Hệ sinh thái tài chính số: Nhiều tiện lợi và rủi ro cao, khách hàng trở thành yếu thế
(VNF) - Cánh cửa mở ra để tham gia hệ sinh thái tài chính số trở nên dễ dàng hơn với sự phát triển của công nghệ, nhưng mức độ tiện lợi đang đi trước rất xa so với độ an toàn pháp lý – khiến người dùng trở thành bên yếu thế.
Dễ dàng tiếp cận, dễ dàng rủi ro
Chỉ trong vài năm trở lại đây, hệ sinh thái tài chính số tại Việt Nam đã phát triển mạnh mẽ, mở ra cánh cửa để người dân dễ dàng tiếp cận các dịch vụ tài chính mà trước kia vốn xa lạ hoặc quá phức tạp.
Nhờ sự hỗ trợ của công nghệ định danh điện tử (eKYC), trí tuệ nhân tạo, và các nền tảng số hóa toàn diện,… một người dùng phổ thông giờ đây chỉ cần vài phút trên điện thoại là có thể mở tài khoản ngân hàng số, tham gia đầu tư trực tuyến, chuyển tiền qua ví điện tử, mua bảo hiểm kỹ thuật số hay thậm chí là vay ngang hàng (P2P lending).

Tuy nhiên, khi cánh cửa ấy mở ra quá dễ dàng, người tiêu dùng cũng đồng thời đối mặt với một thực tế ít được nhắc đến, rằng họ đang tham gia vào một hệ sinh thái chưa có đầy đủ cơ chế pháp lý bảo vệ quyền lợi. Mức độ tiện lợi đang đi trước rất xa so với độ an toàn pháp lý – khiến người dùng trở thành bên yếu thế trong một trật tự số còn lỏng lẻo.
Trên thực tế, đã có những cảnh báo về nguy cơ một Fintech hay một ngân hàng số có thể sụp đổ – không chỉ là vấn đề tài chính, mà còn là câu hỏi chưa lời đáp về việc bảo vệ người dùng trong những tình huống khủng hoảng. Không giống như các tổ chức tài chính truyền thống được giám sát chặt chẽ, nhiều nền tảng số hiện nay hoạt động theo mô hình đa tầng, khó xác định bản chất pháp lý.
Đơn cử, khi người dùng “gửi tiền” vào một Fintech dưới hình thức gói tích luỹ, họ có thực sự ký một hợp đồng ủy thác đầu tư, hay hợp đồng góp vốn, giao dịch nội bộ không ràng buộc? Nếu hệ thống gặp sự cố, liệu người dùng có thể đòi lại quyền lợi hay không? Những chính sách tra soát, bồi hoàn mà một số Fintech cung cấp đã nêu ra các trường hợp có thể xảy ra và các chính sách giải quyết.
Tuy nhiên khi vụ lùm xùm giữa Yotta, Synapse và Evolve Bank & Trust xảy ra, giới quan sát nhận thấy rõ ràng hơn về những rủi ro lớn hơn gây ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của người tiêu dùng.
Cụ thể, câu chuyện không chỉ nằm ở việc người dùng của Yotta không thể tiếp cận được với các khoản tiền gửi vào Fintech này, mà khoản tiền gửi kia, theo cáo buộc của Yotta, đã bị Evolve Bank & Trust thông đồng với Synapse để chiếm đoạt. Dù một số người dùng của Yotta đã lấy lai được một phần, hoặc toàn bộ, vẫn còn nhiều người khác đang phải chờ đợi.
LS Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SBLAW, cho rằng: “Hiện nay, hệ sinh thái tài chính số tại Việt Nam đang phát triển rất nhanh, bao gồm các mô hình như ngân hàng số, ví điện tử, cho vay ngang hàng, đầu tư online, bảo hiểm số... Trong bối cảnh đó, người tiêu dùng cá nhân – đặc biệt là người dùng phổ thông – đang đứng trước nhiều nguy cơ rủi ro nhưng lại chưa được bảo vệ tương xứng về mặt pháp lý”.
Thiếu nhiều cơ chế bảo vệ người tiêu dùng
LS Nguyễn Thanh Hà đã chỉ ra 3 cái thiếu trong việc bảo vệ người tiêu dùng trước những rủi ro có thể xảy ra khi sử dụng hệ sinh thái tài chính – ngân hàng số. Thứ nhất là thiếu một định nghĩa và khuôn khổ pháp lý riêng về “người tiêu dùng tài chính số”.
Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 vẫn tiếp cận theo hướng truyền thống, chủ yếu áp dụng cho các hành vi mua bán hàng hóa, dịch vụ hữu hình. Trong khi đó, các giao dịch tài chính số lại mang tính phi vật chất, diễn ra hoàn toàn trên nền tảng công nghệ, thông tin dễ bị che giấu hoặc trình bày không minh bạch. Ví dụ, một người “gửi tiền” trên ứng dụng ví điện tử hoặc đầu tư qua nền tảng P2P nhưng thực chất không biết rõ mình đang ký hợp đồng gì, chịu rủi ro pháp lý nào.
“Do đó, cần thiết xây dựng một khung pháp lý riêng dành cho “người tiêu dùng tài chính số”, tương tự như cách một số quốc gia đang thực hiện (Singapore, EU). Khung này cần bao gồm định nghĩa rõ ràng, trách nhiệm cụ thể của bên cung ứng dịch vụ tài chính, và quyền khởi kiện, khiếu nại của người tiêu dùng khi xảy ra tranh chấp”, LS Hà cho biết.
Thứ hai là thiếu cơ chế minh bạch và đối sánh thông tin tài chính. Nhiều nền tảng số hiện nay không bắt buộc công bố đầy đủ các điều kiện, điều khoản sử dụng dịch vụ một cách dễ hiểu, minh bạch. Hợp đồng thường ở dạng điện tử, khó đọc, dễ bị người dùng bỏ qua hoặc hiểu nhầm về quyền lợi của mình.
Ngoài ra, hiện vẫn chưa có cơ chế công khai, chuẩn hóa để người tiêu dùng có thể so sánh chi phí, rủi ro và điều kiện giao dịch giữa các dịch vụ tài chính số, như cách các nước đã triển khai “cổng thông tin sản phẩm tài chính” công khai do Nhà nước vận hành.
Thứ ba là thiếu cơ chế giải quyết tranh chấp chuyên biệt và khả thi. Đối với các tranh chấp giữa người tiêu dùng cá nhân với các tổ chức Fintech hoặc ngân hàng số, việc khởi kiện hoặc khiếu nại gặp nhiều trở ngại: thủ tục phức tạp, chi phí cao, chưa có cơ chế hoà giải độc lập hoặc trọng tài chuyên biệt trong lĩnh vực tài chính số. Thực tế cho thấy, người tiêu dùng thường rơi vào tình thế “lép vế” vì không hiểu rõ quyền của mình, không có công cụ đối kháng pháp lý tương xứng.
“Tóm lại, việc xây dựng một khung pháp lý riêng cho “người tiêu dùng tài chính số” là rất cấp thiết. Khung này cần tiếp cận theo hướng bảo vệ người yếu thế, thúc đẩy trách nhiệm minh bạch thông tin, an toàn dữ liệu cá nhân và thiết lập cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp với đặc thù môi trường số. Đồng thời, việc hoàn thiện pháp luật cần đi kèm nâng cao nhận thức pháp lý cho người dân, để họ trở thành người tiêu dùng tài chính số một cách chủ động và có hiểu biết”, LS Nguyễn Thanh Hà kết luận.
Thiếu luật quản lý Fintech, rủi ro lớn hơn mất kiểm soát dòng tiền
- Khi Fintech, ngân hàng số khủng hoảng: Tiền của người dân đi về đâu? 29/05/2025 09:00
- 'Ma trận' gửi tiền trên thị trường số: Khi cuộc chơi mở rộng 28/05/2025 07:00
- Gửi tiết kiệm thời số hoá: Thay đổi thói quen, chuyển hướng dòng tiền 27/05/2025 15:00
Lợi nhuận ngân hàng: Sự phân hóa đằng sau những con số tăng trưởng
(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng đang tăng mạnh nhưng động lực giữa các nhóm có sự khác biệt rõ rệt. Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi từ quy mô lớn, chất lượng tài sản và chi phí tín dụng thấp, trong khi một số ngân hàng tư nhân tận dụng room tín dụng cao để mở rộng tài sản sinh lãi.
'Ông lớn' ngân hàng Việt mạnh tay đóng cửa 135 phòng giao dịch
(VNF) - Trong vài năm qua, VietinBank liên tục tinh gọn mạng lưới giao dịch vật lý, trong khi quy mô tài sản và lợi nhuận vẫn tăng trưởng mạnh. Đến cuối tháng 6/2026, ngân hàng còn 822 phòng giao dịch trên toàn quốc.
Sinh viên và bẫy 'tín dụng số': Khoảng trống kiến thức trước ngưỡng cửa cuộc đời
(VNF) - Sự bùng nổ của các ứng dụng “mua trước, trả sau” (BNPL), ví điện tử, và app vay tiền online khiến nhiều sinh viên dễ sập bẫy nợ nần. Việc dễ dàng duyệt vay qua vài bước đăng ký trực tuyến thường kéo theo “ảo giác” lãi suất 0% hoặc phí ẩn cao ngất ngưởng, dẫn đến nguy cơ nợ xấu và ảnh hưởng xấu đến điểm tín dụng cá nhân.
Đưa nguồn thu bảo hiểm nghìn tỷ về 'sân nhà': Ngân hàng tính đường dài
(VNF) - Hàng nghìn tỷ đồng doanh thu bảo hiểm đang được các ngân hàng đưa về hệ sinh thái của mình. Đằng sau sự dịch chuyển đó không chỉ là câu chuyện nguồn thu, mà còn là bài toán phát triển bancassurance theo hướng dài hạn và bền vững hơn.
Ngân hàng gia tộc Madam Pang lỗ hơn 1.000 tỷ sau 5 năm vào Việt Nam
(VNF) - Dù cam kết rót tỷ USD và liên tục mở rộng quy mô tài sản, KBank tại TPHCM gắn liền với gia tộc của nữ tỷ phú Madam Pang ngậm ngùi báo lỗ hơn 1.000 tỷ đồng sau 5 năm vào Việt Nam.
Ngân hàng thuần số trước cơ hội được cấp 'giấy khai sinh'
(VNF) - Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính đã đưa việc bổ sung khung pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới, bao gồm ngân hàng số, lên bàn nghị sự ở cấp cao nhất, qua đó tạo cơ sở để Ngân hàng Nhà nước đẩy nhanh quá trình nghiên cứu, soạn thảo các quy định cụ thể.
Techcombank và hệ sinh thái quản lý gia sản: Đủ hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư ngoại?
(VNF) - Theo giới phân tích, việc mua cổ phần một ngân hàng đã sẵn có thị phần dẫn đầu mảng quản lý gia sản như Techcombank là cách nhanh nhất để những ngân hàng ngoại nhảy thẳng vào cuộc chơi đúng lúc thị trường sắp bùng nổ.
China Eximbank: Ngân hàng 900 tỷ USD đề xuất thu xếp vốn cho đường sắt Việt Nam
(VNF) - China Eximbank đề xuất thu xếp khoản vay 6,5 tỷ USD cho tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, trong đó tính tới phương án sử dụng nhân dân tệ và huy động hợp vốn từ các ngân hàng Trung Quốc. Đằng sau đề xuất này là một trong những định chế tài chính chính sách lớn nhất Trung Quốc, với tổng tài sản hơn 6.000 tỷ nhân dân tệ.
15% vốn của Techcombank và dấu vết 370 triệu USD từ 8 năm trước của Warburg Pincus
(VNF) - Nếu Techcombank thực sự đưa một nhà đầu tư chiến lược nước ngoài vào với tỷ lệ 15%, phần lớn số cổ phiếu này khó có thể đến từ room ngoại còn trống.
BNP Paribas: 'Khẩu vị' M&A của ngân hàng gần 40 năm hiện diện tại Việt Nam
(VNF) - Gần 40 năm hiện diện tại Việt Nam, BNP Paribas từng đầu tư 20% vào OCB trước khi thoái toàn bộ vốn. Lịch sử hoạt động và các thương vụ M&A của ngân hàng Pháp cho thấy một chiến lược mở rộng linh hoạt tại các thị trường và lĩnh vực giàu tiềm năng.
BNP Paribas phủ nhận ý định mua Techcombank
(VNF) - Chỉ một ngày sau khi xuất hiện thông tin BNP Paribas và KB Kookmin Bank cùng nhắm tới ít nhất 15% cổ phần Techcombank trong thương vụ có thể trị giá 2 tỷ USD, ngân hàng Pháp đã chính thức phủ nhận kế hoạch này.
Cổ phiếu SSB của SeABank vào rổ FTSE Global All Cap
(VNF) - FTSE Russell vừa công bố kết quả rà soát bán niên tháng 9/2026, theo đó SSB của SeABank là một trong 27 cổ phiếu Việt Nam mới được đưa vào FTSE Global All Cap Index, dự kiến có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Điều này có thể giúp SSB được nhiều quỹ và nhà đầu tư quốc tế theo dõi hơn, qua đó có cơ hội gia tăng thanh khoản, thu hút dòng tiền và hỗ trợ giá cổ phiếu.
Lãi suất thả nổi và hệ lụy với khách vay mua nhà
(VNF) - Việc tái định giá lại các khoản vay mua nhà theo lãi suất thả nổi cao giúp lợi suất tài sản đầu ra của ngân hàng tăng trưởng tốt hơn chi phí vốn. Tuy nhiên, lãi suất thả nổi tăng cao cũng kéo theo rủi ro về nợ xấu.
KB Kookmin và BNP Paribas: Tiềm lực ông lớn và thương vụ 2 tỷ USD tại Techcombank
(VNF) - BNP Paribas của Pháp và KB Kookmin Bank của Hàn Quốc được cho là đang đàm phán riêng biệt để mua ít nhất 15% cổ phần Techcombank, với giá trị thương vụ có thể lên tới khoảng 2 tỷ USD. Nếu một trong hai thương vụ thành công, đây sẽ là bước đi đáng chú ý của một định chế tài chính quốc tế vào thị trường ngân hàng Việt Nam.
12 ngân hàng dành 408.000 tỷ đồng tín dụng ưu đãi để thúc đẩy tăng trưởng
(VNF) - Đã có 12 ngân hàng đăng ký tham gia chương trình tín dụng hướng đến các động lực tăng trưởng kinh tế và doanh nghiệp nhỏ và vừa, với tổng quy mô 408.000 tỷ đồng.
Ngân hàng KB Kookmin: 'Techcombank chỉ là một trong những ứng viên tiềm năng'
(VNF) - Phía ngân hàng KB Kookmin cho hay, Techcombank chỉ là một trong số ứng viên tiềm năng và cả hai chưa ở giai đoạn đàm phán hay thảo luận cụ thể về việc mua lại cổ phần.
BIDV phát hành gần 500 triệu cổ phiếu, tăng vốn lên gần 77.800 tỷ
(VNF) - BIDV đã hoàn tất phân phối hơn 498 triệu cổ phiếu cho hơn 67.600 cổ đông, qua đó nâng vốn điều lệ từ hơn 72.800 tỷ đồng lên hơn 77.782 tỷ đồng.
Hai ngân hàng ngoại đàm phán mua 15% cổ phần Techcombank
(VNF) - Theo Reuters, hai ngân hàng ngoại là BNP Paribas và KB Kookmin đang đàm phán riêng rẽ để mua ít nhất 15% cổ phần tại Techcombank.
Ngân hàng phát hành gần 24.000 tỷ đồng trái phiếu trong tháng 8, lãi suất tới 10%
(VNF) - Trong tháng 8, lượng phát hành trái phiếu mới tập trung ở nhóm ngân hàng. Tính từ đầu tháng đến nay, có thêm 23.900 tỷ đồng trái phiếu ngân hàng, lãi suất tới 10%/năm.
Giá USD đồng loạt đi xuống, thị trường tự do giảm mạnh
(VNF) - Giá USD tại các ngân hàng giảm khá mạnh trong bối cảnh đồng bạc xanh trên thế giới suy yếu. Giá USD ở thị trường tự do lao dốc, giảm tới hơn 100 đồng.
Ngân hàng đua tăng lãi suất chứng chỉ tiền gửi, vượt xa gửi tiết kiệm
(VNF) - Lãi suất chứng chỉ tiền gửi tại nhiều ngân hàng đang cao hơn đáng kể so với tiền gửi tiết kiệm thông thường cùng kỳ hạn, trong đó mức cao nhất lên tới 9%/năm cho kỳ hạn 6 tháng.
Cuộc đua hút tiền gửi thêm nóng: Ngân hàng cộng lãi suất, treo thưởng biệt thự và vàng
(VNF) - Nhiều ngân hàng tung chiêu độc lạ trong cuộc đua huy động tiền gửi như cộng thêm lãi suất, treo thưởng biệt thự hàng chục tỷ đồng, sổ tiết kiệm và vàng SJC.
'Ngôi vương' vốn điều lệ ngành ngân hàng sắp đổi chủ
(VNF) - Loạt ngân hàng tư nhân gồm Techcombank, MB và VPBank đang rốt ráo triển khai các phương án tăng vốn quy mô lớn. Trong đó, Techcombank có thể sớm trở thành ngân hàng có quy mô vốn điều lệ lớn nhất hệ thống.
Khi đặc quyền bắt đầu bằng một lời mời: Cách ACB tiếp cận giới tinh hoa
(VNF) - Phòng chờ thương gia, fast track hay những chiếc thẻ cao cấp từng là những dấu hiệu dễ nhận biết nhất của ngân hàng ưu tiên. Nhưng với giới tinh hoa ngày nay, “được ưu tiên” đang mang một ý nghĩa rộng hơn: không chỉ là sở hữu thêm đặc quyền, mà là được thấu hiểu về phong cách sống, nhu cầu tài chính và cách mỗi người muốn sử dụng thời gian.
SHB năm thứ tư liên tiếp được Global Finance vinh danh tại ‘Sustainable Finance Awards’
(VNF) - Trong khuôn khổ Sustainable Finance Awards 2026, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được tạp chí Global Finance (Mỹ) vinh danh là "Ngân hàng có hoạt động Tài trợ Bền vững tốt nhất Việt Nam". Đây là năm thứ tư liên tiếp SHB nhận được giải thưởng uy tín này, khẳng định những nỗ lực của Ngân hàng trong việc phát triển các giải pháp tài chính bền vững, đồng hành cùng mục tiêu tăng trưởng xanh quốc gia.
Lợi nhuận ngân hàng: Sự phân hóa đằng sau những con số tăng trưởng
(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng đang tăng mạnh nhưng động lực giữa các nhóm có sự khác biệt rõ rệt. Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi từ quy mô lớn, chất lượng tài sản và chi phí tín dụng thấp, trong khi một số ngân hàng tư nhân tận dụng room tín dụng cao để mở rộng tài sản sinh lãi.
Toàn cảnh cao tốc La Sơn – Hòa Liên sau khi mở rộng 4 làn xe
(VNF) - Tuyến cao tốc La Sơn – Hòa Liên dài gần 66km, nối TP. Huế với TP. Đà Nẵng, đang được hoàn thiện những hạng mục cuối cùng sau khi cơ bản hoàn thành mở rộng lên 4 làn xe.


































































