Di dời đại học khỏi nội đô: Hà Nội đứng trước một lựa chọn lớn
(VNF) - Sáng qua, khi đi vào giờ cao điểm trên đường Nguyễn Trãi, tôi chứng kiến gần như đầy đủ những gì Hà Nội đang phải gánh.
- Đại học - bệnh viện giữa nội đô: Áp lực ngày càng lớn 17/03/2026 09:13
Dòng xe máy, xe đạp, ô tô nối dài, xe buýt chật kín, tất cả len lỏi từng khoảng trống nhỏ để đi tiếp. Chỉ trong một đoạn đường không dài, có tới bảy trường đại học và học viện nằm san sát nhau. Mỗi trường vài chục nghìn sinh viên, và vào những khung giờ nhất định, tất cả cùng đổ ra đường cùng với luồng di chuyển từ ngoại ô vào nội đô.
Và Nguyễn Trãi cũng không phải là nơi duy nhất. Ở khu vực Hồ Tùng Mậu – Xuân Thủy – Cầu Giấy, một cụm đại học khác đang hoạt động với Đại học Thương mại, Đại học Quốc gia Hà Nội và Học viện Báo chí và Tuyên truyền.
Ở phía nam, các tuyến như Giải Phóng, Trần Đại Nghĩa, Lê Thanh Nghị hay Đại Cồ Việt vốn đã hẹp lại phải gánh thêm dòng xe máy khổng lồ đổ về các cổng trường vào giờ học. Giờ tan học của các trường gần như cũng là giờ tắc đường của cả khu.
Trong bối cảnh đó, Hà Nội đang xây dựng Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030 với tầm nhìn kéo dài tới 100 năm – một bản quy hoạch được kỳ vọng sẽ tổ chức lại toàn bộ không gian phát triển của thành phố từ hạ tầng, dân cư đến các trung tâm tri thức.
Trong bản quy hoạch này, việc di dời các trường đại học có diện tích nhỏ, cơ sở vật chất không đạt chuẩn ra khỏi nội đô được đặt ra như một hướng đi quan trọng – như một cách để Hà Nội sắp xếp lại không gian sống của chính mình.
Một chủ trương đã có từ lâu
Nếu lật lại các bản quy hoạch cũ, câu chuyện này không hề mới.
Từ năm 2007 rồi đến các quy hoạch năm 2011, Hà Nội đã nói đến việc giảm mật độ sinh viên trong nội đô xuống khoảng 30.000, đồng thời hình thành các cụm đại học tại Hòa Lạc, Sóc Sơn, Sơn Tây hay Gia Lâm. Danh sách các trường cần di dời thậm chí đã từng được nêu ra với hơn chục cơ sở đào tạo nằm trong diện phải tính toán lại không gian.
Thế nhưng sau hơn một thập kỷ, thực tế gần như không thay đổi đáng kể. Ngoại trừ một vài trường di chuyển cục bộ, phần lớn các trường vẫn ở lại nội đô, tiếp tục mở rộng quy mô đào tạo trong những khuôn viên vốn đã chật chội.
Chi phí là một rào cản rõ ràng, bởi xây dựng một khuôn viên đại học không chỉ là vài tòa giảng đường mà là cả một hệ sinh thái gồm ký túc xá, thư viện, phòng thí nghiệm và hạ tầng đô thị đi kèm. Cái khó hơn nằm ở chỗ suốt nhiều năm, chủ trương di dời tồn tại như một định hướng hơn là một yêu cầu có ràng buộc, không có lộ trình, không có chế tài, không có trách nhiệm cá nhân và đặc biệt là thiếu cơ chế đủ mạnh.
Áp lực đã tích tụ đến mức không thể bỏ qua
Trong khi việc di dời gần như đứng yên, quy mô sinh viên lại tăng đều theo từng năm. Hiện nay, Hà Nội có khoảng 650.000–700.000 sinh viên, phần lớn tập trung trong khu vực nội đô. Con số này đặt vào một hệ thống hạ tầng vốn đã quá tải tạo ra một áp lực không hề nhỏ.
Chỉ cần quan sát một chi tiết rất đời thường: Vào mùa hè, khi sinh viên nghỉ học, nhiều tuyến phố quanh các trường đại học bỗng “dễ thở” hơn hẳn. Điều đó cho thấy các cụm đại học không chỉ là nơi đào tạo mà còn là những điểm phát sinh lưu lượng giao thông rất lớn trong đô thị.

Có những trường đại học hiện chỉ có vài mét vuông trên mỗi sinh viên trong khi tiêu chuẩn tối thiểu là 25 m². Không gian học tập chật hẹp, thiếu khu thực hành, thiếu hạ tầng nghiên cứu – những điều này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo mà còn cho thấy mô hình “đại học trong lõi đô thị” đã đi đến giới hạn.
Các trường đại học lúc này không còn là chuyện riêng của ngành giáo dục nữa mà bắt đầu tác động trực tiếp đến cách đô thị vận hành mỗi ngày.
Một trường đại học nếu nhìn đúng nghĩa, không dừng ở những dãy giảng đường mà kéo theo cả một đời sống xung quanh nó – từ phòng trọ, quán ăn đến những công việc làm thêm của sinh viên.
Với nhiều sinh viên, học ở nội đô không chỉ là chuyện đến lớp mà còn là cơ hội tìm việc làm thêm để tự trang trải chi phí. Với giảng viên, đặc biệt là những người đã ổn định cuộc sống ở trung tâm, việc phải di chuyển hàng chục cây số mỗi ngày không phải là một thay đổi nhỏ.
Câu chuyện vì thế nằm ở chỗ, nơi đến có đủ điều kiện để người học và người dạy thực sự gắn bó hay không. Nếu không trả lời được câu hỏi đó, việc di dời sẽ vấp phải một lực cản rất tự nhiên đến từ chính những người trong cuộc.
Giải pháp: Phải làm thật
Trước hết, phải gọi đúng tên những trường cần di chuyển, kèm theo một lộ trình cụ thể. Khi đã có mốc thời gian rõ ràng và trách nhiệm gắn với từng cơ quan, câu chuyện sẽ không còn dừng ở mức “khuyến khích”.
Nhưng ngay cả khi có lộ trình, nếu nơi đến chưa sẵn sàng, mọi thứ vẫn sẽ dừng lại. Hòa Lạc là ví dụ rõ nhất. Một khu đại học được quy hoạch hàng nghìn hecta, nằm cạnh khu công nghệ cao nhưng suốt nhiều năm vẫn loay hoay vì thiếu hạ tầng kết nối và dịch vụ đi kèm. Nếu sinh viên vẫn phải chạy xe máy hàng chục cây số mỗi ngày, quanh khu học xá không có nhà ở, không có việc làm thêm, không có một đời sống đủ đầy thì rất khó để các trường rời bỏ trung tâm.
Giao thông vì thế trở thành điều kiện tiên quyết. Khi nào sinh viên có thể lên một chuyến metro từ nội đô và xuống ngay gần giảng đường, khi đó khoảng cách 30km mới thực sự được “rút ngắn”.
Bài toán tiền cũng không thể né tránh. Không trường nào có thể tự xoay xở hàng nghìn tỷ đồng để xây một khuôn viên hoàn chỉnh. Nếu không có một cơ chế tài chính đủ mạnh, trong đó Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt và tạo “vốn mồi”, còn doanh nghiệp tham gia phát triển hạ tầng và dịch vụ thì kế hoạch di dời sẽ rất khó đi xa.
Và cuối cùng, là câu chuyện con người. Một giảng viên đã sống hàng chục năm trong nội đô sẽ không dễ dàng chuyển đi nếu không có nhà ở, trường học cho con, hay một môi trường sống tương đương. Một sinh viên cũng sẽ không chọn một nơi mà ở đó cơ hội làm thêm gần như bằng không.
Bài toán khó nhất nằm ở phần đất trong nội đô
Nhưng có lẽ câu hỏi khó nhất lại nằm ở phía sau: Quỹ đất của các trường đại học trong nội đô sẽ được sử dụng như thế nào sau khi di dời? Nhiều cơ sở đào tạo hiện nằm ở những vị trí đắc địa bậc nhất của Hà Nội. Giá trị của những khu đất này, nếu nhìn theo góc độ thị trường là rất lớn.
Nếu chuyển đổi thành các dự án bất động sản, thành phố có thể thu được nguồn lực đáng kể trong ngắn hạn. Nhưng cái giá đi kèm có thể là áp lực hạ tầng tiếp tục gia tăng, trong khi không gian công cộng – thứ Hà Nội đang thiếu lại không được cải thiện bao nhiêu.
Ngược lại, nếu quỹ đất được dành cho công viên, trường học, không gian sáng tạo hay các trung tâm nghiên cứu, giá trị mang lại sẽ không đến ngay lập tức, nhưng bền vững hơn nhiều.
Đằng sau câu chuyện quỹ đất là một lựa chọn rất cụ thể: Ưu tiên lợi ích ngắn hạn hay chấp nhận chậm lại để giữ những giá trị dài hạn cho thành phố.
Hà Nội có thể tiếp tục mở rộng ra bên ngoài với những khu đô thị mới nhưng những khoảng không gian trong lõi đô thị thì không thể tạo ra lần thứ hai.
Một ngày nào đó, nếu đi qua Nguyễn Trãi hay Giải Phóng mà không còn cảnh hàng vạn sinh viên cùng đổ ra đường vào giờ tan học, có lẽ khi ấy người ta mới cảm nhận rõ một quyết định quy hoạch đã âm thầm thay đổi thành phố như thế nào. Và khi đó, sẽ không còn chứng kiến cả thành phố là một bãi đỗ xe khổng lồ nữa.
Đại học có diện tích đất không đủ quy định phải di dời toàn bộ khỏi nội thành Hà Nội
- TP.HCM lên tiếng về việc di dời Trường đại học Bách khoa 10/03/2026 08:22
- 'Ông lớn' bất động sản muốn di dời Trường Đại học Bách khoa khỏi nội đô TP.HCM 08/03/2026 11:07
- Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Hoàng Minh Sơn làm quyền Bộ trưởng Bộ GD&ĐT 28/02/2026 01:34
Bứt phá để tăng trưởng hai con số: 'Tài chính là trụ cột của giàu có và thịnh vượng'
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
Tài sản số thay đổi cấu trúc các giao dịch: Rủi ro và tranh chấp pháp lý gia tăng
(VNF) - Chuyển đổi số đang làm thay đổi sâu sắc nền tảng vận hành của hoạt động đầu tư, kinh doanh, kéo theo sự gia tăng nhanh chóng của rủi ro pháp lý và tranh chấp. Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, mà còn phải thiết kế lại tư duy quản trị rủi ro theo hướng chủ động, xuyên suốt toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư.
'Định kiến người giàu gắn với bất minh khiến doanh nhân thiếu được tôn trọng'
(VNF) - Theo PGS. TS Trần Đình Thiên, hiện vẫn còn định kiến rằng người giàu thường gắn với sự bất minh, từ đó thiếu sự tôn trọng đúng mức đối với vai trò của lực lượng doanh nhân.
Lạm phát chức danh, nghịch lý giám đốc nhận lương 11 triệu đồng/tháng
Trong cuộc đua nhân sự, nhiều doanh nghiệp TP.HCM đẩy nhanh cấp bậc qua danh xưng để hút ứng viên, nhưng không đi kèm lương, quyền lợi tương xứng, khiến người lao động vỡ kỳ vọng.
Trung tâm tài chính quốc tế: Không chỉ hội tụ dòng tiền mà cần tập trung trí tuệ
(VNF) - Theo PGS.TS Phạm Thị Hoàng Anh, Phó giám đốc phụ trách Ban giám đốc Học viện Ngân hàng: “Trung tâm tài chính quốc tế không chỉ là nơi dòng tiền hội tụ, mà còn là nơi tập trung trí tuệ, công nghệ và các chuẩn mực vận hành tiên tiến”.
Muốn DNNN bứt phá, phải chấm dứt tư duy 'giữ phần, sợ sai'
(VNF) - Trao đổi với VietnamFinance, LS Nguyễn Thanh Hà - Chủ tịch Công ty Luật SBLAW.cho rằng, điểm nghẽn lớn nhất của khu vực doanh nghiệp nhà nước hiện nay không chỉ nằm ở cơ chế mà còn ở tư duy “giữ phần, sợ sai” kéo dài nhiều năm. Để hiện thực hóa mục tiêu của Nghị quyết 79, cần một cuộc cải cách mạnh mẽ từ thể chế đến quản trị, trong đó trao quyền thực chất và tạo “không gian an toàn” để doanh nghiệp dám đổi mới, dám chịu trách nhiệm và bứt phá.
Góc nhìn về cuộc chiến Mỹ - Iran: Phân tử cuối cùng còn lại
(VNF) - Cuộc chiến mà Mỹ và Israel phát động nhắm vào Iran đã và đang để lại những hệ quả rất lớn đối với nền kinh tế toàn cầu. VietnamFinance xin trân trọng giới thiệu bài phân tích của tác giả Shanaka Anslem Perera về nguyên nhân và hệ quả của cuộc chiến này. Bài viết được dịch giả Phạm Quang Vinh gửi riêng cho tòa soạn.
Muốn tăng trưởng đột phá, phải trao quyền 'làm chủ' chương trình quốc gia cho tư nhân
(VNF) - “Nếu thực sự tin và trao quyền đúng nghĩa, để doanh nghiệp tư nhân tham gia với tư cách chủ nhân các chương trình hành động quốc gia, Việt Nam có thể tạo ra năng lực bứt phá chưa từng có”, PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh khi bàn về động lực tăng trưởng mới.
Lệch pha tài khóa – tiền tệ, tăng trưởng có thể 'trật nhịp'
(VNF) - PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cảnh báo, việc thiếu phối hợp nhịp nhàng giữa chính sách tài khóa và tiền tệ có thể làm suy giảm hiệu quả điều hành, thậm chí khiến đà tăng trưởng “trật nhịp”.
Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI
(VNF) - Sáng ngày 6/4, kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, phiên khai mạc sẽ diễn ra trọng thể tại Nhà Quốc hội.
Muốn cải cách DNNN, phải bắt đầu từ thể chế
(VNF) - Theo TS. Phan Đức Hiếu, cải cách doanh nghiệp nhà nước không thể chỉ dừng ở tái cơ cấu hay thay đổi quản trị nội bộ, mà cốt lõi nằm ở việc hoàn thiện thể chế, bảo đảm minh bạch, tách bạch vai trò và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng với các khu vực kinh tế khác.
Lựa chọn doanh nghiệp nhà nước 'đầu tàu' dẫn dắt nền kinh tế
(VNF) - Trao đổi với Đầu tư Tài chính, TS. Nguyễn Minh Thảo, Ban Phát triển doanh nghiệp và Môi trường kinh doanh, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, cho rằng việc lựa chọn đúng các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh làm “đầu tàu” sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa và nâng cao hiệu quả của chính khu vực kinh tế nhà nước cũng như của toàn nền kinh tế.
Hà Nội tầm nhìn 2045: Hai sứ mệnh làm giàu đẹp Thủ đô và vì sự thịnh vượng quốc gia
(VNF) - Thành công của Hà Nội không chỉ đo bằng quy mô kinh tế riêng lẻ, mà còn bằng mức độ thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng và khả năng kéo cả “đoàn tàu” quốc gia tiến lên.
Chiến sự nóng bỏng nhưng giá vàng đổ dốc: Áp lực nào đẩy vàng đi ngược quy luật?
(VNF) - Sự vượt ra khỏi quy luật thông thường của giá vàng cho thấy thị trường tài chính toàn cầu đang vận hành theo những quy luật phức tạp hơn, nơi dòng tiền không chỉ tìm đến vàng mà còn dịch chuyển mạnh sang các tài sản sinh lời khác.
Vào chuỗi toàn cầu: DN Việt làm nặng nhọc nhất nhưng 'đứng ngoài' phần lợi nhuận lớn nhất
(VNF) - Doanh nghiệp Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào thương mại quốc tế, song phần lớn vẫn dừng ở khâu sản xuất, gia công – phần “xương” nhất trong chuỗi giá trị, trong khi 70 – 80% lợi nhuận lại tập trung ở các khâu thương hiệu và phân phối.
Phát triển doanh nghiệp nhà nước:'Cần thiết kế thể chế, phân định rõ sân chơi'
(VNF) - Luật sư Nguyễn Tiến Lập cho rằng, để kinh tế nhà nước thực sự dẫn dắt được nền kinh tế, Nhà nước cần làm tốt vai trò thiết lập thể chế, "phân định sân chơi" ngay từ đầu, tránh nguy cơ tiềm ẩn xung đột với khu vực tư nhân.
'Giữa biến động toàn cầu, Việt Nam vẫn giữ vững ổn định vĩ mô'
(VNF) - TS. Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động và rủi ro gia tăng, Việt Nam vẫn duy trì được sự ổn định kinh tế vĩ mô, tạo nền tảng quan trọng để củng cố niềm tin thị trường và hỗ trợ đà tăng trưởng trong thời gian tới.
Lịch sử những lần vàng sập giá: Điều gì sẽ đến sau cú giảm sâu 40 năm mới có một lần?
(VNF) - Dù được xem là “tài sản trú ẩn an toàn” nhưng vàng vẫn nhiều lần lao dốc mạnh trong lịch sử, có khi mất tới 60% giá trị. Từ sau 'Nixon Shock' đến biến động hiện tại được ví như lặp lại chu kỳ 40 năm, các đợt sụt giảm này cho thấy vàng không miễn nhiễm rủi ro, mà luôn vận động theo chu kỳ kinh tế và chính sách tiền tệ toàn cầu.
Mỹ tấn công Iran: 'Chi phí leo thang chặn đà phục hồi của nền kinh tế'
(VNF) - TS Bùi Ngọc Sơn, Viện Kinh tế và Chính trị thế giới cho rằng căng thẳng quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran đang đẩy Trung Đông trở lại vòng xoáy bất ổn, làm dấy lên lo ngại về một cú sốc chi phí mới đối với kinh tế toàn cầu. Với Việt Nam, nền kinh tế có độ mở lớn và phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu thì nguy cơ giá dầu, chi phí vận tải và lãi suất gia tăng có thể tạo áp lực lên lạm phát, thu hẹp dư địa chính sách và bào mòn đà phục hồi còn mong manh.
Mỹ tấn công Iran: Chiến sự Trung Đông gây 'cú sốc' kép với Việt Nam?
(VNF) - Chiến sự tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới, tiềm ẩn nguy cơ lan rộng và tác động dây chuyền tới kinh tế toàn cầu. PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng nhận định, nếu nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, Việt Nam có thể đối mặt “cú sốc kép” từ giá dầu tăng mạnh và áp lực lạm phát nhập khẩu, đòi hỏi phải chủ động kịch bản điều hành và chiến lược dự trữ phù hợp.
Để lớp người trẻ giàu lên: 'Cài đặt lại hệ điều hành' và xây hạ tầng cho chính mình
(VNF) - Khi Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, nhiều chuyên gia cho rằng sự thịnh vượng sẽ không đồng nghĩa với nhàn nhã. Trái lại, đó có thể là một giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi mỗi cá nhân phải tự nâng cấp năng lực và xây dựng “hạ tầng” cho chính mình nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
Tái cấu trúc không gian đô thị Đà Nẵng: Quy hoạch không thể 'đóng băng' trong 10 – 20 năm
(VNF) - Việc tổ chức lại không gian đô thị Đà Nẵng sau sáp nhập không chỉ là một bài toán kỹ thuật quy hoạch mà còn là phép thử về bản lĩnh thể chế và tầm nhìn phát triển dài hạn của thành phố. Trao đổi với Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance, ông Nguyễn Cửu Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Quy hoạch Phát triển đô thị TP. Đà Nẵng cho rằng đây là cơ hội lịch sử để thành phố tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đa trung tâm, tích hợp vùng và bền vững.
Trung tâm tài chính quốc tế: 'Không gian thể chế đặc biệt, tiệm cận chuẩn mực quốc tế'
(VNF) - Lễ ra mắt Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Việt Nam không chỉ đánh dấu sự hình thành của một thiết chế mới, mà còn mở ra kỳ vọng đưa Việt Nam tiến gần hơn tới “vòng trong” của dòng vốn toàn cầu. Tuy nhiên, theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân để tham vọng này trở thành hiện thực, điều kiện tiên quyết không chỉ là ưu đãi hay vị trí địa lý, mà phải kiến tạo được một “không gian thể chế đặc biệt” đủ minh bạch, ổn định và tiệm cận chuẩn mực quốc tế.
Công nghiệp hóa Việt Nam trong biến động địa chính trị kinh tế thế giới
(VNF) - Với mục tiêu đến năm 2045 sẽ trở thành quốc gia thu nhập cao, công nghiệp hoá là con đường bắt buộc. Nhưng trong bối cảnh địa chính trị - kinh tế thế giới ngày càng bất định, tiến trình công nghiệp hóa Việt Nam sẽ đi theo hướng nào, Chính phủ cần điều chỉnh chính sách ra sao? Tạp chí Đầu tư Tài chính đã có cuộc trao đổi với GS Trần Văn Thọ - Đại học Waseda, Tokyo về các vấn đề này.
Bứt phá để tăng trưởng hai con số: 'Tài chính là trụ cột của giàu có và thịnh vượng'
(VNF) - Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới, việc lựa chọn động lực dẫn dắt trở nên đặc biệt quan trọng. PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, tài chính, đặc biệt là tài chính công nghệ, cần được xác định là mũi nhọn chiến lược nếu muốn tạo bứt phá về năng suất, mở rộng không gian tăng trưởng và nâng cao vị thế của nền kinh tế trong dài hạn.
Tiến độ cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn sau hơn một năm thi công
(VNF) - Sau hơn một năm khởi công, dự án cầu đi bộ vượt sông Sài Gòn đang bước vào giai đoạn thi công cao điểm với nhiều hạng mục quan trọng dần hoàn thiện, tạo hình rõ nét cho một công trình được kỳ vọng trở thành điểm nhấn kiến trúc mới của TP. HCM.






























































