Công thức quản lý tiền bạc để vươn tới tự do tài chính từ 10 triệu đầu tiên
(VNF) - Từ thói quen “chi xong mới tiết kiệm”, nhiều người Việt - đặc biệt là giới trẻ đang thay đổi cách quản lý tiền bạc bằng tư duy “đầu tư trước, tiêu dùng sau”. Không chỉ là công thức tài chính mới, đó còn là sự chuyển mình trong văn hóa về tiền bạc, khi đầu tư dần trở thành một thói quen sống có kế hoạch và mục tiêu.
Tư duy tài chính mới: Đầu tư trước, tiêu dùng sau
Trong suốt nhiều năm, người Việt vẫn giữ thói quen quản lý tài chính cá nhân bằng công thức quen thuộc: “Thu nhập – Chi tiêu = Tiết kiệm”. Nghe qua có vẻ hợp lý, nhưng theo ông Lâm Tuấn, chuyên gia tài chính cá nhân, sáng lập Financial Planner Việt Nam, đây chính là “cái bẫy mềm” khiến nhiều người không bao giờ tích lũy được tài sản thật sự. Khi mọi thứ chi xong mới tính tiết kiệm, phần dành cho tương lai gần như bằng 0.
Trong khi đó, tư duy tài chính hiện đại không nằm ở việc kiếm được bao nhiêu tiền, mà ở cách phân bổ tiền có mục tiêu và kỷ luật. Công thức được chuyên gia khuyến nghị cho người trẻ Việt Nam là: Thu nhập – Đầu tư – Tiết kiệm – Trả nợ = Tiêu dùng. “Đây không chỉ là một cách tính khác, mà là một triết lý sống khác: ưu tiên tương lai trước, tiêu dùng sau,” ông nói.
Theo ông Tuấn, việc “đảo ngược công thức” giúp mỗi người đặt lý trí lên trước cảm xúc. Chi tiêu luôn mang tính cảm xúc – càng có nhiều, càng dễ muốn chi thêm; còn đầu tư và tiết kiệm là lý trí – chỉ có thể thực hiện khi được lên kế hoạch trước.

Dưới góc nhìn của một chuyên gia tư vấn nhiều khách hàng mỗi năm, ông Lâm Tuấn nhấn mạnh rằng không có tỷ lệ “chuẩn” cố định cho việc phân bổ thu nhập, mà chỉ có tỷ lệ phù hợp với hoàn cảnh và mục tiêu sống.
Chẳng hạn, với một gia đình trẻ thu nhập 45 triệu đồng/tháng, chưa có nợ, công thức gợi ý có thể là: 15% đầu tư đều đặn (quỹ trái phiếu, quỹ cân bằng); 10% tiết kiệm (quỹ khẩn cấp 3–6 tháng chi tiêu); 0% trả nợ; 75% chi tiêu.
Sau ba tháng, họ đã có gần 30 triệu đồng tích sản mà vẫn duy trì được nhịp sống bình thường. Cảm giác kiểm soát được dòng tiền đôi khi còn quý hơn cả lợi nhuận, ông Tuấn nói.
Với những gia đình có khoản vay lớn như mua nhà, công thức cần thay đổi: 5% đầu tư, 10% tiết kiệm, 25% trả nợ và 60% chi tiêu. Trả nợ quá nhanh không phải lúc nào cũng tốt. Nếu dốc toàn bộ thu nhập cho ngân hàng, bạn sẽ nghẹt thở vì thiếu dòng tiền dự phòng.
Các chuyên gia về tài chính cá nhân gọi đó là “nhịp thở tài chính” – khi mỗi khoản tiền được điều tiết đủ để sống thoải mái mà vẫn tích sản cho tương lai.
Một trong những điểm then chốt trong tư duy tài chính mới, theo ông Tuấn, là phân vai cho từng đồng tiền. Tiền mất giá khi không được sử dụng đúng chức năng, giống như nhân viên giỏi nhưng không được giao việc.
Theo đó, mỗi đồng tiền nên có nhiệm vụ rõ ràng: Đồng bảo vệ bạn: quỹ khẩn cấp; Đồng tạo ra tương lai: đầu tư; Đồng giúp bạn an tâm: trả nợ; Đồng cho niềm vui: chi tiêu.
Thực tế, lạm phát đang khiến khái niệm “giữ tiền” trở nên lỗi thời. Theo Tổng cục Thống kê, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2024 tăng 3,63% so với năm trước, phản ánh sức ép lạm phát vẫn hiện hữu dù đã được kiểm soát trong mục tiêu Quốc hội đề ra.
Trong khi đó, mặt bằng lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 6 – 12 tháng tại các ngân hàng thương mại chỉ phổ biến quanh mức 4,5 – 4,9%/năm, theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng.
Điều này cho thấy, nếu người dân chỉ gửi tiền tiết kiệm mà không có chiến lược đầu tư phù hợp, giá trị thực của đồng tiền vẫn gần như “dậm chân tại chỗ”.

Tự do tài chính từ 10 triệu đầu tiên
Nhiều người nghĩ chỉ khi “giàu” mới cần quản lý tài chính. Tuy nhiên, trên thực tế, chính vì chưa giàu, bạn càng cần quản lý.
“Tự do tài chính không phải đích đến xa xôi, mà là khả năng bình tĩnh trước mọi biến cố: ốm đau, mất việc, khủng hoảng – và bạn vẫn có kế hoạch để sống tiếp. Tự do tài chính không bắt đầu bằng tiền tỷ, mà bắt đầu từ việc bạn chia đúng 10 triệu đầu tiên” ông Tuấn chia sẻ với nhiều bạn trẻ.
>> Xem thêm: Lương 8-10 triệu kỷ luật tài chính thế nào đủ sống đến hết tháng
Theo các chuyên gia từ Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam (VFCA), 80% người Việt chưa có thói quen lập kế hoạch tài chính cá nhân hàng tháng, và chỉ 15% có quỹ khẩn cấp đủ cho 3 tháng chi tiêu. Có tới hơn 42% hoàn toàn không ý thức, không quan tâm đến hoạch định tài chính cá nhân” (trong khảo sát tại 10 thành phố) được VFCA công bố. Những con số này cho thấy tài chính cá nhân vẫn là mảnh đất cần được “khai phá” trong hành trình hướng đến an toàn tài chính của người Việt.
Thế hệ Gen Y và Gen Z Việt Nam đang thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong nhận thức về tiền. Họ không chỉ muốn kiếm nhiều hơn, mà còn muốn sống thông minh hơn với số tiền mình có.
Theo một khảo sát của Tập đoàn thanh toán toàn cầu (Visa) năm 2024, thế hệ Gen Z đang định hình lại cách quản lý tiền bạc tại Việt Nam. Khoảng hai phần ba người trẻ cho biết họ đang chủ động theo đuổi các mục tiêu tài chính cá nhân, trong đó một phần ba coi “độc lập tài chính” là ưu tiên hàng đầu. Các khóa học trực tuyến, blog và cộng đồng tài chính trên mạng xã hội đang góp phần thay đổi mạnh mẽ nhận thức này.
Xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch mạnh mẽ trong “văn hóa tiền” của người Việt trẻ – khi họ không chỉ muốn kiếm được nhiều hơn, mà còn mong muốn học hỏi, đầu tư và quản lý tài chính cá nhân một cách chuyên nghiệp hơn.
Ông Tuấn tin rằng sự thay đổi trong tư duy tài chính của người trẻ chính là nền tảng giúp Việt Nam hình thành một thế hệ tích sản bền vững – biết ưu tiên đầu tư, tiết kiệm và tự chủ trước khi tiêu dùng.
“Công thức ‘Thu nhập – Đầu tư – Tiết kiệm – Trả nợ = Tiêu dùng’ không phải để ràng buộc, mà là kim chỉ nam để sống có định hướng. Khi đồng tiền được đặt đúng vị trí, bạn sẽ không chỉ có nhiều hơn – mà còn nhẹ đầu hơn, tự do hơn và sống yên ổn hơn.
“Tiền không mua được hạnh phúc. Nhưng hiểu đúng về tiền – sẽ giúp bạn giữ được bình an", ông Tuấn kết luận.
Theo báo cáo “ASEAN Consumer Sentiment Study 2025” của Ngân hàng UOB, người tiêu dùng Việt Nam đang ngày càng chủ động hơn trong việc quản lý và đầu tư tài chính cá nhân. Báo cáo cho biết, khoảng hai phần ba người Việt thuộc nhóm tuổi lao động đã bắt đầu tìm hiểu hoặc tham gia đầu tư, chủ yếu thông qua quỹ mở, cổ phiếu và trái phiếu – cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ tư duy “giữ tiền” sang “để tiền làm việc”.
Ông Lâm Tuấn nhìn nhận, xu hướng này phản ánh một bước tiến lớn về nhận thức tài chính của người Việt trẻ: “Khi đầu tư trở thành thói quen chứ không còn là đặc quyền của người có tiền, đó là lúc năng lực tài chính quốc gia bắt đầu mạnh lên từ từng cá nhân.”
Lương chỉ 8 - 10 triệu: Kỷ luật tài chính thế nào để đủ sống hết tháng?
- 25 tuổi có thu nhập 25 triệu: Cách có 1 tỷ đầu tiên và lộ trình mua nhà sau 5 năm 08/10/2025 14:30
- Tuổi 25 có lương 25 triệu: Tiết kiệm 8 triệu/tháng và lộ trình đầu tư để sớm có nhà 07/10/2025 10:00
- 25 tuổi thu nhập 25 triệu: 'Chưa mua nhà không phải thất bại, đi thuê là lựa chọn khôn ngoan' 06/10/2025 14:00
Hộ kinh doanh dưới 10 tỷ đồng có được lựa chọn cách tính thuế?
(VNF) - Nhóm chủ hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 10 tỷ đồng đang kỳ vọng sẽ được nộp thuế trên doanh thu (mức thuế suất x doanh thu) thay vì theo thu nhập tính thuế.
VietinBank và Finviet thúc đẩy tài chính số cho hộ kinh doanh
(VNF) - Ngày 21/9/2026, VietinBank và Finviet đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác chiến lược (MOU - Memorandum of Understanding) nhằm xây dựng hệ sinh thái tài chính số dành cho hộ kinh doanh tại Việt Nam.
Xây dựng dữ liệu bảo hiểm: Bảo vệ khách hàng và chống trục lợi
(VNF) - Theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi của bảo hiểm sức khoẻ “tuổi thọ” ngắn là do thiếu một hệ thống dữ liệu liên thông để các doanh nghiệp có thể định phí đúng hơn, do đó cần xây dựng sớm hạ tầng này nhằm tăng “vòng đời” sản phẩm, đồng thời chống trục lợi hiệu quả.
Gen Z nghỉ hưu ở tuổi 40: Cần tích lũy bao nhiêu tiền, đất và vàng?
(VNF) - Theo chuyên gia, với Gen Z, nghỉ hưu sớm không nhất thiết là ngừng làm việc mà là không còn phụ thuộc vào một công việc toàn thời gian. Tài sản quan trọng nhất để chuẩn bị cho giai đoạn này không phải là tiền, đất hay vàng, mà còn là năng lực và giá trị của chính bản thân.
TCA thông báo chấm dứt hợp đồng, các thành viên lưu ý tránh mất thu nhập
(VNF) - Công ty cổ phần TC Advisors (TCA) đã có thông báo về việc chấm dứt hợp đồng hợp tác phân phối sản phẩm bảo hiểm và lưu ý để các thành viên TCA tránh mất hoàn toàn các khoản thu nhập.
Giảm trừ thuế cho giáo dục và y tế: Lưu ý các nguồn không được tính chi phí
(VNF) - Đây là 2 chi phí mới, sẽ được giảm trừ vào thu nhập chịu thuế cho người nộp thuế trong kỳ quyết toán tới đây, Thuế TP. Hà Nội đã có những lưu ý chi tiết
Khoảng trống an sinh: 14 triệu người đến tuổi hưu, chỉ 5 triệu người có lương
(VNF) - Việt Nam có khoảng 9 triệu người nghỉ hưu nhưng không có lương, đồng thời áp lực đảm bảo an sinh xã hội khi chính thức trở thành “xã hội già hoá” trong khoảng một thập niên tới. Khoảng trống này đặt ra yêu cầu đối với việc phát triển sản phẩm bảo hiểm hưu trí.
Công dân 'gặp khó' về xuất hoá đơn điện tử và nộp thuế: Cục Thuế phản hồi
(VNF) - Cơ quan thuế đã có hướng dẫn đối với công dân về việc xuất hoá đơn điện tử khi bán hàng trên sàn thương mại điện tử (TMĐT) và phương pháp nộp thuế khi doanh thu vượt 3 tỷ đồng.
Lãi suất cao hơn: Người đi vay và gửi tiết kiệm có cùng cơ hội hưởng lợi?
(VNF) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã chính thức tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đánh dấu lần tăng lãi suất đầu tiên sau hơn ba năm. Vậy động thái này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến túi tiền của người dân?
Thu phí giao dịch khi mua bảo hiểm nhân thọ: Cách để không mất thêm tiền
(VNF) - Manulife Việt Nam đã thông tin đến khách hàng về các kênh thanh toán phí bảo hiểm nhằm giúp khách hàng thực hiện giao dịch thuận tiện, an toàn và bảo mật, trong đó đưa ra 4 lựa chọn. Đáng chú ý, người mua đóng phí bằng thẻ tín dụng, sẽ bị thu phí từ phía trung gian thanh toán.
Bảo hiểm sức khoẻ ‘vòng đời’ ngắn: Tất cả các bên đều bị ảnh hưởng
(VNF) - Theo các chuyên gia, thực trạng nhiều sản phẩm bảo hiểm sức khoẻ có “tuổi thọ” ngắn, dừng bán sớm sẽ ảnh hưởng đến toàn thị trường bảo hiểm, đặc biệt là niềm tin, mà nguyên nhân được chỉ ra là do thiếu một hạ tầng dữ liệu đồng bộ.
Shopee thông báo chính sách khấu trừ thuế mới với thu nhập từ Affiliate
(VNF) - Mới đây, Shopee đã có thông báo về chính sách thuế đối với thu nhập phát sinh từ hoạt động tiếp thị liên kết (Affiliate).
Bảo hiểm sức khoẻ ‘tuổi thọ’ ngắn: Đừng chuyển ngược rủi ro sang khách hàng
(VNF) - Chuyên gia đánh giá, thực trạng "tuổi thọ” một số sản phẩm bảo hiểm sức khoẻ quá ngắn đã ảnh hưởng đến uy tín của đội ngũ bán hàng, cũng như trải nghiệm của khách hàng tham gia bảo hiểm bởi lúc này rủi ro quản trị của doanh nghiệp lại được chuyển ngược thẳng sang người tham gia.
Chỉ tốn 1.000 đồng/ngày, được dùng dịch vụ y tế chất lượng chữa bệnh hiểm nghèo
(VNF) - Đây được xem là giải pháp giảm gánh nặng cho bảo hiểm y tế (BHYT), đáng chú ý các doanh nghiệp tập trung vào quyền lợi bệnh hiểm nghèo và điều trị nội trú, giúp người dân có thể tiếp cận được với dịch vụ y tế chất lượng cao.
Những nguyên tắc đầu tư cho 'cuộc đời trăm tuổi', để gia sản truyền qua nhiều thế hệ
(VNF) - Khi con người có xu hướng sống thọ hơn, cách hoạch định tài chính và đầu tư cũng đang thay đổi. Thay vì xây dựng danh mục chỉ đủ cho một đời người, ngày càng nhiều nhà đầu tư hướng tới chiến lược có thể duy trì và tạo giá trị qua nhiều thế hệ.
Bị ‘lấy cắp’ thông tin để lập DN: Cơ quan thuế chỉ cách phản ứng nhanh
(VNF) - Thuế cơ sở 7, tỉnh Nghệ An đã có những hướng dẫn cách cá nhân phản hồi và xử lý khi thông tin của mình bị “lấy cắp” để làm đại diện cho tổ chức, doanh nghiệp.
Thói quen dùng thẻ tín dụng 'lợi bất cập hại', đẩy khách hàng vào bẫy nợ nần
(VNF) - Theo các chuyên gia, chỉ thanh toán số tiền tối thiểu mỗi tháng là một trong những thói quen sử dụng thẻ tín dụng tồi tệ nhất và 41% người dùng thẻ đang mắc phải thói quen này.
Nâng cao dân trí tài chính, bồi đắp sức bền cho ‘mạch máu’ nền kinh tế
(VNF) - Trong hành trình tái định hình dòng vốn của nền kinh tế – từ dòng tiền cá nhân đến dòng vốn quốc gia – có một dòng chảy âm thầm nhưng quyết định đến sức bền của toàn hệ thống: dòng chảy của nhận thức, hiểu biết và thói quen tài chính trong mỗi người dân. Đó chính là dân trí tài chính.
Bảo hiểm TNDS xe máy: Chuẩn hoá bán hàng, đơn giản thủ tục bồi thường
(VNF) - Cơ quan quản lý khẳng định, thủ tục bồi thường bảo hiểm TNDS xe máy sẽ được sớm sửa đổi trong thời gian tới theo hướng đơn giản hoá thủ tục bồi thường, nâng cao niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với loại hình bảo hiểm này.
Xe đang đỗ, bị tường tự đổ gây hư hỏng: Bảo hiểm bồi thường như thế nào?
(VNF) - Người tham gia bảo hiểm vật chất xe, trong trường hợp đang đỗ xe, bị tường gạch tự đổ gây hư hỏng thì bảo hiểm chi trả như thế nào và có thể nhận thế quyền để đòi tiền từ chủ nhà hay không?
Nghịch lý của người Việt: Mua bảo hiểm vì sợ bị phạt, không biết đòi quyền lợi
(VNF) - Theo các chuyên gia, để bảo hiểm TNDS xe máy thực sự phát huy ý nghĩa, một trong những giải pháp là người tham gia phải thay đổi tư duy mua để “đối phó”, cần hiểu rõ sản phẩm, nắm quyền lợi và chủ động thông báo đến doanh nghiệp bảo hiểm khi có rủi ro xảy ra.
Gây tai nạn xe máy được bồi thường 36 triệu: Đừng nghĩ mấy chục nghìn mua bảo hiểm chỉ để ‘đối phó’
(VNF) - Phần lớn người dân đều suy nghĩ rằng, việc tham gia bảo hiểm TNDS xe máy mục tiêu chỉ để “đối phó” với cơ quan chức năng, nhưng cũng không ít trường hợp đã nhận được bồi thường với thủ tục đơn giản và sự hỗ trợ của doanh nghiệp bảo hiểm.
Đề xuất giảm ngưỡng miễn thuế hàng giá trị nhỏ xuống 100.000 đồng
(VNF) - Bộ Tài chính đề xuất hạ ngưỡng miễn thuế cho hàng xuất, nhập khẩu từ mức 500.000 đồng đến một triệu đồng như hiện nay xuống 100.000 đồng.
Bảo vệ người tiêu dùng: Điểm tựa sống còn của thị trường tài chính
(VNF) - Niềm tin là nền tảng của thị trường tài chính. Khi người tiêu dùng không được bảo vệ đầy đủ, niềm tin suy giảm, dòng tiền sẽ có xu hướng rút khỏi các kênh đầu tư dài hạn, kéo theo những hệ lụy đối với sự phát triển của thị trường vốn và cả nền kinh tế.
Tập đoàn Sun Life ghi nhận tăng trưởng tích cực, tiếp tục mở rộng mạng lưới tại Việt Nam
(VNF) - Tập đoàn Sun Life vừa công bố kết quả kinh doanh quý II/2026 với nhiều điểm sáng trên toàn cầu và tại khu vực châu Á, tiếp tục khẳng định hiệu quả của chiến lược phát triển bền vững, đa dạng hóa hoạt động kinh doanh và đẩy mạnh đổi mới sáng tạo. Riêng tại Việt Nam, Sun Life Việt Nam cũng ghi nhận những kết quả khả quan trong nửa đầu năm 2026.
Hộ kinh doanh dưới 10 tỷ đồng có được lựa chọn cách tính thuế?
(VNF) - Nhóm chủ hộ kinh doanh có doanh thu năm dưới 10 tỷ đồng đang kỳ vọng sẽ được nộp thuế trên doanh thu (mức thuế suất x doanh thu) thay vì theo thu nhập tính thuế.
Hiện trạng nơi cư dân 12 dự án sai phạm của Mường Thanh được chọn về ở trong nay mai
(VNF) - Thanh Hà Cienco 5 đang được đẩy mạnh xây dựng, với nhiều dãy liền kề, biệt thự dần hiện hữu. Đây cũng là địa điểm được Hà Nội dự kiến bố trí nhà ở cho cư dân tại các dự án sai phạm của Mường Thanh trong trường hợp phải di dời.


































































