Kỹ sư bán dẫn: Không chỉ có những 'ngôi sao' lương hàng chục ngàn USD
(VNF) - TS.Chử Đức Hoàng - Chánh văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ KH-CN) cho rằng, Ngành bán dẫn không chỉ có thiết kế chip lương chục ngàn đô. Nó cần cả những kỹ sư vận hành nhà máy, kỹ sư kiểm thử... với mức thu nhập hợp lý và lộ trình phát triển rõ ràng.
Khát vọng đưa Việt Nam trở thành một trung tâm quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu đang mạnh mẽ hơn bao giờ hết, được cụ thể hóa bằng mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư vào năm 2030 và các chính sách hỗ trợ ở cấp cao nhất. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, đây không phải là vấn đề đơn giản.

Chúng ta đang tập trung quá nhiều vào phần hào nhoáng
Về nhân lực của ngành bán dẫn, TS Chử Đức Hoàng, Chánh văn phòng Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (Bộ KH-CN) cho rằng điểm sáng lớn nhất của chúng ta là khát vọng và sự quyết tâm chính trị ở cấp cao nhất, thể hiện qua các chủ trương quyết liệt như tinh thần của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chúng ta có một lực lượng lao động trẻ, ham học hỏi và một vị thế địa chính trị thuận lợi.
Tuy nhiên, theo ông Hoàng thách thức cốt lõi và lớn nhất lại nằm ở chính tư duy tiếp cận. Chúng ta đang nhìn vào ngành bán dẫn với một sự hào hứng, nhưng có phần nóng vội và phiến diện.
“Bức tranh thực tế về nhân lực ngành bán dẫn cho thấy chúng ta đang dành quá nhiều sự chú ý và nguồn lực để theo đuổi những gì tôi gọi là “ngà voi”, mà có nguy cơ lãng quên việc phải nuôi dưỡng cả “con voi” – một nền tảng khổng lồ và đa tầng đang âm thầm quyết định sự thành bại của cả ngành”, ông Hoàng nói.
"Ngà voi", theo ông Hoàng chính là phần hào nhoáng, tinh hoa nhất mà chúng ta đang thấy và theo đuổi, ví dụ vài trăm chuyên gia thiết kế chip hàng đầu được săn đón từ nước ngoài, vài chục "thần đồng" AI và thiết kế chip tốt nghiệp các trường tốp đầu thế giới, những người có khả năng tạo ra tài sản trí tuệ (IP) trị giá hàng triệu USD. Đây là phần nổi, thu hút truyền thông, nhưng chỉ chiếm khoảng 5 - 10% hệ sinh thái.
"Con voi" là toàn bộ phần còn lại, một hệ sinh thái nhân lực khổng lồ, đa tầng nhưng lại âm thầm hơn. Nhưng đây mới là nền tảng vững chắc để những chiếc "ngà voi" kia có thể tồn tại và phát huy giá trị.
“Họ là kỹ sư thực thi như kỹ sư quy trình, sản xuất, kiểm thử, đóng gói, kỹ thuật viên… để biến một bản thiết kế trên máy tính thành một con chip vật lý có thể hoạt động được; luật sư chuyên về sở hữu trí tuệ, chuyên gia chuỗi cung ứng và vật liệu, chuyên gia thương mại hóa sản phẩm và tài chính công nghệ… để thương mại hóa, bảo hộ sở hữu…”, ông Hoàng lý giải.
Tiếp tục đưa ra bình luân, ông Hoàng lý giải việc dành quá nhiều nguồn lực để đi tìm "ngà voi" mà chưa đầu tư nuôi dưỡng cả "con voi" không khác gì việc chúng ta muốn có tướng giỏi, nhưng lại thiếu một đội quân tinh nhuệ. Nếu không có nền tảng "con voi" đủ mạnh, những chiếc "ngà voi" dù quý giá đến đâu cũng sẽ trở nên lạc lõng, không có đất dụng võ và sớm muộn cũng bỏ.
Chuyển từ tư duy hỗ trợ "dự án" sang xây dựng "hệ sinh thái"
Để giải quyết vấn đề trên, ông Hoàng cho rằng cần thay đổi tư duy này một cách cấp thiết nhất và sự thay đổi phải đến từ tất cả các bên, một cách đồng bộ.
Với nhà hoạch định chính sách, cần chuyển từ tư duy hỗ trợ "dự án" và "mục tiêu số lượng" sang tư duy xây dựng "hệ sinh thái". Các chính sách như tinh thần của Nghị quyết 57 hay Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được cụ thể hóa thành cơ chế đầu tư cho toàn bộ chuỗi giá trị nhân lực, không chỉ tập trung vào ưu đãi cho các "ngôi sao".

Nhà nước phải giữ vai trò “nhạc trưởng”, kiến tạo luật chơi minh bạch và đầu tư “mồi” vào các hạ tầng nghiên cứu dùng chung mang tầm quốc gia.
Một đề xuất táo bạo là thành lập một “Viện Công nghiệp bán dẫn Việt Nam - VSIRI” theo mô hình ITRI của Đài Loan. Đây không phải cơ quan hành chính mà là một công ty công nghệ của quốc gia, nhận nhiệm vụ từ Chính phủ để nghiên cứu, chuyển giao các công nghệ lõi cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp (cả FDI và nội địa) phải là người “đặt hàng” và cùng tham gia vào quá trình đào tạo. Sự tham gia này phải được ràng buộc bằng các hợp đồng kinh tế. Doanh nghiệp đầu tư vào phòng lab của trường sẽ có quyền ưu tiên tuyển dụng, quyền đồng sở hữu các bằng sáng chế phát sinh.
Với trường đại học, tôi cho rằng đây là nơi cần thay đổi mạnh mẽ nhất. Phải thoát khỏi tư duy "đào tạo theo những gì mình có" sang "đào tạo theo những gì ngành cần". Viện/trường phải được “cởi trói” hoàn toàn về cơ chế tự chủ, được phép liên doanh, thành lập công ty spin-off từ kết quả nghiên cứu và có cơ chế chia sẻ lợi nhuận rõ ràng để tái đầu tư; phải trở thành những "Talent Hub" thực sự năng động.
Với xã hội, phụ huynh và sinh viên, họ cần một cái nhìn thực tế hơn. Ngành bán dẫn không chỉ có thiết kế chip lương chục ngàn đô. Nó cần cả những kỹ sư vận hành nhà máy, kỹ sư kiểm thử... với mức thu nhập hợp lý và lộ trình phát triển rõ ràng. Đừng tạo ra một làn sóng đổ xô vào một vài vị trí "hot" mà bỏ trống cả một nền tảng rộng lớn phía sau.
Vung tiền phá rào, chip AI Trung Quốc đang ở vị trí nào thế giới?
- AI, Blockchain vào Danh mục 11 nhóm công nghệ chiến lược Việt Nam 13/06/2025 03:15
- ‘Việt Nam đặt mục tiêu thành một trung tâm của ngành công nghiệp bán dẫn’ 30/05/2025 04:13
- Quan hệ Mỹ - Trung lại 'căng như dây đàn' 29/05/2025 02:30
Bảy smartphone đáng chờ đợi nhất tháng 7: Z Fold 8, OPPO Reno 16, Nothing Phone
(VNF) - Thị trường smartphone bước vào tháng 7 sôi động với những cái tên như Samsung, OPPO, Nothing, Vivo,... nhưng người dùng cũng phải chuẩn bị cho mức giá đắt đỏ.
Kịch bản Tesla sáp nhập SpaceX: Hé lộ tham vọng siêu tập đoàn của Elon Musk
(VNF) - Không phải ai cũng tin rằng việc kết hợp SpaceX và Tesla sẽ mang lại thành công, nhưng đây rất có thể sẽ là tương lai của đế chế Elon Musk.
Apple tăng giá sốc loạt sản phẩm, cao nhất 1.300 USD, giá iPhone ra sao?
(VNF) - Apple chính thức tăng giá hàng loạt Mac, iPad và Vision Pro. Người tiêu dùng có còn cơ hội mua các sản phẩm bị ảnh hưởng với mức giá cũ?
Dội gáo nước lạnh vào cơn sốt SpaceX: Huyền thoại 'Big Short' cảnh báo toàn Phố Wall
(VNF) - Huyền thoại 'The Big Short' Michael Burry vừa đưa ra nhận định đáng chú ý về SpaceX - một trong những cái tên gây tranh cãi nhất Phố Wall hiện nay.
Apple chuẩn bị ‘vũ khí’ huỷ diệt Samsung, Google, thống trị tuyệt đối thị trường smartphone?
(VNF) - Nhiều dấu hiệu cho thấy năm 2027 có thể trở thành “năm của iPhone” khi Apple khẳng định vị thế vượt trội trước Samsung, Google…
Blackwall chọn Việt Nam làm bàn đạp tiến vào Đông Nam Á
(VNF) - Blackwall chính thức chọn Việt Nam làm điểm khởi đầu cho chiến lược mở rộng tại Đông Nam Á thông qua quan hệ hợp tác với HostVN
SpaceX tiếp tục gây địa chấn: Bán trái phiếu 20 tỷ USD, tiết lộ số tiền mặt khổng lồ
(VNF) - Sau thương vụ IPO kỷ lục, SpaceX của Elon Musk tiếp tục tăng tốc huy động vốn cho tham vọng AI và trung tâm dữ liệu ngoài không gian.
TT Trump xác nhận thỏa thuận chấn động: Apple bắt tay Intel sản xuất chip tại Mỹ
(VNF) - Việc Apple đặt hàng chip Intel sản xuất tại Mỹ có thể làm thay đổi chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, nhưng kết quả thực tế vẫn cần thời gian kiểm chứng.
Thị trường viễn thông bão hòa, Vietnamobile tìm hướng đi mới
(VNF) - Vietnamobile lựa chọn tập trung nghiên cứu và phát triển các giải pháp công nghệ có tính ứng dụng thực tiễn, phù hợp với nhu cầu và khả năng của khối doanh nghiệp SME trước thực tế thị trường viễn thông đang bão hòa.
Apple ‘ngấm đòn’ khủng hoảng, giá iPhone 18 Pro Max tăng vọt?
(VNF) - Giá iPhone 18 Pro Max có thể tăng mạnh, vì ngay cả Apple cũng không thể đứng ngoài cuộc khủng hoảng bộ nhớ bán dẫn toàn cầu do AI.
5 con số 'điên rồ' cho thấy SpaceX làm đảo lộn Phố Wall tuần đầu lên sàn
(VNF) - Kể từ sau đợt IPO phá mọi kỷ lục của SpaceX vào cuối tuần trước, công ty vũ trụ của Elon Musk đã trở thành tâm điểm chú ý của Phố Wall.
‘Chạm thanh toán ma’ khiến một phụ nữ mất 130 triệu trong tích tắc
(VNF) - Chỉ một khoảnh khắc mất cảnh giác, tài khoản ngân hàng một phụ nữ “bốc hơi” hơn 130 triệu đồng (5.000 USD) bởi chiêu lừa “chạm thanh toán ma”.
Việt Nam xây dựng 10 doanh nghiệp công nghệ có doanh thu tỷ USD
(VNF) - Chính phủ đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất 10 doanh nghiệp công nghệ chiến lược quy mô lớn với doanh thu từ 1 tỷ USD mỗi năm, đóng vai trò dẫn dắt trong các lĩnh vực hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu, blockchain và an ninh mạng.
Công ty AI nghìn tỷ USD 'tê liệt' chỉ trong 90 phút chấn động Thung lũng Silicon
(VNF) - Vụ Anthropic - công ty AI nghìn tỷ USD “tê liệt” chỉ trong 90 phút chấn động Thung lũng Silicon, hé lộ rủi ro mới của nhà đầu tư trong kỷ nguyên AI.
Samsung tung 'con bài' mạnh nhất, quyết giữ ngôi vương trước sự tấn công từ Trung Quốc
(VNF) - Samsung dường như đang chuẩn bị định nghĩa lại cách điện thoại gập được phát triển, tiến gần đến vị thế của một thị trường cao cấp quy mô lớn.
MSB 'bắt tay' GreenNode, kỳ vọng chuyển đổi từ ngân hàng số thành ngân hàng AI
(VNF) - Với việc "bắt tay" đối tác GreenNode, MSB kỳ vọng ngân hàng sẽ từng bước chuyển đổi từ ngân hàng số thành ngân hàng AI.
Địa chấn Phố Wall: Công ty thua lỗ nhưng vốn hóa SpaceX vọt lên 2.900 tỷ USD
(VNF) - SpaceX của Elon Musk đang từ công ty thua lỗ hàng tỷ USD đến “gã khổng lồ” có giá trị vượt cả Amazon chỉ sau vài ngày niêm yết.
Bắc Kinh gây áp lực, Meta buộc phải từ bỏ tham vọng tỷ USD với Manus
(VNF) - Thương vụ 2 tỷ USD của Meta với Manus cùng tham vọng AI xuyên Thái Bình Dương đổ vỡ vì rào cản an ninh quốc gia của Trung Quốc.
18 triệu thuê bao di động bị khóa một chiều từ hôm nay
(VNF) - Khoảng 18 triệu số điện thoại, là những thuê bao chưa xác nhận trạng thái sử dụng trên ứng dụng VNeID, sẽ bị khóa một chiều theo Thông tư 08 kể từ ngày 15/6.
Cảnh báo nóng về việc ‘đốt tiền’ vào AI: Thổi phồng giá cổ phiếu, làm phình to núi nợ
(VNF) - Cơn sốt AI không chỉ thổi phồng giá cổ phiếu, mà còn âm thầm làm phình to núi nợ của Phố Wall, JPMorgan đã đưa ra những cảnh báo gì?
SIM bị khóa từ ngày 15/6 có mất tiền trong tài khoản ngân hàng?
(VNF) - Từ ngày 15/6, nhiều người lo ngại SIM bị khóa sẽ ảnh hưởng đến tài khoản ngân hàng. Dù tiền gửi vẫn được bảo đảm, việc gián đoạn số điện thoại có thể khiến khách hàng gặp khó khăn khi nhận OTP và thực hiện giao dịch ngân hàng số.
Y tế, bảo hiểm, robot và AI: Những 'mỏ vàng' mới của Việt Nam
(VNF) - Sau hơn một thập kỷ theo dõi và đầu tư vào thị trường Việt Nam, doanh nhân Eddy Hong – nhà sáng lập Quỹ đầu tư Nextrans (Hàn Quốc) – cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước vào một chu kỳ đổi mới sáng tạo hoàn toàn mới. Trong đó, y tế, bảo hiểm, robot và AI là những lĩnh vực đặc biệt hấp dẫn để đầu tư.
Startup 'bé hạt tiêu' tung siêu chip AI giá rẻ, thách thức Nvidia
(VNF) - Một startup được Microsoft hậu thuẫn đang thu hút sự chú ý khi tuyên bố sở hữu công nghệ có thể vượt Nvidia – công ty giá trị nhất thế giới hiện nay.
PVcomBank và VNPT hợp tác chiến lược, kết nối sức mạnh tài chính và công nghệ số
(VNF) - Với thỏa thuận hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 - 2030 ký kết ngày 11/6/2026, Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT) hướng đến mục tiêu phát triển các giải pháp tài chính số, thanh toán số và dịch vụ tích hợp trên nền tảng công nghệ hiện đại, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và gia tăng giá trị cho khách hàng.
Cuộc chiến IPO nghìn tỷ: OpenAI, Anthropic và SpaceX sắp đối mặt điều gì?
(VNF) - OpenAI, Anthropic và SpaceX sắp phải trả lời những câu hỏi từ “ông chủ” mới - Phố Wall và đây là thử thách thực sự với những gã khổng lồ AI lớn nhất thế giới.
Bảy smartphone đáng chờ đợi nhất tháng 7: Z Fold 8, OPPO Reno 16, Nothing Phone
(VNF) - Thị trường smartphone bước vào tháng 7 sôi động với những cái tên như Samsung, OPPO, Nothing, Vivo,... nhưng người dùng cũng phải chuẩn bị cho mức giá đắt đỏ.
Hàng nghìn người đổ đến, xếp hàng xem Quy hoạch Hà Nội tầm nhìn 100 năm
(VNF) - Ngay trong ngày đầu mở cửa, Triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm tại Bảo tàng Hà Nội thu hút hàng nghìn người dân đến tham quan.


































































