Chân dung 'mẹ đẻ' vaccine Covid-19 AstraZeneca, người từ bỏ bằng sáng chế để cứu cả thế giới
Hạnh Chi -
26/08/2021 17:28 (GMT+7)
(VNF) - Nhờ có bà Sarah Gilbert, nhà khoa học tại Đại học Oxford, vaccine AstraZeneca ra đời và được bán với giá chỉ 3 USD một liều, trong khi nhiều loại vaccine ngừa Covid-19 khác có giá tới gần 20 USD/liều.
Bà Sarah Gilbert, nhà khoa học sáng chế ra vaccine AstraZeneca.
Từ khi đại dịch Covid-19 bắt đầu bùng phát, Đại học Oxford và đối tác AstraZeneca đã cùng nghiên cứu, phát triển và công bố rất sớm loại vaccine AstraZeneca với hiệu quả được cam kết từ 70-90%.
Công bố này đã đặt bước đệm cho quá trình phê duyệt loại vaccine giúp thế giới đối phó với đại dịch Covid-19. Sau 8 tháng kể từ lần đầu được chính thức sử dụng, vaccine của Oxford/AstraZeneca đã được 121 quốc gia và vùng lãnh thổ cấp phép tiêm cho người dân.
Dù được sử dụng rộng rãi, công ty AstraZeneca đã hứa sẽ không thu lợi khi đại dịch đang diễn ra, giúp các nước đang phát triển và nước nghèo có thể tiếp cận vaccine. Do đó, một liều vaccine AstraZeneca hiện nay chỉ có giá 3 USD, trong khi vaccine do Pfizer và Moderna sản xuất đang được bán với giá gần 20 USD/liều.
Người góp phần đưa ra quyết định nói trên là giáo sư tại Đại học Oxford, "mẹ đẻ" của vaccine AstraZeneca, bà Sarah Gilbert.
Sau khi thử nghiệm thuốc thành công, nhóm nghiên cứu của bà Gilbert đứng trước cơ hội kiếm hàng triệu USD. Tuy nhiên, bà Gilbert chọn từ bỏ bằng sáng chế để có thể cứu sống hàng chục triệu người trên thế giới.
Bà Gilbert chia sẻ: "Ngay từ đầu, chúng tôi coi đây là một cuộc chạy đua với virus chứ không phải một cuộc chạy đua với các nhà phát triển vaccine khác. Chúng tôi là trường đại học và chúng tôi không làm việc này để kiếm tiền".
"Là người đã phát minh ra loại vaccine này, tôi có thể kiếm được một khoản lợi nhuận khổng lồ. Nhưng tôi từ chối nhận bằng sáng chế. Tôi không muốn độc quyền sáng chế vì tôi muốn chia sẻ công nghệ này để mọi người có thể sản xuất vaccine", tờ The Star Malaysia dẫn lời bà Gilbert.
Sinh năm 1962 tại hạt Northamptonshire của nước Anh, bà Gilbert theo học ngành sinh học tại Đại học East Anglia rồi sau đó học lên tiến sĩ hóa sinh chuyên ngành di truyền học tại Đại học Hull.
Lấy bằng tiến sĩ, bà làm việc tại trung tâm nghiên cứu bia và tập trung vào cách kiểm soát men bia rồi mới chuyển sang làm việc trong lĩnh vực liên quan đến sức khỏe con người. Bà Gilbert cho biết bản thân chưa từng có ý định trở thành chuyên gia về vaccine nhưng những cơ hội nghiên cứu luôn đến với bà.
Giữa những năm 1990, bà đã nghiên cứu về bệnh sốt rét tại Đại học Oxford và bắt tay với giám đốc Viện nghiên cứu Jenner, giáo sư Adrian Hill, để tìm ra vaccine cho bệnh này.
Tiếp tục sự nghiệp của mình, tiến sĩ Gilbert học lên giáo sư tại Viện Jenner danh giá của Đại học Oxford. Sau đó, bà thành lập một nhóm nghiên cứu riêng để nỗ lực tạo ra một loại vaccine có hiệu quả với mọi chủng virus cúm.
Đến năm 2014, giáo sư Gilbert là người dẫn dắt cuộc thử nghiệm vaccine đầu tiên ngừa Ebola. Khi dịch MERS-CoV (hội chứng hô hấp Trung Đông) bùng phát, bà Gilbert lập tức đến Ả Rập Xê Út để phát triển vaccine chống lại virus này.
Đầu năm 2020, khi vaccine MERS thử nghiệm lần thứ 2, đại dịch Covid-19 bùng phát. Bà Gilbert nhận ra rằng mình có thể tạo ra vaccine Covid-19 tương tự cách đã làm với MERS.
Theo đó, chỉ trong một tuần sau khi các nhà khoa học Trung Quốc công bố cấu trúc di truyền của loại virus mới, nhóm của bà Gilbert đã thiết kế xong vaccine Covid-19. Ba người con của bà Gilbert, đều theo học ngành hoá sinh, cũng đã ủng hộ và tin tưởng mẹ khi đăng ký thử nghiệm tiêm vaccine này.
Sau nhiều lần thử nghiệm thành công vaccine Covid-19, nhóm nghiên cứu của bà Gilbert đã đạt được thỏa thuận phát triển, sản xuất và phân phối vắc xin trên toàn cầu với công ty dược Anh/Thụy Điển AstraZeneca.
Với quyết định không thu lợi nhuận từ vaccine trong đại dịch, công việc của bà Gilbert và nhóm nghiên cứu của bà đã giúp các nước nghèo, các nước đang phát triển có cơ hội sở hữu công cụ để chống lại dịch bệnh này.
(VNF) - Ở tuổi 31, ông Đỗ Vinh Quang (Phó chủ tịch HĐQT T&T Group) trở thành một trong những đại biểu trẻ nhất của HĐND TP. Hà Nội nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng thời là một trong số ít đại diện đến từ khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, ông Nguyễn Duy Chính - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Tân Á Đại Thành, Đại biểu HĐND Thành phố Hà Nội cho rằng trong vai trò doanh nhân, ông sẽ có điều kiện đóng góp tốt hơn cho công tác xây dựng chính sách của Hội đồng nhân dân thành phố.
Giữa bối cảnh các “ông lớn” Việt Nam đang hợp tác để tạo ra chuỗi giá trị, mối quan hệ giữa tỷ phú Trần Đình Long – Chủ tịch Tập đoàn Hòa Phát và tỷ phú Trần Bá Dương – người đứng đầu THACO đang thu hút sự chú ý.
(VNF) - Ông Phan Tấn Đạt, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), Phó chủ tịch Hội doanh nhân trẻ TP. HCM, vừa được bầu vào HĐND TP. HCM. Trả lời VietnamFinance, ông cho rằng vai trò doanh nhân và đại biểu HĐND có thể bổ trợ cho nhau, qua đó bổ sung góc nhìn thực tiễn, giúp quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách sát hơn với yêu cầu phát triển chung.
(VNF) - Định nghĩa về một “ngày bình thường” vốn dĩ luôn mang tính cá nhân. Nhưng nếu nhìn vào số tiền mà tỷ phú Phạm Nhật Vượng kiếm được trong ngày hôm nay, hay suốt hành trình một năm vừa qua, có lẽ sự “bình thường” ấy lại nằm ngoài khả năng hình dung của số đông.
(VNF) - Tỷ phú Trần Đình Long cho biết Hòa Phát đang đẩy nhanh tiến độ đầu tư nhà máy sản xuất thép ray, hướng tới mục tiêu cho ra sản phẩm đầu tiên vào quý II/2027, sẵn sàng tham gia các dự án đường sắt quy mô lớn trong nước.
(VNF) - John Ternus vừa chính thức giữ vị trí CEO Apple. Một “người nhà Apple” lâu năm tiếp quản quyền lực, báo hiệu sự tiếp nối chiến lược mang lại lợi nhuận kỷ lục.
(VNF) - Sau gần một thập kỷ gần như 'mất tích' khỏi truyền thông, ông Bùi Cao Nhật Quân, chính thức ngồi vào ghế Chủ tịch HĐQT NovaGroup thay thế nhà sáng lập Bùi Thành Nhơn, mở ra một chương mới trong quá trình chuyển giao quyền lực.
(VNF) - Nói về việc chuyển giao thế hệ, ông Đỗ Quang Vinh - Phó Chủ tịch HĐQT kiêm Phó Tổng Giám đốc SHB cho rằng, kế thừa không đơn thuần là việc giao lại một vị trí điều hành, mà là trao lại cả một di sản.
(VNF) - Được sự chấp thuận của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), HĐQT Ngân hàng TMCP Nam A (Nam A Bank) đã bổ nhiệm ông Trần Khải Hoàn giữ chức vụ Tổng giám đốc Nam A Bank kể từ ngày 10/4.
(VNF) - Ngày 10/4, tại Hà Nội, ông Nguyễn Xuân Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam trao quyết định bổ nhiệm nhà báo Nguyễn Phong Cầm làm Tổng biên tập Tạp chí Tài chính Bảo hiểm.
(VNF) - Ông Nguyễn Hữu Nghĩa từng giữ chức Bí thư Hưng Yên trước khi được bầu làm Tổng Kiểm toán Nhà nước. Ông Nghĩa là Tiến sĩ Tài chính - Ngân hàng, từng có thời gian dài công tác tại Ngân hàng Nhà nước.
(VNF) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định quyết tâm hành động mạnh mẽ ngay trong bài phát biểu nhậm chức khi nhấn mạnh yêu cầu không để đất nước tụt hậu, không để người dân mất cơ hội phát triển; đồng thời đề ra nhiều định hướng chiến lược nhằm thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững và nâng cao đời sống nhân dân trong giai đoạn mới.
(VNF) - Quốc hội đã thông qua nghị quyết bầu Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên Nguyễn Hữu Nghĩa giữ chức Tổng Kiểm toán Nhà nước nhiệm kỳ 2026–2031, với sự tán thành của 100% đại biểu có mặt.
(VNF) - Tại kỳ họp thứ thứ nhất khai mạc ngày 6/4, Quốc hội khóa XVI đã bầu ông Trần Thanh Mẫn giữ chức Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
(VNF) - Stewart Brand là một huyền thoại công nghệ. Ông từng nói về Elon Musk và Jeff Bezos rằng: “Chúng ta không cần phải thụ động chấp nhận số phận của mình.”
(VNF) - Công ty Cổ phần Tập đoàn GELEX (HoSE: GEX) đã bổ nhiệm ông Lê Tuấn Anh giữ chức tổng giám đốc, sau khi ông Nguyễn Văn Tuấn – tổng giám đốc đương nhiệm, được bầu vào hội đồng quản trị và giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị.
(VNF) - Tại phiên họp đầu tiên của HĐQT GELEX Group (HoSE: GEX) nhiệm kỳ mới diễn ra chiều 1/4, ông Nguyễn Văn Tuấn được tín nhiệm bầu giữ cương vị chủ tịch HĐQT.
(VNF) - Ở tuổi 31, ông Đỗ Vinh Quang (Phó chủ tịch HĐQT T&T Group) trở thành một trong những đại biểu trẻ nhất của HĐND TP. Hà Nội nhiệm kỳ 2026 - 2031, đồng thời là một trong số ít đại diện đến từ khu vực kinh tế tư nhân.