Đi ngược lại phán đoán của phương Tây
So với những kỳ vọng phổ biến ở phương Tây hai năm trước rằng các lệnh trừng phạt và tác động tiêu cực của chiến sự Ukraine có thể khiến nền kinh tế Nga sụp đổ, thật bất ngờ nền kinh tế Nga đang vận hành rất tốt.
Mười hai tháng trước, các nhà phân tích phương Tây đã dự đoán một sự suy giảm tổng thể của Nga trong suốt năm 2023. Tuy nhiên, nền kinh tế Nga tăng trưởng mạnh hơn nhiều so với các quốc gia phương Tây (bao gồm cả Anh), với GDP tăng hơn 3%.
Giá dầu cao hơn và việc tăng cường xuất khẩu sang Trung Quốc và Ấn Độ đã giúp Nga tránh khỏi thảm họa mà nhiều người dự đoán.
Sự rút lui của các công ty phương Tây cũng đã mở ra những “ngóc ngách” mới cho các công ty Nga, trong khi các biện pháp kiểm soát vốn khiến họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đầu tư vào Nga.
Thêm vào đó, việc tăng chi tiêu quốc phòng một cách ồ ạt, bao gồm cả tiền lương cho binh sĩ và bồi thường cho các gia đình, cũng như sản xuất vũ khí, đã thúc đẩy những cuộc bùng nổ kinh tế nhỏ ở những vùng nghèo hơn của đất nước.
"Nóng đến mức nguy hiểm"
Số liệu từ Bộ tài chính Nga cho thấy gói kích thích tài chính tổng thể của chính phủ chiếm khoảng 5% GDP, nhiều hơn mức được thực hiện trong đại dịch Covid-19. Theo các chuyên gia, đến một lúc nào đó, tất cả những thứ đó đều phải trả giá.
Cũng theo tài liệu từ Bộ Tài chính Nga, chi tiêu quốc phòng năm 2024 dự kiến lên đến 10.800 tỷ rúp (111,15 tỷ USD), tức khoảng 6% GDP nước này
Tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục (dưới 3%), lương danh nghĩa đã tăng 15% so với cùng kỳ năm trước và lạm phát lên tới khoảng 8%, buộc ngân hàng trung ương phải tăng lãi suất lên 16%.
Hai học giả của Yale là Jeffrey Sonnenfeld và Steven Tian mới đây đã nêu ra một vài vấn đề nổi cộm của kinh tế Nga do ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt.
Thứ nhất là vấn đề chảy máu chất xám. Kể từ khi Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2/2022, ít nhất một triệu công nhân có tay nghề cao đã rời khỏi đất nước (theo một số ước tính), chiếm 10% toàn bộ lực lượng lao động công nghệ của Nga và 33% số triệu phú của nước này.
Vấn đề thứ hai là “chảy máu vốn”. Theo đánh giá riêng của Ngân hàng Trung ương Nga, lượng vốn tư nhân kỷ lục 253 tỷ USD đã được chuyển ra khỏi Nga trong 16 tháng sau khi xung đột nổ ra, gấp 4 lần mức vốn chảy ra trước đó.
Thứ ba, việc mất đi công nghệ cao phương Tây đã gây thiệt hại cho các lĩnh vực quan trọng như công nghệ và thăm dò năng lượng. Ví dụ, “ông lớn” năng lượng Nga Rosneft đã buộc phải chi thêm gần 10 tỷ USD cho chi phí vốn, cộng thêm khoảng 10 USD chi phí cho mỗi thùng dầu mà công ty xuất khẩu.
Thứ tư, khoảng 250 tỷ USD vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã chảy ra khỏi nước này và gần như ngừng hoàn toàn dòng vốn FDI mới vào Nga. Trước khi chiến sự nổ ra, trung bình mối năm nước này nhận thêm 100 tỷ USD vốn FDI.
Thứ năm, đồng rúp mất đi vai trò là đồng tiền có thể chuyển đổi và trao đổi được.
Thứ sáu, mất khả năng tiếp cận thị trường vốn toàn cầu.
Cuối cùng là “sự tàn phá của cải trên diện rộng và giá trị tài sản sụt giảm”. Giá trị của một số doanh nghiệp nhà nước đã giảm 75% kể từ khi chiến sự nổ ra, và nhiều tài sản của khu vực tư nhân đã giảm một nửa giá trị.
Các lệnh trừng phạt đã không làm sụp đổ nền kinh tế Nga nhờ Trung Quốc, Ấn Độ và các “thị trường song song” nơi hàng hóa được vận chuyển qua các quốc gia thân thiện như Thổ Nhĩ Kỳ và Kazakhstan. Tuy nhiên, tình trạng thiếu hụt ngày càng gia tăng, đặc biệt là các loại hàng hóa như lốp xe, giấy in, phụ tùng máy bay và thuốc men.
Theo phân tích của Bộ Ngân khố Mỹ, nền kinh tế Nga hiện đã nhỏ hơn 5% so với trước đây nếu chiến sự không nổ ra.
Bà Rachel Lyngaas, chuyên gia kinh tế trưởng về trừng phạt thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết sự kết hợp giữa chiến sự và các lệnh trừng phạt đang “đặt nền kinh tế Nga dưới áp lực kinh tế đáng kể” bằng cách “góp phần khiến chi tiêu tăng nhanh, đồng rúp mất giá, lạm phát gia tăng và thị trường lao động thắt chặt.
Các yếu tố chính gây tổn hại cho Nga bao gồm tình trạng di cư, khó khăn trong việc tìm nguồn cung ứng hàng nhập khẩu công nghệ cao, buộc phải định hướng lại chuỗi cung ứng và thiếu khả năng tiếp cận thị trường phương Tây.
Theo bà Lyngaas, "mặc dù nền kinh tế cho đến nay đã đối phó được với các lệnh trừng phạt, nhưng một nỗ lực chiến sự lớn hơn có thể gây bất ổn cho sự ổn định vĩ mô của Nga".
Xem thêm >> Doanh thu năng lượng giảm, Nga xoay sang bán ngoại tệ
Tags:
(VNF) - Tuần qua, giá vàng thế giới biến động mạnh dưới tác động của căng thẳng Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ. Kim loại quý có lúc rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2025 trước khi bật tăng trở lại nhờ dòng tiền trú ẩn, khép lại một tuần đầy sóng gió của thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Từng đứng trước nguy cơ phá sản sau nhiều lần phóng tên lửa thất bại, SpaceX đã vượt qua mọi hoài nghi để viết nên một trong những câu chuyện khởi nghiệp vĩ đại nhất thế kỷ XXI. Hành trình kéo dài hơn hai thập kỷ của công ty không chỉ làm thay đổi ngành công nghiệp không gian, mà còn đưa Elon Musk từ một kẻ mộng tưởng trở thành người sở hữu khối tài sản nghìn tỷ USD đầu tiên trong lịch sử nhân loại.
(VNF) - Bitcoin vừa trải qua một trong những nhịp điều chỉnh mạnh nhất kể từ khi lập đỉnh, song Standard Chartered cho rằng "mùa đông crypto" đã qua.
(VNF) - Thương vụ IPO lịch sử của SpaceX đang biến những người lao động bình thường thành triệu phú chỉ sau một đêm. Từ kỹ sư tên lửa đến nhân viên nhà ăn, tất cả đều hưởng lợi từ đợt IPO kỷ lục của SpaceX.
(VNF) - Từ một startup chỉ có 11 nhân viên, Midjourney đã tạo ra hơn 200 triệu USD doanh thu mỗi năm, thu hút hàng chục triệu người dùng trên toàn cầu và thậm chí trở thành đối tác công nghệ của Meta.
(VNF) - Với giới đầu tư Bitcoin, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh gợi lên một câu hỏi quen thuộc: liệu thị trường có lần nữa đối mặt với "lời nguyền World Cup"?
(VNF) - Trung Quốc đang dựng lên những bức tường ngày càng kiên cố nhằm ngăn dòng vốn, công nghệ và doanh nghiệp rời khỏi đất nước.
(VNF) - Nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Hàn Quốc Coupang vừa bị phạt 624,7 tỷ won (khoảng 409 triệu USD) sau vụ rò rỉ dữ liệu ảnh hưởng đến hơn 33 triệu người dùng.
(VNF) - Không chỉ cạnh tranh trên sân cỏ, các ngôi sao hàng đầu còn đại diện cho những “thương hiệu toàn cầu” có khả năng tạo ra hàng chục triệu USD mỗi năm từ lương, thưởng, quảng cáo và các hoạt động thương mại.
(VNF) - Sau đợt IPO kỷ lục của SpaceX, Elon Musk được cho là đã trở thành tỷ phú nghìn tỷ đầu tiên trong lịch sử với khối tài sản vượt 1.000 tỷ USD, bỏ xa mọi đối thủ trên bảng xếp hạng người giàu thế giới.
(VNF) - ECB chọn nâng lãi suất để bảo vệ mục tiêu lạm phát 2%, dù quyết định này làm dấy lên nhiều tranh luận.
(VNF) - BYD dự kiến chi gần 2 tỷ euro để phát triển hệ thống hạ tầng tại châu Âu nhằm đưa công nghệ sạc siêu nhanh chỉ trong 5 phút lên toàn bộ các dòng xe chủ lực của hãng trong vài năm tới.
(VNF) - Giá dầu tăng cao do chiến sự Iran và sự mạnh lên của đồng USD đang tạo ra áp lực kép đối với các nền kinh tế châu Á. Trong bối cảnh dự đoán về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục nâng lãi suất gia tăng, cùng với mức độ bất ổn kinh tế vẫn ở ngưỡng cao, các quốc gia trong khu vực ngày càng khó khăn hơn trong việc bảo vệ đồng nội tệ.
(VNF) - Giá vàng kỳ hạn chốt phiên 10/6 ở mức thấp nhất kể từ đầu năm, chính thức xác nhận việc kim loại quý này bước vào thị trường gấu lần đầu tiên trong vòng 4 năm qua. Diễn biến này xảy ra ngay cả khi nhà đầu tư vẫn đang tìm kiếm những nơi trú ẩn an toàn hơn cho dòng vốn trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục diễn biến khó lường.
(VNF) - 'Cá voi' Strategy quay lại mua Bitcoin chỉ ít ngày sau giao dịch bán hiếm hoi, trong khi BitMine tiếp tục tăng tốc tích lũy Ethereum
(VNF) - World Cup từ lâu không chỉ là sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh mà còn là tài sản thương mại giá trị nhất của FIFA. Tuy nhiên, khi World Cup 2026 khởi tranh tại Mỹ, Canada và Mexico, FIFA đang đối mặt một thực tế mới: bán bản quyền phát sóng ngày càng khó hơn, dù giải đấu được mở rộng và lượng khán giả toàn cầu vẫn ở mức khổng lồ.
(VNF) - Từng khiến giới đầu tư phát cuồng và tạo nên những cơn FOMO lớn nhất trên thị trường tài chính toàn cầu, vàng và Bitcoin đang đánh mất dần sức hút. Dòng tiền suy giảm, niềm tin lung lay và sự trỗi dậy của những câu chuyện đầu tư mới đang khiến ánh hào quang của chúng trở nên mờ nhạt hơn bao giờ hết.
(VNF) - CEO của Tesla Elon Musk vừa đưa ra một tuyên bố đáng chú ý trong cuộc trò chuyện gần đây với nhà sáng lập Baron Capital, Ron Baron. Theo đó, ông Musk cho biết công ty của ông đang phát triển một con chip “tốt hơn NVIDIA từ hai đến ba lần” với chi phí chỉ bằng 10%, đặc biệt tập trung vào các tác vụ suy luận (inference).
(VNF) - Bảng xếp hạng này cho thấy sự áp đảo của các cường quốc châu Âu cùng những con số kỷ lục trên thị trường bóng đá.
(VNF) - Theo Citi Group, giá vàng có thể giảm thêm gần 20% vào tháng 9 và các nhà phân tích của ngân hàng này cho rằng đà giảm vẫn chưa kết thúc.
(VNF) - Ở Hàn Quốc, nhà đầu tư cá nhân từ lâu không chỉ là một lực lượng tham gia thị trường. Họ còn là biến số có thể khuếch đại các chu kỳ tăng nóng, từ tiền mã hóa, cổ phiếu công nghệ cho tới các sản phẩm đòn bẩy.
(VNF) - Bitcoin đã bốc hơi khoảng 235 tỷ USD vốn hóa chỉ trong một tuần. Tuy nhiên, phía sau những biến động giá là một quá trình tái định hình đang diễn ra trong ngành tiền điện tử.
(VNF) - Chính quyền Mỹ ngày 8/6 đã công bố danh sách cập nhật các doanh nghiệp lớn của Trung Quốc mà Washington cho rằng có liên hệ hoặc hỗ trợ quân đội nước này. Danh sách này bao gồm nhiều tên tuổi nổi bật như Alibaba, Baidu và nhà sản xuất xe điện BYD.
(VNF) - Tính từ đầu năm đến nay, KOSPI đã ba lần kích hoạt cơ chế ngắt mạch trong năm 2026, lần lượt vào các ngày 4/3, 9/3 và 8/6. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào con số này, nhà đầu tư có thể bỏ qua điểm quan trọng hơn: ba lần thị trường buộc phải tạm dừng giao dịch không phản ánh cùng một" vấn đề" lặp lại.
(VNF) - Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã kéo dài chuỗi mua vàng liên tiếp lên tháng thứ 19 trong tháng 5, trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này tăng lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ.
(VNF) - Tuần qua, giá vàng thế giới biến động mạnh dưới tác động của căng thẳng Trung Đông và chính sách tiền tệ của Mỹ. Kim loại quý có lúc rơi xuống mức thấp nhất kể từ cuối năm 2025 trước khi bật tăng trở lại nhờ dòng tiền trú ẩn, khép lại một tuần đầy sóng gió của thị trường tài chính toàn cầu.
(VNF) - Trên công trường cầu Thượng Cát - Hà Nội, hàng trăm công nhân cùng nhiều thiết bị cơ giới đang làm việc liên tục ngày đêm để đẩy nhanh tiến độ thi công, hướng tới mục tiêu hoàn thành công trình trong năm 2027.
