Chơi với ông lớn, thử thách đưa DN Việt vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Hỗ trợ DN Việt trở thành vendor cấp 1

Công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang đứng trước những yêu cầu ngày càng khắt khe từ các chuỗi cung ứng toàn cầu. Dự án Hỗ trợ phát triển Nhà máy thông minh (Smart Factory) do Tập đoàn Samsung cùng Bộ Công Thương triển khai đã hỗ trợ quá trình chuyển mình toàn diện của hàng trăm doanh nghiệp Việt trên con đường hướng tới sản xuất thông minh và nâng tầm công nghiệp hỗ trợ.

Chia sẻ với VietnamFinance, ông Shim Sang Yong - Giám đốc Bộ phận hỗ trợ đối tác, Trung tâm mua hàng Samsung Việt Nam cho biết, chương trình nâng cao năng lực ngành công nghiệp hỗ trợ của Samsung đã có hành trình gần một thập kỷ. Giai đoạn 2015-2017, Samsung hoàn thành tư vấn cải tiến cho 379 doanh nghiệp. Sang giai đoạn 2018-2019, chương trình tập trung đào tạo chuyên gia tư vấn Việt Nam, sau đó mở rộng sang đào tạo chuyên gia khuôn mẫu.

Từ năm 2022, chương trình chính thức bước sang giai đoạn hướng dẫn và phát triển mô hình nhà máy thông minh, với 123 học viên và 82 doanh nghiệp đã tham gia tính đến nay. Ngoài ra, các lớp đào tạo cho thấy sự phủ rộng đáng kể: 63 học viên tại miền Bắc và 60 học viên tại miền Nam đã được trang bị kiến thức chuyên sâu về cải tiến sản xuất, quản lý chất lượng, vận hành dây chuyền và tối ưu hóa hiện trường.

Kết quả mang lại cho doanh nghiệp Việt Nam: năng suất tăng trung bình 39%, lỗi chất lượng giảm 52%, tồn kho giảm 36%, và đặc biệt là tiến trình tiêu chuẩn hóa, số hóa quản lý hiện trường theo thời gian thực được thiết lập vững chắc.

Theo ông Shim, mục tiêu dài hạn của Samsung là hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực trở thành vendor cấp 1 trong chuỗi cung ứng toàn cầu vào giai đoạn 2025 trở đi. Đây là bước đi rất quan trọng khi Việt Nam đang trở thành trung tâm sản xuất chiến lược của Samsung tại khu vực.

Từ 2022 đến nay, dự án Smart Factory đã hỗ trợ 82 doanh nghiệp, gồm 41 doanh nghiệp phía Bắc, 36 doanh nghiệp phía Nam và 5 doanh nghiệp tại Đà Nẵng. Nội dung hỗ trợ được thiết kế linh hoạt tùy theo thực trạng mỗi doanh nghiệp, song tập trung vào ba nhóm giải pháp cốt lõi.

Dự án Smart Factory của Samsung nâng cao năng lực doanh nghiệp thông qua ba trụ cột cải tiến.

Trụ cột thứ nhất tập trung vào sản xuất và quản lý chất lượng – phần được coi là “củng cố nền móng” cho nhà máy. Các chuyên gia Samsung phân tích toàn diện dây chuyền, tối ưu bố trí mặt bằng, loại bỏ lãng phí theo Lean và xây dựng tiêu chuẩn công đoạn. Nhiều doanh nghiệp chỉ cần sắp xếp lại mặt bằng, giảm thao tác thừa hoặc chuẩn hóa máy móc đã cải thiện rõ rệt năng suất.

Ông Shim cho biết phần lớn doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ vẫn vận hành bán thủ công, nên khi quy trình được thiết kế lại và dữ liệu được hiển thị theo thời gian thực – từ lỗi công đoạn đến thời gian dừng máy – hiệu quả thay đổi ngay lập tức.

Trụ cột thứ hai là thiết lập hệ thống quản lý sản xuất, giúp doanh nghiệp bước vào số hóa. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, Samsung phát triển nhiều mô hình phù hợp như MES đơn giản, phần mềm sản xuất tùy chỉnh bằng Excel hoặc các ứng dụng quản lý nội bộ. Dữ liệu về kế hoạch, tồn kho, lỗi hay thời gian vận hành được số hóa đầy đủ, hỗ trợ quản lý ra quyết định nhanh và chính xác hơn. Điểm quan trọng là nhân sự doanh nghiệp được đào tạo để tự vận hành và duy trì hệ thống, tránh tình trạng “triển khai xong rồi bỏ”.

Trụ cột thứ ba hướng vào con người – yếu tố quyết định sự bền vững của cải tiến. Doanh nghiệp được đào tạo PDCA, quản trị trực quan và mô hình cải tiến liên tục. Nhờ vậy, đội ngũ nội bộ có thể tự thực hiện các dự án cải tiến mà không phụ thuộc hoàn toàn vào chuyên gia bên ngoài, giúp duy trì kết quả lâu dài thay vì chỉ mang tính ngắn hạn.

“Smart Factory không phải là cài phần mềm hay gắn vài cảm biến rồi gọi đó là Nhà máy thông minh. Đó là một quá trình thay đổi từ tư duy, con người đến phương pháp vận hành,” ông Shim nhấn mạnh.

Bước đệm để DN Việt bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo kế hoạch năm 2025, Samsung tiếp tục hỗ trợ 5 doanh nghiệp tiềm năng tại phía Bắc, bao gồm:

Công ty TNHH Đồng Kỹ Thuật Korea Việt Nam (Ninh Bình) – doanh nghiệp 100 nhân sự, định hướng trở thành nhà cung cấp cấp 1 về dây cáp đồng.

Công ty TNHH Nhựa An Lập (Bắc Ninh) – 330 nhân sự, định hướng trở thành vendor cấp 1 về ép nhựa cho SEV/T.

Công ty Cổ phần Nhựa Kỹ Thuật Vân Long (Hải Phòng) – 350 nhân sự, nhà sản xuất đúc nhựa cho SDIV.

Công ty Cổ phần Vina Technology (Thái Nguyên) – 56 nhân sự, doanh nghiệp die-cut với định hướng nâng cấp từ vendor cấp 2 lên cấp 1.

Công ty Cổ phần Đầu tư AMA Holdings (Bắc Ninh) – 200 nhân sự, chuyên gia công cơ khí chính xác, hướng tới cung cấp linh kiện công nghệ cao.

Ông Shim cho biết, đây đều là những doanh nghiệp đang trong chuỗi cung ứng điện tử, nơi yêu cầu về chất lượng – thời gian – chi phí ngày càng khắt khe. Việc tham gia Smart Factory giúp họ tiếp cận phương pháp chuẩn hóa quy trình mà các nhà máy Samsung trên toàn cầu đang áp dụng.

Theo đại diện Samsung, dự án Nhà máy thông minh không chỉ giúp doanh nghiệp cải tiến, mà còn tạo nền tảng để Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ, vốn là lĩnh vực có yêu cầu chất lượng và tính tuân thủ rất cao.

Chia sẻ về tình trạng trước khi tham gia dự án, ông Nguyễn Công Sơn - Trưởng phòng Chất lượng Công ty CP Đầu tư AMA Holdings cho biết: "Trước đây, khi quản lý sản xuất dữ liệu, quản lý thủ công rời rạc nên ảnh hưởng đến việc quản lý tiến độ và chất lượng".

Ông Hoàng Thanh Tùng - Tổng Giám đốc công ty CP Vina Technology cũng cho biết, "Trước đây, nhà máy còn nhiều điểm bất hợp trong việc xử lý và tiếp cận dữ liệu. Năng lực cạnh tranh của nhà máy thì còn rất thấp".

Với công ty Nhựa An Lập, các chuyên gia của Samsung tiến hành cải tiến hệ thống, xây dựng hoàn thiện hệ thống quản lý sản xuất MES toàn diện, kết nối từ quản lý kho vận, sản xuất, chất lượng đến thiết bị, tất cả được giám sát theo thời gian thực.

Ông Đặng Quang Khởi - Tổng Giám đốc Nhựa An Lập chia sẻ: "Tham gia dự án xây dựng nhà máy thông minh lần thứ 2, chúng tôi đã thực sự cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực trong quản trị sản xuất.

"Chúng tôi tin tưởng rằng sự thành công của dự án sẽ là một khởi đầu vững chắc cho các cơ hội hợp tác trong tương lai", bà Trần Thị Kiều Loan, Phó TGĐ Công ty KCT nói.

Ông Hoàng Anh Tuấn - Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh cho biết: "Chúng tôi nhận thấy doanh nghiệp đã nhận được những khích lệ rất đáng kể trong quá trình sản xuất công nghiệp, đặc biệt là thay đổi tư duy, điều hành quản trị, tối ưu hóa các công đoạn sản xuất công nghiệp để mang lại chất lượng sản phẩm cũng như năng xuất tối đa".

Việt Nam hiện là cứ điểm sản xuất lớn nhất của Samsung trên toàn cầu, với hàng chục tỷ USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm. Theo các chuyên gia, khi các doanh nghiệp trong nước đủ năng lực trở thành vendor cấp 1 hoặc cấp 2, giá trị gia tăng trong nước sẽ tăng mạnh, đồng thời giúp Việt Nam giảm phụ thuộc nhập khẩu linh kiện.

Hơn nữa, cải tiến theo tiêu chuẩn Samsung giúp doanh nghiệp Việt Nam không chỉ làm tốt với Samsung mà còn mở cơ hội hợp tác với các tập đoàn toàn cầu khác, ông Shim nhấn mạnh.

Năm 2026, Dự án Nhà máy thông minh đặt mục tiêu hỗ trợ tư vấn và cải tiến cho 10 doanh nghiệp, gồm 5 doanh nghiệp khu vực miền Bắc và 5 doanh nghiệp miền Nam. Chương trình được triển khai trong hai đợt kéo dài sáu tháng: từ tháng 5 đến tháng 10/2026 đối với các doanh nghiệp phía Bắc, và từ tháng 6 đến tháng 11/2026 đối với phía Nam. Mô hình hỗ trợ được xây dựng theo lộ trình bốn giai đoạn nhằm giúp doanh nghiệp tiếp nhận cải tiến một cách có hệ thống: khảo sát – đánh giá hiện trạng; lập kế hoạch và xây dựng đề tài cải tiến; triển khai cải tiến và thiết lập hệ thống; cuối cùng là ổn định, bàn giao và đào tạo duy trì.

Đáng chú ý, toàn bộ quá trình được triển khai theo hình thức tư vấn trực tiếp tại nhà máy 5 ngày mỗi tuần bởi các chuyên gia Hàn Quốc, có phiên dịch hỗ trợ xuyên suốt. Mọi chi phí liên quan đến chuyên gia Hàn Quốc và phiên dịch đều do Samsung tài trợ, giúp doanh nghiệp tham gia mà không phải gánh thêm chi phí tư vấn quốc tế vốn rất lớn.

Đối tượng tham gia là các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ như ép nhựa, cơ khí chính xác, bao bì – in ấn, khuôn mẫu…, đặc biệt ưu tiên các doanh nghiệp có khả năng đầu tư hệ thống quản lý bằng phần mềm và quy mô nhân lực tối thiểu khoảng 80 người. Đây là nhóm doanh nghiệp có nhu cầu cấp thiết nâng cấp quy trình và nền tảng quản trị để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.