nhóm bluechips, nhất là hệ sinh thái Vingroup, trong bối cảnh khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng với quy mô hơn 1.100 tỷ đồng.
(VNF) - Ngay trong ngày đầu mở cửa, Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội thu hút hàng nghìn người dân đến tham quan.