Hoàn thiện pháp luật thuế xuất nhập khẩu, tối đa lợi ích từ các FTA
Tiểu An -
12/11/2024 16:20 (GMT+7)
(VNF) - Việc tham gia các FTA thế hệ mới với cam kết sâu rộng và lộ trình cắt giảm thuế nhanh chóng mở ra cơ hội thương mại lớn, nhưng cũng đặt ra thách thức đối với thu ngân sách nhà nước.
Cơ hội, thách thức đan xen
Tại hội thảo khoa học "Thực thi cam kết FTA và những vấn đề liên quan đến thu ngân sách nhà nước (NSNN)" do Viện Chiến lược và Chính sách tài chính (Bộ Tài chính) phối hợp với Viện Nghiên cứu Hải quan tổ chức, TS Nguyễn Như Quỳnh, Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách tài chính, cho biết Việt Nam đã thực thi 16 FTA với hơn 60 đối tác, chiếm gần 90% GDP toàn cầu. Điều này đã thúc đẩy xuất khẩu và đưa Việt Nam vào trạng thái xuất siêu, với mức xuất siêu 20,79 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2024.
"Việc tham gia các FTA thế hệ mới với cam kết sâu rộng và lộ trình cắt giảm thuế nhanh chóng mở ra nhiều cơ hội thương mại mới," TS Quỳnh nhấn mạnh.
Tuy nhiên, bà cũng chỉ ra những thách thức từ việc gia nhập các FTA. Cắt giảm thuế nhập khẩu theo cam kết FTA khiến hàng hóa trong nước phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ từ hàng nhập khẩu, đồng thời làm giảm tỷ trọng thu NSNN từ thuế xuất nhập khẩu. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia đã cải cách hệ thống thuế nội địa, giảm chi phí tuân thủ, và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh. Một số nước cũng siết chặt kiểm soát xuất xứ hàng hóa để tránh lợi dụng chính sách ưu đãi thuế quan, qua đó giảm thiểu gian lận thương mại.
Theo Tổng cục Hải quan, việc thực thi các cam kết FTA đã giúp Việt Nam đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và duy trì trạng thái xuất siêu. Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến sự giảm sút thu ngân sách từ thuế xuất nhập khẩu. Cụ thể, thu ngân sách từ ngành Hải quan đã giảm mạnh trong những năm qua: năm 2021 giảm 17.600 tỷ đồng, năm 2022 giảm 16.500 tỷ đồng, và năm 2023 giảm khoảng 15.000 tỷ đồng. Dự báo, trong năm 2024, con số này có thể giảm thêm khoảng 14.000 tỷ đồng.
Ngoài ra, việc thực thi các FTA cũng tiềm ẩn rủi ro gian lận thương mại và lợi dụng chính sách thuế quan. Ông Nguyễn Văn Hoàn, Phó Cục trưởng Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), cho biết các đối tượng buôn lậu đang sử dụng các thủ đoạn tinh vi hơn, như làm giả xuất xứ hàng hóa. Từ 16/12/2023 đến 14/9/2024, ngành Hải quan đã phát hiện và xử lý 12.949 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 23.757 tỷ đồng, thu nộp ngân sách 522 tỷ đồng.
Giải pháp giảm tác động và nâng cao hiệu quả thực thi FTA
Kết luận hội thảo, ông Lưu Mạnh Tưởng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, cho rằng việc tham gia các FTA đã mang lại nhiều cơ hội, rõ rệt nhất là gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu. Chỉ riêng trong năm 2024, 10 tháng qua, tổng kim ngạch đã gần đạt 600 tỷ USD. Đây là một tín hiệu tích cực.
Tuy nhiên, để giảm thiểu tác động tiêu cực của các FTA đến thu ngân sách, ông Lưu Mạnh Tưởng đề xuất hoàn thiện hệ thống chính sách và pháp luật, nhằm quản lý hiệu quả hơn, đồng thời thúc đẩy doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp gia công và sản xuất xuất khẩu, tận dụng tốt hơn các ưu đãi. Điều này sẽ giúp gia tăng lượng hàng hóa xuất nhập khẩu và duy trì nguồn thu ổn định. Bên cạnh đó, cần xác định rõ hơn đối tượng được miễn thuế và đối tượng phải chịu thuế, xây dựng hệ thống quản lý dễ kiểm soát để tránh rủi ro và nâng cao hiệu quả công tác thu ngân sách.
Riêng đối với thương mại điện tử, Phó Tổng cục trưởng Lưu Mạnh Tưởng cho biết, trong năm 2024, kim ngạch của loại hình hàng hóa này có thể vượt 50 triệu USD và vẫn đang tiếp tục tăng trưởng mạnh. Để quản lý loại hình này, Tổng cục Hải quan đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định cơ chế quản lý, đồng thời xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý.
(VNF) - ông Nguyễn Hoàng Linh – Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank VCBF nhận định: "Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng rất cao nhưng nếu nhìn chỉ tiêu tăng trưởng từng khu vực sẽ thấy nền kinh tế đang chậm hơn so với kế hoạch",
(VNF) - Tuyến đường sắt đô thị tốc độ cao kết nối trung tâm TP. HCM với huyện Cần Giờ do Vingroup đề xuất có tổng mức đầu tư khoảng 102.370 tỷ đồng (4,09 tỷ USD).
(VNF) - Theo PGS. TS. Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam: “Đây là thời của các doanh nghiệp nghĩ lớn và làm ăn lớn và cơ hội dành cho những người muốn trở thành "anh hùng". Cuộc đua cạnh tranh không giành cho những người toan tính kiếm ăn nhỏ lẻ”,
(VNF) - Cựu Bí thư Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan gọi Nguyễn Văn Hậu (Hậu "pháo") đến nhà riêng và nói “chị có việc, chuẩn bị ngay cho chị 1 triệu USD”, rồi giơ 1 ngón trỏ bàn tay phải ra hiệu.
(VNF) - Với khối tài sản khủng, Nguyễn Văn Hậu (Hậu 'Pháo'), Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn đã đưa hối lộ hơn 132 tỷ đồng cho nhiều quan chức các địa phương.
(VNF) - Cựu đại sứ Mỹ tại Việt Nam, ông Ted Osius, cho rằng nguy cơ hàng hóa Việt Nam bị Mỹ áp thuế là hoàn toàn hiện hữu, và chính phủ nên chủ động thực hiện các bước để giảm thiểu nguy cơ này.
(VNF) - Trong vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Phúc Sơn và các tỉnh liên quan, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tiến hành thu giữ hàng loạt tài sản có giá trị.
(VNF) - Từ ngày 18 đến 20/3, Hội đồng Kinh doanh Mỹ - ASEAN (USABC) đã dẫn đầu đoàn lãnh đạo cấp cao đến từ 58 tập đoàn hàng đầu của Mỹ tới Hà Nội trong khuôn khổ Chương trình Giao thương tại Việt Nam năm 2025.
(VNF) - Phát biểu tại buổi tọa đàm “Lãnh đạo và quản trị công hiệu quả, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: Kinh nghiệm Bắc Âu và Việt Nam”, Đại sứ Thụy Điển Johan Ndisi nhấn mạnh rằng: "Quản trị hiệu quả nhất khi mang tính bao trùm, đổi mới và lấy người dân làm trung tâm".
(VNF) - Bộ trưởng Bộ Nội vụ cho biết sẽ tập trung hoàn thiện việc sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh hoàn thành trước ngày 30/8 và vận hành đơn vị hành chính cấp tỉnh từ ngày 1/9.
(VNF) - TS Võ Trí Thành khẳng định, để khu vực kinh tế tư nhân thực sự trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế, cần xây dựng một tầm nhìn chiến lược toàn diện, kết hợp giữa nỗ lực tự thân của doanh nghiệp và các chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước.
(VNF) - Ngày 17/3, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 Bộ Công an) đề nghị truy tố 41 bị can trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn Phúc Sơn trong đó có cựu bí thư tỉnh uỷ và chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc về tội danh lợi dụng chức vụ quyền hạn và nhận hối lộ.
(VNF) - Một trong những câu hỏi lớn được đặt ra là liệu người dân có phải làm lại căn cước công dân (CCCD) khi có sự thay đổi về địa giới hành chính hay không?.
(VNF) - Đầu tư Tài chính trân trọng trích giới thiệu góc nhìn của PGS. TS. Phạm Thị Thanh Bình, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam về triển vọng kinh tế thế giới năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và những biến chuyển, tác động đến kinh tế Việt Nam.
(VNF) - Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, kinh tế tư nhân không chỉ giúp mở rộng sản xuất, thương mại, dịch vụ mà còn góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và gia tăng năng lực cạnh tranh quốc gia.
(VNF) - Tạp chí Đầu tư Tài chính số tháng 3/2025 đã chính thức phát hành. Với 100 trang nội dung chất lượng, ấn phẩm phản ánh toàn diện những vấn đề kinh tế nổi bật trong và ngoài nước, là nguồn thông tin hữu ích dành cho doanh nghiệp, nhà quản lý, các chuyên gia và đông đảo bạn đọc kinh tế.
(VNF) - Tổng Bí thư yêu cầu phải thúc đẩy phát triển công nghiệp hiện đại, khoa học công nghệ... trong đó phải tiến lên vũ trụ, tiến vào lòng đất, lòng biển, đáy biển.
(VNF) - ông Nguyễn Hoàng Linh – Giám đốc Nghiên cứu, Công ty Quản lý Quỹ Vietcombank VCBF nhận định: "Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng rất cao nhưng nếu nhìn chỉ tiêu tăng trưởng từng khu vực sẽ thấy nền kinh tế đang chậm hơn so với kế hoạch",