Tổng cục Thuế vừa yêu cầu các cục, chi cục thuế rà soát, kiểm tra, quản lý tình trạng hộ kinh doanh chưa được đưa vào diện quản lý thuế.
Hơn nửa triệu hộ kinh doanh 'lọt sổ' thuế. (Ảnh minh hoạ)
Lỗ hổng thuế khoán
Tổng cục Thuế cho biết theo báo cáo từ các cục thuế, cả nước có 581.700 hộ kinh doanh chưa được đưa vào diện quản lý thuế. Cơ quan này yêu cầu các cục thuế đưa ngay những hộ kinh doanh này vào diện quản lý thuế.
Đồng thời các cục thuế phải thường xuyên rà soát đảm bảo dữ liệu giải trình đối với các cá nhân kinh doanh không thường xuyên như xe ôm, kinh doanh quán cóc, vỉa hè, hộ kinh doanh tại các điểm tự phát. Tổng cục Thuế cũng lưu ý đối tượng hộ gia đình vừa sản xuất, vừa bán lẻ sản phẩm tại nhiều địa điểm khu vực dân cư là đối tượng có chênh lệch nhiều trong tiêu chí điều tra của cơ quan thuế.
Chuyện “lọt sổ” của nhiều hộ kinh doanh hay nộp thuế ít so với doanh thu thực tế không phải là mới. Theo khảo sát của PV, nhiều hộ kinh doanh có doanh thu đến vài tỷ đồng mỗi năm nhưng chỉ đóng thuế khoán khá thấp.
Như chị T.H, chủ một cơ sở may quần áo nữ bỏ sỉ cho các chợ đầu mối tại TP. HCM cho biết thuế môn bài chị đóng là 300.000 đồng, hàng tháng chị đóng thuế khoán là 495.000 đồng. Chiếu theo quy định, với mức thuế môn bài của chị T.H như trên đồng nghĩa doanh thu của chị từ 100 - 300 triệu đồng/năm.
Nhưng theo một số đầu mối nhận hàng sỉ của chị T.H, doanh thu của chị ước tính phải hơn 5 tỷ đồng/năm. Với tỷ lệ lợi nhuận không thấp hơn 15% của các cơ sở may nói chung, mỗi tháng tối thiểu chị lời khoảng 50 - 60 triệu đồng.
Mức đóng thuế khoán của chị T.H là phổ biến của hàng triệu hộ kinh doanh cá thể hiện nay. Ví dụ khi tra cứu thông tin trên Tổng cục Thuế, nhiều hộ kinh doanh ở khu vực quận 1, TP. HCM đang nộp thuế khoán từ 300.000 - 450.000 đồng/tháng đang hoạt động bán lẻ hàng may mặc, thực phẩm, kinh doanh ăn uống...
Báo cáo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) công bố năm 2017 cho thấy có không ít hộ kê khai vốn kinh doanh, tài sản thấp hơn nhiều so với giá trị thực để giảm bớt sự “quan tâm, để ý” của các cơ quan chức năng.
Một ví dụ được nêu trong báo cáo là một hộ kinh doanh cơ khí ở Đồng Nai khai vốn kinh doanh 50 triệu đồng, đóng thuế khoán là 500.000 đồng/tháng. Tuy nhiên, căn cứ số máy móc tại nơi sản xuất, tổng giá trị tài sản của hộ này thực tế lên tới hàng tỷ đồng…
“Nếu chúng ta đưa ra chính sách người tiêu dùng lấy hóa đơn trong mọi hoạt động chi tiêu thiết yếu như ăn uống, ăn mặc thì có thể kiểm soát được doanh thu của nhiều cửa hàng. Ví dụ cho người tiêu dùng gom hóa đơn với trị giá như từ 2 triệu đồng trở lên sẽ được đổi 1 - 2 lít xăng thì lập tức khách mua hàng sẽ yêu cầu lấy hóa đơn. Nếu cửa hàng nào không có hóa đơn thì mất khách. Một khi đã xuất hóa đơn thì cơ quan thuế sẽ biết được số thu thực tế để ấn định mức thuế công khai, rõ ràng” - Luật sư Trần Xoa
Quản lý bằng hóa đơn?
Theo ước tính, hiện cả nước có hơn 5 triệu hộ kinh doanh cá thể, gần gấp 10 lần tổng số doanh nghiệp đang hoạt động. Tuy nhiên, đóng góp của khu vực này cho ngân sách nhà nước còn rất khiêm tốn. Số thuế thu từ khu vực hộ kinh doanh năm 2014 theo Tổng cục Thống kê báo cáo chỉ chiếm 2% tổng thu nội địa.
Luật sư, chuyên gia tư vấn về thuế Trần Xoa cho rằng hầu hết các hộ kinh doanh kê khai doanh số để nộp thuế khoán đều ít hơn số thu thực tế rất nhiều. Đây chính là lỗ hổng trong vấn đề quản lý và thất thu thuế của nhà nước. Hơn nữa, điều đó khiến cho môi trường kinh doanh của Việt Nam chưa được công bằng.
Chuyên gia này phân tích: "Ví dụ với các doanh nghiệp cũng kinh doanh hàng thời trang phải kê khai đóng thuế thu nhập doanh nghiệp là 20%, cộng thêm với thuế giá trị gia tăng phải thu hộ từ người tiêu dùng là 10%; trong khi các cửa hàng bán lẻ không phải doanh nghiệp lại chỉ đóng thuế khoán ở mức thấp hơn nhiều, chưa tới 10% trên lợi nhuận. Chỉ cần các cửa hàng này giảm giá thêm 10% là có thể thu hút được khách hàng hơn các doanh nghiệp lớn.
Hiện nay, do người tiêu dùng không được khuyến khích lấy hóa đơn mua hàng; các cửa hàng và hộ kinh doanh cá thể cũng không cần sử dụng hóa đơn. Vì vậy mới có cơ hội “né” thuế vì cơ quan quản lý không biết được số lượng bán ra bao nhiêu.
Đồng quan điểm, TS. Lê Đạt Chí, Phó trưởng khoa Tài chính, Trường ĐH Kinh tế TP. HCM cũng nhận định lực lượng kinh doanh cá thể sẽ ngày càng tăng, đặc biệt trong môi trường kinh doanh qua mạng. Những cá nhân hay hộ kinh doanh chắc chắn đều ngại đăng ký doanh nghiệp vì nhiều thủ tục và phải kê khai nộp thuế cao hơn trong khi mức thuế khoán lại thấp.
Vì vậy, cần khuyến khích người tiêu dùng lấy hóa đơn để tạo áp lực trở lại cho các đơn vị bán hàng phải cung cấp hóa đơn. Ví dụ như cho khấu trừ chi tiêu quần áo của người dân hằng năm nếu có hóa đơn. Nếu cửa hàng nào không có hóa đơn thì người tiêu dùng sẽ không mua. Từ đó cơ quan thuế có thể quản lý được doanh thu của hộ kinh doanh, đồng thời khuyến khích các đơn vị này phát triển lên doanh nghiệp như mục tiêu của Chính phủ đề ra.
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - PV Oil ghi nhận lợi nhuận sau thuế quý I/2026 đạt gần 572 tỷ đồng, tăng gấp 22 lần so với cùng kỳ, nhờ hưởng lợi từ diễn biến giá dầu thuận lợi và hiệu quả kinh doanh cải thiện rõ rệt, qua đó sớm tiến sát kế hoạch lợi nhuận cả năm.
(VNF) - Sự gia tăng đồng loạt của các khoản chi đã vượt quá mức doanh thu mà Petrolimex kiếm được trong quý I. Kết quả, doanh nghiệp xăng dầu này lỗ thuần 493 tỷ đồng từ hoạt động kinh doanh. Lỗ sau thuế ghi nhận 662 tỷ đồng.
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ mở cửa cho vốn ngoại, ngành dược Việt Nam đang chứng kiến một sự dịch chuyển về quyền sở hữu. Từ các khoản đầu tư chiến lược ban đầu, nhiều DN đầu ngành đã lần lượt rơi vào tay các tập đoàn nước ngoài, với quy mô giao dịch ngày càng lớn, có thương vụ lên tới hàng nghìn tỷ đồng.
(VNF) - Nhiều doanh nghiệp quyết định "nói không" với cổ tức trong kỳ ĐHĐCĐ thường niên năm 2026, bao gồm cả những đơn vị từng có chính sách cổ tức rất tốt cho cổ đông.
(VNF) - Sự rút lui của dòng tiền đã kéo theo làn sóng điều chỉnh tại nhóm năng lượng, khiến các mã PC1, REE, GEG, PVC rơi vào danh sách cổ phiếu giảm mạnh.
(VNF) - Thị trường chứng khoán Việt Nam thời gian gần đây xuất hiện một nghịch lý đáng chú ý: nhiều cổ phiếu có thị giá rất thấp, thậm chí chỉ vài trăm đến vài nghìn đồng - tương đương một ly trà đá - nhưng lại chi trả cổ tức tiền mặt cao gấp nhiều lần giá đang giao dịch.
(VNF) - Rất nhiều người nghĩ rằng các quyết định tài chính lớn trong Big Tech Mỹ được đưa ra trong những phòng họp sang trọng, bởi những vị lãnh đạo với tầm nhìn thiên tài. Thực tế thì khác hẳn.
(VNF) - Sự phát triển nhanh của tiền mã hóa thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển từ quan sát sang hành động, xây dựng pháp lý và tăng cường giám sát dòng tiền trên blockchain
(VNF) - Không chỉ cổ đông, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp tại mùa ĐHĐCĐ 2026 cũng thẳng thắn bày tỏ sự trăn trở khi giá cổ phiếu chưa phản ánh tương xứng kết quả kinh doanh và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp.
(VNF) - Mùa công bố báo cáo tài chính quý 1/2026 khép lại với nhiều điểm sáng đáng chú ý, khi lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước. Đặc biệt, số lượng doanh nghiệp đạt mức lợi nhuận trên 10.000 tỷ đồng đã tăng đáng kể.
(VNF) - Các chuyên gia đều chung nhận định, thị trường trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) tại Việt Nam đang tồn tại những khoảng trống rất lớn về cấu trúc thị trường, cần phải có chính sách đủ hấp dẫn để nâng cao xếp hạng tín nhiệm, thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
(VNF) - Tổng CTCP Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) ghi nhận kết quả kinh doanh bứt phá trong quý I/2026, với lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng – mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp đi vào hoạt động, đồng thời vượt gấp nhiều lần kế hoạch năm.
(VNF) - Với tỷ lệ sở hữu hơn 51% tại Dược Hậu Giang, Taisho Pharmaceutical không chỉ nắm quyền chi phối hoạt động doanh nghiệp mà còn đều đặn thu về hàng trăm tỷ đồng cổ tức mỗi năm, biến khoản đầu tư này thành một trong những "mỏ tiền mặt" ổn định nhất trong chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á.
(VNF) - Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh sôi động khi nhiều doanh nghiệp tăng tốc hoàn thiện hồ sơ, nâng vốn và tái cấu trúc để tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa.
(VNF) - Ngay từ những tháng đầu năm 2026, hàng loạt thương vụ thâu tóm, chuyển nhượng các doanh nghiệp, thương hiệu lớn đã được hoàn tất, tiếp tục khuấy động thị trường M&A trong nước.
(VNF) - VN-Index tăng hơn 10% trong tháng 4/2026, nhưng mức tăng này không phản ánh đầy đủ trải nghiệm của nhiều nhà đầu tư. Khi phần lớn đà tăng đến từ một số cổ phiếu vốn hóa lớn, lợi nhuận trên thị trường ngày càng phân hóa, buộc nhà đầu tư phải chọn lọc danh mục thay vì chỉ dựa vào xu hướng chung.
(VNF) - Dự án Nhà ở chung cư cao tầng tại ô đất NO-11 thuộc KĐT mới Dịch Vọng (cạnh Vành đai 2,5 khẩn cấp đoạn KĐT mới Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ) của LIDECO sau khi hoàn thành sẽ cung cấp ra thị trường 364 căn hộ.