Chuyên gia: 'Tính lại bài toán công nghiệp ô tô từ điểm nhấn VinFast
Anh Phan -
11/10/2018 07:31 (GMT+7)
(VNF) - TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội cho rằng đã đến lúc tổ chức hệ sinh thái doanh nghiệp là vai trò của Chính phủ để thúc đẩy ngành công nghiệp ô tô, sau những kết quả gần đây của VinFast và Thaco,
TS. Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội.
Xoay quanh vấn đề Chính phủ có nên ra những chính sách hỗ trợ kịp thời nhằm khuyến khích các nhà sản xuất ô tô nội địa như VinFast, TS. Nguyễn Đức Kiên cho rằng vấn đề là Chính phủ phải đặt ra là liệu đã đến lúc coi công nghiệp ô tô là mũi nhọn.
Bởi theo ông, đây là một trong những động lực của nền kinh tế Việt Nam. Điểm mới của ngành này là do nhà đầu tư và các thành phần kinh tế khác đứng ra thực hiện, không giống như trước đây là do Chính phủ cầm trịch cho 14 công ty ô tô liên doanh vào Việt Nam thực hiện.
“Vấn đề ở đây là tổ chức hệ sinh thái doanh nghiệp là vai trò của Chính phủ, chứ không phải vai trò của VinFast hay là Thaco, nếu muốn kinh tế phát triển, ngành ô tô Việt Nam phát triển thì Chính phủ phải đứng ra tổ chức một hội nghị liên kết các doanh nghiệp trong nước, giống như hội nghị mà Ủy ban kinh tế Quốc hội khóa XIII đã tổ chức cùng với Bộ KH&ĐT và Samsung để liên kết với các doanh nghiệp phụ trợ Việt Nam”, ông nói.
Trên thực tế, việc các doanh nghiệp phụ trợ tham gia vào chuỗi cung ứng sản phẩm cho một ngành tuy không mới mẻ nhưng rất ít tỷ phú tại Việt Nam thực hiện, ông cho hay vấn đề cần quan tâm trước tiên là: “phải xem VinFast đã ký hợp đồng mua license ở những lĩnh vực nào, còn những lĩnh vực như dây điện, nhựa, ghế, lốp… thì có thể ủy quyền cho VinFast đứng ra mua rồi giao cho các doanh nghiệp Việt Nam sản xuất theo license đấy, mà những doanh nghiệp này là doanh nghiệp phụ trợ”.
“Như vậy, chúng ta giải quyết được khâu các doanh nghiệp nhỏ ít vốn trong việc mua giấy phép sản xuất. Vấn đề đặt ra là VinFast đã mua license rồi thì Chính phủ phải làm gì, doanh nghiệp tham gia vào chuỗi sản xuất công nghiệp ô tô của VinFast thì chính sách thuế phải thế nào, chính sách ưu đã khoa học công nghệ ra sao… Đó là những vấn đề cần quan tâm”, ông phân tích.
Cũng theo TS. Nguyễn Đức Kiên, cần phải thành lập được một hội đồng để thông qua đó trao đổi, bàn luận về các chính sách thuế, chính sách đãi ngộ cho các doanh nghiệp liên quan. Các khu công nghiệp xung quanh VinFast cũng phải ưu đãi để các doanh nghiệp sản xuất phụ trợ liên kết lại.
“Đối với những doanh nghiệp dựa vào vị thế, yếu tố địa lý của họ để sản xuất ra sản phẩm phục vụ cho ngành công nghiệp ô tô có giá thành thấp nhất, thì cũng phải hỗ trợ cho họ thuê lại đất sạch”, ông nói.
“Vấn đề không phải là cấp đất cho họ mà là cho họ thuê đất sạch. Nhà nước hỗ trợ và phải yêu cầu công nhân kỹ thuật của doanh nghiệp đó về trình độ. Nếu họ có các yêu cầu kỹ thuật, nhưng các trường nghề của chúng ta không đào tạo được thì phải trích phần ngân sách đào tạo nghề của Tổng cục Dạy nghề (Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội) ra và cấp cho các doanh nghiệp đấy, để họ nhận công nhân và hưởng kinh phí đào tạo nghệ của các công nhân như là của các trường cao đẳng nghề, có như vậy chúng ta mới hỗ trợ để họ đào tạo được”, vị TS nhấn mạnh thêm.
Ông cũng dẫn chứng số liệu nếu các doanh nghiệp đào tạo 200 người mà chỉ nhận 150 người thì chỉ được thanh toán 150 người và 50 người họ trả lại cho nhà nước.
Với vấn đề làm sao để xác định rõ doanh nghiệp ô tô trong nước và doanh nghiệp liên doanh, ông cho hay đó là những hành động mà Chính phủ phải làm rất cụ thể.
“Phải xác định Thaco, VinFast là doanh nghiệp Việt Nam hay là doanh nghiệp liên doanh? Liệu có sự phân biệt đối xử giữa doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp liên doanh không? Vấn đề quan trọng nhất cần phải xác định Thaco xây dựng thị trường ô tô ở nội địa Việt Nam là như thế nào? Đối với VinFast thì vấn đề thuế phụ tùng khi doanh nghiệp này nhập vào sẽ được tính ra sao…”, ông nêu.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội cũng cho rằng cần phải nhìn nhận một thực tế là VinFast là đơn vị tiên phong đã bỏ ra 2 tỷ USD (tương đương 45.000 tỷ đồng Việt Nam) để xây dựng nhà máy và đầu tư trang thiết bị. Cho nên, theo ông Kiên, với việc xây dựng nhà máy và đầu tư trang thiết bị như vậy thì không thể nói VinFast không phải là sản xuất ô tô.
“Hiện nay chúng ta không có license để sản xuất động cơ, VinFast đã mua license để yêu cầu sản xuất theo đơn vị đó. Theo nguyên tắc và công ước Bern thì động cơ đấy là của VinFast, thiết kế cũng của doanh nghiệp này”, ông Kiên nói.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Công cuộc xây dựng IFC tại Việt Nam đang tạo ra những chuyển động âm thầm nhưng sâu rộng trong toàn bộ hệ sinh thái tài chính. Khi luật chơi thay đổi, ngân hàng buộc phải tái cấu trúc, công ty chứng khoán phải chuyển vai, còn startup phải học cách trưởng thành trong môi trường cạnh tranh toàn cầu và kỷ luật cao hơn.
(VNF) - Từ một kênh vốn thay thế cho ngân hàng, tín dụng tư nhân đang phình to thành thị trường trị giá 3.000 tỷ USD với mức độ đòn bẩy và rủi ro ngày càng lớn. Những vụ vỡ nợ, gian lận tín dụng và cảnh báo về hiệu ứng domino đang làm dấy lên lo ngại rằng “bóng ma” khủng hoảng tài chính 2008 có thể quay trở lại dưới một hình hài mới.
(VNF) - Ngày 12/6 tới, tại Vinpearl Landmark 81 (TP. HCM), hơn 500 lãnh đạo quỹ đầu tư, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ hàng đầu châu Á sẽ tham dự Venture Forum 2026 - diễn đàn đối thoại cấp cao về M&A và vốn tư nhân do VinVentures (thuộc Vingroup) khởi xướng. Sự kiện được kỳ vọng trở thành một trong những điểm hẹn đáng chú ý nhất năm của giới đầu tư công nghệ và tài chính khu vực.
(VNF) - Khép lại vòng đề cử mùa giải 2026, Giải thưởng Khoa học Công nghệ toàn cầu VinFuture ghi nhận 1.819 hồ sơ từ khắp thế giới cùng mạng lưới hơn 17.000 đối tác đề cử đến từ 117 quốc gia và vùng lãnh thổ.
(VNF) - Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, startup và fintech không ngại bị quản lý, điều họ lo ngại nhất là sự bất định chính sách; vì vậy, muốn hình thành một hệ sinh thái tài chính mới có sức cạnh tranh quốc tế, cơ quan quản lý cần chuyển từ tư duy “ngăn chặn rủi ro” sang “dẫn dắt đổi mới”.
(VNF) - Sau hơn hai thập kỷ đồng hành cùng cải cách môi trường đầu tư kinh doanh, PCI 2025 đánh dấu bước chuyển mới khi lần đầu mở rộng từ đo lường chất lượng điều hành địa phương sang đánh giá toàn diện hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS. Phan Đức Hiếu cho rằng sau một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, điều đáng chú ý nhất là nhiều cải cách thể chế đã bắt đầu chuyển động trong thực tế, góp phần tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định và an toàn hơn cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển.
(VNF) - Tại Lễ phát động Tháng Nhân đạo cấp quốc gia năm 2026 do Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank, HoSE: SSB) đã ủng hộ số tiền 10 tỷ đồng, góp phần chung tay hỗ trợ các hoàn cảnh khó khăn và lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.
(VNF) - Mục tiêu tăng trưởng hai con số sẽ khó đạt được nếu nền kinh tế tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào đầu tư công và tín dụng ngân hàng. Muốn tạo đột phá tăng trưởng, Việt Nam cần thay đổi tư duy điều hành theo hướng dùng đầu tư công để thu hút, kích hoạt và dẫn dòng vốn tư nhân tham gia mạnh mẽ hơn vào nền kinh tế.
(VNF) - TS. Bùi Thanh Minh, Phó giám đốc Ban IV, khẳng định để đạt mục tiêu tăng trưởng cao và bền vững, Việt Nam cần khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân lớn lên và dẫn dắt các chuỗi giá trị trong nước và quốc tế.
(VNF) - Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho rằng xanh hóa ngành vật liệu xây dựng không còn là xu hướng mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển kinh tế carbon thấp.
(VNF) - Nghị quyết 79-NQ/TW được xem là bước ngoặt trong tư duy phát triển khi lần đầu tiên đặt lại cách nhìn về vai trò kinh tế nhà nước, chuyển trọng tâm từ quy mô nguồn lực sang năng lực dẫn dắt và tạo lập giá trị. Theo TS. Nguyễn Quốc Việt, cách tiếp cận này không chỉ thay đổi kỳ vọng đối với doanh nghiệp nhà nước, mà còn mở ra dư địa mới để nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và thúc đẩy sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế.
(VNF) - Rất nhiều người Việt Nam đã thành danh tại Big Tech Mỹ. Nhưng nếu chỉ dừng lại ở việc “làm cho công ty lớn” hay “kiếm được nhiều tiền”, đó mới chỉ là một nửa câu chuyện. Nửa còn lại, quan trọng hơn, là cách những thành công cá nhân đó được chuyển hóa thành giá trị cho đất nước.
(VNF) - Dù Nghị quyết 68 đã tạo ra nhiều kỳ vọng về một môi trường kinh doanh thông thoáng hơn, song theo LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, thực tế triển khai vẫn tồn tại không ít rào cản khiến doanh nghiệp chưa thể hưởng trọn lợi ích từ cải cách thể chế. Khoảng cách giữa chính sách và thực thi, cùng những vướng mắc pháp lý phát sinh, đang tiếp tục là lực cản đối với khu vực kinh tế tư nhân.
(VNF) - TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, cho rằng trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động, việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và các cân đối lớn đã trở thành “bệ đỡ” quan trọng giúp Việt Nam giữ nhịp tăng trưởng ngay từ đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng để củng cố các động lực như xuất khẩu, tiêu dùng và đầu tư trong thời gian tới.
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
(VNF) - Theo TS. Lê Duy Bình, tranh luận về ngưỡng doanh thu miễn thuế cho hộ kinh doanh thực chất mới chỉ xử lý “phần ngọn”. Điều quan trọng hơn là phải xác lập rõ địa vị pháp lý và cách tiếp cận thuế phù hợp với bản chất kinh doanh cá thể, từ đó tạo nền tảng cải cách bền vững.
(VNF) - Theo ông Nguyễn Bá Hùng, chuyên gia kinh tế trưởng ADB tại Việt Nam, dù chịu tác động từ xung đột địa chính trị, chi phí đầu vào tăng và rủi ro thương mại toàn cầu, kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn được dự báo tăng trưởng khoảng 7,2%. Tuy nhiên, để giữ vững đà này, Việt Nam cần linh hoạt điều hành vàvà kiên định với cải cách dài hạn.
(VNF) - TS Võ Trí Thành cho rằng trong nền kinh tế số, dữ liệu đang trở thành nguồn lực có giá trị như một “mỏ vàng”, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, việc quản trị, phân bổ và kiểm soát dữ liệu lại đặt ra những thách thức phức tạp, từ quyền sở hữu, quyền riêng tư đến cân bằng giữa tự do hóa và an ninh, khiến đây trở thành một trong những bài toán khó nhất hiện nay.
(VNF) - Quý I/2026 ghi nhận làn sóng doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường tăng mạnh, phản ánh tín hiệu phục hồi của khu vực kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, cùng với đó là áp lực rút lui và giải thể gia tăng, cho thấy quá trình sàng lọc ngày càng khắt khe và những điểm nghẽn nội tại dường như vẫn chưa được tháo gỡ.
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
(VNF) - Trong nhiều năm, Tăng trưởng của Hà Tĩnh chủ yếu được dẫn dắt bởi các “đầu tàu” FDI cùng lợi thế về đất đai, tài nguyên và lao động giá rẻ. Đã đến lúc khu vực kinh tế tư nhân phải thay đổi “DNA” tăng trưởng chuyển trong trọng tâm sang AI, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo và năng suất.
(VNF) - Tại Dự án đô thị nghỉ dưỡng Coastal Quảng Ngãi là hệ thống hạ tầng giao thông nội khu đang dần hoàn thiện; khu cảnh quan dọc bờ cửa biển đang được đẩy nhanh tiến độ.