Lạm phát là gì? Trong kinh tế vĩ mô, lạm phát là sự tăng mức giá chung một cách liên tục của hàng hóa và dịch vụ theo thời gian, phản ánh sự mất giá trị của một loại tiền tệ nào đó. Khi mức giá chung tăng cao, một đơn vị tiền tệ sẽ mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn so với trước đây, do đó lạm phát phản ánh sự suy giảm sức mua trên một đơn vị tiền tệ.
Khi so sánh với các nước khác thì lạm phát là sự giảm giá trị tiền tệ của một quốc gia này so với các loại tiền tệ của quốc gia khác. Theo nghĩa đầu tiên thì người ta hiểu lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm vi nền kinh tế một quốc gia, còn theo nghĩa thứ hai thì người ta hiểu lạm phát của một loại tiền tệ tác động đến phạm vi nền kinh tế sử dụng loại tiền tệ đó.
Lạm phát ảnh hưởng đến các nền kinh tế theo nhiều cách tích cực và tiêu cực khác nhau. Tác động tiêu cực của lạm phát bao gồm sự gia tăng chi phí cơ hội của việc tích trữ tiền, và sự không chắc chắn về tình hình lạm phát trong tương lai có thể ngăn cản quyết định đầu tư và tiết kiệm. Nếu lạm phát tăng trưởng đủ nhanh, sự khan hiếm của hàng hóa sẽ khiến người tiêu dùng bắt đầu lo lắng về việc giá cả sẽ tăng cao trong thời gian tới. Tác động tích cực của lạm phát bao gồm việc giảm thiểu tỷ lệ thất nghiệp. Bởi khi tiền của một quốc gia này có giá trị thấp hơn một số các quốc gia khác, quốc gia đó sẽ có được những lợi thế trong việc thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài do chi phí nguyên liệu cũng như lao động tại quốc giá đó thấp.
Các nhà kinh tế học thường cho rằng tỷ lệ lạm phát cao gây ra bởi sự cung ứng tiền quá mức. Quan điểm về yếu tố xác định tỷ lệ lạm phát thấp đến trung bình còn đa dạng hơn. Lạm phát thấp hoặc trung bình được quy cho sự biến động về nhu cầu thực tế đối với hàng hóa và dịch vụ, hoặc do sự thay đổi về nguồn cung sẵn có, ví dụ như trong khan hiếm. Tuy nhiên, quan điểm được số đông nhất trí là sự duy trì liên tục của lạm phát trong một thời kỳ nhất định là do sự cung ứng tiền nhanh hơn tốc độ phát triển kinh tế. Nói cách khác, hiện tượng lạm phát xảy ra khi lượng tiền đang lưu thông trên thị trường quá nhiều so với số lượng hàng hoá tương ứng.
Ví dụ, trên thị trường có hai quả táo và tổng số tiền đang được lưu thông được dùng để mua táo là 10 đồng, giá của mỗi quả táo sẽ là 5 đồng mỗi quả. Nhưng trong một hoàn cách khác, bằng một cách nào đó, số tiền được dùng để mua táo bên ngoài thị trường là 20 đồng, số lượng táo không đổi, vẫn là hai quả táo. Khi này, giá mỗi quả táo trên thị trường là 10 đồng. Lạm phát cũng tạo nên những tác động như vậy tới thị trường.
Nhìn một cách tiêu cực, lạm phát gia tăng trong mức giá chung hàm ý giảm sức mua của đồng tiền. Có nghĩa là, khi mức chung của giá cả tăng lên, mỗi đơn vị tiền tệ mua được ít hàng hóa và dịch vụ hơn. Ảnh hưởng của lạm phát được phân bố không đều trong nền kinh tế, và kết quả là có những chi phí ẩn để một số và lợi ích cho người khác điều này làm giảm sức mua của tiền bạc.
Một trong những tác động dễ thấy nhất của lạm phát lên nền kinh tế thị trường là nó khiến cho giá cả hàng hoá tăng lên, điều này ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống của người lao động khi mà mức thu nhập của họ không đổi. Họ sẽ phải làm nhiều công việc, tìm kiếm thêm các nguồn thu nhập để có thể duy trì chất lượng cuộc sống. Ngoài ra, những người ngoài độ tuổi lao động với mức lương hưu có thể bị tụt hậu do tác động của lạm phát.
Ngoài ra, lãi suất ngân hàng thực tế mà người gửi có thể nhận được cũng sẽ bị giảm. Ví dụ, khi tỷ lệ lạm phát là 3%, một khoản tiền gửi với lãi suất danh nghĩa 5% sẽ có một tỷ lệ lãi suất thực tế khoảng 2%. Bất kỳ sự gia tăng bất ngờ nào trong tỷ lệ lạm phát sẽ làm giảm lãi suất thực.
Như đã nói trên, khi một quốc giá có giá trị đồng tiền nội địa giảm, nó sẽ thu hút vốn đầu tư tốt hơn do giá thành nguyên vật liệu và chi phí nhân công tại quốc gia đó thấp. Đây cũng chính là lí do một vài nước đã thực hiện chính sách thả nổi tý giá, bơm thêm tiền ra ngoài thị tường.
Nhà kinh tế đoạt giải Nobel Robert Mundell lưu ý rằng lạm phát vừa phải sẽ khiến người gửi tiết kiệm thay thế cho vay đối với một số tiền nắm giữ như một phương tiện để tài trợ cho chi tiêu trong tương lai. Hiệu ứng Mundell–Tobin cho rằng khi lạm phát gia tăng, người tiêu dùng và các doanh nghiệp sẽ tìm kiếm những khoản đầu tư thay thế. Đối với doanh nghiệp, họ sẽ thường chuyển hoá tiền thành các tài sản khác chịu ít ảnh hưởng từ lạm phát như máy móc, thiết bị, nâng cấp công nghệ sản xuất,...và đây là một hiệu ứng đầu tư được cho là tốt đối với thị trường. Đối với người tiêu dùng nhìn chung, họ sẽ tìm kiếm các tài sản đầu tư khác như chứng khoán, vàng hay bất động sản. Trong một vài trường hợp, giá cả tăng không chỉ có nghĩa là đồng tiền đang dần trở lên mất giá, nó còn mang ý nghĩ là chất lượng của sản phẩm, dịch vụ đang được cải thiện. Vì thế, ngân hàng nhà nước thường duy trì một mức lạm phát ổn định qua các năm.
Năm 2011, Việt Nam ghi nhận tỷ lệ lạm phát là 18,58%, cao nhất trong giai đoạn 2010 – 2020 và cao thứ 2 (chỉ sau năm 2008) trong giai đoạn 2000 – 2020. Trong giai đoạn 2011 – 2015, nhờ việc áp dụng đồng bộ các chính sách tài khóa và tiền tệ thắt chặt, đồng thời thúc đẩy việc sản xuất, gia tăng hàng xuất khẩu và kiểm soát nhập siêu,… lạm phát có xu hướng giảm và đạt mức thấp kỷ lục 0,63% vào năm 2015. Trong giai đoạn từ năm 2016 – 2020, tỷ lệ lạm phát của Việt Nam luôn được giữ ổn định ở mức 4%.
Trước hết, lạm phát đã trở thành một lẽ tất yếu trên thị trường, vì thế, nhà đầu tư nên giữ cho mình sự bình tĩnh. Để đối phó với các tác động tiêu cực của lạm phát, chính phủ luôn có những chính sách nhằm quản lý nguồn cung tiền trên thị trường, hiểu và vận dụng được các tác động của những chính sách này sẽ mang đến cho bạn các cơ hội đầu tư hiệu quả.
Quý độc giả quan tâm có thể tham khảo các cách nhà đầu tư nên làm để bảo vệ tài sản bản thân trước thời kì lạm phát tại đây.
Tags:
Đề xuất ngân hàng cung cấp dữ liệu tài khoản người nộp thuế khiến nhiều hộ, cá nhân kinh doanh quan tâm, đặc biệt với câu hỏi liệu cơ quan thuế có thể nắm bắt dòng tiền qua tài khoản ngân hàng, ngay cả khi không đăng ký kinh doanh.
(VNF) - Theo khảo sát, phụ nữ Việt mặc dù năm 60% quyết định tài chính trong gia đình nhưng cũng phải đối mặt với 3 tầng áp lực về an ninh tài chính, sự nghiệp và chăm sóc bản thân.
(VNF) - Cục Thuế và cơ quan thuế tỉnh Đồng Tháp đã có những thống nhất và hướng dẫn đối với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 1 tỷ đồng, nhưng đăng ký dùng hoá đơn điện tử.
(VNF) - Đây là quy định nêu rõ tại Luật Quản lý thuế 2025, sẽ có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026 tới đây, người nộp thuế lưu ý để tuân thủ pháp luật.
(VNF) - Sau khi xây dựng được những lớp bảo vệ tài chính cơ bản, câu hỏi quan trọng tiếp theo xuất hiện là: Làm sao để tài sản tiếp tục nuôi sống mình khi bước qua tuổi 50?
(VNF) - Từ ngày 1/7/2026, việc tính lương, phụ cấp, hoạt động phí và các chế độ liên quan sẽ được điều chỉnh tương ứng theo mức lương cơ sở 2,53 triệu đồng/tháng.
(VNF) - Ở tuổi 50, điều nhiều người mong muốn không còn đơn thuần là kiếm được thật nhiều tiền, mà là đạt tới một trạng thái sống đủ vững vàng để bước chậm lại mà không lo lắng. Đó là giai đoạn mà tài chính không chỉ phục vụ nhu cầu vật chất, mà còn trở thành nền tảng cho sự bình an, tự do và những giá trị sẻ chia.
(VNF) - Thị trường tài chính tiêu dùng Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng sau chu kỳ tăng trưởng nóng và xử lý nợ xấu hậu Covid-19.
(VNF) - Thay vì mua từng sản phẩm đơn lẻ, Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm Petrolimex (PJICO) cho ra mắt dòng sản phẩm combo bảo hiểm tích hợp hướng tới mục tiêu tối ưu hóa trải nghiệm của khách hàng, giúp việc tham gia bảo hiểm trở nên thuận tiện, đơn giản và thực tế hơn bao giờ hết.
(VNF) - Đó là kết quả của Báo cáo Nghiên cứu dư luận xã hội và Chính sách tiếp cận cộng đồng trong bảo hiểm nhân thọ được Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV) thực hiện về tư duy phòng vệ tài chính của người Việt Nam.
(VNF) - Chủ tịch VFCA đánh giá rằng, tài chính toàn diện không chỉ là “mọi người đều có thể tiếp cận”, mà phải là “mọi người có đủ hiểu biết để sử dụng dịch vụ tài chính một cách an toàn, hiệu quả và có trách nhiệm”. Đây chính là “gốc rễ” của tài chính toàn diện.
(VNF) - Đó là đánh giá của "Báo cáo Tài sản toàn cầu 2026" do Boston Consulting Group (BCG) vừa công bố, từ đó mở ra cơ hội cho việc phát triển dịch vụ quản lý tài sản cho người giàu tại Việt Nam.
(VNF) - Gần đây đã liên tục ghi nhận các kịch bản lừa đảo tinh vi, núp bóng các dịch vụ bảo hiểm nhằm chiếm đoạt tài sản và đánh cắp dữ liệu cá nhân của người dân, do đó, cơ quan công an đã đưa ra cảnh báo đến người dân.
(VNF) - Theo Tổng giám đốc Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm Quân đội (MIC), chiếc lược phát triển sản phẩm bảo hiểm của DN hướng đến trách nhiệm xã hội, chia sẻ cùng mục tiêu Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia, trong đó công nghệ là yếu tố được xác định sẽ giải quyết được vấn đề bao phủ bảo hiểm toàn dân.
(VNF) - Vinhomes đang nương theo thói quen tích lũy đã tồn tại trong “DNA tài chính” được người Việt truyền qua bao thế hệ để tạo ra sản phẩm “tiêu chuẩn kép” chưa từng có: an toàn, chắc cú như “thời các cụ” nhưng vẫn “make money” như Gen Z
(VNF) - Giải pháp hưu trí tự nguyện tích hợp lợi ích bảo vệ rủi ro và tích lũy, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh nhân sự và xây dựng nền tảng tài chính bền vững cho người lao động.
(VNF) - Đây là một trong các mục tiêu được định lượng rõ trong Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 được Chính phủ phê duyệt.
(VNF) - Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2026 – 2030 đặt mục tiêu đến năm 2030 có 95% dân số từ 15 tuổi trở lên sở hữu tài khoản giao dịch, ít nhất 30% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại các tổ chức tín dụng. Với mục tiêu đó, Chính phủ sẽ triển khai Chương trình giáo dục tài chính quốc gia và Chương trình công dân số nhằm hướng tới một hệ sinh thái mà "không ai bị bỏ lại phía sau".
(VNF) - Nhiều người băn khoăn nhà đất đang thế chấp ngân hàng bất ngờ rơi vào diện giải phóng mặt bằng thì tiền đền bù sẽ thuộc về ai?
(VNF) - Theo Cục Thuế, chỉ khoảng 50% tổng số người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký còn nợ thuế có số thuế nợ dưới 1 triệu đồng. Do đó, sẽ có hàng trăm nghìn người sẽ được gỡ bỏ tạm hoãn xuất cảnh.
(VNF) - Tương lai của bảo hiểm số không chỉ được quyết định bởi mức độ đầu tư công nghệ, mà bởi khả năng cá nhân hóa giải pháp, kết nối với các điểm chạm trong đời sống và làm cho bảo hiểm trở nên đơn giản, dễ hiểu hơn với khách hàng.
Một người đàn ông ở An Giang vừa nhận được thông báo tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế hơn 630 triệu đồng dù anh khẳng định chưa từng mở công ty.
(VNF) - Trước thực trạng gần 1 triệu doanh nghiệp, hộ kinh doanh không hoạt động tại địa chỉ đăng ký và nợ thuế, Cục Thuế đã có những biện pháp xử lý nhằm làm sạch dữ liệu, thu hồi nợ thuế vào ngân sách nhà nước.
(VNF) - Đó là chia sẻ của lãnh đạo Cục Thuế tại buổi họp báo chuyên đề sáng 22/5 với nội dung trọng tâm về việc tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế.
(VNF) - Cục Thuế đã có công văn hướng dẫn việc xác thực sinh trắc học đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp về vấn đề hoá đơn điện tử.
Đề xuất ngân hàng cung cấp dữ liệu tài khoản người nộp thuế khiến nhiều hộ, cá nhân kinh doanh quan tâm, đặc biệt với câu hỏi liệu cơ quan thuế có thể nắm bắt dòng tiền qua tài khoản ngân hàng, ngay cả khi không đăng ký kinh doanh.
(VNF) - Vô tình gặp chúng tôi trên bãi biển cát trắng Bãi Cháy, bà Anna Williams, du khách đến từ Mỹ, hồ hởi: “Chúng tôi đã đi qua nhiều cảng biển trên thế giới, nhưng hiếm nơi nào tạo được cảm xúc mạnh mẽ ngay từ giây phút đầu tiên như ở đây. Âm nhạc, không gian và sự thân thiện khiến Hạ Long để lại ấn tượng rất đặc biệt. Tôi khá ấn tượng với những chuyến thuyền mang dáng dấp cổ căng đôi buồm đỏ, nó tạo những cảm xúc khá mạnh, đưa chúng tôi váo một không gian yên bình, lãng mạn.
